రెండవ మెక్సికన్ సామ్రాజ్యం
Mexican Empire Imperio Mexicano (Spanish) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1863–1867 | |||||||||
Territory administered (light green) and territory claimed (dark green) by the Second Mexican Empire in April 1864, when Maximilian accepted the throne. | |||||||||
| స్థాయి | Independent monarchy,[1][2][3] client state of France | ||||||||
| రాజధాని | Mexico City | ||||||||
| సామాన్య భాషలు | Spanish | ||||||||
| ప్రభుత్వం | Federal parliamentary constitutional monarchy | ||||||||
| Emperor | |||||||||
• 1864–1867 | Maximilian I | ||||||||
| Regency | |||||||||
• 1863–1864 | Juan Almonte, José Salas, Pelagio de Labastida | ||||||||
| Prime Minister[4] | |||||||||
• 1864–1866 | José María Lacunza | ||||||||
• 1866–1867 | Teodosio Lares | ||||||||
• 1867 | Santiago Vidaurri | ||||||||
| చారిత్రిక కాలం | New Imperialism | ||||||||
| 8 December 1861 | |||||||||
• Establishment of the Regency of the Empire | 11 July 1863 | ||||||||
• Emperor Maximilian I executed | 19 June 1867 | ||||||||
| జనాభా | |||||||||
• 1865[5] estimate | 8,259,080 | ||||||||
| ద్రవ్యం | Peso | ||||||||
| |||||||||
| Today part of | Mexico | ||||||||
రెండవ మెక్సికను సామ్రాజ్యం (Spanish: సెగుండో ఇంపీరియో మెక్సికానో; French: రెండవ సామ్రాజ్యం మెక్సికైన్), అధికారికంగా మెక్సికను సామ్రాజ్యం (Spanish: ఇంపీరియో మెక్సికానో) అని పిలుస్తారు, ఇది రెండవ ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం మద్దతుతో మెక్సికను రాచరికవాదులు మెక్సికోలో స్థాపించబడిన రాజ్యాంగ రాచరికం. ఈ కాలాన్ని తరచుగా మెక్సికోలో రెండవ ఫ్రెంచి జోక్యం అని పిలుస్తారు. ఫ్రెంచి చక్రవర్తి 3వ నెపోలియను, మెక్సికను సంప్రదాయవాదులు, మతాధికారులు, ప్రభువులు మద్దతుతో, యునైటెడు స్టేట్సు పెరుగుతున్న శక్తికి ప్రతిగా అమెరికాలో రాచరికవాద మిత్రుడిని స్థాపించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు.[6]
మెక్సికో సింహాసనాన్ని మెక్సికను రాచరికవాదులు అందించారు. మెక్సికను లిబరల్సుకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన అంతర్యుద్ధం ఓడిపోయిన ఆయన హబ్స్బర్గు-లోరైను హౌసుకి చెందిన ఆస్ట్రియను ఆర్చిడ్యూకు మాక్సిమిలియను చేతిలో ఓడిపోయాడు. ఆయనకు వలసవాద మెక్సికో పాలకులతో పూర్వీకుల సంబంధాలు ఉన్నాయి. మాక్సిమిలియను అధిరోహణ వివాదాస్పదమైనప్పటికీ 1863 మెక్సికను చక్రవర్తి ఎన్నిక ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ద్వారా ఆమోదించబడింది. ఆయన భార్య, సాక్సే-కోబర్గు గోథా హౌసుకి చెందిన బెల్జియను యువరాణి షార్లెటు, స్థానికంగా "కార్లోటా" అని పిలువబడే మెక్సికో సామ్రాజ్ఞి అయ్యారు.
ఫ్రెంచి సైన్యం మధ్య మెక్సికో మీద నియంత్రణ సాధించినప్పటికీ మెక్సికను రిపబ్లికు మద్దతుదారులు సాంప్రదాయ సైనిక మార్గాలు గెరిల్లా యుద్ధం ద్వారా సామ్రాజ్యాన్ని ప్రతిఘటించడం కొనసాగించారు. మెక్సికో నగరాన్ని విడిచిపెట్టవలసి వచ్చినప్పటికీ అధ్యక్షుడు బెనిటో జువారెజు ఎప్పుడూ మెక్సికను భూభాగాన్ని విడిచిపెట్టలేదు. అయినప్పటికీ ఆయన సామ్రాజ్య దళాలను తప్పించుకోవడానికి తన ప్రభుత్వాన్ని అనేకసార్లు మార్చాడు.
మాక్సిమిలియను పాలన గ్రేటు బ్రిటను, ఆస్ట్రియా వంటి యూరోపియను శక్తుల నుండి, అలాగే బ్రెజిలు, చైనా నుండి గుర్తింపు పొందింది. కానీ దానిని యునైటెడు స్టేట్సు గుర్తించలేదు. ఆ సమయంలో అమెరికా తన అంతర్యుద్ధం (1861–65) లో నిమగ్నమై ఉంది. సంఘర్షణ సమయంలో సామ్రాజ్యాన్ని అధికారికంగా వ్యతిరేకించలేదు. అయితే యూనియను కాన్ఫెడరసీ మీద విజయం సాధించిన తరువాత అమెరికా రిపబ్లికను ప్రభుత్వాన్ని గుర్తించింది. ఫ్రాన్సు తన మద్దతును ఉపసంహరించుకోవాలని దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిని పెంచింది. అమెరికా రిపబ్లికన్లకు భౌతిక సహాయం అందించలేదు.[7]
1865లో అమెరికా అంతర్యుద్ధం ముగియడంతో, భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితి మారిపోయింది. 3వ నెపోలియను I1866లో మెక్సికో నుండి ఫ్రెంచి దళాలను ఉపసంహరించుకోవడం ప్రారంభించాడు. ఇది మాక్సిమిలియను పాలనను నిలబెట్టడానికి చాలా అవసరం. మరింత ఆర్థిక సహాయాన్ని నిలిపివేసింది. తన సంప్రదాయవాద మద్దతుదారులలో చాలా మందిని దూరం చేసిన ఉదారవాద విధానాలు మాక్సిమిలియను, లిబరలు రిఫార్ము చట్టాన్ని చాలా వరకు ఆమోదించడం ద్వారా కొంత మితవాద ఉదారవాద మద్దతును ఆకర్షించాడు. అయినప్పటికీ మరింత సంస్కరణలకు ఆయన చేసిన ప్రయత్నాలు పెద్దగా విఫలమయ్యాయి.
సైనిక పరిస్థితి అంతకంతకూ దిగజారుతున్నప్పటికీ మాక్సిమిలియను పదవీ విరమణ చేయడానికి నిరాకరించి ఫ్రెంచి దళాలు వెళ్లిపోయిన తర్వాత మెక్సికోలోనే ఉండిపోయాడు. చివరికి ఆయన క్వెరెటారోలో రిపబ్లికను దళాలచే బంధించబడ్డాడు. ఆయన జనరల్సు టోమసు మెజియా మిగ్యులు మిరామోనులతో పాటు. రెండవ మెక్సికను సామ్రాజ్యం 1867 జూన్ 19న అధికారికంగా ముగిసింది. మాక్సిమిలియను, ఆయన జనరల్సు ఫైరింగు స్క్వాడు ద్వారా ఉరితీయబడ్డారు. ఫ్రెంచి జోక్యం, రాచరిక పాలన అంతటా దాని ఉనికిని కొనసాగించిన మెక్సికను రిపబ్లికు పునరుద్ధరించబడింది.

చరిత్ర
[మార్చు]స్వాతంత్ర్యానంతర మెక్సికో కొంతకాలం రాచరికం, ఒక సంవత్సరం కంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగింది, చక్రవర్తి పదవీ విరమణ చేసి బహిష్కరించబడ్డాడు. 1824లో సమాఖ్య గణతంత్ర రాజ్యం స్థాపించబడింది. రాచరికం ఆలోచన కొనసాగింది. 1861లో మెక్సికను సంప్రదాయవాదులు, ఫ్రాన్సు చక్రవర్తి 3వ నెపోలియను మెక్సికోలో కొత్త రాచరికం సృష్టించడానికి ఒక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు. ఆర్చిడ్యూకు మాక్సిమిలియను ఫ్రాన్సు సైనిక, ఆర్థిక మద్దతుతో చక్రవర్తి కావడానికి అంగీకరించాడు. ఫ్రెంచి సైన్యం మెక్సికను అధ్యక్షుడు బెనిటో జువారెజును రాజధాని నుండి బహిష్కరించింది. మాక్సిమిలియను, ఆయన భార్య కార్లోటా 1864లో మెక్సికోకు వచ్చారు. ఫ్రెంచి దళాలుమ్ డబ్బు మద్దతు ఇచ్చినంత కాలం పాలన కొనసాగింది. కానీ 3వ నెపోలియను ఆ సహాయాన్ని ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత వేగంగా పతనమైంది.
మెక్సికను రాచరికం
[మార్చు]యుద్ధం (1810–21) దశాబ్దం తర్వాత న్యూ స్పెయిన్ తిరుగుబాటుదారుడిగా మారిన రాచరిక సైనిక కమాండర్ అగస్టిను డి ఇటుర్బైడు నాయకత్వంలో మెక్సికోగా స్వాతంత్ర్యం పొందింది. ఆయన ఇగువాలా ప్రణాళిక కింద తిరుగుబాటుదారులు. స్పెయిను దేశస్థులను ఏకం చేశాడు. ఈ ప్రణాళిక మెక్సికోకు రాచరికం (మొదటి మెక్సికన్ సామ్రాజ్యం) గా స్వాతంత్ర్యం హామీ ఇచ్చింది. కొత్తగా స్థాపించబడిన మెక్సికను సింహాసనాన్ని స్వీకరించడానికి స్పానిషు రాయల్టీ సభ్యుడిని కూడా ఆహ్వానించింది. స్పానిషు రాజవంశాలు ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించిన తర్వాత కాంగ్రెసు కొత్తగా స్వతంత్ర దేశంలో ఒక చక్రవర్తి కోసం వెతికింది. మూడు హామీల సైన్యం ఇటుర్బైడు రెజిమెంటు సాయుధ ప్రదర్శన తర్వాత, మెక్సికను కాంగ్రెసు మెక్సికనులో జన్మించిన సైనిక అధికారి. స్వాతంత్ర్య నాయకుడిని మొదటి మెక్సికను చక్రవర్తిగా ఎన్నుకుంది. స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో మెక్సికన్లు రిపబ్లికనిజం ఆలోచనను పరిగణించినప్పటికీ "రాచరికం డిఫాల్టు స్థానం." చక్రవర్తిగా ఇటుర్బైడు పాలన రెండు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ కాలం కొనసాగింది. కానీ ఆయన శక్తి అత్యున్నత స్థాయి ఆరు నెలలు మాత్రమే కొనసాగింది.[8] పరిపాలించడానికి తన ప్రయత్నాలలో ఇటుర్బైడు సైన్యానికి, మిగిలిన ప్రభుత్వానికి చెల్లించడానికి నిధులను కనుగొనడంలో ఇబ్బంది పడి కాంగ్రెసును ముగించాడు. ప్రతినిధులను అడ్డంకులు, పనిలేకుండా ఉన్నారని ఆరోపిస్తూ చివరికి ఇటుర్బైడుకు వ్యతిరేకంగా సైనిక తిరుగుబాటుకు, ఆయన తదుపరి పదవీ విరమణకు దారితీసింది. రాచరికం అనే ఆలోచన కొంతకాలంగా విమర్శలకు గురైంది. కానీ ఆ ఆలోచన అదృశ్యం కాలేదు. ఎందుకంటే మొదటి సామ్రాజ్యంతో సంబంధం ఉన్న అనేక రుగ్మతలు రిపబ్లికను యుగం వరకు కొనసాగాయి.
1830 నాటికే ఫ్రెంచి పరిశీలకులు మెక్సికన్ రాచరికం అనే ఆలోచన మిద ఆసక్తిని వ్యక్తం చేయడం ప్రారంభించారు. లోరెంజో డి జవాలా ఆ సంవత్సరంలో ఓర్లియన్సు చక్రవర్తిని మెక్సికను సింహాసనం మీద ఉంచే ప్రణాళికలో తనను నియమించుకోవాలని ఆశిస్తూ ఒక విదేశీ ఏజెంటు తనను సంప్రదించాడని పేర్కొన్నాడు.[9] 1840లో జోసు మారియా గుటియెర్రెజు ఎస్ట్రాడా ఒక రాచరికవాద వ్యాసం రాశారు మెక్సికోను పరిపాలించడానికి చట్టబద్ధమైన యూరోపియను చక్రవర్తిని ఆహ్వానించాలనే ఆలోచనను సమర్థిస్తూ. ఈ కరపత్రం సంప్రదాయవాద అధ్యక్షుడు బస్టమాంటేను ఉద్దేశించి వ్రాయబడింది. ఆయన ఈ ఆలోచనను తిరస్కరించారు.[10] ఫ్రెంచి దౌత్యవేత్తలు మెక్సికోలోని సంప్రదాయవాదులతో సానుభూతి చూపారు. విక్టరు డి బ్రోగ్లీ ఆ సమయంలో మెక్సికోకు రాచరికం మరింత అనుకూలమైన ప్రభుత్వ రూపం అని అభిప్రాయపడ్డారు. ఫ్రాంకోయిసు గుయిజోటు ఎస్ట్రాడా సానుకూల సమీక్షను ఇచ్చారు కరపత్రం.[11]
1846లో ఒక రాచరికవాద వర్గం మెక్సికను ప్రభుత్వానికి అధిపతిగా విదేశీ యువరాజును స్థాపించాలనే ఆలోచనను ప్రోత్సహించింది. అధ్యక్షుడు పరేడెసు రాచరికం పట్ల సానుభూతిపరుడిగా పరిగణించబడ్డారు, కానీ మెక్సికో మీద అమెరికను దండయాత్ర మరింత ముఖ్యమైన విషయం కారణంగా ఈ ప్రాజెక్టు కొనసాగించబడలేదు. ఆ సమయంలో ప్రతిపాదించబడిన అభ్యర్థి స్పానిషు యువరాజు, డాన్ ఎన్రికు.[12]
1850ల ప్రారంభంలో శాంటా అన్నా అధ్యక్షతన జరిగిన రాచరికాన్ని స్థాపించే అవకాశాన్ని అన్వేషించడానికి చివరి అధికారిక మెక్సికను ప్రయత్నం జరిగింది. సంప్రదాయవాద మంత్రి లూకాసు అలమను రాచరిక దౌత్యవేత్తలకు జోస్రే డెస్ట్రెజా గుటియాడాకు దర్శకత్వం వహించినప్పుడు. జోసు మాన్యుయేలు హిడాల్గో మెక్సికను సింహాసనం కోసం యూరోపియను అభ్యర్థిని వెతకడానికి ప్రయత్నించారు. 1855లో శాంటా అన్నా ప్రభుత్వం కూలదోయడంతో ఈ ప్రయత్నాలు అధికారిక మద్దతును కోల్పోయాయి. అయినప్పటికీ ఎస్ట్రాడా, హిడాల్గో స్వతంత్రంగా తమ ప్రయత్నాలను కొనసాగించారు.
