Jump to content

యోగిని

వికీపీడియా నుండి
యోగిని, 10వ శతాబ్దపు చోళ రాజవంశం, తమిళనాడు, భారతదేశం. స్మిత్సోనియన్ ఇన్స్టిట్యూషన్ నుండి.

యోగిని (సంస్కృతం: योगिनी, ఐఏఎస్‌టీ: yoginī) అనేది తంత్రం, యోగా సాధన చేసే మహిళా నిపుణురాలిని సూచిస్తుంది. భారత ఉపఖండం, ఆగ్నేయాసియా, టిబెట్ ప్రాంతాలలో హిందూ, బౌద్ధ మహిళా ఆధ్యాత్మిక గురువులను గౌరవించడానికి ఉపయోగించే పదం కూడా ఇది. ఈ పదం పురుష పదం యోగికి స్త్రీలింగ సంస్కృత పదం కాగా, పదం "యోగిన్" IPA: [ˈjoːɡɪn] తటస్థ, పురుష, స్త్రీలింగ కోణంలో ఉపయోగించబడుతుంది.[1]

కొన్ని సందర్భాల్లో యోగిని అనేది పవిత్రమైన స్త్రీ శక్తి స్వరూపం, మహాదేవి అంశగా భావించబడుతుంది. భారతదేశంలోని యోగిని దేవాలయాలలో ఈమెను పూజిస్తారు. ఇవి తరచుగా 64 మంది యోగినుల సమూహాన్ని పూజిస్తాయి, ఆ పేరుతోనే పిలువబడతాయి, అయితే 42 లేదా 81 మంది యోగినులు కూడా ఉండవచ్చు. 64 యోగినుల పేర్లు వేర్వేరు వర్గీకరణలలో మారుతూ ఉంటాయి.

ఒకప్పుడు రక్తబీజుడు అనే రాక్షసుడు ఉండేవాడు. పురాణాలలో రాక్షసులను తరచుగా చిత్రీకరించినట్లుగా, రక్తబీజుడు క్రూరమైనవాడు, దౌర్జన్యకారుడు. అతని నిరంకుశత్వాన్ని అంతం చేయడానికి దేవుళ్ళు సహాయం కోసం ఆదిశక్తి, అంటే పార్వతీ దేవిని ఆశ్రయించారు. వారి విన్నపానికి స్పందించి దేవి దుర్గా దేవిగా భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించింది, తీవ్రమైన యుద్ధం జరిగింది. రక్తబీజుడు ఓడిపోయినప్పటికీ, అతన్ని సులభంగా నాశనం చేయడం సాధ్యం కాలేదు, నేలను తాకిన అతని ప్రతి రక్తపు బొట్టు నుండి అతని లాంటి మరొక క్లోన్ పుట్టుకొచ్చాడు. దీనిని ఎదుర్కోవడానికి, దుర్గా దేవి దైవిక శక్తి యోగినులు అని పిలువబడే 64 నీడ రూపాలలో వ్యక్తమైంది. యుద్ధ సమయంలో రక్తబీజుడి రక్తం కారిన ప్రతిసారీ ఒక యోగిని వేగంగా చర్యలోకి దిగి, ఆ రక్తం నేలపై పడకముందే త్రాగేసింది. ఈ శక్తివంతమైన వ్యూహం ద్వారా ఆ రాక్షసుడు చివరకు నాశనం చేయబడ్డాడు. వారి భక్తి, శౌర్యానికి ప్రతిఫలంగా దుర్గా దేవి యోగినులకు ఒక్కొక్కరికి ఒక్కో మందిరాన్ని ఆశీర్వదించింది. ఆ విధంగా 64 యోగిని దేవాలయాల సంప్రదాయం ఉనికిలోకి వచ్చింది.

