Jump to content

రష్యా చరిత్ర

వికీపీడియా నుండి
వెలికి నొవ్‌గోరోడ్ లో ఉన్న మిలీనియం ఆఫ్ రష్యా స్మారక చిహ్నం (8 సెప్టెంబర్ 1862న ఆవిష్కరించబడింది)

రష్యా చరిత్ర తూర్పు స్లావ్‌ల చరిత్రలతో ప్రారంభమవుతుంది.[1][2] నిర్దిష్టంగా రష్యన్ చరిత్ర సాంప్రదాయ ప్రారంభ తేదీ 862 సంవత్సరంలో వరాంగియన్లచే పాలించబడిన ఉత్తరాన రస్ రాజ్యాన్ని స్థాపించడం.[3][4] 882 లో, నొవ్‌గోరోడ్‌ యువరాజు ఒలెగ్ కైవ్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, తూర్పు స్లావ్‌ల ఉత్తర, దక్షిణ భూభాగాలను ఒకే అధికారంలోకి తెచ్చాడు, 10వ శతాబ్దం చివరి నాటికి పాలనా కేంద్రాన్ని కైవ్‌కు మార్చాడు, ఉత్తర, దక్షిణ భాగాలను ఒకదానికొకటి గణనీయమైన స్వయంప్రతిపత్తితో నిర్వహించాడు. రాజ్యం 988 లో బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం నుండి క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించింది, రాబోయే సహస్రాబ్ది పాటు రష్యన్ సంస్కృతిని నిర్వచించిన బైజాంటైన్, స్లావిక్, స్కాండినేవియన్ సంస్కృతుల సంశ్లేషణను ప్రారంభించింది. 1237-1240 లో మంగోల్ దండయాత్రల కారణంగా కైవాన్ రస్ చివరికి ఒక రాజ్యంగా విచ్ఛిన్నమైంది. 13వ శతాబ్దం తరువాత, మాస్కో ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయ, సాంస్కృతిక శక్తిగా ఉద్భవించింది, రష్యన్ భూభాగాల సేకరణను నడిపించింది.[5] 15వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, మాస్కో చుట్టూ ఉన్న అనేక చిన్న రాజ్యాలు గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ మాస్కోతో ఏకమయ్యాయి, ఇది ఇవాన్ ది గ్రేట్ ఆధ్వర్యంలో తన స్వంత సార్వభౌమాధికారంపై పూర్తి నియంత్రణను తీసుకుంది.

