Jump to content

రాజేంద్ర I ఆగ్నేయాసియా ప్రచారం

వికీపీడియా నుండి
రాజేంద్ర చోళ I ఆగ్నేయ ఆసియా ప్రచారం

రాజేంద్ర I ఆగ్నేయాసియా దండయాత్ర తర్వాత చోళ సామ్రాజ్యం పటం
Date1025–1068
Location
దక్షిణ థాయిలాండ్, మయన్మార్, మలేషియా, ఫిలిప్పీన్స్ & ఇండోనేషియా
Result
  • మలయ్ ద్వీపకల్పంలో ఎక్కువ భాగాన్ని చోళులు దోచుకుని జయించారు
  • ఆగ్నేయాసియాలో భారతీయ ప్రభావం & సంస్కృతి విస్తరణ
  • శ్రీవిజయ మండల రద్దు
  • పెగు (బర్మా) విజయం
  • తరువాత ఫిలిప్పీన్స్‌లో ఇతర చోళుల దండయాత్రలు
  • సిబు రాజహనేట్ స్థాపన
Belligerents
చోళ సామ్రాజ్యం
  • శ్రీవిజయ
    • కడారం
    • పెగు రాజ్యం[4]
    • పెన్నై
    • మలయ్యూర్
    • మాయిరుదింగం
  • లంకాసుకా
    • మప్పపాలెం
    • తలైటక్కోలం
    • నక్కవడం
Commanders and leaders
రాజేంద్ర I సంగ్రామ విజయ
సమర విజయతుంగవర్మన్
Strength
తెలియదు తెలియదు
Casualties and losses
తెలియదు భారీగా

మధ్యయుగ చోళ చక్రవర్తి రాజేంద్ర I 1025లో శ్రీవిజయను లొంగదీసుకోవడానికి ఇండోచైనా , ఇండోనేషియా, మలయ్ ద్వీపకల్పాలకు నావికా దండయాత్రను పంపాడని శాసనాలు చారిత్రక ఆధారాలు పేర్కొన్నాయి.[5] తిరువలంగాడు పలకలు, లేడెన్ గ్రాంట్, మొదటి రాజేంద్ర తమిళ శిలాశాసనం ఈ ప్రచారానికి సంబంధించిన సమాచారానికి ప్రధాన వనరులు.

మూలాలు

[మార్చు]

ఈ ప్రచారానికి సంబంధించిన అత్యంత వివరణాత్మక సమాచారం మొదటి రాజేంద్ర తమిళ శిలాశాసనం.[6] ఆ పద్యం ఇలా చెబుతోంది:

(ఎవరు) ఉప్పొంగుతున్న సముద్రం మధ్యలో అనేక ఓడలను పంపి, కదారం రాజు సంగ్రామ-విజయోత్తుంగ-వర్మను, అతని అద్భుతమైన సైన్యంలోని ఏనుగులను పట్టుకుని, (ఆ రాజు) న్యాయంగా కూడబెట్టిన పెద్ద సంపదల కుప్పను (తీసుకున్నాడు); తన విశాలమైన నగరం "యుద్ధ ద్వారం" వద్ద ఉన్న విద్యాధరతోరణను (శ్రీ విజయ అని పిలిచే) శబ్దంతో (స్వాధీనం చేసుకున్నాడు) గొప్ప వైభవంతో అలంకరించబడిన "రత్నాల ద్వారం" & "పెద్ద రత్నాల ద్వారం" కలిగినవాడు; స్నానపు ఘాట్లలో నీటితో ఉన్న పణ్ణై; దాని ప్రాకారంగా బలమైన పర్వతం ఉన్న పురాతన మలయూర్; లోతైన సముద్రం (కందకం) చుట్టూ ఉన్న మాయురిడింగం; ఇలంగాశక (అంటే లంకాశక) భయంకరమైన యుద్ధాలలో ధైర్యంగా లేదు; రక్షణగా సమృద్ధిగా (లోతైన) నీటిని కలిగి ఉన్న మాపప్పళం; రక్షణగా చక్కటి గోడలు కలిగిన మేవిళింబంగం; విళప్పండూరు (?) కలిగిన వళైప్పండూరు; శాస్త్రాలలో ప్రావీణ్యం ఉన్న గొప్ప వ్యక్తులచే ప్రశంసించబడిన తలైత్తక్కోలం; గొప్ప భయంకరమైన యుద్ధాలలో దృఢంగా ఉన్న మాదమాలింగం; యుద్ధంలో భయంకరమైన బలం పెరిగిన ఇళామురిదేశం; విస్తృతమైన పూల తోటలలో తేనె సేకరించిన మనక్కవరం; లోతైన సముద్రం ద్వారా రక్షించబడిన భయంకరమైన బలం కలిగిన కదారం.[7]

