రాజన్ దేవదాస్
రాజన్ దేవదాస్ | |
|---|---|
 | |
| జననం | 1921 తిరువనంతపురం, కేరళ, భారతదేశం |
| మరణం | 26 డిసెంబర్ 2014 రాక్విల్లే, మేరీల్యాండ్, అమెరికా |
| వృత్తి | ఫోటో జర్నలిస్ట్ |
| పేరుపడ్డది | భారత్-అమెరికా సంబంధాల చిత్రీకరణ |
| భాగస్వామి | కిమికో |
| పిల్లలు | ఎనిమిది మంది పిల్లలు |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ |
రాజన్ దేవదాస్ (1921-2014) ఒక భారతీయ అమెరికన్ ఫోటో జర్నలిస్ట్,[1][2][3] గాంధేయవాది.[4] 50 ఏళ్లకు పైగా భారత్-అమెరికా సంబంధాలను తన ఫోటోల ద్వారా ప్రపంచానికి చాటిన వ్యక్తిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు.[5][6][7][8][9] ఆయన భారత సంతతికి చెందిన మొదటి గుర్తింపు పొందిన వైట్ హౌస్ ఫోటోగ్రాఫర్.[4] ఫోటోగ్రఫీ రంగానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2002లో ఆయనకు భారతదేశ నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసి సత్కరించింది.[10]
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]రాజన్ దేవదాస్ 1921లో దక్షిణ భారతదేశంలోని తిరువనంతపురంలో జన్మించాడు.[7][1][3][5] తండ్రి మరణంతో ఆయన కలకత్తా (ప్రస్తుతం కోల్కతా), ఆపై ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని పుణ్యక్షేత్రమైన వారణాసి కి మకాం మార్చి అక్కడే పెరిగాడు.[4][7] ఆయన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యాభ్యాసం చేశాడు,[1][3] అక్కడే గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన తర్వాత విశ్వవిద్యాలయంలో అడ్మినిస్ట్రేటివ్ అసిస్టెంట్గా చేరాడు.[1][3][7] ఆయన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సభ్యుడు, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు.[4] తరువాత కొందరు స్నేహితుల సహాయంతో 1954లో పెండిల్ హిల్ క్వేకర్ సెంటర్ ఫర్ స్టడీ అండ్ కంటెంప్లేషన్లో ఒక సంవత్సరం కోర్సు చదవడానికి స్కాలర్షిప్ పొందాడు.[3][6] ఆ సంవత్సరం చివరిలో ఓడలో బయలుదేరి జనవరి 1955లో న్యూయార్క్ చేరుకున్నాడు.[1][11]
పెండిల్ హిల్ క్వేకర్ కోర్సు పూర్తయిన తర్వాత దేవదాస్ పెన్సిల్వేనియా విశ్వవిద్యాలయంలో రెండు సెమిస్టర్లు చదివాడు,[మూలం అవసరం] తదుపరి ఉన్నత విద్య కోసం టెంపుల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు.[6][7] ఆపై న్యూయార్క్లోని న్యూ స్కూల్ ఫర్ సోషల్ రీసెర్చ్లో జర్నలిజం, పబ్లిక్ రిలేషన్స్ అనే రెండు కోర్సులు చేశాడు.[3][6][7] ఆ సమయంలోనే ఆయనకు ఫోటోగ్రఫీపై ఆసక్తి ఏర్పడింది,[7] ఆ కోర్సులు పూర్తయిన తర్వాత వాషింగ్టన్లోని భారత రాయబార కార్యాలయంలో అధికారిక ఫోటోగ్రాఫర్గా చేరాడు.[3]
భారత రాయబార కార్యాలయంలో పనిచేస్తున్న కాలంలో దేవదాస్ భారత్-అమెరికా సంబంధాలకు సంబంధించిన అనేక ప్రధాన కార్యక్రమాలను కవర్ చేశాడు.[12] ఇందులో జవహర్లాల్ నెహ్రూ నుండి మన్మోహన్ సింగ్ వరకు భారత ప్రధాన మంత్రులు అమెరికాలో పర్యటించిన ప్రతి సందర్భం ఉంది.[1][3][5][6][7][8] జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ నుండి జార్జ్ డబ్ల్యూ. బుష్ వరకు అమెరికా అధ్యక్షులందరినీ ఆయన ఫోటోలు తీశాడు.[1][3][5][6][7][8] మార్గరెట్ థాచర్, షేక్ ముజిబుర్ రెహమాన్, పోప్ జాన్ పాల్ II, దలైలామా, మదర్ థెరిస్సా, జె. ఆర్. జయవర్ధనే వంటి ప్రపంచ నాయకుల ఫోటోలను కూడా బంధించాడు.