ఇవాన్ ది టెర్రిబుల్ గ్రాండ్ డచీని 1547 లో రష్యా జార్‌డమ్‌గా మార్చాడు. అయితే, ఇవాన్ కుమారుడు ఫ్యోడర్ I సంతానం లేకుండా 1598 లో మరణించడం వారసత్వ సంక్షోభాన్ని సృష్టించింది, రష్యాను గందరగోళం, పౌర యుద్ధం కాలంలోకి నెట్టింది, దీనిని టైమ్ ఆఫ్ ట్రబుల్స్ అని పిలుస్తారు, 1613 లో రోమనోవ్ రాజవంశం మొదటి జార్‌గా మైఖేల్ రోమనోవ్ పట్టాభిషేకంతో ఇది ముగిసింది. పదిహేడవ శతాబ్దం మిగిలిన కాలంలో, రష్యా సైబీరియా అన్వేషణ, విజయాన్ని పూర్తి చేసింది, శతాబ్దం చివరి నాటికి పసిఫిక్ మహాసముద్రం వరకు ఉన్న భూములను ప్రకటించింది. దేశీయంగా, 1670-1671 లో తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన కోసాక్ నాయకుడు స్టెంకా రాజిన్ ఉదహరించినట్లుగా, రష్యా తమ నియంత్రణలో ఉన్న వివిధ జాతుల సమూహాల అనేక తిరుగుబాట్లను ఎదుర్కొంది. 1721 లో, గ్రేట్ నార్తర్న్ వార్ నేపథ్యంలో, జార్ పీటర్ ది గ్రేట్ రాజ్యాన్ని రష్యన్ సామ్రాజ్యంగా పేరు మార్చాడు, సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌ను తన సామ్రాజ్యానికి కొత్త రాజధానిగా స్థాపించడంలో, పశ్చిమ ఐరోపా సంస్కృతిని రష్యాకు పరిచయం చేయడంలో ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. 1762 లో, రష్యా కాథరిన్ ది గ్రేట్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది, ఆమె పీటర్ ది గ్రేట్ పాశ్చాత్యీకరణ విధానాలను కొనసాగించింది, రష్యన్ జ్ఞానోదయం శకానికి నాంది పలికింది. కాథరిన్ మనవడు, అలెగ్జాండర్ I ఫ్రెంచ్ చక్రవర్తి నెపోలియన్ దండయాత్రను తిప్పికొట్టాడు, రష్యాను గొప్ప శక్తులలో ఒకటిగా మార్చాడు.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దంలో రైతుల తిరుగుబాట్లు తీవ్రమయ్యాయి, 1861 లో అలెగ్జాండర్ II రష్యన్ బానిసత్వాన్ని రద్దు చేయడంతో ఇది పరాకాష్టకు చేరుకుంది. ఆ తర్వాతి దశాబ్దాలలో, 1906-1914 స్టోలిపిన్ సంస్కరణలు, 1906 రాజ్యాంగం, స్టేట్ డూమా (1906-1917) వంటి సంస్కరణ ప్రయత్నాలు ఆర్థిక వ్యవస్థ, రాజకీయ వ్యవస్థను సరళీకృతం చేయడానికి ప్రయత్నించాయి, కానీ చక్రవర్తులు నిరంకుశ పాలనను వదులుకోవడానికి నిరాకరించారు, తమ అధికారాన్ని పంచుకోవడాన్ని వ్యతిరేకించారు. ఆర్థిక విచ్ఛిన్నం, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో రష్యా ప్రమేయంపై దుర్వినియోగం, నిరంకుశ ప్రభుత్వ వ్యవస్థపై అసంతృప్తి కలయిక 1917 లో రష్యన్ విప్లవాన్ని ప్రేరేపించింది. రాచరికం ముగింపు ప్రారంభంలో ఉదారవాదులు, మితవాద సోషలిస్టుల సంకీర్ణాన్ని అధికారంలోకి తెచ్చింది, కానీ వారి విఫలమైన విధానాలు అక్టోబర్ విప్లవానికి దారితీశాయి. 1922 లో, సోవియట్ రష్యా, ఉక్రేనియన్ SSR, బైలోరుసియన్ SSR, ట్రాన్స్‌కాకేసియన్ SFSR తో పాటు USSR సృష్టిపై ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి, నాలుగు రిపబ్లిక్‌లను అధికారికంగా విలీనం చేసి సోవియట్ యూనియన్‌ను ఒకే రాజ్యంగా ఏర్పాటు చేశాయి. 1922, 1991 మధ్య రష్యా చరిత్ర తప్పనిసరిగా సోవియట్ యూనియన్ చరిత్రగా మారింది. ఈ కాలంలో, సోవియట్ యూనియన్ 1941 లో నాజీ జర్మనీ, దాని సహకారుల ఆకస్మిక దాడి నుండి కోలుకున్న తర్వాత రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో విజేతలలో ఒకటిగా నిలిచింది, వీరు గతంలో సోవియట్ యూనియన్‌తో దురాక్రమణ రహిత ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం చివరి దశలలో దాని ప్రభావ పరిధిలోకి తీసుకురాబడిన తూర్పు ఐరోపాలోని సోవియట్ యూనియన్ ఉపగ్రహ రాష్ట్రాల నెట్‌వర్క్, ప్రచ్ఛన్న యుద్ధంలో తోటి అగ్రరాజ్యం యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఇతర పాశ్చాత్య దేశాలతో పోటీపడే అగ్రరాజ్యంగా ఎదగడానికి దేశానికి సహాయపడింది.

1980 ల మధ్య నాటికి, సోవియట్ ఆర్థిక, రాజకీయ నిర్మాణాల బలహీనతలు తీవ్రం కావడంతో, మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ పెద్ద సంస్కరణలను ప్రారంభించాడు, ఇవి చివరికి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ బలహీనపడటానికి, సోవియట్ యూనియన్ రద్దుకు దారితీశాయి, రష్యాను మళ్లీ ఒంటరిగా విడిచిపెట్టాయి, పోస్ట్-సోవియట్ రష్యా చరిత్ర ప్రారంభాన్ని సూచించాయి. రష్యన్ సోవియట్ ఫెడరేటివ్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్ తనను తాను రష్యన్ ఫెడరేషన్ గా పేరు మార్చుకుంది, సోవియట్ యూనియన్‌కు ప్రాధమిక వారసురాలిగా మారింది.[6] రష్యా తన అణు ఆయుధాగారాన్ని నిలుపుకుంది కానీ దాని అగ్రరాజ్య హోదాను కోల్పోయింది. 1990 లలో సోవియట్ కాలం నాటి కేంద్ర ప్రణాళిక, ఆస్తి రాష్ట్ర యాజమాన్యాన్ని రద్దు చేస్తూ, అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ నేతృత్వంలోని కొత్త నాయకులు 2000 తర్వాత రాజకీయ, ఆర్థిక అధికారాన్ని తీసుకున్నారు, దృఢమైన విదేశాంగ విధానంలో నిమగ్నమయ్యారు. ఆర్థిక వృద్ధితో పాటు, రష్యా ప్రపంచ శక్తిగా గణనీయమైన ప్రపంచ హోదాను తిరిగి పొందింది. 2014 లో రష్యా క్రిమియన్ ద్వీపకల్పం విలీనం యునైటెడ్ స్టేట్స్, యూరోపియన్ యూనియన్ విధించిన ఆర్థిక ఆంక్షలకు దారితీసింది. 2022 లో రష్యా ఉక్రెయిన్‌పై చేసిన దండయాత్ర గణనీయంగా విస్తరించిన ఆంక్షలకు దారితీసింది. పుతిన్ నాయకత్వంలో, రష్యాలో అవినీతి ఐరోపాలో అత్యంత దారుణంగా రేట్ చేయబడింది, రష్యా మానవ హక్కుల పరిస్థితి అంతర్జాతీయ పరిశీలకులచే పెరుగుతున్న విమర్శలకు గురవుతోంది.