ఫ్రెంచి దండయాత్ర - రాచరికం స్థాపన
[మార్చు]
అంతర్జాతీయ పరిస్థితి మారిపోయింది. దీని వలన ఫ్రెంచి దండయాత్ర, మెక్సికోలో రాచరికం స్థాపనకు నిజమైన అవకాశంగా మారింది. కన్జర్వేటివు మెక్సికను రాజకీయ నాయకులు ఎస్ట్రాడా, హిడాల్గో ఫ్రెంచి చక్రవర్తి 3వ నెపోలియను దృష్టిని ఆకర్షించగలిగారు. ఆయన మెక్సికను రాచరికాన్ని పునరుద్ధరించడం, అమెరికాలో ఫ్రెంచి సామ్రాజ్య ఉనికిని తిరిగి స్థాపించడం అనే ఆలోచనకు మద్దతు ఇచ్చాడు. ఈ సమయంలో రెండవ ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం వలసరాజ్యాల విస్తరణ కాలం కొనసాగుతోంది. 3వ నెపోలియను అల్జీరియా మీద విజయం ప్రజాదరణ పొందలేదు. మెక్సికోలో ఒక సామ్రాజ్య స్థాపనతో ముడిపడి ఉంది.[13] 1861 కి ముందు యూరోపియను శక్తులు మెక్సికో వ్యవహారాలలో జోక్యం చేసుకుంటే దానిని అమెరికాలో మన్రో సిద్ధాంతానికి సవాలుగా భావించేవారు. అయితే 1861 లో అమెరికా తన సొంత సంఘర్షణలో అమెరికను అంతర్యుద్ధంలో చిక్కుకుంది. ఇది అమెరికా ప్రభుత్వాన్ని నేరుగా జోక్యం చేసుకోవడానికి వీలుకాని శక్తిహీనుడిని చేసింది. కానీ అది ఫ్రెంచి దండయాత్రను లేదా అది స్థాపించిన పాలనను ఎప్పుడూ క్షమించలేదు. జూలైలో మెక్సికను అధ్యక్షుడు బెనిటో జువారెజు ఫ్రాన్సు, ఇతర దేశాలకు మెక్సికను రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించడం మీద రెండేళ్ల మారటోరియం ప్రకటించారు. వాటిలో ఎక్కువ భాగం ఓడిపోయిన ప్రత్యర్థి సంప్రదాయవాద ప్రభుత్వంతో ఒప్పందం ద్వారా కుదుర్చుకున్న రుణాలు ఉన్నాయి. నెపోలియను చివరకు సాయుధ జోక్యానికి ఒక సాకును పొందాడు. మెక్సికోలోని కాథలికు చర్చికి తనను తాను ఛాంపియనుగా భావించిన స్పానిషులో-జన్మించిన తన భార్య, ఎంప్రెసు యూజీని ప్రోత్సహించిన 3వ నెపోలియను ఈ పరిస్థితిని సద్వినియోగం చేసుకున్నాడు. 3వ నెపోలియను ఫ్రాన్సును పశ్చిమ అర్ధగోళంలో గొప్ప ఆధునీకరణ ప్రాంతంగా మార్చే అవకాశం లభించినట్లు భావించాడు. అలాగే దేశం దక్షిణ అమెరికా మార్కెట్లను స్వాధీనం చేసుకునేందుకు వీలు కల్పించాడు. అధ్యక్షుడు జువారెజు చెల్లింపును నిలిపివేసిన మెక్సికను బాండ్లను కలిగి ఉన్న అతిపెద్ద వ్యక్తి అయిన ఆయన సవతి సోదరుడు డక్ డి మోర్నీ ఆయనకు మరింత ప్రోత్సాహాన్ని ఇచ్చాడు.
ఫ్రెంచి దళాలు 1861 డిసెంబరులో అడుగుపెట్టాయి. 1862 ఏప్రిల్లో సైనిక కార్యకలాపాలను ప్రారంభించాయి. సంస్కరణ యుద్ధంలో పూర్తిగా ఓడిపోని సంప్రదాయవాద మెక్సికను జనరల్సు చివరికి వారితో చేరారు.[14] చార్లెసు డి లోరెన్సెజు చిన్న యాత్రా దళం 1862 మే 5న ప్యూబ్లా యుద్ధంలో తిప్పికొట్టబడింది. ఇది రాజధానిని స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఫ్రెంచి ప్రయత్నాలను ఆలస్యం చేసింది. ఎలీ ఫోరే ఆధ్వర్యంలో అదనపు బలగాలను పంపారు. ఒక సంవత్సరం తరువాత 1863 జూన్ లో రాజధానిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఫ్రెంచి వారు ఇప్పుడు దాని ప్రభావంతో మెక్సికను పాలనను స్థాపించడానికి ప్రయత్నించారు. ఫోరే ముప్పై ఐదు మంది మెక్సికన్లతో కూడిన కమిటీగా జుంటా సుపీరియరును నియమించాడు. ఆ తరువాత వారు ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహకులుగా పనిచేయడానికి ముగ్గురు మెక్సికను పౌరులను ఎన్నుకున్నారు: జువాను నెపోముసెనో అల్మోంటే (స్వాతంత్ర్య నాయకుడు జోసు మోరెలోసు కుమారుడు), జోసు మారియానో సలాసు, పెలాజియో ఆంటోనియో డి లాబాస్టిడా. ప్రతిగా ఈ త్రయం 215 మంది మెక్సికను పౌరులను ఎంపిక చేసి జుంటా సుపీరియరు, అసెంబ్లీ ఆఫ్ నోటబుల్సు కలిసి ఏర్పాటు చేసింది.[15]
అసెంబ్లీ 1863 జూలైలో సమావేశమై ఆర్చ్డ్యూకు మాక్సిమిలియనును మెక్సికో చక్రవర్తిగా ఆహ్వానించాలని నిర్ణయించింది. కార్యనిర్వాహక త్రయం బిరుదును అధికారికంగా మెక్సికను సామ్రాజ్యం రీజెన్సీగా మార్చారు. అధికారిక ప్రతినిధి బృందం మెక్సికోను విడిచిపెట్టి అక్టోబరులో ఐరోపాకు చేరుకుంది. ఐరోపాలో మాక్సిమిలియను 3వ నెపోలియనుతో చర్చలు కొనసాగిస్తున్నాడు. నోటబుల్సు అసెంబ్లీ ద్వారా సామ్రాజ్య స్థాపనను ఆమోదించడానికి ఆయన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను అభ్యర్థించాడు. ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ మంజూరు చేయబడింది. ఫలితం సానుకూలంగా ఉంది; ఆక్రమించిన ఫ్రెంచి అధికారులు నిర్వహించినందున విమర్శకులు దీనిని చట్టవిరుద్ధమైనది. అనుమానాస్పదంగా భావించారు. సోనోరా రాష్ట్రాన్ని పూర్తిగా విలీనం చేసుకునేందుకు ఫ్రెంచి చేసిన ప్రయత్నాలను కూడా మాక్సిమిలియను తిరస్కరించాడు. ఈ చర్య తరువాత ఆయన విచారణలో మాక్సిమిలియను ఫ్రెంచి తోలుబొమ్మ అని రిపబ్లికను ప్రభుత్వం చేసిన ఆరోపణకు వ్యతిరేకంగా వాదించడానికి ఉపయోగించబడింది.[16] మాక్సిమిలియను అధికారికంగా 1864 ఏప్రిల్ 10న కిరీటాన్ని అంగీకరించి మెక్సికోకు నౌకాయానం చేశాడు. అఆయన మే 28న వెరాక్రూజు చేరుకుని జూన్ 12న రాజధానికి చేరుకున్నాడు.
ఫ్రెంచి దళాలు దేశ కేంద్రం, రాజధాని మెక్సికో నగరం వెరాక్రూజు ఓడరేవు, మోంటెర్రే వంటి ఉత్తరాన, ఓక్సాకా వంటి దక్షిణాన ఉన్న ఇతర ప్రధాన నగరాలను నియంత్రించినప్పటికీ, అధ్యక్షుడు జువారెజు జాతీయ భూభాగంలోనే ఉండి, ఉత్తరం వైపు సరిహద్దు వైపు కదులుతున్నాడు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, రిపబ్లికను గెరిల్లాలు ఫ్రెంచి దళాలు, వారి మెక్సికను సైన్యం మిత్రుల మీద యుద్ధం చేశారు.
మాక్సిమిలియను పాలన
[మార్చు]ఎడ్వర్డు షాక్రాసు ప్రకారం మెక్సికను సాహసయాత్ర దాని ఖర్చుల కారణంగా ఫ్రెంచి ప్రభుత్వం నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. కాబట్టి వారు ఆస్ట్రియను చక్రవర్తి ఫ్రాంజు జోసెఫు సోదరుడు ఆర్చ్డ్యూకు మాక్సిమిలియను అనే వ్యక్తిని మెక్సికో చక్రవర్తిగా నియమించడం ద్వారా ఖర్చులను తగ్గించుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. ఆయన సింహాసనాన్ని అధిష్టించినప్పుడు ఫ్రాన్సుతో మిరామారు కన్వెన్షను అని పిలువబడే ఒక ఒప్పందానికి అంగీకరించాడు. ఇది మెక్సికో ప్రభుత్వం యాత్ర ఖర్చులను భరిస్తుందని ఫ్రెంచు దళాల ఉనికికి మద్దతు ఇస్తుందని పేర్కొంది.[17]
మాక్సిమిలియనుకు కార్లోటా మెక్సికో సిటీ కేథడ్రలు వద్ద పట్టాభిషేకం జరిగింది.[18][19][20] 1864 వేసవిలో ఆయన వచ్చినప్పుడు మాక్సిమిలియను సామ్రాజ్యంలో చేరాలనుకునే అన్ని ఉదారవాదులకు రాజకీయ క్షమాభిక్ష ప్రకటించాడు. ఆయన రాజీ ప్రయత్నాలు చివరికి జోసు ఫెర్నాండో రామిరెజు, జోసు మారియా లాకుంజా, మాన్యుయేలు ఒరోజ్కో వై బెర్రా, శాంటియాగో విడౌరి వంటి కొంతమంది మితవాద ఉదారవాదులను గెలుచుకున్నాయి.[21] అతని మొదటి ప్రాధాన్యతలలో ఆయన మంత్రిత్వ శాఖలను సంస్కరించడం, ఇంపీరియలు మెక్సికను సైన్యాన్ని సంస్కరించడం ఉన్నాయి. వీటిలో రెండోది బజైను చేత దేశం మీద ఫ్రెంచి నియంత్రణను ఏకీకృతం చేసే ప్రయత్నంలో అడ్డుకోబడింది.[22]
మాక్సిమిలియను తనను సింహాసనానికి తీసుకువచ్చిన సంప్రదాయవాద మద్దతుదారులను దూరం చేసుకున్నాడు. డిసెంబరులో పోపు ప్రతినిధి పాపలు నున్సియో ఫ్రాన్సిస్కో మెగ్లియా లిబరలు మెక్సికను ప్రభుత్వం గతంలో ఆమోదించిన సంస్కరణ చట్టాలను సవరించడానికి సామ్రాజ్యంతో ఒక ఒప్పందాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి వచ్చారు. లిబరలు చట్టాలు 1857 రాజ్యాంగం కాథలికు చర్చి ఆస్తిని జాతీయం చేశాయి. కాథలిక్కు అయినప్పటికీ రాజకీయంగా మాక్సిమిలియను లిబరలు. కాథలిక్కు చర్చి అధికారం, అధికారాలను చక్రవర్తి పునరుద్ధరించాలని పాపల్ నున్సియో డిమాండు చేయడం వల్ల మాక్సిమిలియను మత స్వేచ్ఛ, చర్చి ఆస్తి జాతీయీకరణకు సంబంధించిన ఉదారవాద సంస్కరణ చట్టాలను ధ్రువీకరించాడు. ఈ చర్య తీసుకోవడంలో చక్రవర్తి కాథలిక్కు సోపానక్రమాన్ని, మాక్సిమిలియను చక్రవర్తి కావడానికి మద్దతు ఇచ్చిన అనేక మంది మెక్సికను సంప్రదాయవాదులను దూరం చేశాడు. చర్చి పాత్ర మీద ఘర్షణ సంక్షోభ వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. మెక్సికో నగరంలో గందరగోళం గణనీయంగా ఉంది. మాక్సిమిలియను తాను ఆధారపడిన మెక్సికను ఆర్మీ జనరల్సు తిరుగుబాటుకు భయపడాడు. ఆయన జనరల్సు మిగ్యులు మిరామోను, లియోనార్డో మార్క్వెజు లను దేశం నుండి పంపి, సామ్రాజ్యానికి మద్దతు ఇచ్చిన చిన్న మెక్సికను సైన్యాన్ని రద్దు చేశాడు.[23] ఎందుకంటే కాథలిక్కు చర్చితో ఆ విభేదాలు రెమిజియో టోవరు వంటి సంప్రదాయవాదులు సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా కుట్ర చేయడానికి కారణమయ్యాయి.[24] లేదా ఆ ఆర్చ్బిషపు పెలాజియో ఆంటోనియో డి లాబాస్టిడా వై డావలోసు ఈ న్యాయమూర్తులు మాక్సిమిలియను మద్దతుదారుల మీద ఇలా అన్నారు:[25]
...ఫ్రెంచి ఖజానా యుద్ధంలో పెట్టుబడి పెట్టిన లక్షలాది మందిని కాపాడి ఉండేది. పాస్టర్లు ఈ కొత్త క్రమంలో తమ చర్చిల స్వాధీనం చట్టబద్ధత, విప్లవాత్మక సూత్రాల మంజూరును చూడటానికి, వారి బహిష్కరణ నుండి తిరిగి రావడం వల్ల కలిగే బాధ, దుష్ప్రచారాన్ని కాపాడి ఉండేది. రీజెంటుగా, మెక్సికనుగా నా హక్కుకు అనుగుణంగా ఉన్న ఇతర వనరులను సురక్షితంగా వదిలివేస్తూ ఈ ప్రయత్నం శూన్యతను నేను నిరసిస్తున్నాను."