చరిత్ర

[మార్చు]

ఇండాలజిస్ట్, యోగా-తంత్ర పండితుడు డేవిడ్ గోర్డాన్ వైట్ ప్రకారం భారతీయ సాహిత్యంలో యోగినుల ప్రస్తావన మొదటిసారిగా ఆరవ శతాబ్దపు హిందూ అగ్ని పురాణంలో కనిపిస్తుంది, వీరి మూలాలు వేద సంప్రదాయంలో ఉన్నాయి. వారి అభివృద్ధి వేద, శాస్త్రీయ హిందూ అంశాల సమ్మేళనాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. యోగినుల లక్షణాలు వేద, హిందూ గ్రంథాలలో చూడవచ్చు:[2]

1. వేద దేవతలు, అప్సరసలు (ఖగోళ వనకన్యలు), గ్రహీలు, గ్రహణిలు (ఆక్రమించే స్త్రీలు), యక్షిణులు (వృక్ష ఆత్మలు), డాకినీలు (శబ్దం చేసేవారు, ఎగిరేవారు)

2. లెక్కలేనన్ని మాతృ దేవతలు, వేద ఆచార పద్ధతులకు కేంద్రమైన ఇతర స్త్రీ సంస్థల వివిధ సమూహాలు.

3. యోగిని సంప్రదాయాలతో ముడిపడి ఉన్న ప్రతీకవాదం, అభ్యాసాలను ప్రభావితం చేసిన మహిళలు, స్త్రీత్వం పట్ల విస్తృత సామాజిక దృక్పథాలు.

విద్యా దేహేజియా ప్రకారం, యోగినుల ఆరాధన వేద మతం వెలుపల ప్రారంభమైంది, స్థానిక గ్రామ దేవతలు, గ్రామ దేవతల ఆరాధనతో మొదలైంది. ప్రతి ఒక్కరూ తన గ్రామాన్ని రక్షిస్తారు, కొన్నిసార్లు తేళ్ల కుట్టకుండా భద్రత వంటి నిర్దిష్ట ప్రయోజనాలను అందిస్తారు. క్రమంగా తంత్రం ద్వారా ఈ దేవతలు శక్తివంతమైన సంఖ్యలో, చాలా తరచుగా 64 గా సమూహం చేయబడ్డారు, వారు హిందూ మతంలో చెల్లుబాటు అయ్యే భాగంగా అంగీకరించబడ్డారు.[3] యోగిని కౌలాస్ చారిత్రక ఆధారాలు 10వ శతాబ్దం నాటికి హిందూ, బౌద్ధ తంత్ర సంప్రదాయాలలో ఈ పద్ధతి బాగా స్థిరపడిందని సూచిస్తున్నాయి.[4] యోగినుల స్వభావం సంప్రదాయాల మధ్య భిన్నంగా ఉంటుంది; తంత్రంలో వారు భయంకరంగా ఉంటారు, భారతదేశంలో బ్రహ్మచారి మహిళా సన్యాసినులు తమను తాము యోగినులుగా అభివర్ణించుకోవచ్చు.[5]

దేవి

[మార్చు]

హిందూ మతంలోని ప్రాచీన, మధ్యయుగ గ్రంథాలలో యోగిని దేవి అంశగా ముడిపడి ఉంటుంది.[6] 11వ శతాబ్దపు పురాణాల సంకలనం కథాసరిత్సాగరంలో యోగిని మాయా శక్తులు కలిగిన స్త్రీల తరగతికి చెందినది, మాంత్రికులు కొన్నిసార్లు 8, 60, 64, 65 గా లెక్కించబడ్డారు.[7] హఠ యోగ ప్రదీపిక యోగినుల గురించి ప్రస్తావించింది.[8] దేవి కొన్నిసార్లు సూపర్‌ఇంపోజ్ చేయబడిన యోగిని చక్రం, 64 మంది యోగినుల చక్రంతో చిత్రీకరించబడుతుంది, వారిని దేవి అంశలుగా ఉంచుతుంది.[9]

నాథ్ యోగా

[మార్చు]

