Jump to content

మోతీ డుంగ్రీ

వికీపీడియా నుండి
శ్రీ మోతీ డుంగ్రీ గణేష్ జీ మందిర్ (జైపూర్)
ఆలయ బయటి దృశ్యం
Religion
AffiliationHinduism
Districtజైపూర్
Deityగణేషుడు (వినాయకుడు)
Location
Stateరాజస్థాన్
Countryభారతదేశం
పటం
Interactive map of శ్రీ మోతీ డుంగ్రీ గణేష్ జీ మందిర్ (జైపూర్)
Coordinates26°53′41″N 75°49′00″E / 26.894621°N 75.816740°E / 26.894621; 75.816740
Architecture
Creatorసేథ్ జై రాం పాలీవాల్
Established1761
Website
www.motidungri.com

మోతీ దుంగ్రి అనేది రాజస్థాన్ జైపూర్ గణేశుడికి అంకితం చేయబడిన హిందూ ఆలయ సముదాయం. దీనిని 1761లో సేథ్ జై రామ్ పాలీవాల్ పర్యవేక్షణలో నిర్మించారు.[1] ఈ ఆలయం నగరంలో ఒక ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణ, బిర్లా ఆలయం పక్కన ఉంది.

చరిత్ర

[మార్చు]

మోతీ డుంగ్రీ ఆలయం రాజస్థాన్ జైపూర్ మోతీ దుంగ్రి కొండ, మోతీ దుంగ్రి కోట దిగువన ఉంది.[2][3] ఈ ఆలయంలో స్థాపించబడిన గణేశుడి విగ్రహం ఐదు వందల సంవత్సరాల కంటే పురాతనమైనది,, 1761లో ఉదయపూర్ నుండి మహారాజా మాధో సింగ్ I వెంట వచ్చిన సేథ్ జై రామ్ పాలీవాల్ ఇక్కడకు తీసుకువచ్చారు.[4][5][6] ఆయనను గుజరాత్ నుండి ఉదయపూర్ కు తీసుకువచ్చారు. ఈ ఆలయాన్ని పాలీవాల్ పర్యవేక్షణలో నిర్మించారు .[7][8]

సింధూరం రంగు గల గణేశ విగ్రహం యొక్క తొండం కుడి వైపుకు ఉంటుంది. [9][10] భక్తులు ప్రతి సంవత్సరం కనీసం 1.25 లక్షల మంది భక్తులు గణేశుడికి నివాళులర్పిస్తారు.[11][12][13] ఆలయ సముదాయంలో ప్రతి బుధవారం ఒక జాతర నిర్వహించబడుతుంది. [14][15]

మోతీ దుంగ్రి కోట సముదాయంలో ఒక లింగం (శివ చిహ్నం) ఉంది, ఇది సంవత్సరానికి ఒకసారి మహాశివరాత్రి, శివ పండుగ సందర్భంగా సందర్శకులకు తెరవబడుతుంది.[16][17][18] లక్ష్మీనారాయణ దేవతలకు అంకితం చేయబడిన బిర్లా మందిర్ గణేశ ఆలయానికి దక్షిణాన ఉంది.[14]

పండుగ

[మార్చు]

మోతీ డూంగ్రీ గణేష్జీ దేవాలయం గణేష్ చతుర్థి వేడుకలను జరుపుకోవడానికి ఒక ప్రసిద్ధ ప్రదేశం. 2023లో, ఈ ఆలయంలో గణేశుడికి సాంప్రదాయకంగా సమర్పించే లడ్డూల భారీ ప్రదర్శనను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ప్రదర్శనలో 251 కిలోల బరువున్న రెండు లడ్డూలు, 200 కిలోల బరువున్న మరో రెండు లడ్డూలు ఉన్నాయి. ఈ లడ్డూలను పిండి, చక్కెర, డ్రై ఫ్రూట్స్ వంటి వివిధ పదార్థాలతో తయారు చేశారు. నగరం నలుమూలల నుండి వచ్చిన భక్తులు ఈ లడ్డూలను గణేశుడికి సమర్పించారు. [19]

ఆర్కిటెక్చర్

[మార్చు]

