రష్యన్ భాష
 | ఈ వ్యాసాన్ని ఏ మూలాల నుండి సేకరించిన సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని వ్రాసారో తెలపలేదు. సరైన మూలాలను చేర్చి వ్యాసాన్ని మెరుగు పరచండి. ఈ విషయమై చర్చించేందుకు చర్చా పేజీని చూడండి. |
రష్యన్ (రష్యన్: русский trans, లిప్యంతరీకరణ: రస్కి యాజిక్) ఒక స్లావిక్ భాష. ఇది రష్యాలో మాట్లాడే ప్రధాన భాష. పూర్వపు సోవియట్ యూనియన్‌లోని ఉక్రెయిన్, బెలారస్, కజాఖ్స్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్, తజికిస్తాన్, కిర్గిజ్స్తాన్, మోల్డోవా, లాట్వియా, లిథువేనియా, తుర్క్మెనిస్తాన్, ఎస్టోనియా వంటి ఇతర ప్రాంతాలలో కూడా ఇది మాట్లాడతారు.
రష్యన్, ఇతర స్లావిక్ భాషల మాదిరిగా, ఇండో-యూరోపియన్ భాషలు ఐన మూడు ప్రధాన తూర్పు స్లావిక్ భాషలలో రష్యన్ ఒకటి; ఇతరాలు - ఉక్రేనియన్, బెలారసియన్. ఇతర స్లావిక్ భాషల కంటే ఎక్కువ మంది రష్యన్ మాట్లాడతారు.
రష్యన్ ఇంగ్లీష్, వెస్ట్ స్లావిక్ భాషలు చేసే లాటిన్ వర్ణమాలను ఉపయోగించదు. (కొంతమంది అయితే, లాటిన్ అక్షరాలతో వ్రాయడం నేర్చుకుంటారు) దీనిలో ఎక్కువగా సిరిలిక్ వర్ణమాలను ఉపయోగిస్తారు. దీని అక్షరాలు లాటిన్ అక్షరాల మాదిరిగా గ్రీకు నుండి వచ్చాయి, కాని వాటి నుండి భిన్నంగా ఉంటాయి. ఇతర తూర్పు స్లావిక్ భాషలు, కొన్ని దక్షిణ స్లావిక్ భాషలు సిరిలిక్ వర్ణమాలను కూడా ఉపయోగిస్తాయి.
రష్యన్ రష్యా, బెలారస్, కజాఖ్స్తాన్, కిర్గిజ్స్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్, అధికారిక భాష. ఇంగ్లీష్, స్పానిష్, ఫ్రెంచ్, అరబిక్, చైనీస్ భాషలతో పాటు ఐక్యరాజ్యసమితి ఆరు అధికారిక భాషలలో ఇది ఒకటి.
సిరిలిక్ లిపి తాలవ్య ద్వితీయ ఉచ్చారణ కలిగిన హల్లు ధ్వనులకు, అది లేని వాటికి మధ్య తేడాను చూపుతుంది, వీటిని "మృదువైన", "కఠినమైన" ధ్వనులు అని పిలుస్తారు. దాదాపు ప్రతి హల్లుకు కఠిన-మృదువైన ప్రతిరూపాలు ఉంటాయి, ఈ వ్యత్యాసం భాష యొక్క ఒక ప్రముఖ లక్షణం. దీనిని సాధారణంగా వ్రాతలో హల్లును మార్చడం ద్వారా కాకుండా, దాని తర్వాత వచ్చే అచ్చును మార్చడం ద్వారా చూపిస్తారు. మరొక ముఖ్యమైన అంశం ఒత్తిడి లేని అచ్చుల తగ్గింపు. తరచుగా ఊహించలేని ఒత్తిడిని సాధారణంగా అక్షరక్రమంలో సూచించరు,[33] అయినప్పటికీ, సమరూప పదాల (ఉదా. замо́к [zamók, 'తాళం'], за́мок [zámok, 'కోట']) మధ్య తేడాను చూపడానికి, లేదా అసాధారణ పదాలు లేదా విశేష నామాల సరైన ఉచ్చారణను సూచించడానికి ఒత్తిడిని గుర్తించడానికి ఐచ్ఛికంగా ఒక సూక్ష్మ స్వర చిహ్నాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.[1]
రష్యన్ ఒక విలక్షణమైన సంలీన భాష, ఇక్కడ ఒక పదం చివర ఉన్న ఒకే విభక్తి ప్రత్యయం బహుళ వ్యాకరణ లక్షణాలను సూచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.[34] రూపశాస్త్రం కోసం విభక్తితో పాటు, రష్యన్ చాలా ఇతర స్లావిక్ భాషల కంటే ఎక్కువగా పద నిర్మాణం కోసం ఉపసర్గలు, ప్రత్యయాలను కూడా చురుకుగా ఉపయోగిస్తుంది.[35] అలాగే, రష్యన్ చాలా ఇతర స్లావిక్ భాషల కంటే పద సంయోగాన్ని (ఓపెన్ కాంపౌండింగ్‌తో సహా) ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తుంది. ఉదాహరణకు, రష్యన్‌లో 'రైల్‌రోడ్' రెండు పదాలు (железная дорога, zheleznaya doroga), అయితే చెక్‌లో ఇది ఒకే పదం (železnice).[36][2]
