మొరియా ప్రజలు
మరియా ముస్లింలు (వీరిని మొరియా లేదా మోరియా ముస్లింలు అని కూడా పిలుస్తారు) ఈశాన్య భారతదేశంలోని అసోంకు చెందిన ఒక స్థానిక ముస్లిం సమాజం. వీరు సాంప్రదాయకంగా ఇత్తడి, కాంస్య లోహపు పనులతో ముడిపడి ఉన్నారు.[1][2] వీరు బెంగాలీ మూలాలున్న వలస ముస్లింల కంటే భిన్నంగా, అసోమీ మాట్లాడే ముస్లిం జనాభాలో భాగంగా పరిగణించబడతారు. చారిత్రకంగా, 16వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో జరిగిన అహోం-మొఘల్ ఘర్షణల తర్వాత అసోంలో స్థిరపడిన మొఘల్ ముస్లిం సైనికుల వారసులే ఈ మరియా (మొరియా) ముస్లింలని నమ్ముతారు.[3][4] మానవ వంశావళి అధ్యయనాల ప్రకారం, ఈ ముస్లిం సైనికులు 1532లో తుర్బాక్ ఖాన్ నేతృత్వంలో జరిగిన దండయాత్రలో బందీలుగా చిక్కారు; అహోంల చేతిలో ఓడిపోయిన తర్వాత, వారు అసోంలోనే ఉండిపోయి లోహ కార్మికులుగా మారారు, కాలక్రమేణా వారు "మొరియాలు"గా పిలవబడ్డారు.[1]
నామకరణం
[మార్చు]మొరియా (మరియా లేదా మోరియా అని కూడా పిలుస్తారు) అనే పదం అసోమీ పదం 'మొరియా' (అసోమీ:মৰিয়া) నుండి ఉద్భవించిందని నమ్ముతారు, దీని అర్థం "లోహాన్ని సుత్తితో కొట్టేవాడు లేదా సాగదీసేవాడు". ఇది ఇత్తడి, కాంస్య లోహ కార్మికులుగా ఆ సమాజానికి ఉన్న సాంప్రదాయ వృత్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది.[1] అసోమీలో 'మోర్' లేదా 'మార్' అనే మూల పదం లోహ వస్తువులను కొట్టడం లేదా వాటికి ఒక రూపాన్ని ఇవ్వడాన్ని సూచిస్తుంది, క్రమంగా ఈ పదం ఒక సమాజ శీర్షికగా మారింది.[5][6] ఈ పేరు అసోంలోని బెంగాలీ మూలాలున్న ముస్లింలను సూచించే "మియా" అనే పదానికి సమానంగా అనిపించినప్పటికీ, మరియా/మొరియా ప్రజలు సాంస్కృతికంగా, భాషాపరంగా పూర్తిగా భిన్నమైనవారు.[7]
చారిత్రక మూలాలు
[మార్చు]1532లో జనరల్ తుర్బాక్ ఖాన్ దండయాత్ర తర్వాత అహోంలు బందీలుగా పట్టుకున్న మొఘల్ ముస్లిం యుద్ధ ఖైదీల వారసులే మొరియాలని సాంప్రదాయకంగా విశ్వసిస్తారు. ఈ బందీలు అసోంలో శాశ్వతంగా స్థిరపడి, ఇత్తడి, కాంస్య లోహ కళా వృత్తిని స్వీకరించారు.[2][1][8]
19వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, భారత జనాభా గణనలో మొరియాలను ప్రత్యేక తక్కువ సామాజిక శాతం కలిగిన ముస్లిం సమూహంగా గుర్తించారు. 1891, 1901 జనాభా గణనలు అసోమీ ముస్లిం జనాభాలో "మొరియా ముసల్మాన్లను" విడిగా జాబితా చేశాయి.[1][9]
జూలై 2022లో, అసోం ప్రభుత్వం మొరియాలను ఐదు "స్థానిక అసోమీ ముస్లిం" సమాజాలలో ఒకటిగా అధికారికంగా గుర్తించింది, ఇది బెంగాలీ మాట్లాడే మియా వంటి తరువాతి కాలపు వలస ముస్లింల కంటే భిన్నమైనదిగా పేర్కొంది.[7]
సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు
[మార్చు]మరియా/మొరియా సమాజం సున్నీ ఇస్లాంను అనుసరిస్తుంది, ప్రధాన ఇస్లామిక్ పండుగలు, ఆచారాలలో పాల్గొంటుంది. అయినప్పటికీ, వారి సామాజిక ఆచారాలు అసోమీ హిందూ పద్ధతుల ద్వారా ప్రభావితమయ్యాయి, వారి సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలు చాలా వరకు అసోమీ సమాజాన్ని పోలి ఉంటాయి.[10][6] ఉదాహరణకు, వారు స్థానిక పండుగలను జరుపుకుంటారు, అసోమీ సంప్రదాయంలో వివాహాలు, అంత్యక్రియలు నిర్వహిస్తారు, వారి మాతృభాషగా అసోమీని మాట్లాడతారు.[6][11]
సాంప్రదాయకంగా, ఈ సమాజం లోహ కళా వృత్తిలో నిమగ్నమై ఉంది. కాలక్రమేణా, ఈ వృత్తి వారి గుర్తింపును రూపొందించింది, వారి తక్కువ సామాజిక ఆర్థిక స్థితికి కారణమైంది.[12] 1975లో, అసోం ప్రభుత్వం ఈ సమాజాన్ని "ఇతర వెనుకబడిన తరగతి" వర్గీకరణ పరిధిలోకి చేర్చింది.[1]
ఈ సమాజం అసోమీ ముస్లిం సమూహాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే 'ఆల్ అస్సాం గోరియా-మొరియా-దేశి పరిషత్' వంటి సంస్థలను కూడా నిర్వహిస్తోంది. 2022లో, ఈ సంస్థ మొరియాలను స్థానిక ముస్లింలుగా గుర్తించాలనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని స్వాగతించింది.[7]
మొరియాలు అసోమీని తమ మాతృభాషగా మాట్లాడతారు, తరచుగా దీర్ఘ అచ్చుల వంటి స్వల్ప మాండలిక వైవిధ్యాలతో ఇది ఉంటుంది. వారు ఒకప్పుడు అంతర్గత రహస్య మాండలికాన్ని కలిగి ఉండేవారు, కానీ ఇప్పుడు అది చాలా వరకు వాడుకలో లేదు.[6]
'దీగావ్' (ఇత్తడి వంట పాత్రలు), 'కాన్స్ నరిర్ తాల్' (గ్రామ్ ప్యాన్స్) వంటి సాంప్రదాయ ఉత్పత్తులు అసోం గ్రామీణ గృహ జీవనంలో భాగంగా ఉన్నాయి, ఇవి మొరియా సంప్రదాయ వృత్తి నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి.[1]
జనాభా పంపిణీ
[మార్చు]మరియా/మొరియా జనాభా అసోంలోని 11 జిల్లాల్లో సుమారు 66 గ్రామాలలో కేంద్రీకృతమై ఉంది, వీరి అంచనా జనాభా సుమారు 2,00,000. వారు ముఖ్యంగా తూర్పు, దక్షిణ అసోం జిల్లాలైన డిబ్రూగఢ్, శివసాగర్, తిన్‌సుకియా, నగావ్ లలో కనిపిస్తారు. గువాహటి (ఉదాహరణకు, హాజో, ఉజాన్ బజార్) వంటి పట్టణ ప్రాంతాలలో కూడా చిన్న పాకెట్స్ ఉన్నాయి.[1][2]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- అసోంలో ఇస్లాం
- మెయిటీ పంగల్స్
- Goriya People
- దేశి ప్రజలు
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 5 6 7 8 Mipun, Bijay (2012). "The Morias of Assam and their Changing Livelihood". International Union for the Scientific Study of Population. Retrieved 2025-08-03.
- 1 2 3 Hussain 2021.
- ↑ Gait 1933.
- ↑ Guha 2007.
- ↑ Samiuddin & Khanam 2008, p. 492.