పూర్వ చరిత్ర

[మార్చు]
కుర్గాన్ పరికల్పన: ప్రోటో-ఇండో-యూరోపియన్ ప్రజల జన్మస్థలంగా దక్షిణ రష్యా

రష్యా భూభాగంలో మొదటి మానవ నివాసం ప్రారంభ దిగువ పాతరాతియుగంలోని ఓల్డోవాన్ కాలం నాటిది. సుమారు 2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం, హోమో ఎరెక్టస్ ప్రతినిధులు పశ్చిమాసియా నుండి ఉత్తర కాకసస్ (తామన్ ద్వీపకల్పంలోని కెర్మెక్ పురావస్తు ప్రదేశం[7]) కు వలస వచ్చారు. భోగటిరి/సిన్యాయ బల్కా వద్ద, 1.5-1.2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం జీవించిన ఎలాస్మోథెరియం కాకాసికమ్ పుర్రెలో, ఒక రాతి సాధనం కనుగొనబడింది.[8] 1.5-మిలియన్ల సంవత్సరాల నాటి ఓల్డోవాన్ ఫ్లింట్ సాధనాలు ఉత్తర కాకసస్‌లోని డాగేస్తాన్ అకుషా ప్రాంతంలో కనుగొనబడ్డాయి, ప్రస్తుత రష్యా భూభాగంలో తొలి మానవుల ఉనికిని ప్రదర్శిస్తాయి.[9]

రష్యాలో డెనిసోవన్ల శిలాజాలు సుమారు 110,000 సంవత్సరాల నాటివి.[10] డెనిసోవా గుహలో కనుగొనబడిన ఎముక శకలం నుండి తీసిన DNA, సుమారు 90,000 సంవత్సరాల క్రితం మరణించిన ఒక స్త్రీకి చెందినది, ఆమె నియాండర్తల్ తల్లి, డెనిసోవాన్ తండ్రి హైబ్రిడ్ అని చూపిస్తుంది.[11] రష్యా చివరిగా జీవించి ఉన్న కొన్ని నియాండర్తల్స్‌కు నిలయంగా ఉంది - అడిజియాలోని మెజ్మైస్కాయ గుహలో ఒక నియాండర్తల్ శిశువు పాక్షిక అస్థిపంజరం కేవలం 45,000 సంవత్సరాల కార్బన్-నాటి వయస్సును చూపించింది.[12] 2008 లో, సైబీరియాలోని ఆల్టై పర్వతాలలోని డెనిసోవా గుహ ప్రదేశంలో పనిచేస్తున్న నోవోసిబిర్స్క్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీ అండ్ ఎథ్నాలజీకి చెందిన రష్యన్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు, ఒక జువెనైల్ హోమినిన్ ఐదవ వేలు నుండి 40,000 సంవత్సరాల నాటి చిన్న ఎముక శకలాన్ని వెలికితీశారు, DNA విశ్లేషణ ఇది ఇంతకు ముందు తెలియని మానవ జాతి అని వెల్లడించింది, దీనికి డెనిసోవా హోమినిన్ అని పేరు పెట్టారు.[13]

రష్యన్ భూభాగం విశాల విస్తీర్ణంలో హోమో సేపియన్స్ మొదటి జాడ 45,000 సంవత్సరాల నాటిది, మధ్య సైబీరియాలో (ఉస్ట్-ఇషిమ్ మనిషి). ఐరోపాలో ఎక్కడైనా కనుగొనబడిన శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక మానవుల ఉనికికి సంబంధించిన కొన్ని తొలి ఆధారాల ఆవిష్కరణ 2007 లో రష్యాలోని డాన్ నది సమీపంలోని కోస్టెంకి పురావస్తు ప్రదేశం (కనీసం 40,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటిది),[14] సుంగిర్ (34,600 సంవత్సరాల క్రితం) నుండి నివేదించబడింది. మానవులు 40,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటికి ఆర్కిటిక్ రష్యా (మామోంటోవాయ కుర్యా) చేరుకున్నారు.