11వ శతాబ్దంలో స్థాపించబడిన నాథ్ యోగా సంప్రదాయానికి చెందిన స్త్రీని సూచించడానికి మధ్యయుగ కాలంలో యోగిని పదం వాడుకలో ఉంది.[10] వీరు సాధారణంగా శైవ సంప్రదాయానికి చెందినవారు, కానీ కొంతమంది నాథులు వైష్ణవ సంప్రదాయానికి చెందినవారు.[11] ఏది ఏమైనప్పటికీ, వారు యోగా సాధన చేస్తారని, వారి ప్రధాన దేవుడు నిరాకారుడు, సెమీ-మోనిస్టిక్ అని డేవిడ్ లోరెంజెన్ పేర్కొన్నారు.[11] ఇది మధ్యయుగ యుగంలో అద్వైత వేదాంతం, మాధ్యమక బౌద్ధం, తంత్రం ద్వారా ప్రభావితమైంది.[12][13] మానవ యోగినులు ఈ సంప్రదాయంలో పెద్ద భాగం, అనేక 2వ సహస్రాబ్ది పెయింటింగ్‌లు వారిని, వారి యోగాభ్యాసాలను వర్ణిస్తాయి. దక్షిణాసియాలోని గ్రామీణ జనాభాలో నాథ్ యోగులు ప్రసిద్ధి చెందారని, నాథ్ యోగుల గురించిన మధ్యయుగ కాలపు కథలు సమకాలీన కాలంలో దక్కన్, పశ్చిమ, ఉత్తర భారతదేశ రాష్ట్రాలలో, నేపాల్‌లో గుర్తుంచుకోబడుతున్నాయని లోరెంజెన్ పేర్కొన్నారు.[11]

తంత్ర

[మార్చు]

హిందూ, బౌద్ధ తంత్ర సంప్రదాయాలలో మహిళలను అదేవిధంగా యోగినులు అని పిలుస్తారు.[14][15] తాంత్రిక బౌద్ధమతంలో దొంబియోగిని, సహజయోగిచింత, లక్ష్మీంకర, మేఖల, కంఖల గంగాధర, సిద్ధరాజ్ని, తదితరులు వంటి అనేక మంది మహిళలు గౌరవనీయమైన యోగినులు, జ్ఞానోదయ మార్గంలో ఉన్నత అన్వేషకులు అని మిరాండా షా పేర్కొన్నారు.[16]

64 యోగినులు

[మార్చు]

లక్షణాలు

[మార్చు]

సుమారు 10వ శతాబ్దం నుండి యోగినులు తరచుగా 64 మంది సమూహాలలో కనిపిస్తారు. వారు దేవతలుగా కనిపిస్తారు, కానీ తంత్ర మానవ స్త్రీ నిపుణులు మానవ మహిళలుగా కనిపించే ఈ దేవతలను అనుకరించగలరు, "మూర్తీభవించగలరు" కూడా, ఇది మానవ, దైవిక సరిహద్దులను అస్పష్టం చేస్తుంది.[17] యోగినులు, దైవిక లేదా మానవ, వంశాలకు చెందినవారు; శైవంలో అత్యంత ముఖ్యమైనవి 8 మంది తల్లుల (మాతృలు, మాతృకల) వంశాలు. యోగినులు తరచుగా జంతువుల రూపాలను కలిగి ఉంటారు, విగ్రహాలలో జంతువుల తలలతో స్త్రీ బొమ్మలుగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. యోగినులు ఆడ జంతువులుగా రూపాంతరం చెందడం, ఇతర వ్యక్తులను మార్చగల సామర్థ్యంతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు.[18] వారు భైరవుడితో ముడిపడి ఉన్నారు, తరచుగా పుర్రెలు, ఇతర తాంత్రిక చిహ్నాలను మోసుకువెళతారు, శ్మశానవాటికలు, ఇతర పరివర్తన ప్రదేశాలలో సాధన చేస్తారు. వారు శక్తివంతమైనవారు, ప్రమాదకరమైనవారు. వారు రహస్య తాంత్రిక జ్ఞానాన్ని రక్షిస్తారు, ప్రచారం చేస్తారు. వారికి ఎగురుట వంటి అసాధారణ శక్తులు (సిద్ధులు) ఉన్నాయి;[19] చాలా మంది యోగినులు పక్షుల రూపాన్ని కలిగి ఉంటారు, పక్షిని వారి వాహనంగా కలిగి ఉంటారు.[20] తరువాతి తాంత్రిక బౌద్ధమతంలో, ఎగరగల స్త్రీ ఆత్మ అయిన డాకిని, తరచుగా యోగిని పర్యాయపదంగా ఉపయోగించబడుతుంది.[21] ఆర్కిటైపల్ యోగిని "స్వయంప్రతిపత్త స్కై-ట్రావెలర్ (ఖేచరి)", ఈ శక్తి "సిద్ధి కోరుకునే సాధకుడికి అంతిమ అచీవ్‌మెంట్" అని పండితుడు షమన్ హాట్లీ రాశారు.[22]

20వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, భారతదేశంలోని సగటు ప్రజలలో యోగినులు "గాఢమైన భయం, విస్మయం" కలిగించారని పండితురాలు విద్యా దేహేజియా పేర్కొన్నారు. దీక్ష పొందని వారికి రహస్య జ్ఞానాన్ని ప్రసారం చేయడం వల్ల యోగినుల శాపం వస్తుందని బ్రహ్మాండ పురాణం, జ్ఞానార్ణవ తంత్రం రెండూ హెచ్చరిస్తున్నందున, అలాంటి భయం ప్రాచీనమైనది కావచ్చని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.[23]

మాతృకలతో అనుబంధం

[మార్చు]

సంస్కృత సాహిత్యంలో యోగినులు శుంభ, నిశుంభ రాక్షసులతో పోరాడటంలో నిమగ్నమైన దుర్గా పరిచారికలు లేదా అవతారాలుగా ప్రాతినిధ్యం వహించారు, ప్రధాన యోగినులు మాతృకలతో గుర్తించబడ్డారు.[24] ఇతర యోగినులు ఒకరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మాతృకల నుండి జన్మించినట్లు వర్ణించబడింది. 8 మాతృకల నుండి 64 యోగినుల ఉత్పన్నం ఒక సంప్రదాయంగా మారింది. 11వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి యోగినులు, మాతృకల మధ్య సంబంధం సాధారణ జ్ఞానంగా మారింది. యోగినుల మండలం, చక్రం ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించబడ్డాయి. 81 మంది యోగినులు 9 మాతృకల సమూహం నుండి ఉద్భవించారు. 7 తల్లులు లేదా సప్తమాతృకలు (బ్రాహ్మి, మహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి (ఐంద్రి), చాముండి), చండి, మహాలక్ష్మిలతో కలిసి తొమ్మిది మాతృకల సమూహాన్ని ఏర్పరుస్తారు. ప్రతి మాతృక ఒక యోగినిగా పరిగణించబడుతుంది, 81 (9 సార్లు 9) బృందంగా ఏర్పడే మరో 8 మంది యోగినులతో అనుబంధం కలిగి ఉంటుంది.[25] కొన్ని సంప్రదాయాలు కేవలం 7 మాతృకలను కలిగి ఉంటాయి, తద్వారా తక్కువ మంది యోగినులు ఉంటారు.

పేర్లు

[మార్చు]

64 యోగినుల పేర్ల సార్వత్రిక అంగీకృత జాబితా ఏదీ లేదు; దేహేజియా సుమారు 30 వేర్వేరు జాబితాలను గుర్తించి పోల్చి చూశారు, అవి చాలా అరుదుగా సరిపోలుతున్నాయని, 64 గురించి బహుళ సంప్రదాయాలు ఉండాలని కనుగొన్నారు. ఈ జాబితాలను యోగినులలో మాతృకలను చేర్చి యోగినులకు ఉన్నత స్థానాన్ని కల్పించేవిగా, అలా చేయనివిగా వర్గీకరించవచ్చని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఉన్నత హోదా అంటే యోగినులు మహాదేవి దేవి అంశలు లేదా ఆమె అనుచరులు.[26]

కాళికా పురాణం యోగినులలో 16 మాతృకలను కలిగి ఉంది. ఈ మాతృకలలో 9 బ్రాహ్మి సిరీస్‌కి చెందినవి; ఈ సంప్రదాయంలో యోగినులు "దేవి 64 విభిన్న కోణాలు" అని దేహేజియా వ్యాఖ్యానించారు; వారిని "వ్యక్తిగతంగా" పూజించాలి.[27]