ఎంప్రెసు కార్లోటా రీజెంటుగా పాలించేటప్పుడు మాక్సిమిలియను దేశం గుండా అనేక సోలో రాష్ట్ర పర్యటనలు చేశాడు. ఆయన క్వెరెటారో, గ్వానాజువాటో, మైకోకాను లకు వెళ్లి, ప్రజలకు సందర్శించే అధికారులకు అవకాశం కల్పించాడు. మెక్సికను స్వాతంత్ర్యాన్ని జరుపుకుంటూ వాస్తవ పట్టణంలో డోలోరెసు కేకలు జ్ఞాపకం చేసుకున్నాడు. .[26]
దిగజారుతున్న సామ్రాజ్య సైనిక పరిస్థితి
[మార్చు]యుఎస్ తన అంతర్యుద్ధంలో చిక్కుకున్నప్పుడు ఫ్రెంచి దళాలు రిపబ్లికను దళాల నుండి గణనీయమైన మెక్సికను భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకోగలిగాయి. కానీ 1865 ఏప్రిల్లో యూనియను దళాలు నాలుగు సంవత్సరాల రక్తపాత పోరాటం తర్వాత వేర్పాటువాద కాన్ఫెడరేటు స్టేట్సు ఆఫ్ అమెరికాను ఓడించాయి. అమెరికాలో యూరోపియను శక్తులను నిషేధించే మన్రో సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేయడానికి ఫ్రాన్సుతో ప్రత్యక్ష ఘర్షణకు దిగడానికి యుఎస్ ప్రభుత్వం ఇష్టపడలేదు. కానీ అధికారిక యుఎస్ ప్రభుత్వ సానుభూతి మెక్సికను అధ్యక్షుడు బెనిటో జువారెజుతో ఉంది. యుఎస్ ప్రభుత్వం సామ్రాజ్యాన్ని గుర్తించడానికి నిరాకరించింది. మాక్సిమిలియనును కూడా విస్మరించింది.[27] 1865 డిసెంబరులో జుయారెజు కోసం $30 మిలియన్ల ప్రైవేటు అమెరికను రుణం ఆమోదించబడింది. ఇది ఆయన తిరిగి అధికారంలోకి వస్తాడనే విశ్వాసాన్ని సూచిస్తుంది. అమెరికను స్వచ్ఛంద సేవకులు మెక్సికను రిపబ్లికన్ దళాలలో చేరారు.[28] బ్రౌన్సువిల్లే సమీపంలో ఒక అనధికారిక అమెరికను దాడి జరిగింది. జుయారెజు యునైటెడు స్టేట్సు మంత్రి మాటియాసు రొమెరో, జనరల్ గ్రాంట్ లేదా విలియం రిపబ్లికను లక్ష్యానికి సహాయం చేయడానికి జనరలు షెర్మాను మెక్సికోలో జోక్యం చేసుకున్నారు.[29] యునైటెడు స్టేట్సు ప్రత్యక్ష సైనిక జోక్యానికి దూరంగా ఉంది. కానీ అది మెక్సికోను విడిచిపెట్టమని ఫ్రాన్సు మీద దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిని తెచ్చింది. [30]
మెక్సికోలోని ఉత్తర రిపబ్లికను బలమైన ప్రాంతాలలో ఫ్రెంచి దళాల కేంద్రీకరణ దక్షిణాన రిపబ్లికను గెరిల్లా కార్యకలాపాల పెరుగుదలకు దారితీసింది. ఫ్రెంచి దళాలు ప్రధాన నగరాలను నియంత్రించినప్పటికీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గెరిల్లాలు ప్రధాన సైనిక ముప్పుగా కొనసాగారు. ఇది సామ్రాజ్య సైనిక ప్రణాళికను ప్రభావితం చేసింది. గెరిల్లాలు వారిని సులభంగా నరికివేయలేని, నిర్మూలించలేని ప్రాంతాలలో దళాలను కేంద్రీకరించి పనిచేయవలసి వచ్చింది. పెరుగుతున్న హింసను ఎదుర్కోవడానికి, జుయారెజు జాతీయ భూభాగం వెలుపల ఉన్నాడనే నమ్మకంతో, మాక్సిమిలియను అక్టోబరులో ఫ్రెంచి సైనిక కమాండరు బజైను కోరిక మేరకు "బ్లాక్ డిక్రీ" అని పిలువబడే ఒక ఉత్తర్వు మీద సంతకం చేశాడు. ఇది సామ్రాజ్య ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా గెరిల్లాలకు సహాయం చేస్తున్న లేదా పాల్గొంటున్న ఎవరినైనా కోర్టు మార్షలు ఉరితీయాలని ఆదేశించింది. ఈ కఠినమైన చర్య మెక్సికను చరిత్రలో అపూర్వమైనది కానప్పటికీ 1862లో జువారెజు తీసుకున్న చర్యను పోలి ఉంటుంది.[31] ఇది విస్తృతంగా ద్వేషించబడిందని నిరూపించబడింది. సామ్రాజ్యానికి ప్రజాదరణ తగ్గడానికి ఇది దోహదపడింది.[32]
1866 జనవరిలో యుద్ధాన్ని గెలవలేనిదిగా భావించి 3వ నెపోలియను ఫ్రెంచి ఛాంబర్సుకు మెక్సికో నుండి ఫ్రెంచి సైన్యాన్ని ఉపసంహరించుకోవాలని భావిస్తున్నట్లు ప్రకటించాడు. ఈ సమయంలో అమెరికా ప్రభుత్వం అంతర్యుద్ధాన్ని గెలవడం మీద సైనికపరంగా ఆసక్తి చూపడం లేదు. అర్ధగోళంలో విదేశీ జోక్యానికి వ్యతిరేకంగా మన్రో సిద్ధాంతాన్ని అమలు చేయగలదు. ప్రష్యా మీద సాధ్యమయ్యే యుద్ధం రాబోతోంది కాబట్టి ఫ్రెంచి ఆక్రమణ మునిగిపోయిన ఖర్చులు ఉన్నప్పటికీ ఆ వ్యాపారాన్ని వదిలివేయడం ఫ్రాన్సు వ్యూహాత్మక నిర్ణయం కాబట్టి, మరింత సహాయం లేదా కనీసం దళాల ఉపసంహరణలో ఆలస్యం కోసం ఫ్రాన్సుకు మాక్సిమిలియను చేసిన అభ్యర్థన నామమాత్రంగా నిర్వీర్యం చేయబడింది. సామ్రాజ్యం కోసం వాదించే ప్రయత్నంలో కార్లోటా ఎంప్రెసు ఐరోపాకు వచ్చారు. కానీ ఆమె ఫ్రాన్సు మద్దతును పొందలేకపోయింది.
ప్రభుత్వంలో సంప్రదాయవాద - సంప్రదాయవాద మలుపు
[మార్చు]అయితే 1866 జూలై నాటికి బోనపార్టిజం ద్వారా ప్రభావితమైన ఆయన విధానం సాంప్రదాయ వాదం పెరిగింది. దేశంలో నిజమైన రాచరిక సంప్రదాయం ఉనికి కంటే ఉదారవాద చట్టాలు పునరావృతం కావాలనే జనాభా కోరిక వల్ల సామ్రాజ్యం స్థాపన జరిగిందని ప్రకటించింది. 19వ శతాబ్దంలో మెక్సికను రాచరికవాదులు [33] దీనికి కారణం మాక్సిమిలియను చక్రవర్తి రాజకీయ సలహాదారులు సూచించిన చర్యల కారణంగా వారు సాధారణంగా మెంగ్జిను సాంప్రదాయవాద న్యూ స్పానిషు జీవన విధానాలు సాంప్రదాయ సమాజం వారి ఆచార వ్యవహారాలలో మొండిగా ఆచరించడం, ఉదారవాద, వ్యక్తివాదం-సమతౌల్యవాద నమూనా ఆధునికీకరణ ప్రాజెక్టుకు పరాయిగా ఉన్న కమ్యూనిటీ జీవన విధానం ఎక్కువగా యూరోపియ విధానం క్రియోలులో ఉన్నత వర్గాల నుండి వచ్చింది. దీనిని స్థానిక ప్రజలు అనుసరించడానికి ఇష్టపడలేదు. చట్టం ముందు సమానత్వం అనే భావనలకు ఉదాసీనత లేదా వ్యతిరేక వైఖరిని చూపించారు. వారు తమ వారసత్వంగా వచ్చిన తేడాలను పునరుద్ధరించాలని కోరుకున్నారు. అంటే స్పానిష్ సామ్రాజ్యం యుగంలో భారతీయ రాజకీయ సమాజంలో ఫ్యూరోలలో వారి "భారతీయుడు" అనే ప్రత్యేకతను మళ్ళీ చట్టబద్ధంగా గుర్తించాలని కోరుకున్నారు. వాస్తవానికి, అల్ఫోన్సో సియెటు పార్టిడాసు అభిప్రాయం ప్రకారం ప్రభుత్వంలో చాలా విజ్ఞప్తులు చేయబడ్డాయి. క్రియోల్లో లేదా మెస్టిజోలకు భిన్నంగా జీవించి ఉండి ఉనికిలో ఉన్నారు. మెక్సికను పౌరుడు-యజమానిగా సాధారణ గుర్తింపు మాత్రమే కాదు కాబట్టి ఫిర్యాదులలో అనేక మంది స్థానిక ప్రజల నుండి రీల్సు సెడులాసు ప్రస్తావించబడింది. సంస్కరణ యుద్ధం. ప్రాచీన పాలన నుండి భారతీయుల రక్షకుడు వంటి సంస్థలను తిరిగి పొందాలని కోరుకునే భారతీయుల నుండి సామూహిక భూములను స్వాధీనం చేసుకోవాలనుకునే క్రియోల్లో భూస్వాముల మీద నిరంతరం ఆందోళన ఉంది. శ్వేతజాతీయులతో సమానత్వంలో రక్షణ లేకుండా ఉండటానికి బదులుగా సామాజిక సంప్రదాయవాదులు డిమాండు చేసిన రక్షణవాదం చర్యలను చేరుకునేంత వరకు సామ్రాజ్యం మెక్సికను రిపబ్లికను లిబరలిజం నుండి దూరం అయ్యేలా చేసింది. భారతీయ చట్టం ఇండీసు చట్టాలు ( గ్రామీణ శ్రామికవర్గం ఆదర్శధామ సోషలిజం కొన్ని స్థానాలు కూడా, ఎందుకంటే మాక్సిమిలియను విక్టరు ప్రోస్పరు ద్వారా ప్రభావితమయ్యాడు. విక్టరు కన్సిడరెంటు), స్వదేశీ సమాజాన్ని రాజకీయంగా నాశనం చేయడం ద్వారా భారతీయులను సమీకరించాలని కోరుకునే బదులు (భవిష్యత్తులో మెక్సికను ప్రభుత్వాలు పియోనేజును ప్రోత్సహించడం ద్వారా) శ్వేతజాతీయుల వలె అదే విధులు లేకుండా చట్టానికి సంబంధించిన అంశంగా అర్థం చేసుకున్న "భారతీయుడు" వంటి విభిన్న వర్గం జాతీయ అభివృద్ధిలో సబ్జెక్టుల నుండి పౌరులుగా మారడంలో జాప్యాన్ని సూచిస్తుందని భావించిన బూర్జువా-ఉదారవాద విప్లవకారుల ద్వారా కావలసిన సామాజిక పరివర్తనను పొందే మార్గంగా భావించే బదులు.[34] ఈ కారణంగా చట్టాలు లిబరలు భావజాలానికి దూరంగా ఉండే స్వభావంతో డిక్రీ చేయబడతాయి, ఉదాహరణకు 1865 జూలై, సెప్టెంబరు చట్టాలు ఇవి స్థానిక సమాజాల చట్టపరమైన వ్యక్తిత్వాన్ని తిరిగి స్థాపించాయి (చట్టం ముందు సమానత్వాన్ని రద్దు చేయడం), చట్టపరమైన ఆస్తి, ఎజిడో లేని స్వదేశీ సమాజాలకు భూములను మంజూరు చేసిన 1866 సెప్టెంబరు 16 నాటి వ్యవసాయ చట్టం (అత్యంత రాడికలు), జూన్ 26 నాటి చట్టాన్ని కొనసాగిస్తూ పంపిణీలు (న్యూ స్పెయిన్ కాలాన్ని ఉదహరిస్తూ), కమ్యూనిటీ భూముల పునరుద్ధరణ (ప్రైవేటు ఆస్తి లిబరలు పాలనకు పరివర్తనను రద్దు చేయడం) ఈ క్రింది వాటిని చెప్పింది:[35]
"వాటిని భిన్నాలుగా విభజించి, వారు చెందిన, వారి మీద హక్కు ఉన్న పట్టణాల నివాసితులకు ఆస్తిగా ప్రదానం చేస్తారు, పేదలకు ధనవంతుల కంటే ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది, వివాహితులకు ఒంటరివారికి, కుటుంబాలు లేనివారికి కుటుంబాలు ఉన్నవారికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.. .", అయితే, "పట్టణాలు, జలాలు, పర్వతాల ప్రజా సేవ కోసం ప్రత్యేకంగా ఉద్దేశించిన భూములు, వాటి ఉపయోగాలను వారు చెందిన పట్టణాల నివాసితులు నేరుగా చేస్తారు. పంపిణీ చేయబడవు లేదా ప్రదానం చేయబడవు...". "ఈ చట్టం ప్రకారం భూమిని పొందిన వారు దానిని ఇతర ప్రాదేశిక ఆస్తి లేని వ్యక్తులకు మాత్రమే విక్రయించవచ్చు లేదా లీజుకు ఇవ్వవచ్చు."
చివరగా ఆయన మద్దతుదారులు తీవ్రమైన రాజకీయ తప్పులుగా పరిగణించిన తర్వాత మాక్సిమిలియను మళ్ళీ 1866లో ఆర్చ్ బిషప్పు పెలాజియో ప్రత్యక్ష ప్రభావంతో కొత్త ఒప్పందాన్ని ప్రతిపాదించాడు. కాథలిక్కు సిద్ధాంతంతో గొప్ప ఆర్థడాక్సీని అంచనా వేసిన మెక్సికను బిషప్పుల కౌన్సిలు, ఉదారవాదం ద్వారా ప్రభావితమైన హక్కులు, సంస్కరణలను రద్దు చేయడం (చర్చి ఖండించింది), వారి రెగలిస్టు పోషణ వాదనలను త్యజించడం (మునుపటి సంవత్సరం నుండి ముసాయిదా ఒప్పందం విఫలమైన తర్వాత), [36] చివరికి చర్చి ఆస్తులను తిరిగి ఇవ్వడం.[37] అయితే సంప్రదాయవాదం సాంప్రదాయవాద మెక్సికన్ల నుండి మద్దతును తిరిగి పొందడం చాలా ఆలస్యం అయింది.
అందువల్ల, జీన్ మేయరు అభిప్రాయం ప్రకారం, మాక్సిమిలియను ఒక ఉదారవాదిగా కాకుండా, బోర్బను సంస్కరణవాదానికి దగ్గరగా, సాంప్రదాయకత, ఆధునికత అంశాలను సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించే శాస్త్రీయ, ఆర్థిక ఉదారవాదం లకు విరుద్ధంగా తీవ్రమైన చర్యలు తీసుకుంటూ, "పాత" భారతీయ చట్టాన్ని లేదా సోషలిజం "ఆధునిక" ప్రతిపాదనను ఉపయోగించి, కామెరలిజం (జర్మనీ రాష్ట్రాలలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది) ఆలోచనలతో పాటు, 1767 నాటి ఉర్బేరియం కోడులో వ్యక్తీకరించబడిన (ఇది హంగేరియను రైతుల ప్లాట్లను స్థాపించింది. వారి ప్రభువు వాటిని స్వాధీనం చేసుకోకుండా నిషేధించింది) లార్డు లాటిఫుండియాతో పోలిస్తే చిన్న రైతు ఆస్తికి ప్రాముఖ్యతనిచ్చింది) వంటి ప్రజ్ఞా నిరంకుశుడుగా వ్యవహరించాడు.[35] కానీ ఇది ముగింపును సూచించలేదు భూస్వామ్య సామూహిక ఆస్తిని ఆధునిక ప్రైవేటు ఆస్తి ద్వారా అధిగమించాలనే ఉదారవాద, జ్ఞానోదయ కోరికను వదులుకోకుండా, సహజ, సంపూర్ణ హక్కు (దీనిని ద్వితీయ సహజ హక్కుగా సాంప్రదాయ భావనకు విరుద్ధంగా), మెక్సికను ఉదారవాదంలో స్థానికుల ఆదర్శవంతమైన భావనతో పాటు ఆయన పౌరుడిగా తన ఆస్తికి యజమానిగా రూపాంతరం చెందాలి. తద్వారా ఆయన సామాజిక ఒప్పందంలోని ఇతర క్రియోల్లో లేదా మెస్టిజో లాగా తన ఆస్తిని చట్టబద్ధంగా రక్షించుకోగలడు. తరువాత ఆధునిక మెక్సికోలో జరిగిన దానిని నివారించడం ద్వారా ఉదారవాదులు స్థానికులను చట్టానికి వెలుపల వదిలివేస్తారు. భూస్వాములు, ఊహాగానాలకు వ్యతిరేకంగా రక్షణ యంత్రాంగాలు లేకుండా, "క్లాసెసు మెనెస్టెరోసాసు" లేదా నిరుపేద తరగతులకు రక్షణ యంత్రాంగాల ద్వారా భూస్వామి కంటే భారతీయుడికి అనుకూలంగా ఉండాలని కోరుకుంటారు[38] (సామ్రాజ్యం నుండి తొలగించబడిన తరగతులకు అనుకూలంగా ఉండటానికి, వారికి 1865 ఏప్రిల్ 10 న ఒక రక్షణ బోర్డును మంజూరు చేసింది) [39][40] ఆ సామాజిక పరివర్తనలో.[34]
సామ్రాజ్య పతనం
[మార్చు]
ఫ్రాన్సు తన సైన్యాన్ని ఉపసంహరించుకోవడంతో మాక్సిమిలియను సామ్రాజ్యం పతనం వైపు పయనిస్తోంది. 1866 అక్టోబరులో మాక్సిమిలియను తన మంత్రివర్గాన్ని రాజధాని నుండి గల్ఫు కోస్టు ఓడరేవు వెరాక్రూజు సమీపంలోని ఒరిజాబాకు తరలించాడు. ఆయన మెక్సికోను విడిచిపెడుతున్నాడని విస్తృతంగా పుకార్లు వచ్చాయి. ఆయన పదవీ విరమణ చేయాలని అనుకున్నాడు. నవంబరు 25న సామ్రాజ్యం ఎదుర్కొంటున్న సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడానికి తన మంత్రుల మండలిని నిర్వహించాడు. వారు స్వల్ప తేడాతో పదవీ విరమణకు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు. మాక్సిమిలియను రాజధాని వైపు తిరిగి వెళ్ళాడు.[41] మెక్సికను దేశం ఏ విధమైన ప్రభుత్వాన్ని తీసుకోవాలో నిర్ణయించే జాతీయ అసెంబ్లీని నిర్వహించడానికి ఆయన దేశానికి విజ్ఞప్తి చేయాలని అనుకున్నాడు. అయితే అలాంటి చర్యకు జువారెజు నుండి కాల్పుల విరమణ అవసరం. విదేశీ శక్తి సహాయంతో జువారెజు మెక్సికను రాజకీయ శత్రువులు సింహాసనం మీద ఉంచిన విదేశీయుడి నుండి వచ్చిన ప్రతిపాదనను రిపబ్లికు అధ్యక్షుడు ఎప్పటికీ పరిగణించడు. చక్రవర్తికి మద్దతు ఇచ్చే వారిని ఓడించడానికి మైదానంలో ఉన్న రిపబ్లికను ఆర్మీ దళాలు పోరాడుతున్నాయి.
