రత్నేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం, వారణాసి
| రత్నేశ్వర మహాదేవ మందిరం | |
|---|---|
 రత్నేశ్వర మహాదేవ ఆలయం | |
| భౌగోళికం | |
| భౌగోళికాంశాలు | 25°18′43″N 83°00′58″E / 25.3119°N 83.01603°E |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తరప్రదేశ్ |
| జిల్లా | వారణాసి |
| ప్రదేశం | మణికర్ణిక ఘాట్, వారణాసి |
| ఎత్తు | 25[1] m (82 ft) |
| సంస్కృతి | |
| దైవం | శివుడు |
| ముఖ్యమైన పర్వాలు | మహాశివరాత్రి |
| చరిత్ర, నిర్వహణ | |
| నిర్మించిన తేదీ | 19వ శతాబ్దం (రికార్డుల ఆధారంగా), పురాణాల ప్రకారం మరింత పురాతనది |
రత్నేశ్వర్ మహాదేవ మందిరం (మాత్రి-రిన్ మహాదేవ లేదా వారణాసి వంగిన ఆలయంగా కూడా ప్రసిద్ధి) ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పవిత్ర నగరమైన వారణాసిలో ఉన్న అత్యంత ప్రసిద్ధ హిందూ దేవాలయంలలో ఒకటి. ఈ ఆలయం వారణాసిలో అత్యధికంగా ఫోటోలు తీయబడే దేవాలయాల్లో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.
ఆలయం సాధారణంగా మంచి స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, ఇది గణనీయంగా వెనుక వైపు (వాయవ్య దిశగా) వంగి ఉంది. ఆలయంలోని ప్రధాన గర్భగృహం (గర్భగృహం) సంవత్సరంలో ఎక్కువ భాగం నీట మునిగి ఉంటుంది. వేసవి కాలంలో కొద్ది నెలలు మాత్రమే అది నీటికి పైగా దర్శనమిస్తుంది.
రత్నేశ్వర్ మహాదేవ ఆలయం మణికర్ణిక ఘాట్ వద్ద నెలకొని ఉంది. ఈ ఆలయం సుమారు తొమ్మిది డిగ్రీల వరకు వంగినదిగా పేర్కొంటారు.[2][3]
వాస్తుశిల్పం
[మార్చు]ఈ ఆలయాన్ని అమన్ దేవ్ నిర్మించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఇది ఉత్తర భారతదేశపు సంప్రదాయ ఆలయ శైలిలో సొగసుగా నిర్మించబడింది. ఆలయంలో నాగర శైలి శిఖరం , సమవర్న మండపం ఉన్నాయి.[4] ఈ ఆలయ నిర్మాణ స్థలం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. గంగా ఒడ్డున ఉన్న వారణాసి ఇతర ఆలయాలన్నింటికన్నా భిన్నంగా, ఇది చాలా తక్కువ ఎత్తులో నిర్మించబడింది. కొన్ని సందర్భాలలో నీటి మట్టం ఆలయ శిఖరం వరకు చేరుతుందని కూడా చెబుతారు.[5] ఆలయాన్ని నిర్మించినవారు గర్భగృహం సంవత్సరంలో ఎక్కువ కాలం నీటమునిగిన స్థితిలో ఉంటుందని ముందుగానే తెలిసే ఈ స్థలాన్ని ఎంపిక చేసినట్లు భావిస్తారు.సంవత్సరంలో ఎక్కువ భాగం ఆలయం నీటిలో ఉండినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికీ బాగా సంరక్షిత స్థితిలో ఉంది. అయితే 20వ శతాబ్దపు ఫోటోలలో ఆలయం వంగడం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఇంటర్నెట్లో ఈ ఆలయం 74 మీటర్లు ఎత్తు అని కొన్ని తప్పుడు ప్రచారాలు ఉన్నాయి. కానీ వాస్తవ ఎత్తు సుమారు 13 మీటర్లకు సమీపంలో ఉంటుందని అంచనా.[6]
చరిత్ర
[మార్చు]ఈ ఆలయాన్ని కాశీ కార్వత్ అని కూడా పిలుస్తారు (కాశీ అనేది వారణాసి యొక్క ప్రాచీన పేరు, కార్వత్ అంటే హిందీలో వంగి ఉండడం అని అర్థం). ఈ ఆలయం నిర్మించబడిన ఖచ్చిత కాలం తెలియదు.