అగ్ని పురాణం యోగినులలో మాతృకలను చేర్చలేదు, కానీ వారు సంబంధితమైనవని పేర్కొంది. ఇది యోగినులను 8 కుటుంబ సమూహాలుగా విభజిస్తుంది, ప్రతి ఒక్కటి ఒక మాతృక ద్వారా నడిపించబడుతుంది, ఆమె తన యోగినులలో ప్రతి ఒక్కరికి తల్లి లేదా ఇతర బంధువు.[26]

అగ్ని పురాణం, స్కంద పురాణం, కాళికా పురాణం ప్రతి ఒక్కటి తరచుగా పూర్తిగా భిన్నమైన విషయాలతో కూడిన యోగినుల రెండు జాబితాలను (నామావళి) కలిగి ఉంటాయి. ఖేచరి చక్రం, యోగిని చక్రం రెండూ 64 యోగినుల వృత్తాలు అని శ్రీ మతోత్తర తంత్రం చెబుతుంది, అయితే మూల చక్రం 81, మాలిని చక్రం 50 వృత్తాన్ని కలిగి ఉంటాయి.[28] 8 సంఖ్య పవిత్రమైనది; దాని వర్గం, 64, "మరింత శక్తివంతమైనది, ప్రభావవంతమైనది".[29] తాంత్రిక గ్రంథాలలో 64 ఆగమాలు, తంత్రాలు, 64 భైరవులు, 64 మంత్రాలు, దేవికి పవిత్రమైన 64 ప్రదేశాలు (పీఠాలు), 64 అసాధారణ శక్తులు (సిద్ధులు) ఉన్నాయని చెబుతారు. యోగినులు సిద్ధులతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగి ఉన్నారని దేహేజియా పేర్కొన్నారు.[29]

దేవాలయాలు

[మార్చు]

యోగిని దేవాలయాలు విలక్షణమైన భారతీయ దేవాలయాలతో పోలిస్తే సరళంగా ఉంటాయి, విద్యావేత్తల దృష్టిని ఆకర్షించే సాధారణ గోపురాలు, ముఖద్వారాలు, విస్తృతమైన శిల్పాలు ఉండవు.[23]

9, 12వ శతాబ్దాల మధ్య భారతదేశంలో నిర్మించబడిన 64 యోగినుల (చౌసతి జోగిని) ప్రధాన హైపేత్రల్ (బహిరంగ) దేవాలయాలలో ఒడిశాలోని హీరాపూర్, రాణిపూర్ ఝరియాల్ వద్ద రెండు ఉన్నాయి;[30][24] మధ్యప్రదేశ్లో ఖజురహో, భేడాఘాట్ వద్ద మూడు,[31][32] మొరెనా జిల్లాలోని మితావోలి వద్ద బాగా సంరక్షించబడిన కొండపై ఉన్న దేవాలయం ఉన్నాయి.[33][34]

వివిధ దేవాలయాలలోని యోగిని విగ్రహాల ప్రతిమాశాస్త్రం ఏకరీతిగా లేదు, ప్రతి 64 సెట్లలో యోగినులు ఒకేలా లేరు. హీరాపూర్ దేవాలయంలో యోగినులందరూ వారి వాహనాలతో నిలబడి ఉన్న భంగిమలో చిత్రీకరించబడ్డారు. రాణిపూర్-ఝరియాల్ దేవాలయంలో యోగిని చిత్రాలు నృత్య భంగిమలో ఉంటాయి. భేడాఘాట్ దేవాలయంలో యోగినులు లలితాసనంలో కూర్చుంటారు.[30]

విగ్రహాలు

[మార్చు]

కనీసం 9వ శతాబ్దం నుండి యోగినుల ఆలయ చిత్రాలు రాయి, కాంస్యంతో సహా వివిధ పదార్థాలతో తయారు చేయబడ్డాయి.