నిరాశాజనకమైన జాతీయ అసెంబ్లీ ప్రాజెక్టు విఫలమైన తర్వాత మాక్సిమిలియను సైనిక కార్యకలాపాల మీద దృష్టి సారించాడు. 1867 ఫిబ్రవరిలో ఆక్రమించిన ఫ్రెంచి దళాలలో చివరిది ఫ్రాన్సుకు బయలుదేరింది. మాక్సిమిలియను దాదాపు 10,000 మందితో కూడిన తన మెక్సికను దళాలలో ఎక్కువ భాగంతో రాజధానికి ఉత్తరాన ఉన్న క్వెరెటారో నగరానికి చేరాడు. రిపబ్లికను జనరల్సు ఎస్కోబెడో కరోనా 40,000 మందితో క్వెరెటారోలో సమావేశమయ్యారు. 1867 మే 15న ఒక సామ్రాజ్య అధికారి మోసం చేసి ఉదారవాదులకు ద్వారాలు తెరిచాడు.[42]
రిపబ్లికను జనరల్సు మాక్సిమిలియనును బంధించి ఆయన ప్రముఖ జనరల్సు మెజియా, మిరామోనులను విచారణలో ఉంచారు. ముగ్గురినీ విచారించి, మరణశిక్ష విధించి, 1867 జూన్ 19న రిపబ్లికను సైన్యం ఉరితీసింది.
ప్రభుత్వం
[మార్చు]1865లో ఒక తాత్కాలిక శాసనం ప్రచురించబడింది. ఇది ప్రభుత్వ ప్రాథమిక చట్రాన్ని నిర్దేశించింది. చక్రవర్తి తొమ్మిది మంత్రిత్వ శాఖల ద్వారా పరిపాలించాలి: సామ్రాజ్య గృహం, రాజ్యం, విదేశీ సంబంధాలు, యుద్ధం, ప్రభుత్వం లేదా అంతర్గత వ్యవహారాలు, ఖజానా, న్యాయం, ప్రజా బోధన, ఆరాధన, అభివృద్ధి. ఈ మంత్రిత్వ శాఖలు (సామ్రాజ్య గృహం తప్ప) మంత్రుల మండలిని కలిగి ఉన్నాయి, ఇది చక్రవర్తి వారికి సూచించిన వ్యవహారాలను చర్చించింది. చక్రవర్తికి ఇంపీరియలు హౌసుహోల్డు మంత్రిని, హోం మంత్రిని నియమించే అధికారం ఉంది. ప్రతిగా మంత్రుల మండలి అధ్యక్షుడు ఎక్స్ అఫీషియో అయిన రాష్ట్ర మంత్రి మిగిలిన మంత్రులను నియమించాల్సి ఉంటుంది.[43] బిల్లులను రూపొందించడానికి, చక్రవర్తికి సలహా ఇవ్వడానికి అధికారం రాష్ట్ర మండలికి ఇవ్వబడింది. చక్రవర్తి అనుసంధానకర్తగా పనిచేస్తున్న ప్రత్యేక ప్రైవేటు క్యాబినెటు పౌర, సైనిక వ్యవహారాలుగా విభజించబడింది. ఎంప్రెసు కార్లోటా కొన్ని పరిస్థితులలో మాక్సిమిలియను అందుబాటులో లేనట్లయితే రీజెంటుగా పనిచేసే హక్కును పొందారు.[44] ఆమెను మెక్సికోను పరిపాలించిన మొదటి మహిళగా చేసింది.[45][46][47] రీజెన్సీకి ఆమె నియామకం ఫలితంగా ఆమె అమెరికాలను పాలించిన మొదటి మహిళగా పరిగణించబడుతుంది.[48]
మాక్సిమిలియను మెక్సికో కోసం చాలా ప్రణాళికలు కలిగి ఉన్నాడు. స్పష్టంగా ఆయన పాలన ఇంత తక్కువగా ఉంటుందని ఊహించలేదు. 1865లో సామ్రాజ్య పాలన మెక్సికను జాతీయ భూభాగాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి ప్రణాళికలను రూపొందించింది. అటవీ నిర్వహణ, రైలు మార్గాలు, రోడ్లు, కాలువలు, తపాలా సేవలు, టెలిగ్రాఫులు, మైనింగు, వలసలతో సహా ప్రభుత్వంలోని అన్ని అంశాలను కవరు చేసే ఎనిమిది సంపుటాల చట్టాలను జారీ చేసింది.[49][50]
చట్టం ముందు సమానత్వం, వాక్ స్వాతంత్య్రానికి హామీ ఇచ్చే చట్టాన్ని, కార్మికుల హక్కులను, ముఖ్యంగా స్వదేశీ కార్మికులను రక్షించడానికి ఉద్దేశించిన చట్టాలను చక్రవర్తి ఆమోదించాడు. స్థానికులకు జీవన భృతిని హామీ ఇచ్చే, వారికి శారీరక శిక్షను నిషేధించే చట్టాన్ని ఆమోదించడానికి మాక్సిమిలియను ప్రయత్నించాడు. అంతేకాకుండా వారి అప్పుల వారసత్వాన్ని పరిమితం చేశాడు. ఈ చర్యలు క్యాబినెటు నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన్నాయి. కానీ చివరికి కార్లోటా రీజెన్సీలలో ఒకదానిలో ఆమోదించబడ్డాయి.[51] సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత యుకాటానులో కార్మిక చట్టాలు వాస్తవానికి కార్మికుల మీద కఠినంగా మారాయి.[52] జర్మను జిమ్నాసియా ఆధారంగా ఉచిత పాఠశాలల జాతీయ వ్యవస్థను కూడా ప్రణాళిక చేశారు, చక్రవర్తి ఇంపీరియలు మెక్సికను అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సు అండ్ లిటరేచరును స్థాపించారు.[53]
మాక్సిమిలియను ఇంపీరియలు ఆర్డరు ఆఫ్ ది మెక్సికను ఈగిలును సామ్రాజ్యానికి అసాధారణమైన యోగ్యతలు సేవలకు అత్యుత్తమ పౌర లేదా సైనిక సేవకు, సైన్సు కళా రంగాలలో అత్యుత్తమ విజయాలకు అవార్డుగా స్థాపించారు. ఇది రెండవ మెక్సికను సామ్రాజ్యం సమయంలో అత్యున్నత, అత్యంత ప్రత్యేకమైన అవార్డుగా పరిగణించబడింది.
జాతితో సంబంధం లేకుండా దేశాన్ని వలసలకు తెరవడం ద్వారా దేశ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించాలని మాక్సిమిలియను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాడు. యునైటెడు స్టేట్సు, మాజీ కాన్ఫెడరేట్ స్టేట్సు, ఐరోపా, ఆసియా నుండి వలసలను ప్రోత్సహించడానికి ఒక ఇమ్మిగ్రేషను ఏజెన్సీని ఏర్పాటు చేశారు. వలసవాదులకు ఒకేసారి పౌరసత్వం మంజూరు చేయాలి. మొదటి సంవత్సరం పన్నుల నుండి మినహాయింపు, ఐదు సంవత్సరాలు సైనిక సేవల నుండి మినహాయింపు పొందాలి.[54] అత్యంత ప్రముఖ వలసరాజ్య స్థావరాలు;విల్లా కార్లోటా, న్యూ వర్జీనియా కాలనీ.[55]
స్వదేశీ విధానం
[మార్చు]మెక్సికోలో రెండవ ఫ్రెంచి జోక్యం అనేది ప్రజాదరణ పొందిన దానికంటే చాలా క్లిష్టమైన సామాజిక ప్రక్రియగా ఉండేది. ఎందుకంటే సంప్రదాయవాద పక్షం, సామ్రాజ్యం గొప్ప మద్దతును పొందాయి. దీనికి కారణం అధికార సమూహాల (మతాధికారులు, ఎక్కువగా క్రియోలులో భూస్వామ్య సామ్రాజ్యం) తెలిసిన భాగస్వామ్యం మాత్రమే కాకుండా, స్వదేశీ దేశాలు, ఇతర ప్రసిద్ధ సమాజాలలో (ముఖ్యంగా గ్రామీణ స్వభావం కలిగిన) పెద్ద భాగం కూడా ఇందులో భాగంగా ఉంది. ఇది ఆధిపత్య మెక్సికను చరిత్ర చరిత్రలో తక్కువగా అధ్యయనం చేయబడిన దృగ్విషయం.[56] ఆ కాలపు వార్తాపత్రికలు (లా సోసిడాడ్ వంటివి) ప్రచురించిన చరిత్రలు లేదా కథనాల ప్రకారం, మెక్సికో (హిస్పానికులో జనాదరణ పొందిన హిస్పానికు క్రింద అనేక సంఘాలు తమను తాము సంతోషంగా ప్రదర్శించుకున్నట్లు జానపద కథల ద్వారా నమోదు చేయబడింది). సామ్రాజ్యానికి తక్షణ స్వదేశీ వైసురెగలు యుగం లాసు ఆఫ్ ది ఇండీసు పట్ల వ్యామోహం.[57][58] తరువాత సామ్రాజ్య దంపతులు పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, సైనిక బ్యారకులు, జైళ్లు, చర్చిలు మొదలైన సంస్థలను ధ్రువీకరించడానికి బహుళ ప్రదేశాలను సందర్శించేవారు. ఆ కాలపు పత్రికా నివేదికలు భారతీయులకు సేవ చేయడంలో రాజుల నిజాయితీగల ఆసక్తిని ఖండించాయి, పితృస్వామ్యం, స్వదేశీ సార్వభౌమాధికారుల సందేశాన్ని ఇవ్వాలనుకున్నాయి. కాబట్టి వారు స్థానిక ప్రజల కుటుంబాలను సందర్శించారు (వారు వారి గుడిసెలలో కూడా విశ్రాంతి తీసుకున్నారు). వారి సంఘాల ప్రతినిధులను స్వీకరించారు (కాసికు లతో విందులు నిర్వహించారు, వారు వారి భాషలను నేర్చుకుంటారని హామీ ఇచ్చారు), పేదలకు, మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణానికి ఆర్థిక సహాయం చేయడానికి (రాష్ట్ర నిధులతో కాకుండా వారి వ్యక్తిగత నిధులతో) విరాళాలు ఇచ్చారు. పేద భారతీయులను దత్తత తీసుకున్నారు. .[35] రాఫెలు గార్సియా గ్రనాడోసు అనే మెక్సికను చరిత్రకారుడి అభిప్రాయం ప్రకారం. "రెండవ సామ్రాజ్యం ప్రాజెక్టుకు కట్టుబడి ఉన్న ఉన్నత వర్గాల వారు సమర్పించిన దృక్కోణం ఆసక్తుల నుండి పూర్తిగా భిన్నమైన దృక్కోణం కలిగి ఉంది. ఈ విషయం మీద రాసేటప్పుడు ఆసక్తుల నుండి స్వదేశీ సమాజాలలో చాలా భాగం, రిపబ్లిక్కు నుండి సామ్రాజ్యానికి మార్పు వారికి అనుకూలంగా ఉందని గమనించారు".
రాచరికవాద స్వదేశీయుల ఈ ప్రవర్తనను "దేశ ద్రోహం" చర్యగా వర్గీకరించలేము. అటువంటి అభివృద్ధికి కారణాలను వివరించడానికి 1860లలో వివిధ స్వదేశీ ప్రజలు తమను తాము కనుగొన్న పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. సంస్కరణ చట్టాలు కాథలిక్కు చర్చి ఆస్తులను మాత్రమే కాకుండా స్వదేశీ సమాజాల (ఇవి ఎక్కువగా కాథలిక్కు మతాధికారుల మిత్రులు) ఆస్తులను కూడా దూరం చేశాయి. ఉదారవాద ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ విధానాలు కొంత జాత్యహంకారం లేదా వక్రబుద్ధి ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడిన సాధారణ చర్యలు కావు. బదులుగా మెక్సికో పాలక వర్గాలలో పొందుపరచబడిన ఉదారవాదం అర్థం చేసుకోలేకపోయింది. లేదా అంగీకరించడానికి ప్రయత్నించలేదు. స్థానిక సమాజాలు వేల సంవత్సరాలుగా కొనసాగించిన భూమి మీద సామూహిక యాజమాన్యాన్ని. ఆ కాలంలోని ఉదారవాదులకు ఆస్తి అంటే "వ్యక్తిగత యాజమాన్యం" అని మాత్రమే అర్థం. మిగిలినవి పాతవి, ఫ్యూడలు భావనలుగా చూడబడ్డాయి.[59] మార్టినెజు ఇబార్రా అభిప్రాయం ప్రకారం "సంప్రదాయవాద వర్గం మెక్సికను ఉన్నత వర్గానికి చెందిన శ్వేతజాతీయులతో మాత్రమే కూడిన ఏకశిలా సమూహం కాదు; ఈ భావన పూర్తిగా తప్పు, ఎందుకంటే అతిపెద్ద భాగం స్వదేశీ." దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, సంస్కరణ యుద్ధం తర్వాత జారీ చేయబడిన 1856 జూన్ 25 నాటి "పౌర, మతపరమైన సంఘాల జప్తు చట్టం", "ఆధునిక జాతీయ గుర్తింపు" అభివృద్ధిలో (చట్టం ముందు సమానత్వం ఆధారంగా, క్రియోల్లోసు, స్వదేశీ మధ్య తేడాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా విస్మరించి, దానిని చట్టపరంగా గుర్తించి స్వదేశీ సంస్థలను రక్షించే స్పానిషు శకంలో వలె కాకుండా) అసమ్మతి అంశంగా పరిగణించబడిన "భారతీయుడి" మీద యుద్ధ ప్రకటనగా పరిగణించబడింది. ఆ కాలంలోని ఒక వార్తాపత్రిక ఈ విషయంలో సంస్కరణ కారణంగా మెక్సికో అంతర-జాతి అంతర్యుద్ధం అంచున ఉందని పేర్కొంది. ఎందుకంటే స్థానికులు రాజకీయ ఆధునీకరణను వ్యతిరేకించారు. సామాజిక, రాజకీయ జీవితం సాంప్రదాయవాద భావనను సమర్థించారు:[60]
"సానుభూతితో జరిగిన దుర్వినియోగాలు జప్తు, జాతీయీకరణ చట్టాలు భారతీయులను ఎంత దుఃఖంలో, నిరాదరణకు గురిచేశాయంటే, మెక్సికో అంతటా కుల యుద్ధం ఎలా చెలరేగిందో చూసి మనం రోజూ ఆశ్చర్యపోతున్నాము."
— Mexican Newspaper
"స్వదేశీ సమాజాలు ఉదారవాద రాజ్యాంగాన్ని వారి మత జీవన విధానానికి ముప్పుగా భావించాయి."
