రవీంద్ర పురస్కార్ (లేదా రవీంద్ర స్మృతి పురస్కార్) భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో ఇవ్వబడే అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారం. ఈ పురస్కారానికి ప్రసిద్ధ భారతీయ కవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ పేరు పెట్టారు. దీనిని పశ్చిమ్బంగ బంగ్లా అకాడమీ (పశ్చిమ బెంగాల్ బెంగాలీ అకాడెమీ), కోల్కతా ఆధ్వర్యంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది.
ఈ పురస్కారం సృజనాత్మక సాహిత్యం, నాన్-ఫిక్షన్, బెంగాల్ గురించిన పుస్తకాలకు బెంగాలీలోనే కాకుండా ఇతర భాషలలో కూడా ఇవ్వబడుతుంది.
1950 నుంచి 1982 వరకు ఈ పురస్కారం ఒక లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది రచయితలకు వారి నిర్దిష్ట అత్యుత్తమ రచన కోసం ఇవ్వబడింది. 1983 నుంచి 2003 వరకు ఈ పురస్కారం ఒక లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది రచయితలకు వారి జీవితకాల సాఫల్యానికి గుర్తింపుగా ఇవ్వబడింది. 2004, 2005లో, మళ్లీ ఈ పురస్కారం ఒక లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది రచయితలకు వారి నిర్దిష్ట అత్యుత్తమ రచన కోసం ఇవ్వబడింది. 2006 నుంచి ఈ పురస్కారం మళ్లీ ఒక లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది రచయితలకు వారి జీవితకాల సాఫల్యానికి గుర్తింపుగా ఇవ్వబడుతోంది.
శిశిర్ కుమార్ దాస్ ఈ జాబితాలో లేరు. ఆయనకు ఈ పురస్కారం రెండుసార్లు లభించింది, 1976, 1987లో.
| సంవత్సరం |
పేరు |
రచన |
|---|
| 1960 |
ప్రమథనాథ్ బిషి |
క్యారీ సాహెబేర్ మున్షి (నవల) |
| రాధాగోబింద నాథ్ |
గౌడియ వైష్ణవ దర్శన్ (వైష్ణవ తత్వశాస్త్రం) |
| 1961 |
హరిదాస్ సిద్ధాంతబాగీష్ |
మహాభారతం (అనువాదం) |
| స్వామి ప్రజ్ఞానానంద |
హిస్టారికల్ డెవలప్మెంట్ ఆఫ్ ఇండియన్ మ్యూజిక్: ఎ క్రిటికల్ స్టడీ (సంగీతం) |
| 1962 |
బనఫూల్ |
హాటే బజారే (నవల) |
| జితేంద్రనాథ్ బంద్యోపాధ్యాయ |
పంచోపాసన |
| 1963 |
సుబోధ్ చంద్ర చక్రబర్తి |
రమ్యాణి విఖ్యా (ప్రయాణ కథనం) |
| సురేష్ చంద్ర బంద్యోపాధ్యాయ |
స్మృతిశాస్త్రే బంగాలి (చరిత్ర) |
| 1964 |
మృత్యుంజయ ప్రసాద్ గుహా |
ఆకాష్ ఓ పృథిబి (శాస్త్రం) |
| బిమల్ మిత్ర |
కడి దియే కిన్లామ్ (నవల) |
| శంకర్ నాథ్ రాయ్ |
భారతేర్ సాధక్ (మతం) |
| 1965 |
సుకుమార్ సేన్ |
భారతీయ సాహిత్యేర్ ఇతిహాస్ (చరిత్ర) |
| శచీంద్ర నాథ్ బోస్ |
ప్రగైతిహాసిక్ మానుష్ (మానవ శాస్త్రం) |
| గజేంద్ర కుమార్ మిత్ర |
పౌష్ ఫగునేర్ పాలా (నవల) |
| 1966 |
ఆశాపూర్ణ దేవి |
ప్రథమ్ ప్రతిశ్రుతి (నవల) |
| శాంతి రంజన్ భట్టాచార్య |
బెంగాలీ హిందువోన్ కి ఉర్దూ ఖిద్మాత్ |
| అనిర్వాన్ |
వేద్ మిమాంస |