[5][7][12] ఇండియా అబ్రాడ్, ఎకనామిక్ టైమ్స్, ఇండియా టుడే, ప్రెస్ ట్రస్ట్ ఆఫ్ ఇండియా, టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా, ఇల్లస్ట్రేటెడ్ వీక్లీ ఆఫ్ ఇండియా, ది హిందూ, హిందూస్థాన్ టైమ్స్, న్యూయార్క్ టైమ్స్, వాషింగ్టన్ పోస్ట్, యునైటెడ్ ప్రెస్ ఇంటర్నేషనల్, రాయిటర్స్, అల్ అహ్రామ్ వంటి ప్రసిద్ధ పత్రికా సంస్థలు దేవదాస్ తీసిన ఫోటోలను ప్రచురించాయి.[6][7] 1989లో వాషింగ్టన్లోని క్యాపిటల్ చిల్డ్రన్స్ మ్యూజియంలో ఆయన ఫోటోలతో ఒక ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేశారు.[6]
రాజన్ దేవదాస్ తన 93వ ఏట 26 డిసెంబర్ 2014న రాక్విల్లే, మేరీల్యాండ్ లోని గ్రేటర్ వాషింగ్టన్ హిబ్రూ హోమ్లో గుండెపోటుతో మరణించాడు.[7][1][3][5][6][8] ఆయనకు భార్య కిమికో, కమల్ కోహెన్, మీనా దేవదాస్ అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు, తంబి, ఆనంద్, అశోక, శ్యామ్, అర్జున్, ప్రేమ్ అనే ఆరుగురు కుమారులు ఉన్నారు.[3][5][6][8]
భారత ప్రభుత్వం 2002లో ఆయనకు పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.[7][8][1][5][6] అనారోగ్య కారణాల వల్ల ఆయన భారతదేశానికి ప్రయాణించలేకపోవడంతో చికాగోలో ఈ పురస్కార ప్రదానోత్సవం జరిగింది.[3][7][8]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 "The Hindu". 29 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ "Rajan Devadas playing Indian national anthem". YouTube video. The American Bazaar. 26 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 "Hindustan Times". Hindustan Times. 28 December 2014. Archived from the original on 28 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 "KAGW". KAGW. 2014. Retrieved 31 January 2015.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 "Jagaran Josh". Jagaran Josh. 29 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ 6.00 6.01 6.02 6.03 6.04 6.05 6.06 6.07 6.08 6.09 6.10 "Rajan Devadas". Washington Post. 1 January 2015. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ 7.00 7.01 7.02 7.03 7.04 7.05 7.06 7.07 7.08 7.09 7.10 7.11 7.12 7.13 "The American Bazaar". The American Bazaar. 26 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 "Zee News". Zee News. 2015. Retrieved 30 January 2015.
- ↑ Jayshal Sood (January 2015). "His work was inspiring, and as a human being, Rajan Devadas was fascinating". The American Bazaar.
- ↑ "Padma Awards" (PDF). Padma Awards. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 11 November 2014.
- ↑ Rajan Devadas (December 2014). "My voyage to America". The American Bazaar.
- ↑ 12.0 12.1 "Formaa". Formaa. 2015. Retrieved 31 January 2015.
బయటి లింకులు
[మార్చు]- "Rajan Devadas playing Indian national anthem". YouTube video. The American Bazaar. 26 December 2014. Retrieved 30 January 2015.
- Jayshal Sood (January 2015). "His work was inspiring, and as a human being, Rajan Devadas was fascinating". The American Bazaar.
- Rajan Devadas (December 2014). "My voyage to America". The American Bazaar.