— Martínez Ibarra, 1965

అందువలన గెరెరో (రిపబ్లికనుకు విశ్వాసపాత్రులు) కుల యుద్ధం సమయంలో యుకాటను లోని అపాచీలు లేదా మాయన్లు వంటి "తెల్లవారితో" నేరుగా యుద్ధం చేసిన ప్రజల వంటి ముఖ్యమైన మినహాయింపులతో పాటు మెక్సికో నగరంలో స్థాపించబడిన ఏదైనా అధికారం, దాని ప్రతినిధులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతూ పక్కనే ఉండిపోయారు.[35] మెక్సికోలోని చాలా మంది స్థానిక ప్రజలు సామ్రాజ్యవాద లక్ష్యంలో గొప్ప రాచరిక కూటమిలో చేరారు (వారి పూర్వీకుల భూములను తొలగించడానికి ప్రయత్నించిన రిపబ్లికను-లిబరలు ప్రభుత్వం పతనం గురించి కలలు కన్నారు). ఉదాహరణకు: పామ్సు, ఓటోమిసు జనరలు టోమసు మెజియా తో, పురేపెచా జనరలు జువానుతో నెపోముసెనో అల్మోంటే, కోరసు, హ్యూచోలు, మెక్సికా జనరలు మాన్యుయెలు లోజాడా, పిమాసు, ఒపాటాసు, యాకిలు, మాయోసు, సెరికా ప్రజలు తారాహుమరాసు, వారి సంబంధిత క్యాసికులతో. 1862లో జరిగిన ప్యూబ్లా యుద్ధంలో ఖ్యాతి పొందిన జకాపోక్సుట్లులు కూడా 1863లో కెప్టెను జెనోబియో కాంటెరో నేతృత్వంలోని సామ్రాజ్య పక్షంలో చేరారు. అనేక మంది భారతీయులు సామ్రాజ్యవాద లక్ష్యానికి అన్వేషకులు, అనువాదకులు, మార్గదర్శకులుగా, మరికొందరు ప్రతి-గెరిల్లాలుగా, మరికొందరు ఇంపీరియలు సైన్యం కోసం స్వచ్ఛంద సేవకులుగా సేవలందించారు.[61] అప్పుడప్పుడు కూడా కొంతమంది యుకాటెకాను స్వదేశీ నాయకులు ("తెల్లవాడికి" వ్యతిరేకంగా యుద్ధంలో పాల్గొన్నవారు) చక్రవర్తి అధికారాన్ని గుర్తించారని (రాజధాని వరకు కూడా ప్రయాణించారని) చెప్పారు. తరువాత వారికి విదేశీ అధికారం మీద తిరుగుబాట్లతో కుల యుద్ధాన్ని అభివృద్ధి చేయడం కొనసాగించారు. ఉదాహరణకు యుకాటను ఇంపీరియలు కమిషనరు జోసు సలజారు ఇలార్రెగుయి, చాన్ శాంటా క్రూజు స్థానిక ప్రజలకు స్పానిషు, మాయను భాషలలో ఒక ప్రకటనను ప్రారంభిస్తాడు. వారి భాగస్వామ్యాన్ని (ఖాళీ భూములను పంపిణీ చేస్తానని హామీ ఇవ్వడంతో పాటు) నియమించడానికి ఒక రాజీ స్వరంతో, గతంలో సామ్రాజ్యం ద్వారా "డిఫెన్సు లాయరు"గా భారతీయులకు సహాయం చేయడానికి వారి ఫిర్యాదులు, వ్యాజ్యాల మీద నివేదికలు ఇవ్వడానికి పంపబడ్డాడు.[35][62]
2,663 / 5,000 ఈ సందర్భంలో జువారిస్టా, పెడ్రో ప్రూనేడా ప్రతిచోటా భారతీయులు మాక్సిమిలియానో పట్ల అమితమైన ఉత్సాహాన్ని వ్యక్తం చేశారు అని ధిక్కారంగా ఎత్తి చూపినప్పుడు స్వదేశీ ప్రజల వైఖరిని కూడా అర్థం చేసుకోవాలి. ఈ మూర్ఖపు భారతీయులు తమను తాము ఫ్రెంచి వారిచే మోసగించబడటానికి అనుమతించారని జనరలు మిగ్యులు నెగ్రేటు లేదా గిల్లెర్మో ప్రిటో, వారిని ముందుగా "సోమరితనం, పరాన్నజీవి, క్యాన్సర్ల మాదిరిగానే"" అని అభివర్ణించారు. వారు వారిని "తమ దేశానికి ద్రోహులుగా ఉన్న భారతీయులు"" అని పిలిచే అనేక మంది ఇతరులు అని చెప్పిన అభిప్రాయాలు కూడా ఇలాంటివే. లిబరలు రిపబ్లికన్లు తమ అభిప్రాయాలతోనే దేశంలోని స్వదేశీ ప్రజల నుండి తమను తాము దూరం చేసుకున్నారు, ఎందుకంటే దేశంలోని అన్ని వనరులను "రిపబ్లిక్ ప్రయోజనం" సేవలో ఉంచారు (అదే సమయంలో ఆధునీకరణ ప్రాజెక్టుకు విరుద్ధమైన బహుళ స్వదేశీ సాంస్కృతిక గుర్తింపులను నిర్మూలించడానికి ప్రయత్నించారు) కానీ రాష్ట్రం ఆధారంగా జువారిస్టాసు యుద్ధ సమయంలో స్వదేశీ భూముల నుండి వారికి అవసరమైన ప్రతిదాన్ని (ఆహారం, వసతి, జంతువులు) జప్తు చేసుకున్నారు. అయితే ఫ్రెంచు, ఆస్ట్రియన్లు, బెల్జియన్లు సాధారణంగా వారు తీసుకున్న దానికి చెల్లించారు.[63] వీటన్నిటితో పాటు, చక్రవర్తులు మాక్సిమిలియను, కార్లోటా "లెవీ"ని నిషేధించారు. ఇది రిపబ్లికను సైన్యాలు స్వదేశీ ప్రజలను బలవంతం చేయడానికి క్రమపద్ధతిలో నిర్వహించే ఒక ఆచారం. వారి శ్రేణులలో పోరాడటానికి, వీలైనప్పుడల్లా వారి వర్గాల నుండి పురుషులను తీసుకోవడానికి. ఇంత మంది జనరల్సు ఉన్నప్పటికీ అగ్ర నాయకులు (అధ్యక్షుడు బెనిటో జువారెజుతో సహా), సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడిన గెరిల్లా యోధులలో ఎక్కువ మంది స్వదేశీయులే ఉన్నారు.
మాక్సిమిలియను కూడా నాహువాటు నేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నాలు చేశాడు.[64] కాబట్టి మెక్సికను సామ్రాజ్యంలో చట్టాలు స్పానిషు, అజ్టెకు భాష అయిన నాహువాటు రెండింటిలోనూ ప్రచురించబడ్డాయి. మాక్సిమిలియను ప్రముఖ నాహువాటు పండితుడిని ఫౌస్టినో గలిసియా తన ప్రభుత్వానికి సలహాదారుగా నియమించాడు.[65]
సామ్రాజ్యం మెక్సికన్ చరిత్ర మరియు సంస్కృతిపై ప్రాధాన్యతనిచ్చింది, మాక్సిమిలియను మెక్సికను చిత్రకారులైన రాఫెలు ఫ్లోర్సు, శాంటియాగో రెబుల్, జువాను ఉర్రుచి, పెట్రోనిలో మన్రాయి లను మెక్సికను చరిత్ర, మతపరమైన విషయాలు, సామ్రాజ్య సార్వభౌమాధికారులతో సహా మెక్సికను పాలకుల చిత్రాలను చిత్రీకరించడానికి నియమించాడు.[66] ప్రావిన్సులను పరిపాలించే ప్రిఫెక్టులకు పురావస్తు కళాఖండాలను రక్షించమని సూచించబడింది. మాక్సిమిలియను స్పానిషు ఆక్రమణ సమయంలో దేశం నుండి తీసుకెళ్లబడిన స్థానిక కళాఖండాలను తిరిగి ఇవ్వాలని కోరుతూ ఐరోపాకు లేఖ రాశాడు. వాటిలో 2వ మోక్టెజుమాకి చెందిన వ్యాసాలు, ఒక అజ్టెకు కోడెక్సు ఉన్నాయి.[67]
చివరగా 1865 జూన్ 6, సెప్టెంబరు 15న మాక్సిమిలియను స్థానిక సమాజాలకు చట్టపరమైన వ్యక్తిత్వాన్ని పునరుద్ధరించే చట్టాలను ప్రకటించాడు. వారి పూర్వీకుల లేదా ప్రభుత్వం మంజూరు చేసిన భూములను (స్పానిష్ సామ్రాజ్యం రాచరికం కాలం నాటివి) సమష్టి స్వాధీనానికి వారి హక్కును గుర్తించాడు. ఆయన సైన్యంలో బలవంతపు రిక్రూటుమెంటు నిషేధించబడినప్పటికీ ఆయన స్వదేశీ ప్రజల నుండి అనేక మంది వాలంటీర్లను కలిగి ఉండటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.[68] స్వదేశీ భాగం మెక్సికను సామ్రాజ్యంలోని దిగువ స్థాయికి చేరడమే కాకుండా అవి కూడా భాగమయ్యాయి. స్వదేశీ ప్రభువులను పునరుద్ధరించడం ద్వారా పాలించే కొత్త కులీనుల గురించి నివాసితుల సంఖ్య పరంగా ప్రధానమైన స్వదేశీ భాగం ఉన్న దేశం విషయంలో ఇది అత్యంత ఆదర్శవంతమైనది.[69] పురాతన ట్లాటోనిల వారసులైన ఫౌస్టినో చిమల్పోపోకా లేదా జోసెఫా వరేలా వంటి పాత్రలు, కోర్టుకు దగ్గరగా ఉన్న స్వదేశీ మేధో వర్గాల సృష్టిని చేపట్టాయి. దీని లక్ష్యం పూర్వీకుల సంస్కృతిని రక్షించడం, వ్యాప్తి చేయడం, అలాగే చక్రవర్తులు కార్లోటా, మాక్సిమిలియను లకు స్థానిక సమాజాలకు సంబంధించిన విషయాల మీద సలహా ఇవ్వడం, వారు యూరోపియన్లు కాబట్టి చాలాసార్లు వారికి అర్థం కాలేదు.[34]
మాక్సిమిలియను అనేక సంస్కరణలు మునుపటి మెక్సికను చట్టాల పునరుద్ధరణలు (ఎక్కువగా స్పానిషు యుగం డెరెచో ఇండియానో).[70] బ్రిటను, హాలండు, బెల్జియంలకు మాక్సిమిలియను మంత్రిగా పనిచేసిన ఫ్రాన్సిస్కో అరాంగోయిజు.[71] తరువాత మాక్సిమిలియను ఐరోపాలో అనుకూలమైన ప్రజాభిప్రాయాన్ని పొందడానికి, తనకు 'సృజనాత్మక మేధావి' ఉన్నాడని 'మెక్సికోను అనాగరికత నుండి బయటకు తీస్తున్నాడని' ముద్ర వేయడానికి ఇటువంటి సంస్కరణలను ఆమోదించాడని ఆరోపించాడు.[72]
ఆదివారాల్లో చాపుల్టెపెకు ప్యాలెసులో, మాక్సిమిలియను, కార్లోటా తరచుగా మెక్సికో ఇండిజినసు కమ్యూనిటీలుతో సహా అన్ని సామాజిక, ఆర్థిక విభాగాల నుండి ప్రజలను ఆకర్షించారు.[73]
మతపరమైన విధానం
[మార్చు]ప్రారంభ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ ఒక పాపలు నన్సియో 1864 డిసెంబరు 7న (మాక్సిమిలియను తర్వాత కేవలం 6 నెలల తర్వాత) మెక్సికో రాజధానికి వచ్చారు. దీనిలో 9వ పియసు 1864 అక్టోబరు 18న రాసిన లేఖలో అభ్యర్థించిన విధంగా వారు ముందుకు సాగాలని ఆయన అభ్యర్థించారు:[74]
- "బిషప్పుల సహకారంతో చర్చి వ్యవహారాల పూర్తి, కావలసిన పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందడుగు వేయండి."
- "విప్లవం చెడులను సరిచేయడానికి (...) అన్ని ఇతర అసమ్మతి ఆరాధనలను మినహాయించి, కాథలిక్కు మతం మెక్సికను దేశం కీర్తి, మద్దతుగా కొనసాగనివ్వండి."
- "బిషప్పులు తమ పరిచర్యను నిర్వహించడంలో స్వేచ్ఛగా ఉండనివ్వండి". "మనం తెలియజేసే అధికారాలు, సూచనల ప్రకారం మతపరమైన ఆజ్ఞలను తిరిగి స్థాపించి సంస్కరించండి."
- "చర్చి, వారసత్వం దాని సాపేక్ష హక్కులతో రక్షించబడాలి"
- "ఎవరైనా తప్పుడు లేదా విధ్వంసక సూత్రాలను బోధించడానికి లేదా ప్రచురించడానికి అనుమతించబడరు."
- "ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు విద్యను చర్చి అధికారం నిర్దేశించాలి, పర్యవేక్షించాలి."
- "చర్చిని పౌర ప్రభుత్వం ఆధారపడటం, సంకల్పం కింద ఉంచే సంబంధాలను తొలగించాలి."
హోలీ సీ విభేదాలను పరిష్కరించడానికి మంచి సంకల్పం ఉన్నప్పటికీ మాక్సిమిలియను 1864 డిసెంబరు 17న, 9-పాయింట్ల ఒప్పందంలో (రీగలిస్టు స్వభావం కలిగిన, రోంలోని అల్ట్రామోంటనిస్టు ధోరణులకు విరుద్ధమైన) ఒక ప్రతివాద ప్రతిపాదనను ప్రతిపాదించాడు. ఇది ఈ క్రింది వాటిని హైలైటు చేసింది:[74]
- "మెక్సికను ప్రభుత్వం దేశంలోని చట్టాల ద్వారా నిషేధించబడిన అన్ని ఆరాధనలను సహిస్తుంది. కానీ కాథలికు, అపోస్టోలికు, రోమను మతానికి ప్రత్యేక రక్షణను మంజూరు చేస్తుంది."
- "ప్రజా ఖజానా ఆరాధన ఖర్చులను అందిస్తుంది. దాని మంత్రులకు, రాష్ట్రంలోని ఇతర పౌర సేవకుల మాదిరిగానే, అదే నిష్పత్తిలో, అదే శీర్షికతో చెల్లిస్తుంది."
- "కాథలిక్కు పూజారులు మతకర్మలను ఉచితంగా నిర్వహిస్తారు, విశ్వాసులను వసూలు చేయలేరు."
- "చర్చి రిపబ్లిక్కు సమయంలో జాతీయంగా ప్రకటించబడిన చర్చి ఆస్తి నుండి వచ్చే మొత్తం ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేస్తుంది."
- "రిపబ్లిక్కు సమయంలో జాతీయంగా ప్రకటించబడిన చర్చి ఆస్తి నుండి వచ్చే మొత్తం ఆదాయాన్ని చర్చి ప్రభుత్వానికి బదిలీ చేస్తుంది."