సిద్ధులు

[మార్చు]

పురాణాలు, తంత్రాలు రెండింటిలోనూ వివరించిన విధంగా యోగిని ఆరాధన లక్ష్యం సిద్ధుల సముపార్జన.[35]

పతంజలి యోగ సూత్రాలులో పేరున్న విధంగా శ్రీ మతోత్తర తంత్రం 8 ప్రధాన శక్తులను వివరిస్తుంది, అవి: అణిమ, ప్రపంచం ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడం ద్వారా సూక్ష్మంగా చిన్నదిగా మారడం; మహిమ, భారీగా మారడం, మొత్తం సౌర వ్యవస్థ, విశ్వాన్ని చూడగలగడం; లఘిమ, బరువు లేకుండా మారడం, లెవిటేషన్, శరీరం నుండి దూరంగా ఆస్ట్రల్ ప్రయాణాన్ని అనుమతించడం; గరిమ, చాలా బరువుగా, శక్తివంతంగా మారడం; ప్రాకామ్య, ఎదురులేని సంకల్ప శక్తిని కలిగి ఉండటం, ఇతరుల మనస్సులను నియంత్రించగలగడం; ఈశిత్వ, శరీరం, మనస్సు, అన్ని జీవులను నియంత్రించడం; వశిత్వ, వర్షం, కరువు, అగ్నిపర్వతాలు, భూకంపాలు వంటి సహజ అంశాలను నియంత్రించడం; కామవశయిత, ఒకరి కోరికలన్నీ, ఏదైనా నిధిని పొందడం.[36]

మరణం, భ్రమలు, పక్షవాతం, అపస్మారక స్థితి కలిగించే సామర్థ్యం నుండి రెచ్చగొట్టడం, సంతోషకరమైన కవిత్వం, సమ్మోహనం వరకు యోగినులను సరిగ్గా ఆవాహన చేయడం ద్వారా భక్తులు పొందగల అనేక ఇతర అద్భుత శక్తులను శ్రీ మతోత్తర తంత్రం జాబితా చేస్తుంది.[37]

అభ్యాసాలు

[మార్చు]

వైన్, మాంసం, రక్తం

[మార్చు]

తాంత్రిక శక్తులను అందించడానికి ఉద్దేశించిన యోగిని ఆరాధన, మహాయాగం అని పిలువబడే ఆచారాల సమితిని కలిగి ఉంటుంది. ఇవి మాయాజాలం చేయడానికి తగిన వృత్తాకార దేవాలయం పవిత్ర స్థలంలో జరిగాయి. వైన్, మాంసం, రక్త నైవేద్యాలతో యోగినులు ఆవాహన చేయబడ్డారు. శ్రీ మతోత్తర తంత్రం యోగినులు ఆనందించడం, వైన్ మత్తులో ఉన్నట్లు వివరిస్తుంది; వారిలో ఒకరికి సురప్రియ (వైన్ ప్రేమికురాలు) అని పేరు పెట్టారు. కులార్ణవ తంత్రం యోగినుల పానీయాన్ని తయారు చేయడానికి ఒక రెసిపీని అందిస్తుంది, ఇందులో పొడి అల్లం, నిమ్మ బెరడు, నల్ల మిరియాలు, పువ్వులు, తేనె, నీటిలో బెల్లం చక్కెర కలిపి 12 రోజుల పాటు పులియబెడతారు. బృహద్ధర్మ పురాణం ప్రకారం యోగినులు నృత్యం చేశారు, రక్తం, వైన్ త్రాగారు. యోగినులను పూజించడానికి రక్తం, మాంసం అవసరమని కౌలావళి నిర్ణయ జతచేస్తుంది. జంతువుల బలి, ఎల్లప్పుడూ మగ జంతువుల బలి, అస్సాంలోని కామాఖ్య దేవాలయంలో ఆచరించబడుతుంది, ఇక్కడ 64 మంది యోగినులు పూజలు అందుకుంటూనే ఉన్నారు.[38]

శవ ఆచారాలు

[మార్చు]

