రాణి సతీ దేవాలయం
| రాణి సతీ దేవాలయం | |
|---|---|
.JPG.jpeg) దేవాలయ ప్రధాన ద్వారం | |
| Religion | |
| Affiliation | Hinduism |
| District | ఝున్ఝును |
| Location | |
| State | రాజస్థాన్ |
| Country | భారతదేశం |
 Interactive map of రాణి సతీ దేవాలయం | |
| Coordinates | 28°8′7″N 75°24′13″E / 28.13528°N 75.40361°E |
రాణి సతీ దేవాలయం భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రం, ఝున్ఝును జిల్లా, ఝున్ఝును నెలకొని ఉన్న ఒక హిందూ దేవాలయం. ఇది భారతదేశంలో రాణి సతీదేవికి అంకితం చేయబడిన అతిపెద్ద దేవాలయం. ఈమె 13వ, 17వ శతాబ్దాల మధ్య కాలంలో జీవించిన ఒక రాజస్థానీ మహిళ, తన భర్త మరణం తర్వాత సతీ సహగమనం చేసింది. రాజస్థాన్లో, ఇతర ప్రాంతాలలో అనేక దేవాలయాలు ఆమె ఆరాధనకు, ఆమె చర్యను స్మరించుకోవడానికి అంకితం చేయబడ్డాయి. రాణి సతీదేవిని నారాయణి దేవి అని కూడా పిలుస్తారు, దాదీజీ (అమ్మమ్మ) అని కూడా సంబోధిస్తారు.
చరిత్ర
[మార్చు]రాణి సతీ దాదీ మా కథ మహాభారత కాలం నుండి ప్రారంభమవుతుంది. నిరాయుధుడైన యువ, వీర యోధుడు అభిమన్యుడు యుద్ధభూమిలో కౌరవుల చేతిలో అనైతిక పద్ధతుల ద్వారా హతమయ్యాడు. తన భర్త మరణవార్త విని అభిమన్యుని భార్య ఉత్తర దిగ్భ్రాంతికి, తీవ్ర దుఃఖానికి లోనైంది. ఒక హిందూ భార్యగా, ఉత్తర తన భర్త పట్ల అపారమైన భక్తిని కలిగి ఉండేది. అతని మరణవార్త వినగానే, అతని చితిపైకి ఎక్కి సతీ సహగమనం చేయాలని ఆమె కోరుకుంది. మరణంలోనూ, పరలోకంలోనూ తన భర్తతో కలవాలనే తన సంకల్పాన్ని ఆమె వెల్లడించింది. సతీ సహగమనం అత్యంత పుణ్యకార్యంగా పరిగణించబడినప్పటికీ, ఆ సమయంలో సతీ సహగమనం చేయడం పుణ్యకార్యం కాక పాపకార్యం అవుతుందని ఆమె కుటుంబ పెద్దలు చెప్పారు. ఎందుకంటే ఆ సమయంలో ఉత్తర గర్భవతిగా ఉంది, గర్భవతి అయిన స్త్రీ సతీ సహగమనం చేయడం ధర్మానికి విరుద్ధమని వారు అన్నారు.