లిబరలు-ఆధునిక మతవిశ్వాసి అనే ఆరోపణలకు వ్యతిరేకంగా రాడికలు లిబరల్సు నుండి రాజకీయ ఆధునీకరణ నుండి కాథలిక్కు సంప్రదాయాన్ని రక్షించాలని కోరుకునే వ్యతిరేకంగా మాక్సిమియను చర్చికి అనేక అధికారాలను అందించాడు. అయితే మత స్వేచ్ఛ అనే సమస్య సంక్లిష్టంగా ఉంది. ఎందుకంటే ఆయన సైన్యంలో ముస్లింలు (ఈజిప్షియను, అల్జీరియను మామ్లుకులు), ఆర్థోడాక్సు స్వచ్ఛంద సేవకులు, స్వచ్ఛంద సేవకులు ప్రొటెస్టంటు దళాలు కాన్ఫెడరేటు స్టేట్సు, బోహేమియా, స్లొవేకియా నుండి వచ్చినందున, మత ఆరాధనలో పాక్షిక స్వేచ్ఛను హామీ ఇవ్వడం వలన ఆ స్వచ్ఛంద దళాలతో కొన్ని వివాదాలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి ఆయన వ్యావహారిక కారణాల వలన సహనంతో ఎందుకు ఉండాలో అర్థమైంది. అపరిమిత మత స్వేచ్ఛకు కాథలిక్కుగా తన విధులను నిర్వర్తించాలనే వాదనలు ఉన్నప్పటికీ. ఇంకా షార్లెటు వైపు నుండి మెక్సికను భూములను సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి ప్రపంచం నలుమూలల నుండి స్థిరనివాసుల వలసలను ప్రోత్సహించే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. అటువంటి విశ్వనగర ప్రాజెక్టును సాధించడానికి మతపరమైన సహనం అవసరం.[75] అదే సమయంలో పాట్రోనాటో ది, అండరుమినేక్కుకి అండరుమినేకుకి సంబంధించిన హక్కును పునరుద్ధరించాలని ఆమె క్లెయిం చేసింది. అధికార పరిధి (ఇది జోసెఫినిజంతో ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం చేస్తున్నట్టుగా).[76] ఇవన్నీ ఆయనకు గుర్తు చేసిన 9వ పియసు సూత్రాలకు స్పష్టమైన విరుద్ధంగా ఉంటాయి.[74]
అయినప్పటికీ షార్లెటు తన అమ్మమ్మలాగే తాను నిజాయితీగల కాథలిక్కు భక్తురాలు కాబట్టి చర్చి ఆదేశాలకు విధేయుడని పట్టుబట్టింది (అయినప్పటికీ, ఫ్రాన్సు చర్చి లాగా, ఆమె సంపూర్ణవాదం నమ్మకంతో పెరిగింది. దీనిని చర్చి గల్లికను మతవిశ్వాశాలగా ఖండించింది. ఒక రాజు, తన తాత్కాలిక శక్తి ద్వారా, తన ఇంటి యజమాని అని, చర్చి ఆ లౌకికవాదాన్ని మార్చకూడదు), [75] 1864 జూన్ 18న యూజీనియా డి మోంటిజోకు సంబోధించిన లేఖలో, ఎంప్రెసు కార్లోటా ఇప్పటికీ సామ్రాజ్య సాహసం మతపరమైన స్వభావం కలిగి ఉందని ప్రకటించింది. రాజధానికి ఆమె ప్రవేశద్వారం వద్ద ఇలా పేర్కొంది:[77]
"గ్వాడాలుపే కన్యను చూడటం నన్ను బాగా ఆకట్టుకుంది; చార్లెసు వి (హాబ్సుబర్గుకు చెందిన మాక్సిమిలియను) వారసుడు మోంటెజుమా సింహాసనం మీద కూర్చోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్న భారతీయుల రక్షకుడికి ఇచ్చిన నివాళి గొప్ప చారిత్రక పరిహారం లాంటిది..."
— ఎంప్రెసు షార్లెటు ఆఫ్ మెక్సికో
అయితే మాక్సిమిలియను రీగలిస్టు స్థానాలను ప్రదర్శిస్తున్నాడు, వీటిని ఫ్రెంచి సైనిక నాయకులు కూడా పంచుకున్నారు.[75] చర్చి కిరీటానికి లొంగిపోవాలని, మతాధికారులు రాష్ట్రం ద్వారా ఆర్థిక సహాయం పొందే ప్రభుత్వ అధికారులకు సమానంగా వ్యవహరించాలని దృఢ నిశ్చయాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు. హోలీ సీ స్వయం-నిధులతో కూడిన ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యంతో కాదు[24] (ఇది మెక్సికను తత్వవేత్త హెక్టరు జగలు ప్రకారం, మాక్సిమిలియను స్పష్టమైన ఉదారవాదం గురించి గందరగోళాన్ని వివరిస్తుంది. ఎందుకంటే రెండు రాజకీయ సిద్ధాంతాలు చర్చిని ఆధునిక రాజ్యంకి అణగదొక్కడాన్ని ధ్రువీకరిస్తాయి. కానీ మాక్సిమిలియను ఆయన ఆస్ట్రియను సామ్రాజ్య విద్య కారణంగా ఉదారవాద పూర్వ ఆదర్శాల అనుచరుడు), [78] ఇది కాథలికు చర్చికి వ్యతిరేకంగా ఆయనను శత్రుత్వాలకు దారి తీస్తూనే ఉంటుంది 9వ పియసు సిలబస్లో పౌర ప్రభుత్వం సంకల్పం నుండి చర్చి స్వాతంత్ర్యాన్ని పిడివాదంగా సమర్థించిన ఒక సంస్థాగత, సిద్ధాంతపరమైన సంస్థ మాక్సిమిలియను లొంగిపోకుండా అవగాహన దాదాపు అసాధ్యం చేసింది. (ఆయన నిబంధనల ప్రకారం అవగాహన సాధించడానికి ఆయన మొదట్లో సాధించలేనిది).[74] ప్రతిగా ఎంప్రెసు షార్లెటు, బహుశా ఆమె తండ్రి (బెల్జియానికి చెందిన 1వ లియోపోల్డు విద్య కారణంగా, లూథరను, మేసోనికు ప్రభావాలను కలిగి ఉన్నారని సాంప్రదాయవాదులు ఆరోపించారు), [75] ఆమె కాంకోర్డేటు ద్వారా కొత్త పాట్రోనాటోను ఏకీకృతం చేసే ప్రాజెక్టును ప్రోత్సహించడానికి రాజకీయ కాథలిక్కులు పట్ల ప్రతికూల ప్రకటనలు కూడా చేస్తుంది:[25]
"శనివారం (నన్సియో) చక్రవర్తి అందుకుంటాడు మరియు అతని వైపు నుండి అతను కాంకోర్డాట్ యొక్క ప్రాజెక్ట్ను పంపాడు (అతను నియో-పాట్రోనేజ్ అనే పదాన్ని ఉపయోగించడు). నేను దానిని సంపూర్ణంగా భావిస్తున్నాను మాటలతో, మొదటి చూపులో ఇది ప్రమాదకరం కాదని మరియు చాలా ఉదారవాదం కాదని (...) ఈ దేశ ప్రభుత్వ స్థానం ఫ్రాన్స్కు మొదటి కాన్సుల్ (నెపోలియన్ బోనపార్టే) పరిపాలించినప్పుడు ఉన్న స్థితికి భిన్నంగా ఉంది మరియు ఫ్రాన్స్ రాష్ట్ర మతం లేకుండా చేయలేని కాథలిక్ అని బాగా తెలుసు (...) ఈ దేశం మధ్యస్తంగా మాత్రమే కాథలిక్ (...) భారతీయుల మతం మిశ్రమంతో కాంక్వెస్ట్ ద్వారా ఏర్పడిన నకిలీ-కాథలిక్ మతం, దాని ప్రధాన స్థావరంగా ఉన్న మతాధికారుల ఆస్తులతో మరణించింది."
కార్లోటా భక్తిగల స్నేహితురాలు, కరోలినా డి గ్రన్నే, ఆమె మరింత వివేకంతో ఉండాలని, వాటికనుతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని నిరంతరం సూచించింది. మెక్సికను వంటి అజ్ఞాన ప్రజలకు (చెడు ఆచారాలను ప్రోత్సహించే ఉదారవాద భావజాలాల గురించి తెలియని మంచి అర్థంలో) పాలకుడిగా ఉండటం ఉత్తమమని చెబుతూ పారిసియను వంటి వారు ఇకపై చర్చి, మతకర్మలను గౌరవించరు.[75]
మతాధికారులకు, మాక్సిమిలియనుకు మధ్య వివాదం ఇరుక్కుపోయిన తర్వాత 1866లో ఆర్చి బిషపు పెలాజియో ఆంటోనియో డి లాబాస్టిడా వై డావలోసు, మెక్సికను బిషప్పుల కౌన్సిలు కాథలిక్కు సామాజిక బోధనతో మరింత సనాతన ధర్మంతో ఒక కాన్కార్డాటును ఏర్పాటు చేశారు. ఇది కాథలిక్కు లిబరల కంటే సమగ్రతకు అనుగుణంగా ఉంటుంది (దీనిని మతవిశ్వాశాలగా ఖండించారు). ఇది సామ్రాజ్యం దాదాపుగా ఓడిపోవడం, మాక్సిమిలియను మీద రాజకీయ అంచనా వేసేవారి ఒత్తిడి కారణంగా జరిగింది. ఆయన రాజకీయాలలో ప్రామాణిక కాథలిక్కుగా వ్యవహరించాలని (కాబట్టి, సాంప్రదాయవాదిగా వ్యవహరించడం) సూచించాడు, మెక్సికను సంప్రదాయవాదుల నుండి మద్దతును తిరిగి పొందేందుకు వారు మాత్రమే ఉన్నారు, ఫ్రెంచు దళాల ఉపసంహరణ తర్వాత తన సామ్రాజ్యాన్ని రక్షించుకోగలిగిన వారు మాత్రమే. ఆ ఒప్పందం ఈ క్రింది అంశాలను పేర్కొంది:[37]
- "రోమను కాథలిక్కు అపోస్టోలికు మతం ఏకైక నిజమైనది మతంగా ఉంది. మెక్సికను దేశానికి చెందినది. దేవుని చట్టం, పవిత్ర నియమాల నిబంధనల ప్రకారం అది అనుభవించాల్సిన అన్ని హక్కులు, ప్రత్యేకతలతో దానిలో లేదా రాష్ట్రంలో ఎల్లప్పుడూ భద్రపరచబడుతుంది."
- "ఏ కారణం చేతనైనా ప్రజల కోసం ఉద్దేశించబడిన, ఏ విధంగానైనా విశ్వాసం, సిద్ధాంతాలు, నైతికత నియమాలు, చర్చి క్రమశిక్షణను సూచించే అన్ని పుస్తకాలు రచనలను ట్రెంటు పవిత్ర కౌన్సిల్ నిబంధనలకు అనుగుణంగా బిషప్పులు పరిశీలించడానికి, సెన్సారు చేయడానికి తమ హక్కును వినియోగించుకుంటారు. పౌర అధికారం బిషప్పులకు సహాయం, సహాయాన్ని అందిస్తుంది. తద్వారా వారు మతానికి మద్దతుగా నిర్దేశించే నిబంధనలు నెరవేరుతాయి."
- "చర్చి అంతటా గౌరవం, అధికార పరిధి దైవిక హక్కు ద్వారా రోమను పోపు హోలీ సీతో స్వేచ్ఛగా సంభాషిస్తారు. తత్ఫలితంగా రెజియో ఎగ్జిక్యూటరు రద్దు చేయబడింది, అయితే పౌర క్రమాన్ని ప్రభావితం చేసే, ఈ ఒప్పందం ద్వారా పరిష్కరించబడని చర్చి సమస్యలను "సాధారణ ఒప్పందం ద్వారా గతంలో పరిష్కరించుకునే అధికారులకు" ఆయన హక్కును రిజర్వు చేస్తుంది.
- "చక్రవర్తి ఆయనను మెజెస్టి అంగీకరిస్తున్నాడు:"
- "ఈ ఒప్పందం ఆమోదించబడిన లేదా ప్రచురించబడిన వెంటనే సంస్కరణ చట్టాలు అని పిలవబడే వాటికి అనుగుణంగా పరాయీకరించబడని లేదా దాని ఫలితంగా ప్రభుత్వ అధికారంలోకి వచ్చిన అన్ని ఆస్తిని సామ్రాజ్యం డియోసెసనులు స్వాధీనం చేసుకునేలా చేస్తాడు. "చట్టాలు లేదా 1865 ఫిబ్రవరి 26న జరిగిన సవరణ."
- "చర్చికి తిరిగి ఇచ్చిన ఆస్తులు దాని పునాది భారాలకు అతీతమైన ఎటువంటి బాధ్యత నుండి విముక్తి పొందాయని, ఆ ఆస్తులకు రుణదాతలుగా నిర్ధారించబడిన వారు లేదా వారు చేసిన వాదనలకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంటుందని ప్రకటించబడింది."
- "ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతతో, చర్చికి బాధ్యత వహించిన సెమినరీలు, రెండు లింగాలకు చెందిన పాఠశాలలు లేదా విద్యా గృహాలను కూడా చర్చికి తిరిగి ఇవ్వాలని ఆదేశించబడుతుంది. అలాంటి వాపసు సాధ్యం కానప్పుడు ప్రభుత్వం, డియోసెసను ప్రభుత్వంతో ఒప్పందంలో సెమినరీకి కాన్వెంటు భవనాలలో ఒకటి లేదా కొన్నింటిని అందిస్తుంది."
సామాజిక విధానం
[మార్చు]బహిష్కృతులకు అనుకూలంగా ఉండే చర్యలకు సంబంధించి సామ్రాజ్యం శాసనం వంశపారంపర్య అప్పులను రద్దు చేసింది. బాల కార్మికులను నిషేధించింది, శారీరక శిక్ష విధించింది, యజమానులు వారానికి ఒక రోజు విశ్రాంతి ఇవ్వాలని, వారి ఉద్యోగుల పిల్లలకు పాఠశాలలు ఇవ్వాలని బలవంతం చేసింది. ఎనిమిది గంటల పని దినాన్ని నిర్ణయించింది. అత్యంత వెనుకబడిన మెక్సికన్లకు అనుకూలంగా అనేక ఇతర చట్టాలు, డిక్రీలలో స్ట్రిపు షాపులను రద్దు చేసింది.[79] దాని వంతుగా జుంటా ప్రొటెక్టోరా డి క్లాసెసు మెనెస్టెరోసాసు (గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పనిని నియంత్రించే చట్టాలను అందించడానికి రూపొందించబడింది. జాతి అంతర వివాదాలు లేదా భూమి, నీటి యాజమాన్యం మీద భారతీయుల కమ్యూనిటీ భూములను రక్షించడం (సాధారణంగా రిపార్టిమియంటోల నుండి వారసత్వంగా పొందినవి) చట్టపరమైన ఆస్తి, ఎజిడోలను తొలగించిన వారికి ఆస్తిని (పునర్విభజన విధానాల ద్వారా) అందించడం, పారిశ్రామిక సమాజం కొత్త డైనమిక్సు నేపథ్యంలో స్థానిక ప్రజలు, రైతులు, కార్మికులు, కార్మికుల అత్యంత దయనీయ పరిస్థితిని పరిష్కరించడానికి చర్యలు తీసుకోవడం. అదనంగా సమాజంలో స్థానిక ప్రజల స్థానం, వారిని ఎలా రక్షించాలనే దాని మీద చర్చలు జరిగాయి. అలాగే మెక్సికను ప్రజల ఆర్థిక, సామాజిక స్థితిని అర్థం చేసుకోవడానికి అధ్యయనాలు జరిగాయి. వారి విభేదాలను (ముఖ్యంగా అత్యంత బహిష్కరించబడిన తరగతుల) పరిష్కరించడానికి. చాలా వరకు ఈ చట్టాల మూలం భారతీయుల, బహిష్కరించబడిన వారి (జప్తుల తర్వాత) వారసత్వంగా వచ్చిన చాలా దయనీయమైన పరిస్థితిని పరిష్కరించడం, మాక్సిమిలియానో సొంత దాతృత్వ వ్యక్తిత్వం, ఆయన వ్యక్తిగత అనుభవాలు, పరిశీలనలలో (ముఖ్యంగా సందర్శించిన విభాగాలలోని స్థానిక ప్రజలతో సంబంధంలోకి వచ్చినప్పుడు) ఆయన చూసిన పరిస్థితి ద్వారా ఉత్పన్నమైన ఆయన వేదన రెండింటికీ కారణం ఇది ఆయన "ఆ దురదృష్టకర తరగతుల పరిస్థితిని సాధ్యమైనంత సమర్థవంతంగా మెరుగుపరచడానికి" ప్రేరేపించింది.[34]
అమెరికా దాడుల నుండి తమను తాము రక్షించుకోవడానికి సహాయం చేయడానికి బదులుగా మాక్సిమిలియను నుండి వలసరాజ్యాల ప్రాజెక్టును అభ్యర్థించిన దక్షిణ యునైటెడు స్టేట్సు నుండి వచ్చిన కాన్ఫెడరేటు వలసదారులలో బానిసత్వం నిర్మూలనను కూడా ఆయన ప్రోత్సహించారు. మెక్సికోలో అడుగుపెట్టిన నల్లజాతీయులు స్వేచ్ఛా పురుషులు అని ప్రకటించారు.[80]
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]రైల్వేలు
[మార్చు]
చక్రవర్తి ఎదుర్కొన్న ప్రధాన సవాళ్లలో ఒకటి రాజ్యంలోని వివిధ ప్రాంతాలను అనుసంధానించడానికి తగినంత మౌలిక సదుపాయాలు లేకపోవడం. ప్రధాన లక్ష్యం వెరాక్రూజు నౌకాశ్రయాన్ని, మెక్సికో నగరంలోని రాజధానిని అనుసంధానించడం. 1857లో డాన్ ఆంటోనియో ఎస్కాండను వెరాక్రూజు నౌకాశ్రయం నుండి మెక్సికో నగరానికి పసిఫికు మహాసముద్రానికి ఒక మార్గాన్ని నిర్మించే హక్కును పొందాడు. విప్లవం మరియు రాజకీయ అస్థిరత 1864 వరకు ఈ మార్గాన్ని నిర్మించడం లేదా నిర్మించడం మీద పురోగతిని అడ్డుకున్నాయి. ఆ సమయంలో చక్రవర్తి మాక్సిమిలియను పాలనలో ఇంపీరియలు మెక్సికను రైల్వే కంపెనీ ఈ మార్గాన్ని నిర్మించడం ప్రారంభించింది. రాజకీయ తిరుగుబాట్లు పురోగతిని అడ్డుకుంటూనే ఉన్నాయి. వెరాక్రూజు నుండి మెక్సికో నగరానికి ప్రారంభ విభాగాన్ని తొమ్మిది సంవత్సరాల తరువాత 1873 జనవరి 1న అధ్యక్షుడు సెబాస్టియను లెర్డో డి తేజాడా ప్రారంభించారు.