చరిత్రపూర్వ యుగాలలో దక్షిణ రష్యాలోని విస్తారమైన స్టెప్పీలు సంచార కాపరుల తెగలకు నిలయంగా ఉన్నాయి. (సాంప్రదాయ ప్రాచీన కాలంలో, పాంటిక్ స్టెప్పీ "సిథియా" అని పిలువబడేది.[15]) ఈ కాలక్రమేణా కనుమరుగైన స్టెప్పీ సంస్కృతుల అవశేషాలు 20 వ శతాబ్దంలో ఇపటోవో,[15] సింటాష్టా,[16] అర్కైమ్,[17] పజిరిక్ వంటి ప్రదేశాలలో కనుగొనబడ్డాయి.[18]

ప్రాచీన కాలం

[మార్చు]
బోస్పోరాన్ రాజ్యం హెలెనిస్టిక్ సైనికులతో ఉన్న స్టెలె, క్రీస్తుపూర్వం 4 వ శతాబ్దం 3 వ త్రైమాసికం

క్రీస్తుపూర్వం 8 వ శతాబ్దం తరువాతి భాగంలో, గ్రీకు వ్యాపారులు టానైస్, ఫానాగోరియా వాణిజ్య ఎంపోరియంలకు శాస్త్రీయ నాగరికతను తీసుకువచ్చారు.[19] క్రీస్తుపూర్వం 500 లో హెలోని, బుడిని నివసించే భారీ (ఐరోపాలో అతిపెద్ద) భూమి, కలపతో బలపరచబడిన గ్రాడ్ గా గెలోనస్‌ను హెరోడోటస్ వర్ణించాడు. క్రీస్తుపూర్వం 513 లో, అకేమెనిడ్ సామ్రాజ్య రాజు, డారియస్ I, నల్ల సముద్రం చుట్టూ సిథియా, ఆధునిక ఉక్రెయిన్‌లోకి సైనిక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు, చివరికి టానైస్ నదికి (ఇప్పుడు డాన్ అని పిలుస్తారు) చేరుకున్నాడు.

గ్రీకులు, ఎక్కువగా మిలేటస్ నగర-రాష్ట్రం నుండి, క్రీస్తుపూర్వం ఏడవ, ఆరవ శతాబ్దాలలో ఆధునిక క్రిమియా, అజోవ్ సముద్రం పెద్ద భాగాలను వలసరాజ్యం చేసుకున్నారు, చివరికి క్రీస్తుపూర్వం 480 నాటికి బోస్పోరాన్ రాజ్యంగా ఏకమయ్యారు, క్రీస్తుపూర్వం 107 లో పెద్ద పాంటస్ రాజ్యంలో విలీనం చేయబడ్డారు. ఈ రాజ్యం చివరికి రోమన్ రిపబ్లిక్ చేత జయించబడుతుంది, బోస్పోరాన్ రాజ్యం రోమన్ సామ్రాజ్యం క్లయింట్ రాష్ట్రంగా మారుతుంది. క్రీస్తుశకం 2వ శతాబ్దం నాటికి గోత్స్ నల్ల సముద్రానికి వలస వచ్చారు, క్రీ.శ. 3వ, 4వ శతాబ్దాలలో, దక్షిణ రష్యాలో హన్స్ ఆక్రమించే వరకు ఓయుమ్ అర్ధ-పౌరాణిక గోతిక్ రాజ్యం ఉనికిలో ఉంది. క్రీ.శ. 3వ, 6వ శతాబ్దాల మధ్య, బోస్పోరాన్ రాజ్యం కూడా సంచార దండయాత్రల వరుస తరంగాలచే ముంచెత్తబడింది,[20] హన్స్, టర్కిష్ అవార్ల మాదిరిగానే తరచుగా ఐరోపాకు వెళ్ళే యుద్ధ తెగల నాయకత్వంలో.

క్రీస్తుపూర్వం రెండవ సహస్రాబ్దిలో, కామ, ఇర్టిష్ నదుల మధ్య ఉన్న భూభాగాలు దక్షిణాన ఉన్న ప్రోటో-ఇండో-యూరోపియన్ మాట్లాడే వారితో సంబంధాలు కలిగి ఉన్న ప్రోటో-ఉరాలిక్ మాట్లాడే జనాభాకు నిలయంగా ఉన్నాయి. వుడ్ల్యాండ్ జనాభా ట్రాన్స్-ఉరాలియా ఆధునిక ఉగ్రియన్ నివాసుల పూర్వీకులు. ఇతర పరిశోధకులు ఖాంటీ ప్రజలు దక్షిణ ఉరల్ స్టెప్పీలో ఉద్భవించారని, క్రీ.శ 500 లో ఉత్తరం వైపు వారి ప్రస్తుత స్థానానికి వెళ్లారని చెప్పారు.

