యుక్తవయస్సు ఆలస్యం
| Delayed puberty | |
|---|---|
| Video explanation | |
| ప్రత్యేకత | Endocrinology |
| లక్షణాలు | Females: No breast development by 13, no menstruation by 16[1] Boys: No testicle enlargement by 14[1] |
| సంక్లిష్టతలు | Short height, osteoporosis, psychological stress[2] |
| రకాలు | Constitutional delay, functional hypogonadotropic hypogonadism, hypergonadotropic hypogonadism, permanent hypogonadotropic hypogonadism[3] |
| కారణాలు | Family history, long term health problems, failure of the gonads, conditions affecting the hypothalamic pituitary gonadal axis[3] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | FSH, LH, testosterone, estradiol, bone age X-rays[4] |
| చికిత్స | Depends on the underlying cause[3] |
| తరుచుదనము | ~2%[2] |
సాధారణంగా యుక్తవయస్సు వచ్చే వయస్సు దాటిన తర్వాత కూడా లైంగిక లక్షణాలు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందకపోవడాన్ని లేదా అభివృద్ధి చెందకపోవడాన్ని ఆలస్యమైన యుక్తవయస్సు అంటారు.[3] అమ్మాయిలలో 13 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చేసరికి రొమ్ములు అభివృద్ధి చెందకపోవడం లేదా 16 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చేసరికి రుతుస్రావం కాకపోవడం, అబ్బాయిలలో 14 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చేసరికి వృషణాలు పెద్దవి కాకపోవడం మొటిమలు, జఘన వెంట్రుకలు, శరీర దుర్వాసన ఉండవచ్చు లేదా ఉండకపోవచ్చు.[1] సంక్లిష్టతలలో పొట్టితనం, బోలు ఎముకల వ్యాధి, మానసిక ఒత్తిడి ఉండవచ్చు.
రాజ్యాంగ ఆలస్యం అని పిలువబడే అత్యంత సాధారణ కారణం, కుటుంబాలలో సంక్రమించే తాత్కాలిక ఆలస్యం.[3] తరువాత అత్యంత సాధారణ సమూహం మధుమేహం, అనోరెక్సియా, సిస్టిక్ ఫైబ్రోసిస్ లేదా పోషకాహార లోపం వంటి దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యల ఫలితంగా వస్తుంది.[3] మూడవ సమూహం గోనాడ్ల వైఫల్యం, దీని ఫలితంగా హైపర్‌గోనాడోట్రోపిక్ హైపోగోనాడిజం వస్తుంది, ఇది వృషణాలు కిందికి దిగకపోవడం, గోనాడల్ డైస్జెనిసిస్, కీమోథెరపీ, టర్నర్ సిండ్రోమ్ లేదా క్లైన్‌ఫెల్టర్ సిండ్రోమ్ కారణంగా సంభవించవచ్చు.[3] చివరి సమూహంలో కాల్మన్ సిండ్రోమ్ లేదా మెదడు కణితులు వంటి హైపోథాలమిక్ పిట్యూటరీ గోనాడల్ అక్షాన్ని ప్రభావితం చేసే పరిస్థితులు ఉంటాయి.[3] రోగ నిర్ధారణలో రక్తంలోని FSH, LH, టెస్టోస్టెరాన్ లేదా ఈస్ట్రాడియోల్‌లను కొలవడం, అలాగే ఎముక వయస్సు ఎక్స్-రేలు కూడా ఉంటాయి.
చికిత్స అంతర్లీన కారణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.[3] రాజ్యాంగ ఆలస్యాన్ని సాధారణ భరోసాతో లేదా హార్మోన్ల స్వల్పకాలిక వాడకంతో నిర్వహించవచ్చు.[3] దీర్ఘకాలిక సమస్యలు ఉన్నవారికి తరచుగా దీర్ఘకాలిక హార్మోన్ రీప్లేస్‌మెంట్ చికిత్స అందిస్తారు, పురుషులలో టెస్టోస్టెరాన్, స్త్రీలలో ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరాన్‌తో కలిపి. ఫలితాలు అంతర్లీన పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటాయి.[1]
కౌమారదశలో ఉన్నవారిలో సుమారు 2% మందికి యుక్తవయస్సు ఆలస్యంగా వస్తుంది. స్త్రీల కంటే పురుషులలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.[3] పురుషులలో సుమారు 60% కేసులకు, బాలికలలో 30% కేసులకు రాజ్యాంగ జాప్యం కారణం. 1800ల నుండి ఋతుస్రావం సగటు వయస్సు తగ్గి ఉండవచ్చు,[5] యుక్తవయస్సు ఇతర సంకేతాల ప్రారంభం కాలక్రమేణా పెద్దగా మారినట్లు కనిపించడం లేదు.[6]
సూచనలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Stat2020" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "How2018" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ferri, Fred F. (2018). Ferri's Clinical Advisor 2019 E-Book: 5 Books in 1 (in ఇంగ్లీష్). Elsevier Health Sciences. p. 412.e3. ISBN 978-0-323-55076-5. Archived from the original on 24 June 2021. Retrieved 21 February 2021.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "AFP2017" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ Schultz, James Alfred (2015). The Knowledge of Childhood in the German Middle Ages, 1100-1350 (in ఇంగ్లీష్). University of Pennsylvania Press. p. 11. ISBN 978-1-5128-0667-0. Archived from the original on 2021-06-24. Retrieved 2021-02-21.
- ↑ Lewis, Mary (12 February 2018). "Children aren't starting puberty younger, medieval skeletons reveal". The Conversation (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 17 January 2021. Retrieved 21 February 2021.