మొదటి రాజేంద్ర చోళుడి పద్నాలుగో సంవత్సరం నుండి వచ్చిన తిరువలంగాడు ఫలకాలు ఆయన కదారంను జయించినట్లు పేర్కొన్నాయి, కానీ వివరాల్లోకి వెళ్ళలేదు.[8] ఈ ప్రచారానికి సంబంధించిన ప్రదేశాలను గుర్తించడానికి భారతదేశం వెలుపల నుండి ఎవరైనా చేసిన మొదటి ప్రయత్నం 1891లో శిలాశాసనాన్ని ప్రచురించిన శిలాశాసనకర్త ఇ. హల్ట్జ్ చే చేయబడింది.[9] పాండ్యుల రాజవంశం పాలించిన ప్రదేశాలతో శాసనంలో పేర్కొన్న సంస్థానాలను హల్ట్జ్ గుర్తించారు.[9] 1903లో, అతను తన సిద్ధాంతాన్ని ఉపసంహరించుకున్నాడు, మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు బర్మా బాగో జయించడాన్ని ఈ శిలాశాసనం వివరించిందని పేర్కొన్నాడు.[9] అనేక సంవత్సరాల పరిశోధన తరువాత 1918లో ప్రచురించబడిన జార్జ్ కోయడేస్, లే రోయామ్ డి శ్రీ విజయ ఈ రెండు సిద్ధాంతాలను తిరస్కరించి, మొదటి రాజేంద్ర చోళుడు ఆగ్నేయాసియాను జయించిన మొదటి నమ్మదగిన వర్ణనను అందించాడు.[10]

కారణాలు

[మార్చు]

మొదటి రాజరాజ పాలనలో శ్రీవిజయ, తమిళకం చోళ రాజవంశం మధ్య సంబంధాలు మొదట్లో స్నేహపూర్వకంగా ఉండేవి. 1006లో, శైలేంద్ర రాజవంశానికి చెందిన శ్రీవిజయన్ మహారాజు, రాజు మరవిజయత్తుంగవర్మన్, ఓడరేవు పట్టణం నాగపట్టినంలో చూడామణి విహారాన్ని నిర్మించాడు.[11] అయితే, మొదటి రాజేంద్ర పాలనలో చోళ రాజవంశం శ్రీవిజయన్ నగరాలపై దాడి చేయడం ప్రారంభించడంతో సంబంధాలు క్షీణించాయి.[12]

శత్రుత్వానికి కారణాలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి .[5] ఆగ్నేయాసియా సముద్రాలపై చోళ ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించడానికి ఈ ప్రచారం చేపట్టినట్లు కొంతమంది పండితులు అభిప్రాయపడుతుండగా, ఇతరులు ఇది దోపిడీ యుద్ధంగా ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నారు.[5] ఖమేర్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఖమేర్ రాజు మొదటి సూర్యవర్మన్ తాంబ్రలింగ రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా శక్తివంతమైన చోళ చక్రవర్తి రాజేంద్ర నుండి సహాయం కోరినట్లు తెలుస్తోంది.[13] రాజేంద్ర చోళుడితో సూర్యవర్మన్ పొత్తు గురించి తెలుసుకున్న తరువాత, తాంబ్రలింగ రాజ్యం శ్రీవిజయ రాజు సంగ్రామ విజయతుంగవర్మన్ నుండి సహాయం కోరింది.[13][14] ఇది చివరికి చోళ సామ్రాజ్యం శ్రీవిజయ సామ్రాజ్యంతో ఘర్షణకు దారితీసింది. ఈ యుద్ధం చోళ రాజవంశం, ఖెమర్ సామ్రాజ్యానికి చెందిన అంగ్కోర్ వాట్ విజయంతో ముగిసింది, శ్రీవిజయ సామ్రాజ్యం, తాంబ్రలింగ రాజ్యానికి పెద్ద నష్టాలు సంభవించాయి.[13][14]

విజయాలు

[మార్చు]
శ్రీ విజయ

మొదటి రాజేంద్ర చోళుడి శిలాశాసనం శ్రీ విజయను జయించిన దేశాలలో మొదటిదిగా పేర్కొంది[15] తమిళ శాసనం శ్రీ విజయను "ఆభరణాల వికెట్-గేట్" & "పెద్ద ఆభరణాల ద్వారం" తో నౌకాదళం స్వాధీనం చేసుకున్న నిధులలో మొదటిదిగా పేర్కొంది. శాసనాలలో పేర్కొన్న శ్రీ విజయను దక్షిణ సుమత్రా పాలెంబాంగ్ వద్ద ఉన్న స్థావరం నుండి పాలించే శ్రీ విజయ రాజ్యంతో కోయడేస్ గుర్తించారు.[15]