ఒక టర్కిక్ ప్రజలు, ఖజార్లు, 8 వ శతాబ్దం వరకు కాస్పియన్, నల్ల సముద్రాల మధ్య దిగువ వోల్గా బేసిన్ స్టెప్పీలను పాలించారు.[21] వారి చట్టాలు, సహనం, కాస్మోపాలిటనిజానికి ప్రసిద్ది చెందారు,[22] ఖజార్లు బాల్టిక్, బాగ్దాద్ కేంద్రీకృతమైన ముస్లిం అబ్బాసిడ్ సామ్రాజ్యం మధ్య ప్రధాన వాణిజ్య సంబంధం.[23] వారు తూర్పు రోమన్ సామ్రాజ్యం ముఖ్యమైన మిత్రపక్షాలు,[24] అరబ్ కాలిఫేట్‌లకు వ్యతిరేకంగా విజయవంతమైన యుద్ధాల శ్రేణిని నిర్వహించారు.[21][25]

ప్రారంభ చరిత్ర

[మార్చు]

ప్రారంభ స్లావ్‌లు

[మార్చు]

ఆధునిక రష్యన్ల పూర్వీకులలో కొందరు స్లావిక్ తెగలు, వారి అసలు ఇల్లు ప్రిపెట్ మార్షెస్ అని కొందరు పండితులు భావిస్తున్నారు.[26] ప్రారంభ తూర్పు స్లావ్‌లు పశ్చిమ రష్యాలో రెండు తరంగాలలో క్రమంగా స్థిరపడ్డారు: ఒకటి కైవ్ నుండి ప్రస్తుత సుజ్దాల్, మురోమ్ వైపు, మరొకటి పొలాట్స్క్ నుండి నొవ్‌గోరోడ్, రోస్టోవ్ వైపు వెళుతుంది.[27]

7 వ శతాబ్దం నుండి, తూర్పు స్లావ్‌లు పశ్చిమ రష్యాలో జనాభాలో ఎక్కువ భాగాన్ని కలిగి ఉన్నారు,[27] నెమ్మదిగా మెర్యా,[28] మురోమియన్లు,[29] మెష్చెరా వంటి స్థానిక ఫిన్నిక్, బాల్టిక్ తెగలను జయించి సమీకరించారు.[30]

మధ్య డ్నీపర్‌కు ఉత్తరాన 825-850 నాటికే రాజకీయ సోపానక్రమం ఉనికిలో ఉంది, బహుశా అంతకంటే ముందుగానే కావచ్చు. వాస్తవానికి, అన్నాకెస్ బెర్టినియాని ప్రకారం, కొంతమంది రోస్ (బైజాంటైన్లు పిలిచే విధంగా) ఫ్రాంకిష్ రాజు లూయిస్ ది పియస్ ఆస్థానానికి ఒక బైజాంటైన్ ఎంబసీతో పాటు వెళ్లారు, వారి స్వదేశానికి తిరిగి రావడానికి సహాయం కోరారు. వారి పాలకుడు ఖజార్ల వలె (చాగనస్; ఖగన్) బిరుదు పొందాడు, కాని వారు ఇంకా 'స్వీడిష్ ప్రజలకు' చెందినవారని పేర్కొన్నారు. ఏదేమైనా, ఈ రాజకీయ సోపానక్రమానికి సంబంధించిన నిర్దిష్ట వాస్తవాలు అనేక విరుద్ధమైన చారిత్రక వ్యాఖ్యానాలకు లోబడి ఉన్నాయి.[31]

కైవాన్ రస్ (862–1240)

[మార్చు]
విక్టర్ వాస్నెట్సోవ్ వేసిన వరాంగియన్ల పిలుపు

పశ్చిమ ఐరోపాలో వైకింగ్స్ గా, తూర్పున వరాంగియన్లుగా పిలువబడే స్కాండినేవియన్ నార్స్‌మెన్, ఉత్తర ఐరోపా అంతటా పైరసీ, వాణిజ్యాన్ని కలిపారు. 9 వ శతాబ్దం మధ్యలో, వారు తూర్పు బాల్టిక్ నుండి నల్ల, కాస్పియన్ సముద్రాల వరకు జలమార్గాల వెంబడి వెంచర్ చేయడం ప్రారంభించారు.[32] లెజెండరీ కాలింగ్ ఆఫ్ ది వరాంగియన్స్ ప్రకారం, నోవ్‌గోరోడ్ ఫస్ట్ క్రానికల్, ప్రైమరీ క్రానికల్ వంటి అనేక రస్ క్రానికల్స్ లో నమోదు చేయబడినట్లుగా, వరాంగియన్స్ రురిక్, సినీయస్, ట్రూవోర్ 860 లలో మూడు పట్టణాలలో క్రమాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ఆహ్వానించబడ్డారు - నోవ్‌గోరోడ్ లేదా స్టారయా లాడోగా; బెలోజెరో; ఇజ్బోర్స్క్ లేదా "స్లోవెన్స్క్".[33] వారి వారసులు ఆరోపించిన విధంగా దక్షిణం వైపు కదిలారు, గతంలో ఖజార్ల ఆధిపత్యంలో ఉన్న కైవ్‌కు తమ అధికారాన్ని విస్తరించారు.[34][35]