దైవ స్వరూపుడైన శ్రీకృష్ణుడు, అభిమన్యుడికి మేనమామ కూడా. పుట్టబోయే బిడ్డకు హాని చేయడం క్షమించరాని పాపమని, ఈ జన్మలో సతీ సహగమనం చేయడం తన విధిలో లేదని ఆమె అంగీకరించాలని ఆయన ఉత్తరతో చెప్పారు. గర్భవతిగా ఉన్నందున సతీ సహగమనం చేస్తే తాను పాపం చేసినదానినవుతానని, అందువల్ల తాను విధవరాలిగా జీవించవలసి ఉంటుందని ఉత్తర అంగీకరించింది. అంతటి వీరుడైన యువకుడితో తన యవ్వనాన్ని ఎంతో సంతోషంగా గడిపిన ఉత్తర అనే యువతికి, ఇప్పుడు అంతటి గొప్ప భర్త జ్ఞాపకంతో మాత్రమే సుదీర్ఘ జీవితాన్ని గడపడం అనేది ఒక చేదు అనుభవం. ఉత్తర తన జీవితాన్ని ముగించుకోకూడదని అంగీకరించి, శ్రీకృష్ణుడిని ఒక వరం కోరింది: ప్రతి జన్మలోనూ తనకు అభిమన్యుడితోనే వివాహ బంధం కలగాలని, ప్రతి జన్మలోనూ తాను సుహాగినిగా జీవించాలని, లేదా, ఒకవేళ మళ్ళీ విధవరాలిగా మారే విధి తనలో ఉంటే, భర్త లేని జీవితంలోని అదనపు దుఃఖం నుండి తనను తప్పించాలని కోరింది. కనీసం ఆ భవిష్యత్ జన్మలోనైనా తాను సతీదేవి అనే పూజ్యమైన హోదాను పొందే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించమని ఆమె కోరింది. శ్రీకృష్ణుడు ఆమె కోరిన వరాన్ని ప్రసాదించాడు.
భవిష్యత్ జన్మలో, ఉత్తర ప్రస్తుత రాజస్థాన్లోని డోక్వా గ్రామంలో గుర్సమల్ బిర్మేవాల్ కుమార్తెగా జన్మించి, నారాయణిగా నామకరణం చేయబడింది. అభిమన్యుడు ప్రస్తుత హర్యానాలోని హిస్సార్లో జలీరామ్ జలన్ కుమారుడిగా జన్మించి, తంధన్ జలన్గా నామకరణం చేయబడ్డాడు. వారిద్దరూ వ్యాపార ( బనియా ) కులంలోని అగర్వాల్ ఉపకులానికి చెందినవారు. తంధన్, నారాయణి చాలా చిన్న వయస్సులోనే వివాహం చేసుకుని ప్రశాంతమైన జీవితాన్ని గడుపుతున్నారు. తంధన్ వద్ద ఒక అందమైన గుర్రం ఉండేది, దానిపై హిస్సార్ రాజు కుమారుడు కొంతకాలంగా కన్నేసి ఉన్నాడు. తంధన్ తన విలువైన గుర్రాన్ని రాజు కుమారుడికి అప్పగించడానికి నిరాకరించాడు. అప్పుడు రాజు కుమారుడు ఆ గుర్రాన్ని బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకుని, తంధన్ను ద్వంద్వ యుద్ధానికి సవాలు చేశాడు. తంధన్ ఆ యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడి రాజు కుమారుడిని చంపాడు. ఆగ్రహించిన రాజు, యుద్ధంలో నారాయణి కళ్లెదుటే తంధన్ను హతమార్చాడు. స్త్రీ ధైర్యానికి, శక్తికి ప్రతీక అయిన నారాయణి, రాజుతో పోరాడి అతన్ని చంపుతుంది. ఆ తర్వాత ఆమె తన భర్త దహన సంస్కారాలతో పాటు తనను కూడా దహనం చేయడానికి తక్షణ ఏర్పాట్లు చేయమని రాణాజీని (గుర్రపు సంరక్షకుడు) ఆదేశించింది. [1] తన భర్తతో పాటు సతీసహగమనం చేయాలనే ఆమె కోరికను నెరవేర్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించిన రాణాజీకి, తన పేరుతో పాటు అతని పేరు కూడా స్మరించబడి పూజించబడుతుందని నారాయణి ఆశీర్వదిస్తుంది, అప్పటి నుండి ఆమె రాణి సతీగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