- 1 2 3 4 Mahanta, Snigdha (2019). "Moria community of Assam and their spoken language" (PDF). International Journal of Research in Social Sciences. 9 (3): 2236–2239. Archived from the original (PDF) on 19 April 2024. Retrieved 2025-08-03.
- 1 2 3 Firaque, Kabir; Agarwala, Tora (2022-07-13). "Assam's Muslims: why some have been declared 'indigenous' and some left out". The Indian Express. Retrieved 2025-08-03.
- ↑ Chutia, Lakhimi Jogendranath; K Sarma, Mrinmoy (2017-10-05). "Native Tradition and Changing Market Dynamics: The Future Sustainability of Hajo and Sarthebari Metal Crafts". The Chitrolekha Journal on Art and Design. 1 (2). doi:10.21659/cjad.12.v1n201. eISSN 2456-978X. Archived from the original on 2017-10-19.
- ↑ Mahanta, Snigdha (December 2017). "A Brief Analysis on Historical and Socio-Cultural Aspects of Moria Community of Assam" (PDF). International Journal in Management and Social Science. 5 (12). International Journal in Management and Social Science: 314–8. ISSN 2321-1784. Archived from the original (PDF) on 2026-07-10. Retrieved 2026-07-06.
- ↑ Guha 1992, p. 91.
- ↑ "মৰিয়া জনগোষ্ঠী অসমীয়া জাতিৰ এটা অবিচ্ছেদ্য অংগ - Mahabahu.com". mahabahu.com (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2023-01-03. Retrieved 2025-12-04.
- ↑ Dasgupta, Surendranath (1960). Fundamentals of Indian Art (in ఇంగ్లీష్). Bharatiya Vidya Bhavan.
మరింత చదవడానికి
[మార్చు]- Raha, Manis Kumar (2014-01-01). North East India: The Human Landscape (in ఇంగ్లీష్). Concept Publishing Company. pp. 168–98. ISBN 978-93-5125-047-0.
- Hussain, Wasbir (31 July 2021). Report of the Sub-Committee on Cultural Identity of Indigenous Assamese Muslims (PDF) (Report). Government of Assam, Welfare of Minorities & Development Department. Archived from the original (PDF) on 2025-04-26. Retrieved 16 November 2025. Alt URL
- Gait, Edward (1933). A History of Assam. Thacker, Spink & Co. pp. 108–163. Retrieved 2025-08-03.
- Guha, Pradyot Kumar (1992). The Habitat, Economy and Society: A Case Study of Maria Muslims of Assam (PhD thesis). Siliguri, Darjeeling: Department of Geography and Applied Geography, University of North Bengal. Archived from the original on 2026-01-14. Retrieved 3 August 2025.
{{cite thesis}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - Ahmed, Md Taijuddin (2002). Occupational Mobility: A Case Study of the Maria Community of Assam (PhD thesis). Sakiya Khan (advisor). Assam, India: Gauhati University. hdl:10603/68452. Retrieved 14 November 2025.
- Nofil, Zafri Mudasser (2021). The Identity Quotient: The Story of the Assamese Muslims (in ఇంగ్లీష్). Har-Anand Publications Pvt Limited. pp. 31–42. ISBN 978-93-88409-87-2. OCLC 1242018438. OL 62083405M.
- Guha, Pradyot Kumar (2007). The Moria Muslims of Assam: A Study on the Cultural Variability and Drift (in ఇంగ్లీష్). Abhijeet Publications. ISBN 978-81-89886-16-5. LCCN 2007389217. OCLC 163625501. OL 16694893M.
- "Moriya : Buranji – Samaj – Sanskriti মৰিয়া বুৰঞ্জী – samaj – সংস্কৃতি – пулิน কলিতা & ইনతাজ আলি (Asam Sahitya Sabha)". Assamese books shopping in India (in అస్సామీస్). Retrieved 2025-12-04.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - Samiuddin, Abida; Khanam, R. (2008). Global Encyclopaedic Ethnography of Indian Muslim (in ఇంగ్లీష్). Global Vision Publishing House. pp. 492–4. ISBN 978-81-8220-299-3. OCLC 295034951.
- మూస:Cite Thesis