Jump to content

రివర్ టర్న్

వికీపీడియా నుండి

రివర్ టర్న్
భారతదేశంలోని మధ్య ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని చంబల్ నదిపై ఉన్న నదీ టెర్న్
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Sternini
Genus: Sterna
Species:
S. aurantia
Binomial name
Sterna aurantia

నదీ టెర్న్ లేదా భారతీయ నదీ టెర్న్ అనేది లారిడీ కుటుంబానికి చెందిన ఒక టెర్న్ పక్షి. ప్రస్తుతం స్టెమా వంశంలో చేర్చబడిన సాధారణ టెర్న్‌లలో ఇది అతిపెద్ద జాతి. ఇది పాకిస్తాన్ నుండి తూర్పు దిశగా భారత ఉపఖండం అంతటా, అలాగే మయన్మార్, థాయ్‌లాండ్, కంబోడియా వరకు అంతర్గత నదుల వెంట నివసిస్తూ సంభోగం చేసే స్థానిక పక్షి. కంబోడియాలో ఇది అరుదుగా కనిపిస్తుంది. స్టెర్నా వంశంలోని చాలా టెర్న్‌లతో పోలిస్తే, ఇది దాదాపు పూర్తిగా మంచినీటి పరిసరాలలోనే కనిపిస్తుంది; అలల ప్రభావం ఉన్న చిన్న వాగులు లేదా ప్రవాహాల వరకు కూడా చాలా అరుదుగా మాత్రమే వెళుతుంది.

వివరణ

[మార్చు]

ఇది మధ్యస్థం నుండి పెద్ద పరిమాణంలో ఉండే టెర్న్ పక్షి. దీని శరీర పొడవు 38–46 సెం.మీ. కాగా, రెక్కల విస్తీర్ణం 80–85 సెం.మీ. వరకు ఉంటుంది. స్టెర్నా వంశంలోని ఇతర జాతులన్నింటికంటే ఇది స్పష్టంగా పెద్దది. పరిమాణ పరంగా ఇది సాండ్‌విచ్ టెర్న్ లేదా లెస్సర్ క్రెస్టెడ్ టెర్న్ లకు సమానంగా ఉంటుంది. దీని పైభాగం ముదురు బూడిదరంగులో ఉండగా, దిగువ భాగం తెలుపు లేదా చాలా లేత బూడిద రంగులో ఉంటుంది. దీని తోక రెండు శాఖలుగా చీలి, పొడవైన, వంగే తోక ఈకలను కలిగి ఉంటుంది. రెక్కలు పొడవుగా, కొనలు పదునుగా ఉండి, ప్రాథమిక ఈకలు లేత బూడిద రంగులో ఉంటాయి.

టెర్న్ పక్షులతో పోలిస్తే దీని ముక్కు దృఢంగా ఉంటుంది. వేసవిలో ఇది ప్రకాశవంతమైన పసుపు రంగులో ఉండగా, శీతాకాలంలో కొద్దిగా మసక పసుపు రంగుతో, కొన భాగంలో ముదురు ఛాయ కలిగి ఉంటుంది. కాళ్లు ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. సంభోగ కాలపు ఈకలలో తలపై నలుపు రంగు టోపీ (క్యాప్) ఉంటుంది. ఇది ఇతర స్టెర్నా టెర్న్‌లతో పోలిస్తే మరింత విస్తృతంగా ఉండి, కంటి దిగువ భాగం వరకూ వ్యాపిస్తుంది. శీతాకాలంలో ఈ టోపీ బూడిద-తెలుపు రంగులోకి మారి, నల్లని చుక్కలు, గీతలను కలిగి ఉంటుంది; కంటిపై ఒక ముదురు ముసుగు వంటి గుర్తు కనిపిస్తుంది. అలాగే, తోకలోని రెండు పొడవైన బాహ్య ఈకలు ఈ కాలంలో రాలిపోవడం వల్ల తోక గణనీయంగా చిన్నదిగా కనిపిస్తుంది.

