రియాద్ ప్రాంతం
రియాద్ ప్రావిన్స్
منطقة الرياض | |
|---|---|
సౌదీ అరేబియా పటంలో రియాద్ ప్రావిన్స్ స్థానము | |
| నిర్దేశాంకాలు: 23°0′N 45°30′E / 23.000°N 45.500°E | |
| దేశం | |
| రాజధాని | రియాద్ |
| గవర్నరేట్లు | 20 |
| ప్రభుత్వం | |
| • గవర్నర్ | ఫైసల్ బిన్ బందర్ |
| • ఉప గవర్నర్ | మొహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్రహ్మాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 3,80,000 కి.మీ2 (1,50,000 చ. మై) |
| జనాభా (2022 జనగణన) | |
• మొత్తం | 85,91,748 |
| • జనసాంద్రత | 23/కి.మీ2 (59/చ. మై.) |
| స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) | |
| • మొత్తం | US$243.8 బిలియన్ (2022)[1] |
| పోస్టల్ కోడ్ | (5+4)-అంకెలు |
| ISO 3166 code | SA-01 |
రియాద్ ప్రావిన్స్ సౌదీ అరేబియాలోని ఒక ప్రావిన్స్. ఇది దేశ భౌగోళిక కేంద్రంలో, అలాగే అరేబియా ద్వీపకల్పం మధ్యభాగంలో ఉంది. దీని విస్తీర్ణం 380,000 km2 (150,000 sq mi). 2022 జనగణన ప్రకారం జనాభా 8,591,748.[2] విస్తీర్ణ పరంగా ఇది ఈస్టర్న్ ప్రావిన్స్ తర్వాత రెండవ అతిపెద్ద ప్రాంతం కాగా, జనాభా పరంగా దేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రావిన్స్.
ఈ ప్రావిన్స్ రాజధాని గవర్నరేట్ రియాద్ గవర్నరేట్. దీనికి దేశ రాజధాని రియాద్ పేరు పెట్టబడింది. రియాద్ నగరం ఈ ప్రాంతంలోనే కాకుండా మొత్తం సౌదీ అరేబియాలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం. ప్రావిన్స్ మొత్తం జనాభాలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల మంది ఈ నగరంలో నివసిస్తున్నారు. ఈ ప్రావిన్స్ను 1963 నుండి 2011 వరకు దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల పాటు యువరాజు సల్మాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ పరిపాలించాడు. ఆయన 2012లో క్రౌన్ ప్రిన్స్ అయ్యాడు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రావిన్స్ గవర్నర్గా యువరాజు ఫైసల్ బిన్ బందర్ ఉన్నాడు.
ఈ ప్రాంతంలోని ఇతర ప్రముఖ నగరాలలో అల్ ఘాట్, దవాద్మీ, అఫీఫ్, జుల్ఫీ, మజ్మాఅ ఉన్నాయి. ఈ ప్రావిన్స్ విస్తీర్ణంలో సుమారు సగం ఎడారి ప్రాంతం. ఇది పూర్తిగా సౌదీ అరేబియాలోని ఇతర ప్రావిన్సులతోనే సరిహద్దులు పంచుకుంటుంది; దీనికి అంతర్జాతీయ సరిహద్దులు లేవు. ఉత్తర దిశ నుంచి గడియార ముల్లుల దిశలో చూస్తే, ఈ ప్రావిన్స్కు ఈస్టర్న్ ప్రావిన్స్, నజ్రాన్ ప్రావిన్స్, అసీర్ ప్రావిన్స్, మక్కా ప్రావిన్స్, మదీనా ప్రావిన్స్,, అల్-ఖాసిం ప్రావిన్స్ సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. సముద్రతీరం లేని సౌదీ అరేబియాలోని ఏడు ప్రావిన్సులలో ఇది ఒకటి.