వర్గీకరణ
[మార్చు]రష్యన్ అనేది బెలారసియన్, రుసిన్, ఉక్రేనియన్ భాషలతో పాటు విస్తృత ఇండో-యూరోపియన్ కుటుంబానికి చెందిన ఒక తూర్పు స్లావిక్ భాష.[37][38][39][40] తూర్పు, దక్షిణ ఉక్రెయిన్‌లోని అనేక ప్రదేశాలలో, బెలారస్ అంతటా, ఈ భాషలను పరస్పరం మార్చుకుంటూ మాట్లాడతారు, కొన్ని ప్రాంతాలలో, సాంప్రదాయ ద్విభాషావాదం తూర్పు ఉక్రెయిన్‌లో సుర్జిక్, బెలారస్‌లో ట్రాసియాంకా వంటి భాషా మిశ్రమాలకు దారితీసింది.[41] చాలా మంది మాట్లాడేవారు వీటిని మిశ్రమాలుగా కాకుండా, రష్యన్ లేదా బెలారసియన్/ఉక్రేనియన్ భాషల స్థానిక రకాలుగా భావిస్తారు.[42][3]
రెండు భాషలపై ఉమ్మడి చర్చ్ స్లావోనిక్ ప్రభావం కారణంగా రష్యన్‌కు బల్గేరియన్‌తో గుర్తించదగిన పదజాల సారూప్యతలు కూడా ఉన్నాయి, కానీ 19వ, 20వ శతాబ్దాలలో జరిగిన తరువాతి పరిణామాల కారణంగా, ఆధునిక బల్గేరియన్ వ్యాకరణం రష్యన్ నుండి గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంటుంది.[43] మధ్యయుగ కాలంలో చర్చ్ స్లావోనిక్‌ను సాహిత్య భాషగా ఉపయోగించడం వల్ల రష్యన్ భాషకు గ్రీకు నుండి ఉద్భవించిన అనేక పదాలు, అనువాదాలు లభించాయి.[44] 1453లో కాన్స్టాంటినోపుల్ పతనం తరువాత, రష్యన్ ఆర్థోడాక్సీ మరింత స్వయంసమృద్ధిగా మారింది, కాలక్రమేణా, చర్చ్ స్లావోనిక్ యొక్క రష్యన్ అనువాదం బల్గేరియన్, సెర్బియన్ అనువాదాలను ప్రభావితం చేసింది.[44] రష్యన్ భాషపై చర్చ్ స్లావోనిక్ ప్రభావం ధ్వనిశాస్త్రం, వ్యాకరణం, ముఖ్యంగా పదజాలం యొక్క కొన్ని అంశాలలో ఇప్పటికీ చూడవచ్చు.[45][4]
శతాబ్దాల కాలంలో, రష్యన్ భాషా పదజాలం, సాహిత్య శైలి గ్రీకు, లాటిన్, పోలిష్, డచ్, జర్మన్, ఫ్రెంచ్, ఇటాలియన్, ఆంగ్లం వంటి పశ్చిమ, మధ్య ఐరోపా భాషలచే ప్రభావితమయ్యాయి; అలాగే తక్కువ స్థాయిలో, దక్షిణ, తూర్పు ప్రాంతాలకు చెందిన యురాలిక్, తుర్కిక్, పర్షియన్, అరబిక్, హీబ్రూ భాషలచే కూడా ప్రభావితమయ్యాయి.[5]
దర్శకులు
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Timberlake, William (2004-12-31). "Trends in the Study of Pavlovian Conditioning". International Journal of Comparative Psychology. 17 (2). doi:10.46867/ijcp.2004.17.02.10. ISSN 2168-3344.
- ↑ "Encyclopedia". JAMA. 279 (17): 1409. 1998-05-06. doi:10.1001/jama.279.17.1409-jbk0506-6-1. ISSN 0098-7484.
- ↑ Rakhlin, Natalia; Kornilov, Sergey A.; Grigorenko, Elena L. (2017-09-30), "Learning to Read Russian", Learning to Read across Languages and Writing Systems, Cambridge University Press, ISBN 978-1-316-15575-2, retrieved 2026-05-10
{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link) - ↑ Baker, Colin; Jones, Sylvia Prys, eds. (1998). Encyclopedia of bilingualism and bilingual education. Clevedon: Multilingual Matters. ISBN 978-1-85359-362-8.
- ↑ Baker, Colin; Jones, Sylvia Prys, eds. (1998). Encyclopedia of bilingualism and bilingual education. Clevedon ; Philadelphia, PA: Multilingual Matters. ISBN 978-1-85359-362-8.