ఆడ, మగ పక్షులు ఒకే విధంగా కనిపిస్తాయి. అయితే పిల్ల పక్షులకు గోధుమరంగు తల, గోధుమరంగు మచ్చలతో కూడిన బూడిదరంగు పైభాగం, బూడిదరంగు ఛాతీ ప్రక్కలు, తెల్లని దిగువ భాగం ఉంటాయి. వాటి ముక్కు పసుపు రంగులో ఉండి, చివర భాగంలో ముదురు రంగు కనిపిస్తుంది.[2][3][4]

అపరిపక్వ పక్షి

వర్గీకరణ

[మార్చు]
ఎగురుతున్న వయోజన పక్షి, కబిని, కర్ణాటక

ఈ జాతిని స్టెర్నా వంశంలో ఉంచడం ఇప్పటికీ పూర్తిగా నిర్ధారించబడలేదు. ప్రస్తుతం దీని బాహ్య రూపం, ప్రవర్తన ఆధారంగా మాత్రమే ఈ వంశంలో చేర్చారు. దీని అత్యంత సమీప బంధుజాతులను నిర్ధారించడానికి అవసరమైన జన్యు పరిశోధనలు ఇంకా పూర్తిగా జరగలేదు.[5][6] IOC ప్రపంచ పక్షుల జాబితాలో ఈ జాతిని స్టెర్నా వంశంలో ప్రాథమిక స్థానంలో ఉంచారు.[7] ఇది ఏకరూప జాతి (monotypic); భౌగోళిక ప్రాంతాల మధ్య ఎలాంటి ఉపజాతి భేదాలు గుర్తించబడలేదు.[2][7]

జీవావరణ శాస్త్రం

[మార్చు]
Photograph of a river tern catching a fish on the wing
ఎగురుతూ చేపను పట్టుకుంటున్న నదీ టెర్న్.

నదీ టెర్న్ సాధారణంగా లోతట్టు ప్రాంతాల నదీ తీరాల వద్ద నివసించే మంచినీటి పక్షి. ఇది ప్రధానంగా సముద్ర మట్టానికి 0–600 మీటర్ల ఎత్తులో కనిపిస్తుంది.[1] అయితే, పశ్చిమ హిమాలయాలులోని ఎగువ సింధు లోయలో 2,706 మీటర్ల ఎత్తులో కూడా నమోదు చేయబడింది; ఇది ఈ జాతికి నమోదైన అత్యధిక ఎత్తు.[8] ఈ పక్షి మంచినీటి జలాశయాలను కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తుంది. ఈ లక్షణం కారణంగా, మొత్తం జనాభా తగ్గుదల ధోరణి ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని ప్రాంతాలలో దీని సంఖ్య స్థానికంగా పెరిగింది.[1]

సముద్రాన్ని ఉపయోగించడం లేదా దాటడం పట్ల ఈ జాతి చూపే నిరాసక్తతకు ముఖ్యమైన ఉదాహరణ శ్రీలంకలో దీని గైర్హాజరు. దక్షిణ భారతదేశంలోని కేరళ, తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో ఇది విస్తృతంగా కనిపించినప్పటికీ, శ్రీలంకలో ఇప్పటివరకు దీని నమోదు లేదు.[3]