రియాద్ ప్రావిన్స్, సౌదీ అరేబియా ఆధునిక చరిత్ర
[మార్చు]| కాలం | ప్రారంభం | ముగింపు | వ్యవధి |
|---|---|---|---|
| మొదటి సౌదీ రాజ్యం | 1727 | 1818 | 74 సంవత్సరాలు |
| ఖెదీవ్ దండయాత్ర | 1818 | 1824 | 6 సంవత్సరాలు |
| రెండవ సౌదీ రాజ్యం "మొదటి దశ" | 1824 | 1838 | 14 సంవత్సరాలు |
| ఖెదీవ్ దండయాత్ర "రెండవసారి" | 1838 | 1843 | 5 సంవత్సరాలు |
| రెండవ సౌదీ రాజ్యం "రెండవ దశ" | 1843 | 1865 | 22 సంవత్సరాలు |
| అంతర్యుద్ధం | 1865 | 1887 | 22 సంవత్సరాలు |
| (అబ్దుల్ అజీజ్ అల్-సౌద్ విజయయాత్రలు; రియాద్ నుండి ప్రారంభం) మూడవ సౌదీ రాజ్యం | 1902 | 1932 | 30 సంవత్సరాలు |
| (విజయయాత్రల ముగింపు) "సౌదీ అరేబియా రాజ్యం" | 1932 | ప్రస్తుతం | కొనసాగుతోంది |
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]1992 నుండి జనాభా అభివృద్ధి:
| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% |
| 1992 | 38,34,986 | — |
| 2004 | 54,58,273 | +42.3% |
| 2010 | 67,92,776 | +24.4% |
| 2022 | 85,91,748 | +26.5% |
| 2025 | 79,52,860[3] | −7.4% |
| మూలం:[4] | ||
ఉపవిభాగాలు
[మార్చు]రియాద్ మునిసిపాలిటీతో పాటు, ఈ ప్రాంతం 19 గవర్నరేట్లు (ముహాఫజాత్), ఒక ఉప-గవర్నరేట్ (మర్కజ్)గా విభజించబడింది:

గవర్నర్ల జాబితా
[మార్చు]| పేరు[5] | పదవీకాలం |
|---|---|
| మహమ్మద్ బిన్ సాద్ బిన్ జైద్ | 1929–1936 |
| యువరాజు నాసిర్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 1937 – 28 మే 1947 |
| యువరాజు సుల్తాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 29 మే 1947 – 19 డిసెంబర్ 1952 |
| యువరాజు నాయెఫ్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ (యువరాజు సుల్తాన్ తరఫున) | 3 మార్చి – 19 డిసెంబర్ 1952 |
| యువరాజు నాయెఫ్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ అల్ సౌద్ | 20 డిసెంబర్ 1952 – 18 ఏప్రిల్ 1955 |
| యువరాజు సల్మాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ (యువరాజు నాయెఫ్ తరఫున) | 16 మార్చి 1954 – 18 ఏప్రిల్ 1955 |
| రాజు సల్మాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 18 ఏప్రిల్ 1955 – 22 సెప్టెంబర్ 1960 |
| యువరాజు తుర్కీ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ (యువరాజు సల్మాన్ తరఫున) | 10–21 అక్టోబర్ 1957; 31 అక్టోబర్ 1960 |
| యువరాజు ఫవాజ్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 11 సెప్టెంబర్ 1961 – 20 జనవరి 1963 |
| యువరాజు బద్ర్ బిన్ సౌద్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ అల్ సౌద్ | 20 జనవరి – 5 ఫిబ్రవరి 1963 |
| యువరాజు సల్మాన్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 5 ఫిబ్రవరి 1963 – 5 నవంబర్ 2011 |
| యువరాజు సత్తామ్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ | 5 నవంబర్ 2011 – 12 ఫిబ్రవరి 2013 |
| యువరాజు ఖాలిద్ బిన్ బందర్ అల్ సౌద్ | 14 ఫిబ్రవరి 2013 – 14 మే 2014 |
| యువరాజు తుర్కీ బిన్ అబ్దుల్లా అల్ సౌద్ | 14 మే 2014 – 29 జనవరి 2015 |
| యువరాజు ఫైసల్ బిన్ బందర్ అల్ సౌద్ | 29 జనవరి 2015 – ప్రస్తుతం |
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Estimating Saudi Arabia's Regional GDP Using Satellite Nighttime Light Images" (PDF), www.kapsarc.org, the original (PDF) నుండి 6 April 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 January 2024
- ↑ "Population Characteristics surveys" (PDF). General Authority for Statistics. 2017. the original (PDF) నుండి 9 February 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 January 2019.
- ↑ "Riyadh Population 2025". World Population Review. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 September 2025.
- ↑ "Saudi Arabia: Regions & Major Cities – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". www.citypopulation.de.
- ↑ "Riyadh Princes". Riyadh.gov.sa. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 March 2012.
బాహ్య లంకెలు
[మార్చు]- అధికారిక వెబ్సైట్ (in English)
- "Riyadh Province". Splendid Arabia. Travel. 17 August 2013.
- సెంట్రల్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ (CDSI), 2004 అధికారిక సౌదీ జనగణన గణాంకాలు:
- "Distribution of Population in the Kingdom's Administrative Regions by Gender and Nationality (Saudis, Non-Saudis)". the original నుండి 3 January 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
- "Distribution of Population in the Governorates of the Kingdom by Sex and Nationality (Saudis, Non-Saudis)". (CDSI). the original నుండి 3 January 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.