పన్నై

స్నాన ఘాట్లతో కూడిన పన్నై, నౌకాదళ నౌకాదళం స్వాధీనం చేసుకున్న భూములలో రెండవది. పనాయ్ నది, బరుమున్ నది ముఖద్వారం మీద ఉన్న పనాయ్ లేదా పనాయ్, ఉత్తర సుమత్రా తూర్పు తీరంలో ఉన్న ఒక నగరం, గా పనాయ్ గుర్తించబడింది.[15]

మలైయూర్

మలైయూర్, "దాని బలమైన పర్వతం" తో, బటంగరి నది లోయలోని నేటి జాంబి ప్రావిన్స్‌లోని మలాయుతో గుర్తించబడింది, ఆ సమయంలో బలమైన రాజ్యం అభివృద్ధి చెందింది. ఇతర సూచన మలయ్ ద్వీపకల్పం దక్షిణ భాగం[15]

మయిరుదంగం

మయిలుడింగం అనేది శ్రీ విజయ ఆధారపడిన చైనా రచయిత చౌ జు-కువా జాబితా చేసిన జి-లో-టింగ్ మాదిరిగానే ఉంటుందని నమ్ముతారు, మలయ్ ద్వీపకల్పం మధ్యలో ఉన్న చయా నగరంతో గుర్తించబడింది. కొందరు దీనిని 13వ-14వ శతాబ్దంలో చైనీయులు రిలోటింగ్ అని పిలిచే సోంఖ్లా సాతింగ్ ఫ్రా ద్వీపకల్పంలో ఉంచారు.[16]

ఇలాంగసోకా

శాసనాలలో ప్రస్తావించబడిన ఇలంగాసోక ( లంకాసుక ) భూమి మలయ్ ద్వీపకల్పం తూర్పు తీరంలో ఉంది, చౌ జు-కువా జాబితాలో ప్రస్తావించబడిన లింగ్-యా-స్సేయు-కియా ప్రావిన్స్ లాగానే ఉంటుందని నమ్ముతారు

మాపప్పలం

శిలాశాసనం మాపప్పలంను మహావంశ పేర్కొన్న పప్పలమా నగరంతో ఎపిగ్రాఫిస్ట్ వి. వెంకయ్య గుర్తించాడు.[17] ఈ ప్రదేశం దిగువ బర్మాలోని తలాయింగ్ ప్రాంతంలో ఉందని నమ్ముతారు.[17]

మేవిలింబంగం

మెవిలింబంగం కమలాంకా లేదా లాంగ్-యా-హ్స్యూ అని పిలుస్తారు,[18] ప్రస్తుత సియామ్ గల్ఫ్ ఉత్తర ఒడ్డున పురాతన నఖోన్ పాతోమ్ వద్ద కేంద్రీకృతమై ఉంది.[19]

తలైట్టాక్కోలం

తలైటక్కోలం టోలెమీ గోల్డెన్ చెర్సోనీస్‌పై వాణిజ్య సామ్రాజ్యంగా పేర్కొన్న టక్కోలా లాంటిదని నమ్ముతారు, దీనిని ట్రాంగ్ లేదా క్రా ఇస్తమస్‌లోని ఆధునిక నగరమైన టకుపాతో గుర్తించారు.[17][20][21]

నక్కవరం

రికార్డులలో పేర్కొన్న నక్కవరంను నికోబార్ దీవులతో వి. వెంకయ్య గుర్తించారు.[10]

కాదరం

శిలాశాసనంలో పేర్కొన్న స్థలం కదారం (ఆధునిక కేడాహ్) సంస్కృత సాహిత్యంలోని కటహా, కళింగట్టుపరాణి కదారం, చైనీస్ కాలక్రమానుసారం కీత్-చా అని గుర్తించబడింది.[22][23]

ఫలితాలు

[మార్చు]

ఆగ్నేయాసియా ప్రచారం భారతదేశం, ఆగ్నేయాసియా మధ్య పరస్పర చర్యలను తీవ్రతరం చేసింది. ఈ ప్రచారం చైనా దౌత్య సంబంధాల స్థాపనకు కూడా దారితీసింది. సాంగ్ చక్రవర్తి ఆస్థానానికి మొదటి తమిళ రాయబార కార్యాలయాన్ని 1015లో మొదటి రాజరాజ పంపించాడు.[24] దీని తరువాత 1033లో అతని కుమారుడు మొదటి రాజేంద్ర రెండవ రాయబార కార్యాలయం, 1077లో మొదటి కులోత్తుంగ మూడవ రాయబార కార్యాలయం ఏర్పాటు చేశారు.[24] చోళ సామ్రాజ్యం ఆగ్నేయ ఆసియాపై తన ప్రత్యక్ష పాలనను స్థాపించలేదు, అయితే వారు కాలానుగుణంగా కప్పం విధించి ఉండవచ్చు.[24]