రాణి సతి జీవిత వృత్తాంతాలు, ఆమె మరణానికి దారితీసిన సంఘటనలు చాలా విభిన్నంగా ఉన్నాయి. కొన్ని పునఃకథనాలలో ఆమె మరణం 1295 లేదా 1595 గా పేర్కొనబడింది, కాగా మరికొన్ని ఆమెను 14వ శతాబ్దానికి [2] లేదా 17వ శతాబ్దానికి [3] చెందినదిగా పేర్కొన్నాయి. శకుంతల నరసింహన్ వివరించిన అటువంటి ఒక పురాణ గాథ ఇలా చెబుతుంది: [4]
రాణి బనియా కులానికి చెందిన పదిహేడేళ్ల యువతి. ఒక కథనం ప్రకారం, ఆమెకు నిశ్చితార్థం అయిన భర్త ప్రయాణిస్తున్న తెల్లని ఆడ గుర్రాన్ని నవాబు ఆశించాడు. దాని ఫలితంగా జరిగిన ఘర్షణలో రాణి భర్త తంధన్ దాస్ మరణించాడు. దాదీ నారాయణి దేవి, ఆమె గుర్రం తప్ప, అతని నమ్మకమైన సేవకుడు మాత్రమే ప్రాణాలతో మిగిలాడు. ఆమెను తన తండ్రి ఇంటికి తీసుకువెళ్లాలా లేక మామగారి ఇంటికి తీసుకువెళ్లాలా అని ఆ సేవకుడు అడిగినప్పుడు, తాను సతీసహగమనం చేస్తానని, దంపతుల అస్థికలను మోసుకెళ్తూ ఆ గుర్రం ఎక్కడ ఆగుతుందో అక్కడ వారి జ్ఞాపకార్థం ఒక దేవాలయాన్ని నిర్మించాలని ఆమె బదులిచ్చినట్లు చెబుతారు.
అన్నే హార్డ్గ్రోవ్ చెప్పిన ప్రకారం, ఈ పురాణ గాథ మరొక రూపం ఇలా చెబుతుంది: [5]
సుమారు ఆరు వందల సంవత్సరాల క్రితం ఒకనాడు, నారాయణి దేవి అనే పద్నాలుగేళ్ల హిందూ వధువు, జలన్ వంశానికి చెందిన తన భర్తతో పెళ్ళయిన కొద్ది రోజులకే మొదటిసారిగా ఇంటికి వస్తోంది. ఆమె భర్త ఝున్ఝునులో వర్తకుడిగా పనిచేసేవాడు. ముస్లిం దుండగులు అకస్మాత్తుగా ఆమె భర్తపైనా, అతని సహచరులపైనా దాడి చేసి, వారిని దారుణంగా చంపారు. ఆ దాడి నుండి నారాయణి దేవి, (కొన్ని కథనాల ప్రకారం) "రాణా" అనే నమ్మకమైన ముస్లిం సేవకుడు మాత్రమే ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు. ఆ కథనం ప్రకారం, ఆ దుండగుల చేతికి చిక్కి, అపహరించబడకుండా ఉండేందుకు, నారాయణి దేవి ధైర్యంగా తన ఆత్మకు నిప్పంటించుకుని ప్రాణాలు విడిచింది.
ఇతర కథనాల ప్రకారం ఆమె భర్తను ఒక బందిపోటు దొంగల ముఠా చంపిందని, రాణి తన గౌరవాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తూ అదే చేతిలో మరణించిందని చెబుతున్నాయి.[2] అయినప్పటికీ, మరికొన్ని కథనాల ప్రకారం, జలన్ కుటుంబంలోని పదమూడు మంది వితంతువులలో సతీ సహగమనం చేసిన మొదటి వ్యక్తి రాణి.