మోతీ డంగ్రి యొక్క లేఅవుట్, నిర్మాణం నానాగరా శైలిలో నిర్మించబడింది, ఇది స్కాటిష్ కోట నమూనాపై ఆధారపడి ఉంది.[20][21] మూడు ప్రవేశ ద్వారాలు, ముందు భాగంలో కొన్ని మెట్లు ఉన్నాయి.[14] దీనిని సున్నపురాయి, పాలరాయిలతో నిర్మించారు, నిర్మాణ పనులు 4 నెలల్లో పూర్తయ్యాయి.[22]

దర్శన సమయాలు

[మార్చు]

జైపూర్లో ఉన్న మోతీ డుంగ్రీ ఆలయం వారమంతా భక్తుల కోసం తెరిచి ఉంటుంది.[23]

Sr.No. ధర్షన్స్ సమయం.
1. మంగళ ఆర్తి ఉదయం 4 గంటలకు
2. ప్రత్యేక పూజలు 11.20 am
3. శృంగార్ ఆర్తి 11.30 am
4. భోగ్ ఆర్తి 2.15pm
5. సాయంత్రం ఆర్తి 7. 00 గం.
6. షయాన్ ఆర్తి 11.45 pm

రవాణా

[మార్చు]

ఈ ఆలయం జైపూర్ నుండి 6 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. జైపూర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీప విమానాశ్రయం, గాంధీ నగర్ సమీప రైల్వే స్టేషన్.[22]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  2. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  3. ↑ Hendley, Thomas Holbein (1876). The Jeypore Guide (in ఇంగ్లీష్). Raj Press. p. 20. Retrieved 7 October 2016.
  4. ↑ "Unique temple in Jaipur". Nai Dunia. 29 January 2015. Retrieved 7 October 2016.
  5. ↑ "जयपुर के मोतीडूंगरी गणेश मंदिर का उदयपुर से है पुराना नाता, मावली से गई थी गणपति प्रतिमा". Rajasthan Patrika. 13 September 2016. Archived from the original on 15 సెప్టెంబర్ 2016. Retrieved 7 October 2016. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  6. ↑ "Ganesh Chaturthi Special: Famous Ganpati temples across India". DNA. 16 September 2015. Retrieved 7 October 2016.
  7. ↑ "भारत के 8 प्रसिद्ध गणपति मंदिर-NavBharat Times". Navbharat Times (in హిందీ). 20 September 2015. Retrieved 7 October 2016.
  8. ↑ "भगवान श्री गणेश के 10 प्रसिद्ध मंदिर - Interesting News". Jagran. 12 September 2015. Retrieved 7 October 2016.
  9. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  10. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  11. ↑ Hendley, Thomas Holbein (1876). The Jeypore Guide (in ఇంగ్లీష్). Raj Press. p. 20. Retrieved 7 October 2016.
  12. ↑ "Unique temple in Jaipur". Nai Dunia. 29 January 2015. Retrieved 7 October 2016.
  13. ↑ "जयपुर के मोतीडूंगरी गणेश मंदिर का उदयपुर से है पुराना नाता, मावली से गई थी गणपति प्रतिमा". Rajasthan Patrika. 13 September 2016. Archived from the original on 15 సెప్టెంబర్ 2016. Retrieved 7 October 2016. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  14. 1 2 3 "मोती डुंगरी गणेश मंदिर". Divya Himachal. 26 December 2014. Retrieved 7 October 2016.[permanent dead link]
  15. ↑ "Ganesh Chaturthi Special: Famous Ganpati temples across India". DNA. 16 September 2015. Retrieved 7 October 2016.
  16. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  17. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  18. ↑ Hendley, Thomas Holbein (1876). The Jeypore Guide (in ఇంగ్లీష్). Raj Press. p. 20. Retrieved 7 October 2016.
  19. ↑ "Laddu display at Moti Dungri Ganeshji Temple". Chalisa Yug. Archived from the original on 24 జూన్ 2024. Retrieved 14 September 2023.
  20. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  21. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.
  22. 1 2 "Temple Profile: Mandir Shri Ganesh Ji". Rajasthan Devasthan. Government of Rajasthan. Retrieved 7 October 2016.
  23. ↑ "Moti Dungri Temple". www.brainwayholidays.com. Archived from the original on 2022-02-08. Retrieved 2022-02-08.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మోతీ_డుంగ్రీ&oldid=4751006" నుండి వెలికితీశారు