| 1967 |
శరదిందు బంద్యోపాధ్యాయ |
తుంగభద్రార్ తీరే (నవల) |
| కాలికా రంజన్ కానుంగో |
రాజస్థాన్ కాహిని (చరిత్ర) |
| ప్రబాస్ జీబన్ చౌధురి |
ఠాగూర్ ఆన్ లిటరేచర్ అండ్ ఈస్థటిక్స్ |
| 1968 |
కాలిదాస్ రాయ్ |
పూర్ణహుతి (కవిత్వం) |
| సుకుమార్ బోస్ |
హిమాలయ (ప్రయాణ కథనం) |
| చారు చంద్ర సన్యాల్ |
ది రాజ్బన్సీస్ ఆఫ్ నార్త్ బెంగాల్ (మానవ శాస్త్రం) |
| 1969 |
లీలా మజుందార్ |
ఆర్ కోనోఖనే |
| నారాయణ్ సన్యాల్ |
అపరూపా అజంతా (గుహా చిత్రలేఖనం) |
| గోపేంద్ర కృష్ణ బోస్ |
బంగ్లార్ లౌకిక్ దేబతా (జానపద సంస్కృతి) |
| సంవత్సరం |
పేరు |
రచన |
|---|
| 1971 |
రామపద చౌధురి |
ఏఖోని (నవల) |
| 1972 |
బిభూతి భూషణ్ ముఖోపాధ్యాయ |
ఏబార్ ప్రియంబద (నవల) |
| పరేష్ చంద్ర మజుందార్ |
సంస్కృత ఓ ప్రాకృత భాషార్ క్రమబికాష్ (భాషా శాస్త్రం) |
| 1973 |
జ్యోతిర్మయి దేవి |
సోనారుపా నోయ్ (చిన్న కథల సంకలనం), వ్యాసం "సాహిత్యిక్ జ్యోతిర్మయి దేవి" -రింపా సర్కార్ రాసినది, 13 జూలై 2013న బర్తమాన్ పత్రిక (బెంగాలీ)లో ప్రచురితం, కోల్కతా, |
| అమలేందు మిత్ర |
రాధేర్ సంస్కృతి (బీర్భూమ్ కథలు, వారి సంస్కృతి) |
| 1974 |
బుద్ధదేబ్ బసు |
స్వాగతో బిదాయ్ (కవిత్వం) |
| డా. శాంతిమే ఛటర్జీ, ఎనాక్షి ఛటర్జీ |
పరమాణు జిగ్నాసా (శాస్త్రం) |
| 1975 |
అచింత్యకుమార్ సేన్గుప్తా |
ఉత్తరాయణ్ (కవిత్వం) |
| గోపాల్ చంద్ర భట్టాచార్య |
బంగ్లార్ కిట్పతంగా (కీటక శాస్త్రం) |
|
శ్రీ అనిర్వాన్ |
వేద మిమాంస |
| 1977 |
దుశాన్ జ్బావిటెల్ |
బెంగాలీ లిటరేచర్ (సాహిత్య చరిత్ర) |
| 1979 |
అరుణ్ మిత్ర |
శుధు రాటేర్ శబ్ద నోయ్ (కవిత్వం) |
| జెరల్డిన్ ఫోర్బ్స్ |
పాజిటివిజం ఇన్ బెంగాల్: ఎ కేస్ స్టడీ ఇన్ ది ట్రాన్స్మిషన్ అండ్ అసిమిలేషన్ ఆఫ్ ఐడియాలజీ |
| 1981 |
బినోద్ బిహారి ముఖోపాధ్యాయ (మరణానంతరం) |
చిత్రకార్ (చిత్రలేఖనం) |
| సుశోభన్ సర్కార్ |
ఆన్ ది బెంగాల్ రెనెసెన్స్ |
| 1982 |
దినేష్ దాస్ |
రామ్ గచే బనోబాషే (కవిత్వం) |
|
| సంవత్సరం |
పేరు |
రచన |
|---|
| 2013 |
రణజిత్ దాస్ |
బెంగాలీ కవిత్వానికి మొత్తం సహకారం కోసం.[2] |
| 2014 |
డా శంకర్ కుమార్ నాథ్ |
శాస్త్రంలో "కోల్కతా మెడికల్ కాలేజ్-ర్ గోరార్ కథా ఓ పండిట్ మధుసూదన్ గుప్తా" కోసం |
| 2014 |
శేఖర్ బంద్యోపాధ్యాయ |
డీకొలొనైజేషన్ ఇన్ సౌత్ ఏషియా: మీనింగ్స్ ఆఫ్ ఫ్రీడమ్ ఇన్ పోస్ట్-ఇండిపెండెన్స్ వెస్ట్ బెంగాల్, 1947-52 (లండన్: రౌట్లెడ్జ్, 2009; హైదరాబాద్: ఓరియంట్ బ్లాక్స్వాన్, 2012) కోసం |
| 2014 |
దేబరతి మిత్ర |
| 2015 |
గౌతమ్ బసు |
"బెంగాలీ పోయెట్రీ" కోసం |
| 2018 |
బోరియా మజుందార్ |
ఎలెవెన్ గాడ్స్ అండ్ ఎ బిలియన్ ఇండియన్స్ |
|