దేవాలయం
[మార్చు].JPG)
ఈ దేవాలయంలో స్త్రీ, పురుష దేవతల చిత్రాలు లేదా విగ్రహాలు లేకపోవడం గమనార్హం. దానికి బదులుగా, శక్తి, బలానికి ప్రతీక అయిన త్రిశూలాన్ని భక్తులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. ప్రధాన మండపంలో రాణి సతీదేవి చిత్రపటం ఉంది. ఈ దేవాలయాన్ని తెల్ల పాలరాయితో నిర్మించారు, ఇందులో రంగురంగుల కుడ్య చిత్రాలు ఉన్నాయి.[6]
.jpg)
రాణి సతీ దేవాలయ సముదాయంలో హనుమాన్ దేవాలయం, సీతా దేవాలయం, ఠాకూర్ జీ దేవాలయం, గణేశ దేవాలయం, శివాలయం కూడా ఉన్నాయి. ప్రతి 'ఆరతి' తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 'ప్రసాదం' పంపిణీ జరుగుతుంది.[7] ప్రధాన దేవాలయంతో పాటు పన్నెండు చిన్న సతీ దేవాలయాలు కూడా ఉన్నాయి.[8] ఈ సముదాయం మధ్యలో శివుని భారీ విగ్రహం ఉంది, దాని చుట్టూ పచ్చని తోటలు ఉన్నాయి. దేవాలయం లోపల, ఆ ప్రదేశం పూర్తి చరిత్రను వర్ణించే అద్భుతమైన కుడ్యచిత్రాలు, గాజు మొజాయిక్లతో లోపలి భాగాలు అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
ఆచారాలు, పండుగలు
[మార్చు]
ప్రతిరోజూ వందలాది మంది భక్తులు దేవాలయాన్ని సందర్శిస్తారు. దేవాలయంలో రోజుకు రెండుసార్లు విస్తృతమైన హారతి నిర్వహిస్తారు.[9] అవి:
- మంగళ హారతి : దేవాలయం తెరిచిన తెల్లవారుజామున నిర్వహిస్తారు.
- సంధ్యా హారతి : సాయంత్రం, సూర్యాస్తమయ సమయంలో నిర్వహిస్తారు.
భాద్రపద అమావాస్య సందర్భంగా ఒక ప్రత్యేక పూజోత్సవం నిర్వహిస్తారు: హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం భాద్రపద మాసంలోని కృష్ణ పక్షం 15వ రోజు ఈ దేవాలయానికి ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.[10]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Shree Rani Sati Dadi Ji Mandir, Jhunjhunu. Rajasthan, India :: Know About temple of Rani Sati Dadi maa Jhunjhunu". www.dadisati.in. Archived from the original on 23 September 2015. Retrieved 23 December 2015.
- 1 2 Sen, Mala (2002). Death by Fire: Sati, Dowry Death, and Female Infanticide in Modern India. Rutgers University Press. pp. 42–51. ISBN 9780813531021. ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Sen" అనే పేరును విభిన్న కంటెంటుతో అనేక సార్లు నిర్వచించారు - ↑ Courtright, Paul B (1994). "The iconographies of Sati". In Hawley, John Stratton (ed.). Sati, the Blessing and the Curse: The Burning of Wives in India. Oxford University Press. ISBN 9780195360226.
- ↑ Narasimhan, Sakuntala (1992). Sati - Widow Burning in India. Knopf Doubleday Publishing Group. p. 7. ISBN 9780385423175.
- ↑ Hardgrove, Anne (August 1999). "Sati worship and Marwari public identity in India".Hardgrove, Anne (August 1999). "Sati worship and Marwari public identity in India". The Journal of Asian Studies. 58 (3): 723–752. doi:10.2307/2659117. JSTOR 2659117. S2CID 162498846.
- ↑ "Visti Temple of Shri Rani Sati Dadi Maa Jhunjhunu Temple in Rajasthan". www.dadisati.in. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 23 December 2015.
- ↑ "My Yatra Diary...: The Rani Sati Dadi Temple, Jhunjhunu". www.myyatradiary.com. Retrieved 23 December 2015.
- ↑ "New Page 1". myjhunjhunu.com. Archived from the original on 20 December 2015. Retrieved 23 December 2015.
- ↑ "Shri Rani Sati Dadi Ma Temple Aarti". www.dadisati.in. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 23 December 2015.
- ↑ "Rajasthan Tourism, Travel Rajasthan, Jhunjhunu Tourism, Jhunjhunu Travel". jhunjhunu.info. Archived from the original on 23 December 2015. Retrieved 23 December 2015.