1820 నుండి 1830 వరకు బనారస్ మింట్ లో అసే మాస్టర్గా పనిచేసిన జేమ్స్ ప్రిన్సెప్[7] అనేక చిత్రాలను తయారు చేశాడు. వాటిలో ఒక చిత్రంలో రత్నేశ్వర్ మహాదేవ ఆలయం కూడా ఉంది. ఆలయ ప్రవేశద్వారం నీటిలో మునిగిపోయినప్పుడు, పూజారి నీటిలో మునిగి పూజ నిర్వహించేవాడని ఆయన వ్యాఖ్యానించాడు.
1860ల ఫోటోలు ఈ భవనం వంగి ఉన్నట్లు చూపవు. అయితే ఆధునిక ఫోటోలు సుమారు తొమ్మిది డిగ్రీల వరకు వంపు ఉన్నట్లు చూపుతున్నాయి. నీటితో నిండిపోయిన పునాది కారణంగా భవనం వంగి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.[3] 2015లో జరిగిన పిడుగు పడటంతో శిఖరం భాగంలోని కొన్ని అంశాలకు స్వల్ప నష్టం జరిగింది.[3]
దీని ఆరంభానికి సంబంధించిన సిద్ధాంతాలు
[మార్చు]ఈ ఆలయాన్ని రాజా మాన్ సింగ్ కు చెందిన పేరు తెలియని ఒక సేవకుడు తన తల్లి రత్నాబాయికి సుమారు 500 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించాడని పూజారులు చెబుతారు.[8] రెవెన్యూ రికార్డుల ప్రకారం, ఈ ఆలయం 1825 నుండి 1830 మధ్యకాలంలో నిర్మించబడింది. అయితే జిల్లా సాంస్కృతిక కమిటీకి చెందిన డాక్టర్ రత్నేశ్ వర్మ ప్రకారం, ఇది అమేథీ రాజ కుటుంబం ద్వారా నిర్మించబడిందని చెబుతారు.[9] కొన్ని మూలాల ప్రకారం, ఈ ఆలయాన్ని 19వ శతాబ్దంలో గ్వాలియర్ రాణి బైజాబాయి నిర్మించిందని చెబుతారు.[10] మరో కథనం ప్రకారం, ఇండోర్కు చెందిన అహిల్యాబాయి యొక్క మహిళా సేవకురాలు రత్నాబాయి దీనిని నిర్మించిందని చెబుతారు. తన సేవకురాలు ఆలయానికి తన పేరు పెట్టుకున్నందుకు అహిల్యాబాయి కోపంతో దీనిని వంగిపోయేలా శపించిందని విశ్వసిస్తారు.[3]
స్థానం
[మార్చు]మణికర్ణిక ఘాట్ లోణి ఈ ఆలయం, 1795లో అహిల్యాబాయి హోల్కర్ నిర్మించిన తారకేశ్వర్ మహాదేవ మందిరానికి ఎదురుగా ఉంది.[11][12] ఇక్కడ శ్రీశివుడు తారక మంత్రాన్ని (మోక్ష మంత్రం) జపిస్తాడని చెబుతారు. ఈ రెండు ఆలయాల మధ్య ఉన్న ఒక స్థలాన్ని 1832లో జేమ్స్ ప్రిన్సెప్ బనారస్లోని అత్యంత పవిత్ర స్థలంగా పేర్కొన్నాడు.[13]
1865లో తీసిన ఒక ఫోటోలో ఈ ఆలయాలలో ఒకదాన్ని విష్ణుపాద ఆలయం అని పేర్కొన్నారు. ఇది బహుశా సమీపంలో ఉన్న శ్రీ విష్ణువు చరణ పాదుకాతో కూడిన గణేశ ఆలయం కావచ్చని భావిస్తున్నారు (ఆ స్థలంలో ప్రత్యేక వ్యక్తులకే దహన సంస్కారాలు జరపడానికి అనుమతి ఉంటుంది).[14] అదే స్థలం 1903 ముద్రణలో సతి జరిగిన ప్రదేశంగా కూడా పేర్కొనబడింది.[15]
చిత్రమాలిక
[మార్చు]-
మణికర్ణికా ఘాట్ నదివైపు నుండి కనిపించే బెనారస్ దృశ్యం – జేమ్స్ ప్రిన్సెప్, 1832. ఎడమవైపున తారకేశ్వర్ ఆలయం కనిపిస్తుంది. -
పవిత్ర నగరంలో అత్యంత పవిత్ర స్థలంపై మాల ఉంచుతున్న బ్రాహ్మణుడు – జేమ్స్ ప్రిన్సెప్, 1832. ఎడమవైపు తారకేశ్వర్ ఆలయం, మధ్యలో బాబా మశాన్ నాథ్ ఆలయం కనిపిస్తున్నాయి. -
