రాధా శ్యామ్ మందిరం, పశ్చిమ బెంగాల్
రాధా శ్యామ్ మందిరం, శ్రీకృష్ణుని ప్రియురాలు రాధమ్మను ఆరాదించే ఆలయం. ఇది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం మేదినీపూర్ డివిజన్ బిష్ణుపూర్ పట్టణంలో ఉన్న ఒక శ్రీకృష్ణ ఆలయం.[1] ఈ ఆలయంలో హిందూ దేవుడు కృష్ణుడిని శ్యామ్ రూపంలో పూజిస్తారు. ఆలయంలో రాధ విగ్రహం కూడా ప్రతిష్టించి ఉంది.[2]
విశిష్టత
[మార్చు]పశ్చిమ బెంగాల్ లోని బిష్ణుపూర్ పట్టణంలో ఉన్న దేవాలయాలు 17వ, 18వ శతాబ్దాల మధ్య మల్ల రాజులు నిర్మించినవి. ఇవి సాంప్రదాయ బెంగాలీ రూపకల్పనను మిళితం చేసే ప్రత్యేకమైన నిర్మాణ శైలికి ప్రసిద్ధి చెందాయి.[3][4] ఈ దేవాలయాలను ప్రధానంగా టెర్రకోట ఉపయోగించి నిర్మించారు, ఇది వాటికి విలక్షణమైన ఎర్రటి రంగును ఇస్తుంది.
బిష్ణుపూర్లో నెలకొన్న రాధా శ్యామ్ మందిరం ఒక పురాతన, ప్రసిద్ధ ఆలయం. ఇది రఘునాథ్ సింగ్ చే నిర్మించబడింది. ఇది పంచు-చురా అంటే ఐదు శిఖరాల శైలికి చెందినది, ఇక్కడ శ్రీకృష్ణ లీలలు, రాధాకృష్ణుల జీవితంలోని ఘట్టాలు, రామాయణం, మహాభారతం.. వంటి హిందూ ఇతిహాసాల నుండి దృశ్యాలను వర్ణించే విస్తృతమైన టెర్రకోట ప్యానెల్లకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ దేవాలయం మల్ల రాజవంశం కళాత్మక, సాంస్కృతిక విలువలకు నిదర్శనం.[4] ఇది బెంగాలీ వాస్తుశిల్పానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ అని చెప్పవచ్చు.
1997లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో ఈ ఆలయం చేర్చబడింది.[5] అలాగే, ఈ దేవాలయాల సముదాయం భారత పురాతత్వ సర్వేక్షణ (ఏఎస్ఐ) జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నాలుగా గుర్తించింది.[6]
చరిత్ర
[మార్చు]ఆలయంలో లభించిన పునాది ఫలకం ప్రకారం, ఈ ఆలయాన్ని 1758లో మల్లభూమ్ రాజు చైతన్య సింగ్ నిర్మించాడు.[7][8] ఈ ఆలయం ఏక-రత్న ఆలయ నిర్మాణానికి ఒక ప్రత్యేకమైన ఉదాహరణ, ఇది మధ్యయుగ బెంగాల్లో అభివృద్ధి చెందిన రత్న శైలికి చెందినది.
ఈ ఆలయ పైకప్పు చతురస్రాకారంలో, వక్ర అంచులతో, మధ్యలో గోపురం గల శిఖరంతో ఉంటుంది.[2] ఈ ఆలయం దాని అలంకరణకు ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది ఈ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న గోడలను అలంకరిస్తుంది. అలంకరణలు ప్రధానంగా గోడలపై ఏర్పాటు చేసిన టెర్రకోట ఫలకాలపై ఉంచబడతాయి.[1] ఆలయ గోడలు రామాయణం, విష్ణువు, రాధా-కృష్ణుల బొమ్మల దృశ్యాలతో అలంకరించబడ్డాయి.[9]
ప్రస్తుతం ఈ ఆలయం ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా పురావస్తు స్మారక చిహ్నాలలో ఒకటిగా సంరక్షించబడింది.[10] 1998 నుండి, రాధా శ్యామ్ ఆలయం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం తాత్కాలిక జాబితాలో ఉంది.[11]
గ్యాలరీ
[మార్చు]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 Biswas 1992, pp. 20–21.
- 1 2 Biswas 1992, p. 20.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- 1 2 Biswas, S. S. (1992). Bishnupur (in ఇంగ్లీష్) (University of Illinois at Urbana-Champaign ed.). Director General, Archaeological Survey of India. pp. 9, 10. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 September 2025.
- ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Temples at Bishnupur, West Bengal". UNESCO World Heritage Centre (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-09-11.
- ↑ "ASI Kolkata Circle". www.asikolkata.in. the original నుండి 27 సెప్టెంబర్ 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 September 2025.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "ASI, Kolkata Circle". www.asikolkata.in. the original నుండి 2024-09-27 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-01-04.
- ↑ Chakraborty, Shantanu (18 January 2018). "Mallabhūma biṣṇupura" মল্লভূম বিষ্ণুপুর [Mallabhum Bishnupur]. www.anandabazar.com (in Bengali). ABP. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 13 March 2024.
- ↑ Biswas 1992, p. 21.
- ↑ "ASI, Kolkata Circle". www.asikolkata.in. the original నుండి 2024-09-27 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-01-04.
- ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Temples at Bishnupur, West Bengal". UNESCO World Heritage Centre (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-09-03.