Jump to content

రాజేంద్ర టికు

వికీపీడియా నుండి
రాజేంద్ర టికు
జననం1953 (age 72–73)
వాడ్వాన్, జమ్మూ కాశ్మీర్, భారతదేశం
పురస్కారాలుపద్మశ్రీ
లలిత కళా అకాడమీ జాతీయ పురస్కారం
జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్ర పురస్కారం
8వ ట్రిన్నాలే పురస్కారం

రాజేంద్ర టికు ఒక భారతీయ దృశ్య కళాకారుడు, శిల్పకళలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారు, బహిరంగ రాతి శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు.[1] కళారంగానికి ఆయన చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2013లో ఆయనను నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.[2]

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]

శిల్పం ఒక పెద్ద అద్భుతం, ఇందులో ఒక మాధ్యమం, దాని అమలు, పరిమాణం మొదలైనవి కేవలం ఒక భాగం మాత్రమే. ఈ లక్షణాలకు మించి దానిలో ఉన్న సామర్థ్యం సత్యాన్నే వెల్లడిస్తుంది: బదులుగా మనపై పనిచేయడానికి, మన ఉనికికి అర్థాన్ని అందించడానికి దీనికి సామర్థ్యం ఉంది. అని రాజేంద్ర టికు చెప్పారు[1]

రాజేంద్ర టికు 1953లో భారతదేశ ఉత్తరాది రాష్ట్రమైన జమ్మూ కాశ్మీర్ పర్వత ప్రాంతంలోని మారుమూల గ్రామమైన వాడ్వాన్‌లో ఒక కాశ్మీరీ పండిట్ కుటుంబంలో జన్మించారు.[3][4][1] ఆయన స్థానిక పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు, శ్రీనగర్‌లోని ఉన్నత పాఠశాల నుండి మెట్రిక్యులేషన్ పూర్తి చేశారు. ఆయన శ్రీ ప్రతాప్ కళాశాల (శ్రీనగర్) లో గ్రాడ్యుయేట్ అధ్యయనాలు చేశారు,[3] అక్కడ ఆయన శ్రీ ప్రతాప్ కళాశాల ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించారు,[5][6] అదే సమయంలో నగరంలోని ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ నిర్వహించిన ఐదేళ్ల కోర్సు సాయంత్రం తరగతులకు హాజరవుతూ మట్టి నమూనాలు, రాతి చెక్కడాలను అధ్యయనం చేసి 1978లో పూర్తి చేశారు.[4][7][3][6] ఈ కోర్సు టికుకు ప్రాచీన సంస్కృతులు, ఆధునిక మాస్టర్స్ కళను పరిచయం చేసింది. బిఎస్‌సి పూర్తి చేసిన తర్వాత, టికు శ్రీనగర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి న్యాయశాస్త్రంలో పట్టభద్రులయ్యారు,[3][5][6][7] కానీ జమ్మూ కాశ్మీర్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్ కల్చర్ అండ్ లాంగ్వేజెస్ నిర్వహించిన వివిధ కళా శిబిరాలకు హాజరు కావడం కొనసాగించారు.[1][5]

రాజేంద్ర టికు శ్రీనగర్‌లోని బర్న్ హాల్ స్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయుడిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించారు, కొద్దికాలం తర్వాత కళాకారుడు, ఉపాధ్యాయుడిగా తన మాతృసంస్థ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్‌కు మారారు.[3][8] ఆయన జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో నివసిస్తున్నారు.[1][6][7]

కెరీర్ ముఖ్యాంశాలు, ప్రదర్శనలు

[మార్చు]

రాజేంద్ర టికు భారత ప్రభుత్వ మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నుండి జూనియర్ (1993-95), సీనియర్ (1997-98) ఫెలోషిప్‌లను పొందారు.[4][6][7] భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో శిల్పాలను రూపొందించడానికి న్యూయార్క్‌లోని పొలాక్-క్రాస్నర్ ఫౌండేషన్ నుండి ఆయన గ్రాంట్ కూడా పొందారు,[3][7][9][6] వాటిలో ఒకదానిని జమ్మూ విశ్వవిద్యాలయం ధన్వంతరి లైబ్రరీ పచ్చిక బయళ్లలో చూడవచ్చు.[1][10] యుఎస్ఎ, స్విట్జర్లాండ్, ఇజ్రాయెల్, రష్యా, ఈజిప్ట్, థాయ్‌లాండ్ వంటి ప్రదేశాలలో అనేక శిల్పకళా వర్క్‌షాప్‌లకు టికు ఆహ్వానించబడ్డారు.[11][12][13][1][3]

రాజేంద్ర టికు తన సృష్టికి సంబంధించిన సోలో, గ్రూప్ ప్రదర్శనలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రదేశాలలో నిర్వహించారు.[1][4][6] ఆయన ముఖ్యమైన ప్రదర్శనలలో కొన్ని:

  • 2008లో న్యూఢిల్లీలోని గ్యాలరీ ఎస్పేస్‌లో జరిగిన మెటాఫర్స్ ఇన్ మ్యాటర్[6][9][14][15]
  • లలిత కళా అకాడమీ నిర్వహించిన బ్రాంజ్ (2006), న్యూఢిల్లీలోని గ్యాలరీ ఎస్పేస్‌లో జరిగింది[7][16]
  • న్యూఢిల్లీలోని ఇండియా హ్యాబిటాట్ సెంటర్‌లో స్కల్ప్టెడ్ ఇమేజెస్ (2003)[6][7]
  • న్యూఢిల్లీలోని ఆర్ట్ హెరిటేజ్‌లో జరిగిన సోలో ప్రదర్శనలు (1990, 1992, 1995, 1998, 2003)[6]
  • వారణాసి ఎబిసి ఫౌండేషన్ నిర్వహించిన సోలో ప్రదర్శన (1998)[6]
  • ఆల్ ఇండియా ఫైన్ ఆర్ట్స్ అండ్ క్రాఫ్ట్స్ సొసైటీ నిర్వహించిన నేషనల్ ఎగ్జిబిషన్ ఆఫ్ ఆర్ట్ (ఇండియా)[4]
  • ఇంటర్నేషనల్ ఎగ్జిబిషన్ ఆఫ్ గ్రాఫిక్ ప్రింట్స్[4]
  • భరత్ బినాలే ఆఫ్ కాంటెంపరరీ ఇండియన్ ఆర్ట్[4]
  • 7వ ట్రిన్నాలే ఇండియా[4]
  • 8వ ట్రిన్నాలే ఇండియా[4]

టికు స్థానిక మ్యాగజైన్‌లు, పత్రికలలో అనేక వ్యాసాలను ప్రచురించారు.[1] కాశ్మీరీ భాష అంతరించిపోతున్న లిపి అయిన శారదా లిపిని ఉపయోగించిన ఘనత కూడా ఆయనకు ఉంది.[17]

అవార్డులు, గుర్తింపులు

[మార్చు]

2013లో భారత ప్రభుత్వం రాజేంద్ర టికును నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.[2] అంతేకాకుండా రాజేంద్ర టికు వివిధ సంస్థల ద్వారా అనేకసార్లు సత్కరించబడ్డారు.

శిల్పాలు

[మార్చు]

రాజేంద్ర టికు కొన్ని ముఖ్యమైన శిల్పాలు:

  • హార్త్ బ్యాక్ హోమ్[17]
  • మై హౌస్ ఇన్ ద స్నో[17]
  • స్నో డ్రాప్స్[17]
  • స్ప్రౌట్[17]
  • బ్లూ రోసరీ[16]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 "Daily Excelsior". Daily Excelsior. 17 March 2013. Retrieved 17 October 2014.
  2. ↑ 2.0 2.1 "Padma 2013". The Hindu. 26 January 2013. Retrieved 10 October 2014.
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 "Kashmir Times". Kashmir Times. 25 January 2014. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]
  4. ↑ 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 4.11 4.12 "Shrishti Art". Shrishti Art. 2014. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]
  5. ↑ 5.0 5.1 5.2 "Contemporary Indian Art". Contemporary Indian Art. 2014. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]
  6. ↑ 6.00 6.01 6.02 6.03 6.04 6.05 6.06 6.07 6.08 6.09 6.10 6.11 6.12 "Art Chennai". Art Chennai. 2014. Retrieved 17 October 2014.
  7. ↑ 7.0 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 "Roobina Karode". Roobina Karode. 4 April 2011. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]
  8. ↑ 8.0 8.1 8.2 "Jammu and Kashmir". Jammu and Kashmir. 2014. Retrieved 17 October 2014.
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "Delhi Events". Delhi Events. 2008. Retrieved 17 October 2014.
  10. ↑ "Danwantri Library". Ind Career. 2014. Retrieved 17 October 2014.
  11. ↑ "Camp". The Hindu. 16 May 2012. Retrieved 17 October 2014.
  12. ↑ "Jaipur Art Summit". Art Summit India. 2013. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]
  13. ↑ "University of Chicago" (PDF). University of Chicago. 2014. Archived from the original (PDF) on 20 February 2013. Retrieved 17 October 2014.
  14. ↑ "Write up on Exhibition and Images". johnofcochin. 2014. Retrieved 17 October 2014.
  15. ↑ "Indian Express". Indian Express. 17 November 2008. Archived from the original on 12 November 2014. Retrieved 17 October 2014.
  16. ↑ 16.0 16.1 Gayatri Sinha (20 January 2006). "The Hindu". Retrieved 17 October 2014.
  17. ↑ 17.0 17.1 17.2 17.3 17.4 "Mathribhumi". Mathribhumi. 20 November 2008. Retrieved 17 October 2014.[permanent dead link]

బయటి లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రాజేంద్ర_టికు&oldid=4808034" నుండి వెలికితీశారు