షాదోల్, భేడాఘాట్, రాణిపూర్-ఝరియాల్ వంటి కొన్ని యోగిని దేవాలయాలలోని శిల్పాలు యోగినులను కర్తరి కత్తులు, మానవ శవాలు, నరికిన తలలు, పుర్రె కప్పులతో వర్ణిస్తాయి. వీర తంత్రంలో వివరించిన విధంగా శవ ఆచారాలు, శవ సాధన ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది, ఇది 64 యోగినులకు ఆహారం, వైన్ అర్పించాల్సిందిగా, శవంపై కూర్చుని ప్రాణాయామం సాధన చేయాలని కోరుతుంది. వీర చూడామణికి నగ్న అభ్యాసకుడు (సాధకుడు), అతని భాగస్వామి శవంపై కూర్చుని తాంత్రిక సంభోగం, మైథున సాధన చేయాల్సి ఉంటుంది. శవం చెక్కుచెదరకుండా, అందంగా, తాజాగా ఉండాలని శ్రీ మతోత్తర తంత్రం నిర్దేశిస్తుంది; ఇది మానవ బలిని సూచించదని, ఉత్తమ శవాల ఎంపికను సూచిస్తుందని దేహేజియా పేర్కొన్నారు. తల్లుల వృత్తంలో, భైరవుని విగ్రహం ముందు, శవానికి స్నానం చేయించి, గంధపు పేస్ట్‌తో కప్పి, ఒక్క వేటుతో దాని తలను నరికివేయాలి. తల్లులు దీనిని ఆకాశం నుండి చూస్తుంటారని, సాధకుడు 8 ప్రధాన సిద్ధులను పొందుతాడని ఇది పేర్కొంది. ఇంకా, శవం నుండి మాంసం తినబడుతుంది; ఈ అభ్యాసం "అసాధారణమైనది కాదు" అని, కామాఖ్యలో ప్రజలు దహన సంస్కారాలకు ముందు శవాన్ని రాత్రిపూట వదిలివేయడాన్ని నివారించారని, "తాంత్రిక అభ్యాసకులకు దానిని కోల్పోతామనే భయంతో" అలా చేశారని దేహేజియా పేర్కొన్నారు.[39]

మైథున

[మార్చు]

ఏ యోగిని దేవాలయాలలోనూ మైథున (ఆచార సంభోగం) వర్ణించే శిల్పాలు లేవని, లేదా ఏ యోగిని విగ్రహం పీఠంలోనూ ఆలింగనం చేసుకున్న చిన్న బొమ్మలు చెక్కబడలేదని దేహేజియా గమనించారు. అయినప్పటికీ, మైథున మహాయాగ ఆచారాలలో ఒకటని "కచ్చితంగా" చెప్పవచ్చని ఆమె రాశారు.[40] కులార్ణవ తంత్రం "ఎనిమిది, అరవై నాలుగు మిథునాలు" (ఆలింగనంలో ఉన్న జంటలు) గురించి ప్రస్తావించింది; 64 యోగినులను "64 భైరవులతో ఆలింగనంలో" చిత్రీకరించాలని, ఫలితంగా వచ్చే చిత్రాలను పూజించాలని ఇది ప్రతిపాదిస్తుంది.[40] జ్ఞానార్ణవ తంత్రం 8 భైరవులతో జతచేయబడిన (యుగ్మ యుగ్మ) 8 మాతృకలను వివరిస్తుంది.[40]

యోగిని చక్రాన్ని కౌల చక్రం లేదా భైరవి చక్రం అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది పురుషులు, మహిళల సమాన సంఖ్యలో కనీసం 8 మంది వ్యక్తుల వృత్తం (చక్రం) గా ఏర్పడుతుంది. జంటలుగా వచ్చే వ్యక్తుల కంటే జత చేయడం యాదృచ్ఛికం అని, శరీరాన్ని అభిషేకించడం, ఉద్దీపన చేయడానికి దాని భాగాలను తాకడం వంటి కౌల గ్రంథాలలోని జాగ్రత్తగా లైంగిక సన్నాహాలను ఇది వివరిస్తుందని దేహేజియా రాశారు. అటువంటి చక్ర-పూజ (వృత్త ఆరాధన) సమయంలో కులం విస్మరించబడింది, వృత్తంలో ఉన్నప్పుడు పురుషులందరూ శివుడు, మహిళలందరూ దేవి, అత్యల్ప కులాల మహిళలు ఈ పాత్రకు బాగా సరిపోతారని భావించారు.[40]