1857లో ప్రభుత్వ రాయితీ అసలు యజమానులైన మాస్సో బ్రదర్సు జూలై 4న మెక్సికో నగరంలోని ట్లాటెలోల్కో నుండి సమీపంలోని గ్వాడాలుపే హిడాల్గో పట్టణానికి రైలు సేవను ప్రారంభించారు.[81] చివరికి వారు నిధులు అయిపోయాయి. దానిని మాన్యుయెలు ఎస్కాండను, ఆంటోనియో ఎస్కాండనులకు విక్రయించాలని నిర్ణయించుకున్నారు.[82] ఎస్కాండను బ్రదర్సు ఈ ప్రాజెక్టులో పని కొనసాగించారు. ఆంటోనియో ఎస్కాండను ఆ సంవత్సరం చివరి నెలల్లో యునైటెడు స్టేట్సు, ఇంగ్లాండులను సందర్శించారు. మొదటి దేశంలో ఆయన ఆండ్రూ టాల్కాటును నియమించుకున్నాడు. తరువాతి కాలంలో ఆయన కంపెనీ స్టాకును విక్రయించాడు. ఒరిజాబా నుండి మాల్ట్రాటాకు వెళ్లే మార్గాన్ని ఇంజనీర్లు ఆండ్రూ హెచ్. టాల్కాటు పాస్కలు అల్మాజాను అన్వేషించారు.
ఫ్రెంచి జోక్యం సమయంలో రైల్వేల భాగాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఫ్రెంచి సైన్యం, ఎస్కాండను బ్రదర్సు రెండు కంపెనీల మధ్య ఒక ఒప్పందాన్ని ఏర్పాటు చేయడం మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్న ఏకైక ఎంపిక. ఈ పనుల కోసం ఫ్రెంచి సైన్యం నెలకు 1,20, 000 ఫ్రాంకుల కంపెనీలకు సబ్సిడీని అందించాల్సి ఉంది. కంపెనీలు మే నాటికి వెరాక్రూజు నుండి సోలెడాడు పారా వరకు సర్వీసును ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంది. వాస్తవానికి ఇది 1862 ఆగస్టు 15న ముగుస్తుంది. 41 కిలోమీటర్ల ట్రాకులను పూర్తి చేయాలి. తరువాత వారు 62 కిలోమీటర్ల పొడవు గల కామరాను స్టేషనుకు చేరుకున్నారు. 1864 అక్టోబరు 16 నాటికి వారు 76 కిలోమీటర్ల పొడవు గల పాసో డెల్ మాచోకు చేరుకున్నారు.[83]
1864 సెప్టెంబరు 19న మునుపటి ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయడానికి, ఈ మార్గంలో నిర్మాణాన్ని కొనసాగించడానికి ఇంపీరియలు మెక్సికను రైల్వే కంపెనీ (కంపానియా లిమిటాడా డెల్ ఫెర్రోకారిలు ఇంపీరియలు మెక్సికానో) లండనులో విలీనం చేయబడింది. ఎస్కాండను తన అధికారాలను కొత్త కంపెనీకి అప్పగించాడు. తరువాత 1864లో ఇంపీరియలు మెక్సికను రైల్వే ద్వారా స్మితు, నైటు అండ్ కో. ఒప్పందం కుదుర్చుకుని మెక్సికో నగరం నుండి వెరాక్రూజు వరకు లైనులో పనిని కొనసాగించారు.[84] విలియం ఎలియటు మెక్సికను రైల్వే అత్యంత బరువైన భాగంలో దాదాపు 70 మైళ్ల నిర్మాణంలో మూడు సంవత్సరాలు చీఫ్ అసిస్టెంటుగా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత ఆయన ఇంగ్లాండుకు తిరిగి వచ్చాడు. ఇంగ్లాండు, భారతదేశం బ్రెజిలులలో రైల్వేలను నిర్మించడంలో ఆయన చాలా సంవత్సరాల అనుభవం ఉంది. ఈ చివరి దేశంలో ఆయన సావో పాలో ప్రావిన్సు ఇంజనీరు-ఇన్-చీఫు పదవిని నిర్వహించాడు.[85]
మాక్సిమిలియానో లా సోలెడాడు నుండి మోంటే డెల్ చిక్విహుయిటు వరకు లైను నిర్మాణం కోసం ఇంజనీరు ఎం లియోన్సును నియమించుకున్నాను. తరువాత వెరాక్రూజు నుండి పాసో డెల్ మాచో వరకు లైనును కలిపాను.[86] వెరాక్రూజు, మెక్సికో సిటీ నుండి పనులు ముందుకు సాగుతున్న సమయంలోనే మాల్ట్రాటాలో పనులు ప్రారంభించబడ్డాయి. 1867 జూన్లో సామ్రాజ్యం ముగిసే సమయానికి, వెరాక్రూజు నుండి పాసో డెల్ మాచో వరకు 76 కిలోమీటర్లు పనిచేశాయి (లియోన్సుకు రాయితీలో భాగం), మెక్సికో నగరం నుండి మార్గం 139 కి.మీ.తో అపిజాకోకు చేరుకుంది.[87]
బ్యాంకింగు
[మార్చు]
1864కి ముందు మెక్సికోలో బ్యాంకింగు వ్యవస్థ లేదు. మతపరమైన సంస్థలు ఉన్నత వర్గాలకు, సాధారణంగా భూస్వాములు లేదా పట్టణ ఆస్తులకు క్రెడిటు ఇచ్చే వనరుగా ఉండేవి. ఫ్రెంచి జోక్యం సమయంలో బ్రిటిషు బ్యాంకు శాఖ ప్రారంభించబడింది. లండను బ్యాంకు ఆఫ్ మెక్సికో అండ్ సౌతు అమెరికా లిమిటెడు రెండున్నర మిలియన్ల పెసోల మూలధనంతో కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. ఇది బారింగు బ్రదర్సు గ్రూపుకు చెందినది. డౌన్టౌను మెక్సికో సిటీ లోని కాపుచినాసు లెర్డో స్ట్రీట్సు మూలలో దాని ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.[88]
విదేశీ వాణిజ్యం
[మార్చు]అమెరికను అంతర్యుద్ధం ప్రారంభంలో మాటామోరోసు నగరం “బ్రౌన్సువిల్లే, టెక్సాసు” నుండి రియో గ్రాండే మీదుగా నిద్రాణమైన చిన్న సరిహద్దు పట్టణం.[89] ఇది చాలా సంవత్సరాలుగా ఓడరేవుగా పరిగణించబడింది. కానీ దీనికి చాలా తక్కువ ఓడలు వచ్చాయి. యుద్ధానికి ముందు, ప్రతి సంవత్సరం ఆరు కంటే ఎక్కువ ఓడలు ఓడరేవులోకి ప్రవేశించలేదని ఖాతాలు పేర్కొన్నాయి.[90] సుమారు నాలుగు సంవత్సరాలలో టెక్సాసుకు సమీపంలో ఉండటం వల్ల మాటామోరోసు చురుకైన ఓడరేవుగా మారింది. నివాసితుల సంఖ్య పెరిగింది. 1865లో యూనియను ఆర్మీ జనరలు మాటామోరోసులోని ఓడరేవు ప్రాముఖ్యతను ఇలా వివరించాడు:
మిసిసిపి పశ్చిమాన తిరుగుబాటుకు మాటమోరోసు అనేది న్యూయార్కు యునైటెడు స్టేట్సుకు ఉన్నట్లే - దాని గొప్ప వాణిజ్య, ఆర్థిక కేంద్రం, తిరుగుబాటుకు ఆహారం, దుస్తులు, ఆయుధాలు, సన్నద్ధత, యుద్ధ సామాగ్రిని అందించడం, కాన్ఫెడరేటు పత్రికను దాదాపుగా స్థానభ్రంశం చేసిన ప్రసరణ ప్రత్యేక ఆధారం... మొత్తం కాన్ఫెడరేటు ప్రభుత్వం ఈ నౌకాశ్రయం నుండి వచ్చే వనరుల ద్వారా బాగా నిలదొక్కుకుంది.[91]
బాగ్దాదుతో పత్తి వ్యాపారం కలిసి వచ్చింది. యూనియను, కాన్ఫెడరసీ, ఇంగ్లాండు, ఫ్రాన్సు, జర్మనీ నుండి 20,000 కంటే ఎక్కువ మంది ఊహాగానాలు చేశారు.[92] బాగ్దాదు ఒక చిన్న సముద్ర తీర పట్టణం నుండి "పూర్తి ప్రతిజ్ఞ పట్టణం"గా ఎదిగింది.[93] 1864 నాటికి ఆ ప్రాంతంలో ఇంగ్లీషు మాట్లాడే జనాభా చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో, మాటామోరోసు ఇంగ్లీషులో ఒక వార్తాపత్రికను కూడా ముద్రించాడు—దీనిని మాటామోరోసు మార్నింగు కాల్ అని పిలిచేవారు.[94] అదనంగా ఈ ఓడరేవు ఇంగ్లాండు. ఫ్రాన్సులకు పత్తిని ఎగుమతి చేసింది. ఇక్కడ లక్షలాది మందికి వారి రోజువారీ జీవనోపాధికి ఇది అవసరం.[95] సమాఖ్యలో మూడు సెంట్లు ఖరీదు చేసినప్పుడు పత్తికి పౌండుకు యాభై సెంట్లు బంగారం పొందడం సాధ్యమైంది. " న్యూయార్కు, యూరోపియను ఓడరేవులలో దాని కోసం చాలా ఎక్కువ డబ్బు వచ్చింది."[96] ఇతర వర్గాలు మాటామోరోసు నౌకాశ్రయం లండను, హవానా, బెలిజ్, న్యూ ఓర్లీన్సు లతో వ్యాపారం చేసిందని పేర్కొన్నాయి.[97][98] అయితే మాటామోరోసు, న్యూయార్కు నగర వాణిజ్య ఒప్పందం 1864 వరకు యుద్ధం అంతటా కొనసాగింది. దీనిని "భారీగా, లాభదాయకంగా" పరిగణించారు.[99]
1865 నాటికి మాటామోరోసు 30,000 మంది జనాభా కలిగిన సంపన్న పట్టణంగా వర్ణించబడింది.[100] ల్యూ వాలెసు జనరలు యులిస్సెస్ ఎస్. గ్రాంటుకి బాల్టిమోరు లేదా న్యూ ఓర్లీన్సు ఇద్దరూ మాటామోరోసు పెరుగుతున్న వాణిజ్య కార్యకలాపాలతో పోల్చలేరని తెలియజేశారు.[90] అయినప్పటికీ సమాఖ్య పతనం తర్వాత మాటామోరోసులో "అంధకారం, నిరాశ " స్పష్టంగా కనిపించాయి—మార్కెట్లు మూసివేయబడ్డాయి. వ్యాపారం దాదాపుగా నిలిచిపోయింది. ఓడలు చాలా అరుదుగా కనిపించాయి.[101] "అమ్మకానికి" అనే సంకేతాలు ప్రతిచోటా మొలకెత్తడం ప్రారంభించాయి. మాటామోరోసు రియో గ్రాండే అంతటా నిద్రాణమైన చిన్న సరిహద్దు పట్టణం పాత్రకు తిరిగి వచ్చింది.[102]
అమెరికను సివిలు వార్ ముగింపు ఇప్పుడు వదిలివేయబడిన బాగ్దాదు నౌకాశ్రయానికి తీవ్రమైన సంక్షోభాన్ని తెచ్చిపెట్టింది. ఈ రోజు వరకు ఓడరేవు కోలుకోని సంక్షోభం.[103] అదనంగా 1889లో వచ్చిన ఒక భయంకరమైన తుఫాను నిర్జనమైన ఓడరేవును నాశనం చేసింది. 1870 నుండి 1889 వరకు వినాశకరమైన తుఫానుల కాలంలో సంభవించిన అనేక తుఫానులలో ఇదే తుఫాను ఒకటి. ఇది మాటమోరోసు జనాభాను దాదాపు సగానికి తగ్గించింది. దీనితో పాటు మరో కలతపెట్టే ఆర్థిక మాంద్యం కూడా పెరిగింది.[104][105]
ప్రాదేశిక విభజన
[మార్చు]
మాక్సిమిలియను నేను చారిత్రక సంబంధాలు, సాంప్రదాయ విశ్వాసాలు, స్థానిక సమూహాల ప్రయోజనాలను అనుసరించడానికి బదులుగా శాస్త్రీయ ప్రమాణాలను అనుసరించి భూభాగాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలనుకున్నాను. ఈ కొత్త విభాగాన్ని రూపొందించే పనిని మాన్యుయేలు ఒరోజ్కో వై బెర్రాకి అప్పగించారు.
కింది ప్రమాణాల ప్రకారం ఈ పని గ్రహించబడింది:
- భూభాగాన్ని కనీసం యాభై విభాగాలుగా విభజించాలి.
- సాధ్యమైనప్పుడల్లా, సహజ సరిహద్దులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.
- ప్రతి విభాగం ప్రాదేశిక పొడిగింపు కోసం భూభాగం ఆకృతీకరణ వాతావరణం, ఉత్పత్తి మూలకాలు పరిగణనలోకి తీసుకోబడ్డాయి. తద్వారా నిర్ణీత సమయంలో వారు దాదాపు సమాన సంఖ్యలో నివాసులను కలిగి ఉంటారు.[106]
1865 మార్చి 13న మెక్సికను సామ్రాజ్యం ప్రాదేశిక విభజన మీద కొత్త చట్టం ప్రచురించబడింది.[107] సామ్రాజ్యం 50 విభాగాలుగా విభజించబడింది. అయితే కొనసాగుతున్న యుద్ధం కారణంగా ప్రతి విభాగం ఎప్పుడూ నిర్వహించబడలేదు.
లెగసీ
[మార్చు]
సామ్రాజ్యం కొన్ని సంవత్సరాలు మాత్రమే కొనసాగినప్పటికీ మాక్సిమిలియను నిర్మాణ ప్రాజెక్టుల ఫలితాలు అతనిని బతికించాయి. నేటికీ ప్రముఖ మెక్సికో నగర మైలురాళ్ళుగా ఉన్నాయి.