బర్నింగ్ ఘాట్ సమీపంలోని విష్ణుపాద్, ఇతర ఆలయాలు – బెనారస్. ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్గా ఉన్న సమయంలో రాజు ఎడ్వర్డ్ VII సేకరించిన చిత్రం, 1865. ఘాట్లు నిర్మాణంలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. -
"సుత్తీ" స్థంభం – 1903 స్టీరియోగ్రాఫ్ చిత్రం -
1953 దృశ్యం -
నీట మునిగిన ఆలయం – 2011. ఒరుగు కనిపించని కోణంలో నుండి తీసిన చిత్రం.
.jpg)
.jpg)
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- కాశీ విశ్వనాథ ఆలయం
- శ్రీ రత్నేశ్వర్ మహాదేవ ఆలయం, కరాచీ
- వారణాసిలోని హిందూ ఆలయాలు
- శ్రీ కాశీ కర్వట్ మందిరం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Elevation". Elevation finder.
- ↑ पीसा की मीनार क तरह झुका हुआ है ये मंदिर, आज तक नहीं खुल पाया रहस्य dainikbhaskar.com, 14 September 2015
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 "Ratneshwar Mahadev - The Leaning Temple of Kashi". Varanasi Guru (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2020-10-06. Retrieved 2022-05-21.
- ↑ iasmania (2016-01-12). "Temples Styles in North India (Nagara Style)". Iasmania (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-05-21.
- ↑ Kashi Vishwanath JyotirLinga Temple Darshan in Varanasi - Part 1, at 8:28
- ↑ Fact Check: Varanasi's Ratneshwar Temple Leans More Than Tower Of Pisa? - The Logical Indian
- ↑ "James Prinsep | English antiquarian | Britannica". www.britannica.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-05-21.
- ↑ "Leaning Temple of Varanasi beats the Leaning Tower of Pisa, this is how | Times of India Travel". timesofindia.indiatimes.com. Archived from the original on 2020-08-15.
- ↑ किसके श्राप से टेढ़ा हुआ था यह मंदिर, भरा रहता है कीचड़, पढ़ें 5 MYTHS, dainikbhaskar.com | 14 March 2016
- ↑ "Ratneshwar Mahadev - the Leaning Temple of Kashi". 6 October 2020.
- ↑ "Manikarnika Ghat - The Burning Ghat of Varanasi". Varanasi Guru (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2020-09-05. Retrieved 2022-05-21.
- ↑ "The Varanasi Heritage Dossier/Manikarnika Ghat - Wikiversity". en.wikiversity.org (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-05-21.
- ↑ Prinsep, James (2011-04-25), English: "Benares, A Brahmin placing a garland on the holiest spot in the sacred city" - (aka: Varanasi), retrieved 2022-05-21
- ↑ Parry, Jonathan P. (1994-07-07). Death in Banaras (in ఇంగ్లీష్). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-46625-7.
- ↑ Library, Boston Public (2013-09-25), Local Accession Number: 06_11_003882, retrieved 2022-05-21
.jpg){kind=link}