ఈ జాతి మార్చి నుండి మే వరకు సంభోగం చేస్తుంది. ఇది సాధారణంగా నదులలోని ఇసుక దీవులు వంటి సులభంగా చేరుకోలేని ప్రాంతాలలో గుంపులుగా గూళ్లు కడుతుంది. నేలపై స్వల్పంగా గుంత తవ్వి, తరచుగా బహిర్గతమైన రాళ్లు లేదా ఇసుకపై గూడు నిర్మిస్తుంది. సాధారణంగా మూడు ఆకుపచ్చటి-బూడిద రంగు నుండి లేత గోధుమ (బఫ్) రంగు వరకు ఉండే గుడ్లను పెడుతుంది. ఈ గుడ్లపై గోధుమరంగు మచ్చలు, గీతలు ఉంటాయి.[2] ఇతర స్టెర్నా వంశానికి చెందిన టెర్న్‌ల మాదిరిగానే, నదీ టెర్న్ నదులు, సరస్సులు, చెరువులలో చేపలు, కవచధార జలచరాలు, కప్ప పిల్లలు (టాడ్‌పోల్స్),, జల కీటకాలను పట్టుకోవడానికి నీటిలోకి ఒక్కసారిగా మునిగి వేటాడుతుంది. నదుల వాణిజ్యపరమైన అభివృద్ధి, మానవుల కలత,, నివాస ప్రాంతాల కాలుష్యం కారణంగా దీని సంఖ్య తగ్గుతోంది.[1] ముఖ్యంగా దీని వ్యాప్తి ప్రాంతం తూర్పు భాగంలో, దక్షిణ చైనాలో ఈ జాతి అత్యంత ప్రమాదంలో ఉంది; అక్కడ ప్రస్తుతం ఒకే ఒక్క సంభోగ స్థలం మాత్రమే మిగిలి ఉంది. అలాగే కంబోడియా, లావోస్,, థాయ్‌లాండ్లో కూడా ఇది తీవ్రంగా సంక్షోభంలో ఉంది.[9] ఈ పక్షి ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్లో సాధారణ నివాస ప్రాంతాలకు వెలుపల సంచరించే అతిథి పక్షిగా కూడా నమోదైంది.[1][8]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 5 BirdLife International (2020). "Sterna aurantia". IUCN Red List of Threatened Species. 2020 e.T22694537A180171504. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694537A180171504.en. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 November 2021.
  2. 1 2 3 Hoyo, Josep del; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi (1992). Handbook of the Birds of the World: Hoatzin to auks. Barcelona: Lynx edicions. pp. 648–649. ISBN 84-87334-20-2.
  3. 1 2 Grimmett, Richard; Inskipp, Carol; Inskipp, Tim (1998). Birds of the Indian subcontinent. London: A & C Black. p. 138. ISBN 978-0-7136-4004-5.
  4. ↑ Kazmierczak, Krys; Perlo, Ber van (2000). A field guide to the birds of the Indian subcontinent. New Haven: Yale University Press. p. 132. ISBN 0-300-07921-4.
  5. ↑ Bridge, Eli S.; Jones, Andrew W.; Baker, Allan J. (2005). "A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution". Molecular Phylogenetics and Evolution. 35 (2): 459–469. Bibcode:2005MolPE..35..459B. doi:10.1016/j.ympev.2004.12.010. PMID 15804415.
  6. ↑ Černý, David; Natale, Rossy (2022). "Comprehensive taxon sampling and vetted fossils help clarify the time tree of shorebirds (Aves, Charadriiformes)" (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 177 107620. Bibcode:2022MolPE.17707620C. doi:10.1016/j.ympev.2022.107620. PMID 36038056. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-02-25.
  7. 1 2 "Noddies, skimmers, gulls, terns, skuas, auks – IOC World Bird List". IOC World Bird List – Version 14.2. 2025-02-20. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-02-25.
  8. 1 2 "The highest elevation record of river tern (Sterna aurantia) in the Indus River Basin" (PDF). Taprobanica. 12 (1). 2023-05-13. doi:10.47605/tapro.v12i1.303. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-02-25.
  9. ↑ Zheng, Xi; Yang, Jian-Huan; Chan, Bosco P. L. (2020-09-01). "Safeguarding the last breeding population of River Tern Sterna aurantia in China". BirdingAsia (33): 68–73. ISSN 1744-537X. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-02-25.

బాహ్య లంకెలు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రివర్_టర్న్&oldid=4889785" నుండి వెలికితీశారు