ఈ విధంగా, మొదటి తూర్పు స్లావిక్ రాష్ట్రం, రస్, 9 వ శతాబ్దంలో డ్నీపర్ నది లోయ వెంబడి ఉద్భవించింది.[33] నదీ మార్గాల్లో వాణిజ్యాన్ని నిర్వహించడంలో ఉమ్మడి ఆసక్తి ఉన్న సంస్థానాల సమన్వయ సమూహం, వోల్ఖోవ్, డ్నీపర్ నదుల వెంబడి స్కాండినేవియా, బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం మధ్య బొచ్చు, మైనపు, బానిసల వాణిజ్య మార్గాన్ని కైవాన్ రస్ నియంత్రించింది.[33]

10 వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, మైనారిటీ నార్స్ సైనిక కులీనులు స్థానిక స్లావిక్ జనాభాతో విలీనం అయ్యారు,[36] వారు జార్‌గ్రాడ్ లేదా కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌ను దోచుకోవడానికి చేసిన అనేక దాడుల క్రమంలో గ్రీకు క్రైస్తవ ప్రభావాలను కూడా గ్రహించారు.[37] అలాంటి ఒక ప్రచారం అగ్రగామి స్లావిక్ ద్రుజినా నాయకుడు స్వ్యాటోస్లావ్ I ప్రాణాలను బలిగొంది, ఆయన వోల్గాపై ఖజార్ల శక్తిని అణిచివేసినందుకు ప్రసిద్ధి చెందారు.[38]

1097లో లియుబెచ్ కౌన్సిల్ తర్వాత కైవాన్ రస్

కైవాన్ రస్ తూర్పు ఆర్థోడాక్స్ మతం స్లావిక్ రూపాన్ని పరిచయం చేయడం కోసం ముఖ్యమైనది,[33] రాబోయే వెయ్యి సంవత్సరాల పాటు రష్యన్ సంస్కృతిని నిర్వచించిన బైజాంటైన్, స్లావిక్ సంస్కృతుల సంశ్లేషణను నాటకీయంగా లోతుగా చేస్తుంది. యువరాజు వ్లాదిమిర్ I ద్వారా కైవ్ నివాసులకు పబ్లిక్ బాప్టిజం ఇవ్వడం ద్వారా ఈ ప్రాంతం 988 లో క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించింది.[39] కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత చట్టాల మొదటి కోడ్, రస్స్కాయ ప్రావ్దా, యారోస్లావ్ ది వైస్ చేత ప్రవేశపెట్టబడింది.[40] ప్రారంభం నుండి, కైవాన్ యువరాజులు బైజాంటైన్ ఉదాహరణను అనుసరించారు, చర్చిని వారిపై ఆధారపడేలా చేశారు.[41]

11 వ శతాబ్దం నాటికి, ముఖ్యంగా యారోస్లావ్ ది వైస్ పాలనలో, కైవాన్ రస్ ఆర్థిక వ్యవస్థను, ఖండం పశ్చిమ భాగంలో ఉన్న వాటి కంటే ఉన్నతమైన వాస్తుశిల్పం, సాహిత్యంలో విజయాలను ప్రదర్శించింది.[42] యూరోపియన్ క్రైస్తవ మత భాషలతో పోలిస్తే, రష్యన్ భాష ప్రారంభ క్రైస్తవ రచనల గ్రీకు, లాటిన్ భాషలచే తక్కువగా ప్రభావితమైంది.[33] దీనికి కారణం చర్చ్ స్లావోనిక్ బదులుగా నేరుగా ప్రార్థనా పద్ధతిలో ఉపయోగించబడింది.[43]