మద్యపానాన్ని వ్యతిరేకించే, శాఖాహారానికి అనుకూలంగా ఉండే ఆర్థడాక్స్ బ్రాహ్మణ ఆలోచనలున్న పట్టణాలకు దూరంగా యోగిని దేవాలయాలు కొండల మీద ఒంటరిగా ఉండటానికి, ఆలయ ఆచారాలలో మైథున ఉండటానికి ఈ "గోప్యత, రహస్యం" అవసరమని దేహేజియా పేర్కొన్నారు.[40]

ఆధునిక '"తాంత్రిక సెక్స్"' ఆచరణ మధ్యయుగ పద్ధతికి భిన్నంగా ఉందని డేవిడ్ గోర్డాన్ వైట్ రాశారు.[41]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Monier-Williams, Monier. "योगिन् (yogin)". Monier-Williams Sanskrit Dictionary 1899 List. Sanskrit English Dictionary with Etymology. ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 November 2022.
  2. ↑ White 2006, pp. 27–29.
  3. ↑ Dehejia 1986, pp. 1–10.
  4. ↑ White 2012, p. 73-75, 132-141.
  5. ↑ Dunn 2019.
  6. ↑ Dehejia 1986, pp. 19–31.
  7. ↑ Monier-Williams, Sanskrit Dictionary (1899).
  8. ↑ Feuerstein 2000, p. 350.
  9. ↑ Dehejia 1986, p. 22.
  10. ↑ White 2012, p. 8-9, 234-256, 454-467.
  11. 1 2 3 Lorenzen & Muñoz 2012, pp. x–xi.
  12. ↑ Lorenzen 2004, pp. 310–311.
  13. ↑ Lorenzen & Muñoz 2012, pp. 24–25.
  14. ↑ Gross 1993, pp. 87, 85–88.
  15. ↑ White 2013, pp. xiii–xv.
  16. ↑ Shaw 1994.
  17. ↑ Hatley 2007, pp. 12–13.
  18. ↑ Hatley 2007, pp. 13–14.
  19. ↑ Hatley 2007, pp. 16–17.
  20. ↑ Hatley 2007, p. 14.
  21. ↑ Hatley 2007, p. 59.
  22. ↑ Hatley 2007, p. 17.
  23. 1 2 Dehejia 1986, pp. ix–x.
  24. 1 2 Bhattacharyya 1996, p. 128.
  25. ↑ Wangu 2003, p. 114.
  26. 1 2 Dehejia 1986, p. 187.
  27. ↑ Dehejia 1986, p. 188.
  28. ↑ Dehejia 1986, p. xi.
  29. 1 2 Dehejia 1986, p. 44.
  30. 1 2 Chaudhury, Janmejay (October 2004). "Origin of Tantricism and Sixty-four Yogini Cult in Orissa" (PDF). Orissa Review. the original (PDF) నుండి 25 May 2010 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  31. ↑ Jabalpur district official website – about us Archived ఆగస్టు 14, 2007 at the Wayback Machine
  32. ↑ Chausath Yogini Temple – Site Plan, Photos and Inventory of Goddesses Archived ఏప్రిల్ 17, 2010 at the Wayback Machine
  33. ↑ "Ekattarso Mahadeva Temple". Archaeological Survey of India. ఒరిజినల్ నుండి 19 October 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 October 2020.
  34. ↑ Dehejia 1986, pp. 91–144.
  35. ↑ Dehejia 1986, pp. 53–66.
  36. ↑ Dehejia 1986, pp. 53–54.
  37. ↑ Dehejia 1986, p. 54.
  38. ↑ Dehejia 1986, pp. 56–58.
  39. ↑ Dehejia 1986, pp. 58–61.
  40. 1 2 3 4 5 Dehejia 1986, pp. 62–64.
  41. ↑ White 2006, p. xiii.

ఉదహరించిన గ్రంథాలు

[మార్చు]

మరింత చదవడానికి

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

Media related to Yogini at Wikimedia Commons

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=యోగిని&oldid=4896692" నుండి వెలికితీశారు