తమిళ దేశం నుండి వచ్చిన వ్యాపారులు ఆగ్నేయాసియాలోని వివిధ ప్రాంతాలలో తమను తాము స్థిరపరచుకున్నారు. 1088లో బర్మాలో, సుమత్రాలో మరొక వ్యాపార సంఘం ఏర్పాటు చేయబడింది.[25] చోళుల కాలంలోని తమిళ వ్యాపారులకు ఆస్ట్రేలియా, పాలినేషియా గురించి జ్ఞానం ఉండి ఉండవచ్చని భారతీయ చరిత్రకారుడు వి. ఆర్. రామచంద్ర దీక్షితార్ సూచిస్తున్నారు.[26]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Pearson, Michael (December 2010). "Book Review: Nagapattinam to Suvarnadwipa: Reflections on the Chola Naval Expeditions to Southeast Asia". International Journal of Maritime History (in ఇంగ్లీష్). 22 (2): 352–354. doi:10.1177/084387141002200220. ISSN 0843-8714. S2CID 127026949.
  2. ↑ "Nagapattinam to Suvarnadwipa: Reflections on the Chola Naval Expeditions to Southeast Asia | ISEAS Publishing". bookshop.iseas.edu.sg (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-10-15.
  3. ↑ Spencer, George W. (May 1976). "The Politics of Plunder: The Cholas in Eleventh-Century Ceylon". The Journal of Asian Studies (in ఇంగ్లీష్). 35 (3): 405–419. doi:10.2307/2053272. ISSN 1752-0401. JSTOR 2053272. S2CID 154741845.
  4. ↑ Cotterell, Arthur (2011-05-16). Asia: A Concise History (in ఇంగ్లీష్). John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-82957-8.
  5. 1 2 3 Kulke, p 212
  6. ↑ Sastri, p 211
  7. ↑ Majumdar, R. C. (1937). Ancient Indian colonies in the Far East. Vol. 2: Suvarnadvipa. Dacca: Ashok Kumar Majumdar. pp. 167–190.
  8. ↑ Sastri, p 211
  9. 1 2 3 Sastri, p 212
  10. 1 2 Sastri, p 213
  11. ↑ Sastri, pp 219–220
  12. ↑ Power and Plenty: Trade, War, and the World Economy in the Second Millennium by Ronald Findlay,Kevin H. O'Rourke p.67
  13. 1 2 3 Kenneth R. Hall (October 1975), "Khmer Commercial Development and Foreign Contacts under Sūryavarman I", Journal of the Economic and Social History of the Orient 18 (3), pp. 318-336, Brill Publishers
  14. 1 2 R. C. Majumdar (1961), "The Overseas Expeditions of King Rājendra Cola", Artibus Asiae 24 (3/4), pp. 338-342, Artibus Asiae Publishers
  15. 1 2 3 4 Sastri, p 215
  16. ↑ Peeravit Koad; Thatdao Rakmak (2022). "The role of astronomy in determining the locations of geographical features during the eleventh to seventeenth centuries: A case study from the Thai-Malay Peninsula" (PDF). Journal of Astronomical History and Heritage. 25 (4): 760–772. doi:10.3724/SP.J.1440-2807.2022.04.06. Archived from the original on 8 April 2025.
  17. 1 2 3 Sastri, p 216
  18. ↑ George Cœdès (1968). Walter R. Vella (ed.). The Indianized States of Southeast Asia (PDF). Canberra: Australian National University Press. Archived from the original (PDF) on 7 April 2025.
  19. ↑ Chand Chirayu Rajani. "Background to the Sri Vijaya Story – Part I" (PDF). Archived from the original (PDF) on 25 July 2020.
  20. ↑ W. Linehan (1951). "The Identifications of Some of Ptolemy's Place Names in the Golden Khersonese" (PDF). Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society. xxiv (III): 86–98. Archived from the original (PDF) on 2017-02-25.
  21. ↑ Arokiaswamy, Celine W.M. (2000). Tamil Influences in Malaysia, Indonesia, and the Philippines. Manila s.n. p. 46.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  22. ↑ Sastri, p 217
  23. ↑ Sastri, p 218
  24. 1 2 3 Sastri, pp 219–220
  25. ↑ Sastri, pp 219–220
  26. ↑ Gupta, S. M. (1995). The Indian origin of New Zealand's Maori. Hindu World Publications. p. 61.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రాజేంద్ర_I_ఆగ్నేయాసియా_ప్రచారం&oldid=4826112" నుండి వెలికితీశారు