కైవాన్ రస్ చివరికి ఒక రాజ్యంగా విచ్ఛిన్నమైంది ఎందుకంటే దానిని సమిష్టిగా పాలించిన రాజ కుటుంబ సభ్యుల మధ్య అంతర్గత పోరాటం. ఈశాన్యంలో వ్లాదిమిర్-సుజ్దాల్, ఉత్తరాన నోవ్‌గోరోడ్, నైరుతిలో హాలిచ్-వోల్హినియా ప్రయోజనం కోసం కైవ్ ఆధిపత్యం క్షీణించింది. 13 వ శతాబ్దంలో మంగోల్ గోల్డెన్ హోర్డ్ విజయం చివరి దెబ్బ. కైవ్ నాశనం చేయబడింది.[44] హాలిచ్-వోల్హినియా చివరికి పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్‌లో విలీనం చేయబడుతుంది,[33] అయితే మంగోల్ ఆధిపత్యం కలిగిన వ్లాదిమిర్-సుజ్దాల్, స్వతంత్ర నోవ్‌గోరోడ్ రిపబ్లిక్, కైవ్ అంచున ఉన్న రెండు ప్రాంతాలు ఆధునిక రష్యన్ దేశానికి పునాదిని ఏర్పరుస్తాయి.[33]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "History of Russia – Slavs in Russia: from 1500 BC". Historyworld.net. ఒరిజినల్ నుండి 9 March 2006 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 July 2016.
  2. ↑ Hosking, Geoffrey; Service, Robert, eds. (1998). Russian Nationalism, Past and Present. Springer. p. 8. ISBN 9781349265329.
  3. ↑ Grey, Ian (2015). Russia: A History. New Word City. p. 5. ISBN 9781612309019.
  4. ↑ Ketola, Kari; Vihavainen, Timo (2014). Changing Russia? : history, culture and business (1 ed.). Helsinki: Finemor. p. 1. ISBN 978-9527124017.
  5. ↑ Curtis, Glenn Eldon (1998). Russia: A Country Study (in ఇంగ్లీష్). Federal Research Division, Library of Congress. p. 12. ISBN 978-0-8444-0866-8. Muscovy gained full sovereignty over the ethnically Russian lands... by the beginning of the sixteenth century virtually all those lands were united
  6. ↑ Article 1 of the Lisbon Protocol from the U.S. State Department website. Archived 28 మే 2019 at the Wayback Machine
  7. ↑ Щелинский В. Е. и др. Раннеплейстоценовая стоянка Кермек в Западном Предкавказье (предварительные результаты комплексных исследований) Archived 21 మార్చి 2021 at the Wayback Machine // Краткие сообщения ИА РАН. Вып. 239, 2015.
  8. ↑ Щелинский В. Е. "Об охоте на крупных млекопитающих и использовании водных пищевых ресурсов в раннем палеолите (по материалам раннеашельских стоянок Южного Приазовья)" (PDF). www.archaeolog.ru (in రష్యన్). ఒరిజినల్ నుండి 7 June 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది (PDF) చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 December 2019. // Краткие сообщения Института археологии. Вып. 254. 2019
  9. ↑ Chepalyga, A.L.; Amirkhanov, Kh.A.; Trubikhin, V.M.; Sadchikova, T.A.; Pirogov, A.N.; Taimazov, A.I. (2011). "Geoarchaeology of the earliest paleolithic sites (Oldowan) in the North Caucasus and the East Europe". the original నుండి 20 May 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 December 2013. Early Paleolithic cultural layers with tools of oldowan type was discovered in East Caucasus (Dagestan, Russia) by Kh. Amirkhanov (2006) [...]
  10. ↑ A fourth Denisovan individual Archived 15 ఆగస్టు 2022 at the Wayback Machine, 2017.
  11. ↑ Matthew Warren, «Mum's a Neanderthal, Dad's a Denisovan: First discovery of an ancient-human hybrid - Genetic analysis uncovers a direct descendant of two different groups of early humans», Nature, vol. 560, 23 August 2018, pp. 417-418.
  12. ↑ Igor V. Ovchinnikov; Anders Götherström; Galina P. Romanova; Vitaliy M. Kharitonov; Kerstin Lidén; William Goodwin (30 March 2000). "Molecular analysis of Neanderthal DNA from the northern Caucasus". Nature. 404 (6777): 490–493. Bibcode:2000Natur.404..490O. doi:10.1038/35006625. PMID 10761915. S2CID 3101375.
  13. ↑ Mitchell, Alanna (30 January 2012). "Gains in DNA Are Speeding Research into Human Origins". The New York Times. ఒరిజినల్ నుండి 12 September 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 February 2017.
  14. ↑ K. Kris Hirst Archaeology Expert. "Pre-Aurignacian Levels Discovered at the Kostenki Site". Archaeology.about.com. the original నుండి 21 March 2021 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 18 May 2016.
  15. 1 2 Belinskij, Andrej; H. Härke (March–April 1999). "The 'Princess' of Ipatovo". Archeology. 52 (2). the original నుండి 10 June 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 26 December 2007.
  16. ↑ Drews, Robert (2004). Early Riders: The beginnings of mounted warfare in Asia and Europe. New York: Routledge. p. 50. ISBN 0-415-32624-9.
  17. ↑ Dr. Ludmila Koryakova, "Sintashta-Arkaim Culture"[usurped] - The Center for the Study of the Eurasian Nomads (CSEN). Retrieved 20 July 2007.
  18. ↑ 1998 NOVA documentary: "Ice Mummies: Siberian Ice Maiden" Archived 13 మే 2011 at the Wayback Machine Transcript.
  19. ↑ Esther Jacobson, The Art of the Scythians: The Interpenetration of Cultures at the Edge of the Hellenic World, Brill, 1995, p. 38. ISBN 90-04-09856-9.
  20. ↑ Peter Turchin, Historical Dynamics: Why States Rise and Fall, Princeton University Press, 2003, pp. 185–186. ISBN 0-691-11669-5.
  21. 1 2 David Christian, A History of Russia, Central Asia and Mongolia, Blackwell Publishing, 1998, pp. 286–288. ISBN 0-631-20814-3.
  22. ↑ Frank Northen Magill, Magill's Literary Annual, 1977 Salem Press, 1977, p. 818. ISBN 0-89356-077-4.
  23. ↑ André Wink, Al-Hind, the Making of an Indo-Islamic World, Brill, 2004, p. 35. ISBN 90-04-09249-8.
  24. ↑ András Róna-Tas, Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History, Central European University Press, 1999, p. 257. ISBN 963-9116-48-3.
  25. ↑ Daniel H. Frank and Oliver Leaman, History of Jewish Philosophy, Routledge, 1997, p. 196. ISBN 0-415-08064-9.
  26. ↑ For a discussion of Slavic origins, see Paul M. Barford, The Early Slavs, Cornell University Press, 2001, pp. 15–16. ISBN 0-8014-3977-9.
  27. 1 2 David Christian, op cit., pp. 6–7.
  28. ↑ Henry K Paszkiewicz, The Making of the Russian Nation, Darton, Longman & Todd, 1963, p. 262.
  29. ↑ Ed. Timothy Reuter, The New Cambridge Medieval History, Volume 3, Cambridge University Press, 1995, pp. 494-497. ISBN 0-521-36447-7.
  30. ↑ Aleksandr Lʹvovich Mongaĭt, Archeology in the U.S.S.R., Foreign Languages Publishing House, 1959, p. 335.
  31. ↑ Jonathan Shepard, "The Origins of Rus' (c. 900–1015)," in The Cambridge History of Russia, vol. 1, ed. Maureen Perrie (Cambridge: Cambridge University Press, 2006), 49-51.
  32. ↑ Dimitri Obolensky, Byzantium and the Slavs, St Vladimir's Seminary Press, 1994, p. 42. ISBN 0-88141-008-X.
  33. 1 2 3 4 5 6 7 Kievan Rus' and Mongol Periods Archived 27 సెప్టెంబరు 2007 at the Wayback Machine, excerpted from Glenn E. Curtis (ed.), Russia: A Country Study, Department of the Army, 1998. ISBN 0-16-061212-8.
  34. ↑ James Westfall Thompson, and Edgar Nathaniel Johnson, An Introduction to Medieval Europe, 300–1500, W. W. Norton & Co., 1937, p. 268.
  35. ↑ David Christian, Op cit. p. 343.
  36. ↑ Particularly among the aristocracy. See World History[usurped]. Retrieved 22 July 2007.
  37. ↑ See Dimitri Obolensky, "Russia's Byzantine Heritage," in Byzantium & the Slavs, St Vladimir's Seminary Press, 1994, pp. 75–108. ISBN 0-88141-008-X.
  38. ↑ Serhii Plokhy, The Origins of the Slavic Nations: Premodern Identities in Russia, Ukraine, and Belarus, Cambridge University Press, 2006, p. 13. ISBN 0-521-86403-8.
  39. ↑ See The Christianisation of Russia Archived 27 జూలై 2007 at the Wayback Machine, an account of Vladimir's baptism, followed by the baptism of the entire population of Kiev, as described in The Russian Primary Chronicle.
  40. ↑ Gordon Bob Smith, Reforming the Russian Legal System, Cambridge University Press, 1996, pp. 2–3. ISBN 0-521-45669-X.
  41. ↑ P. N. Fedosejev, The Comparative Historical Method in Soviet Mediaeval Studies, USSR Academy of Sciences, 1979. p. 90.
  42. ↑ Russell Bova, Russia and Western Civilization: Cultural and Historical Encounters, M.E. Sharpe, 2003, p. 13. ISBN 0-7656-0976-2.
  43. ↑ Timothy Ware: The Orthodox Church (Penguin, 1963; 1997 revision) p. 74
  44. ↑ In 1240. See Michael Franklin Hamm, Kiev: A Portrait, 1800–1917, Princeton University Press, 1993. ISBN 0-691-02585-1
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రష్యా_చరిత్ర&oldid=4889503" నుండి వెలికితీశారు