తన రాజ నివాసం కోసం మాక్సిమిలియను మెక్సికో నగరంలోని ఒక మాజీ వైసెరెగలు విల్లాను పునరుద్ధరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఇది మెక్సికో మీద అమెరికా దండయాత్ర సమయంలో యుద్ధ స్థలంగా కూడా గుర్తించబడింది. దీని ఫలితంగా చాపుల్టెపెకు కోట ఉత్తర అమెరికాలో ఒక చక్రవర్తి ఉపయోగించిన ఏకైక కోట. సామ్రాజ్య పతనం తరువాత చాపుల్టెపెకు కోట 1940 వరకు మెక్సికను అధ్యక్షుడి అధికారిక నివాసంగా పనిచేసింది. తరువాత దీనిని మ్యూజియంగా మార్చారు.[108]
ప్యాలెసును మెక్సికో నగరంలోని ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు అనుసంధానించడానికి మాక్సిమిలియను ఒక ప్రముఖ రహదారిని కూడా నిర్మించాడు. దానిని ఆయన పాసియో డి లా ఎంపెరాట్రిజ్ (ది ఎంప్రెసు' ప్రొమెనేడు) అని పిలిచాడు. సామ్రాజ్య పతనం తరువాత ప్రభుత్వం లా రిఫార్మా జ్ఞాపకార్థం పాసియో డి లా రిఫార్మా (ప్రొమెనేడు ఆఫ్ ది రిఫార్ము) అని పేరు మార్చింది. ప్రస్తుతం ఇది రాజధానిలోని అత్యంత ప్రముఖ మార్గాలలో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది. పౌర స్మారక చిహ్నాలతో నిండి ఉంది.[109]
మెక్సికను వంటకాలలో విస్తృతంగా వ్యాపించిన బోలిల్లో అనే రొట్టె రకాన్ని మాక్సిమిలియను వంటవారు దేశానికి తీసుకువచ్చారు. ఇది సామ్రాజ్య యుగం మరొక వారసత్వంగా మిగిలిపోయింది.[110]
నేడు, రెండవ మెక్సికను సామ్రాజ్యాన్ని నేషనలిస్టు ఫ్రంటు ఆఫ్ మెక్సికో వంటి చిన్న తీవ్ర-కుడి సమూహాలు సమర్థిస్తున్నాయి. వారి అనుచరులు సామ్రాజ్యం యునైటెడు స్టేట్సు ఆధిపత్యం నుండి మెక్సికోను విడిపించడానికి చట్టబద్ధమైన ప్రయత్నం అని నమ్ముతారు. వారు ప్రతి సంవత్సరం మాక్సిమిలియను, ఆయన జనరల్సు ఉరితీయబడిన క్వెరెటారోలో సమావేశమవుతారని నివేదించబడింది.[111]
ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో
[మార్చు]1970 చిత్రం టూ మ్యూల్సు ఫర్ సిస్టరు సారా రెండవ మెక్సికను సామ్రాజ్యం కాలంలో మెక్సికోలో సెట్ చేయబడింది. క్లింట్ ఈస్ట్వుడ్, షిర్లీ మాక్లైను పోషించిన రెండు ప్రధాన పాత్రలు మెక్సికను ప్రతిఘటన దళానికి సహాయపడ్డాయి. చివరికి వారిని ఫ్రెంచి దండును అధిగమించేలా చేశాయి.
జాన్ వేన్, రాక్ హడ్సను నటించిన 1969 చిత్రం ది అన్డీఫీటెడు మెక్సికోలో ఫ్రెంచు జోక్యం సమయంలో జరిగిన సంఘటనలను చిత్రీకరిస్తుంది. కాన్ఫెడరేటు జనరలు స్టెర్లింగు ప్రైసు అమెరికను సివిలు వార్ తర్వాత మెక్సికోకు పారిపోవడం. మాక్సిమిలియను దళాలతో చేరడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నం ఆధారంగా కూడా ఇది వదులుగా ఉంది.
1965లో చార్ల్టను హెస్టను, రిచర్డు హారిసు నటించిన మేజరు డండీ చిత్రంలో యూనియను అశ్వికదళం (గాల్వనైజ్డు యాంకీసుతో పాటు) మెక్సికోలోకి ప్రవేశించి అమెరికన్ అంతర్యుద్ధం ముగిసే సమయానికి ఫ్రెంచి దళాలతో పోరాడుతున్న దృశ్యం ఉంది.
1954లో వచ్చిన వెరా క్రజు చిత్రం కూడా మెక్సికోలోనే సెటు చేయబడింది. గ్యారీ కూపర్ చాపుల్టెపెకు కాజిలులో బర్టు లాంకాస్టరు పాత్రతో టార్గెటు షూటింగు పోటీలో ఉన్న మాక్సిమిలియను రూపాన్ని కలిగి ఉంది. మాక్సిమిలియను పాత్రను జార్జి మాక్రెడీ పోషించాడు. ఆయన 1866లో చక్రవర్తి కంటే ఇరవై సంవత్సరాలు పెద్దవాడు.
1939లో వచ్చిన జువారెజు చిత్రంలో పాల్ ముని బెనిటో జువారెజుగా, బెట్టే డేవిసు ఎంప్రెసు కార్లోటాగా, బ్రియాను అహెర్ను చక్రవర్తి మాక్సిమిలియనుగా నటించారు. ఇది కొంతవరకు బెర్టిటా హార్డింగు నవల ది ఫాంటం క్రౌన్ (1937) ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
హ్యారీ టర్టిల్డోవు రాసిన సదరను విక్టరీ సిరీసులో, మాక్సిమిలియను సామ్రాజ్యం 1860ల గందరగోళాన్ని 20వ శతాబ్దం వరకు తట్టుకుని నిలబడింది. ఎందుకంటే సెసెషను వార్లో యునైటెడు స్టేట్సుతో జరిగిన యుద్ధంలో కాన్ఫెడరేటు స్టేట్సు విజయం సాధించింది. 1881లో సోనోరా చివావా ప్రావిన్సులను సమాఖ్య రాష్ట్రాలకు అమ్మడం రెండవ మెక్సికను యుద్ధాన్ని ప్రేరేపించింది. దీని వలన మెక్సికను సామ్రాజ్యం మొదటి, రెండవ గొప్ప యుద్ధాలు సమయంలో మిత్రరాజ్యాలతో కలిసి పోరాడటానికి దారితీసింది. ది ఎంపరర్సు ఆఫ్ మెక్సికో 1వ మాక్సిమిలియను కల్పిత వారసులు.
విలియం గిబ్సను, బ్రూసు స్టిర్లింగు సహ రచయితగా రాసిన 1990 నవల ది డిఫరెన్సు ఇంజిను ప్రత్యామ్నాయ 1855లో సెట్ చేయబడింది. ఇక్కడ కాలక్రమం 1824లో చార్లెస్ బాబేజ్ డిఫరెన్సు ఇంజినును పూర్తి చేయడంతో విభేదించింది. ఒక పరిణామం ఏమిటంటే, మాక్సిమిలియను చక్రవర్తి స్థాపనకు బదులుగా 3వ నెపోలియను వాస్తవ చక్రవర్తిగా మెక్సికోను రెండవ ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం ఆక్రమించింది.
మెక్సికను జనరంజక సంస్కృతిలో "ఎల్ కార్రుజే" (1967) వంటి సోప్ ఒపెరాలు, నాటకాలు, సినిమాలు. ఫెర్నాండో డెల్ పాసో రాసిన నోటీసియాస్ డెల్ ఇంపీరియో (1987) వంటి చారిత్రక నవలలు ఉన్నాయి. 1860ల నుండి జీవిత చరిత్రలు, జ్ఞాపకాలు, నవలలు ప్రచురించబడ్డాయి. ఇటీవలి వాటిలో ప్రిన్సు మైఖేలు ఆఫ్ గ్రీసు రాసిన ది ఎంప్రెస్ ఆఫ్ ఫేర్వెల్సు వివిధ భాషలలో అందుబాటులో ఉన్నాయి.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Kirkpatrick, F.A., Latin America: A brief history (2013), Cambridge University Press, p. 339.
- ↑ Duncan, Robert H., Rodriguez, Jaime E., The Divine Charter Constitutionalism and Liberalism in Nineteenth-Century Mexico, Rowman and Littlefield Publishers. pp. 134–138
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). History of Mexico Volume VI 1861–1887. San Francisco: The History Company. p. 136.
- ↑ Covarruvias José, Enciclopedia Política de México, Tpmp IV, Edit. Belisario Domínguez. 2010
- ↑ La división territorial del Segundo Imperio Mexicano, 1865
- ↑ Guedalla, Philip (1923). The Second Empire. Hodder and Stoughton. p. 322.
- ↑ హామ్నెట్, బ్రియాన్ ఆర్. ఎ కన్సైస్ హిస్టరీ ఆఫ్ మెక్సికో (3వ ఎడిషన్). కేంబ్రిడ్జ్: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ 2019, 222.
- ↑ ఎరిక్ వాన్ యంగ్, స్టార్మీ పాసేజ్: మెక్సికో ఫ్రమ్ కాలనీ టు రిపబ్లిక్, 1750–1850. లాన్హామ్ MD: రోమన్ మరియు లిటిల్ఫీల్డ్ 2022, 181, 183
- ↑ de Zavala, Lorenzo (1832). Ensayo Histórico de las Revoluciones de Mégico: Desde 1808 Hasta 1830. New York: Elliott and Palmer. p. 248.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1852). History of Mexico Vol 5. The Bancroft Company. pp. 224–225.
- ↑ Shawcross, Edward (2018). ఫ్రాన్స్, మెక్సికో మరియు లాటిన్ అమెరికాలో అనధికారిక సామ్రాజ్యం. Springer International. pp. 105–106. ISBN 978-3-319-70464-7.
- ↑ మాన్యుయెల్ హిడాల్గో y Esnaurrízar, జోస్ (1864). అపన్టేస్ లాస్ పారాక్వొరియా డెస్క్రిప్ లా en México (in స్పానిష్). pp. 26–27.
- ↑ మూస:సైట్ జర్నల్
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). History of Mexico. Vol. VI 1861–1887. San Francisco: The History Company. p. 51.
- ↑ బాన్క్రాఫ్ట్, పేజీలు. 77-78
- ↑ Bancroft, pp. 136
- ↑ మూస:సైట్ జర్నల్
- ↑ బట్లర్, జాన్ వెస్లీ (1918). మెక్సికోలోని మెథడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చి చరిత్ర. టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం.
- ↑ కాంప్బెల్, రీయు (1907). కాంప్బెల్స్ న్యూ రివైజ్డ్ కంప్లీట్ గైడ్ అండ్ డిస్క్రిప్టివ్ బుక్ ఆఫ్ మెక్సికో. రోజర్స్ & స్మిత్ కంపెనీ. పే. 38 .
- ↑ పుట్మాన్, విలియం లోవెలు (2001) ఆర్కిటికు సూపరుస్టారులు. లైట్ టెక్నాలజీ పబ్లిషింగ్, LLC. పే. xvii
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico Volume VI 1861–1887. The Bancroft Company. p. 150.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico వాల్యూమ్ VI 1861–1887. The Bancroft Company. p. 152.
- ↑ షాక్రాస్, ది లాస్ట్ ఎంపరర్ ఆఫ్ మెక్సికో, 141–44
- ↑ 24.0 24.1 "El Tiempo Jalisco" [The Jalisco Period] (PDF) (in స్పానిష్). November 2014. Archived from the original (PDF) on 2022-07-24.
- ↑ 25.0 25.1 "RELACIONES IGLESIENA ESTADOXIENO. ఎన్ ఎల్ సెగుండో ఇంపీరియో - డిసియోనారియో డి హిస్టోరియా కల్చరల్ డి లా ఇగ్లేసియా ఎన్ అమెరికా లాటినా". www.dhial.org. Retrieved 2024-01-16.[permanent dead link]
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). హిస్టరీ ఆఫ్ మెక్సికో వాల్యూమ్ VI 1861–1887. The Bancroft Company. pp. 154–155.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico వాల్యూమ్ VI 1861–1887. The Bancroft Company. p. 181.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico వాల్యూమ్ VI 1861–1887. The Bancroft Company. pp. 206–207.
- ↑ Wooster, Robert (2006). "జాన్ M. స్కోఫీల్డ్ మరియు 'మల్టీపర్పస్' ఆర్మీ". doi:10.1080/14664650600809305. S2CID 143091703.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help); Unknown parameter|జర్నల్=ignored (help); Unknown parameter|పేజీలు=ignored (help); Unknown parameter|వాల్యూమ్=ignored (help); Unknown parameter|సంచిక=ignored (help) - ↑ Richter, William (2012). హిస్టారికల్ డిక్షనరీ ఆఫ్ ది సివిల్ వార్ అండ్ రీకన్స్ట్రక్షన్. ది బాన్క్రాఫ్ట్ కంపెనీ. p. 429.
- ↑ Mayer, Brantz (1906). మెక్సికో, సెంట్రల్ అమెరికా మరియు వెస్ట్ ఇండీస్. John D. Morris and Company. p. 391.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico వాల్యూమ్ VI 1861–1887. The Bancroft Company. pp. 183–184.
- ↑ |url=https://biblat.unam.mx/pt/revista/estudios-instituto-tecnologico-autonomo-de-mexico/articulo/el-monarquismo-y-los-monarquistas-mexicanos-Exicanos-Estudistiurnal-enxi-el-sitournal-x | Tecnológico Autónomo de México |language=en |volume=14 |issue=117 |pages=41–59 |issn=0185-6383}}
- ↑ 34.0 34.1 34.2 34.3 Arenal Fenochio, Jaime del (1991). "La protección del indígena en el segundo imperio mexicano: la junta protectora de las clases menesterosas". Ars Iuris. ISSN 0188-5782.
- ↑ 35.0 35.1 35.2 35.3 35.4 [మెక్సికోలో మాక్సిమిలియన్స్ ఇండిజినిజం (1864-1867)] (in స్పానిష్) https://web.archive.org/web/20211217013949/http://acta.bibl.u-szeged.hu/630/1/hisp_014_005-018.pdf. Archived from the original (PDF) on 2021-12-17.
{{cite web}}:|archive-url=missing title (help);|trans-title=requires|title=or|script-title=(help); Unknown parameter|టైటిల్=ignored (help) - ↑ "Memoria Política de México". www.memoriapoliticademexico.org. Retrieved 2024-01-16.
- ↑ 37.0 37.1 "Memoria Política de México". www.memoriapoliticademexico.org. 27 డిసెంబరు 1866. Retrieved 2024-01-16.
- ↑ మూస:సైట్ వెబ్
- ↑ "Junta Protectora de las Classes Menestarosas" [Protective Board of the Needy Classes] (PDF) (in స్పానిష్).[permanent dead link]
- ↑ Jean Meyer. "La junta protectora de las clases menesterosas. indigenismo y agrarismo en el segundo imperio" [అవసరమైన తరగతుల రక్షణ మండలి. రెండవ సామ్రాజ్యంలో స్వదేశీవాదం మరియు వ్యవసాయవాదం] (PDF) (in స్పానిష్). Archived from the original (PDF) on 2023-08-12.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1888). History of Mexico Volume VI 1861–1887. The Bancroft Company. p. 241.
- ↑ Fehrenbach, T.R. Da Capo Press. p. 438. ISBN 978-0-306-80628-5 https://archive.org/details/firebloodhistory00fehr_0.
{{cite book}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|శీర్షిక=ignored (help) - ↑ de Habsburgo, Maximiliano. "Estatuto Provisional del Imperio Mexicano" (PDF). Orden Jurídico. Gobierno de México. Retrieved 12 January 2023.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). హిస్టరీ ఆఫ్ మెక్సికో వాల్యూమ్ VI 1861–1887. San Francisco: The History Company. p. 171.
- ↑ Triedo, Nicolás (12 July 2018). "కార్లోటా: లా ఎంపెరాట్రిజ్ డి మెక్సికో". Mexico Desconocido (in స్పానిష్).
- ↑ (in స్పానిష్) SOLwebs=Hermosillo https://www.elsoldehermosillo.com.mx/cultura/ella-es-la-primera-mujer-que-goberno-en-mexico-pero-no-tuvo-un-final-feliz-777426 SOLwebs=Hermosillo.
{{cite web}}: Check|url=value (help); Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|తేదీ=ignored (help) - ↑ Brooks, Darío. "కార్లోటా డి మెక్సికో: ఆమె ప్రైమెరా గోబెర్నాంటే డెల్ పైస్ (y queé legado dejó)". BBC News Mundo (in స్పానిష్).
- ↑ "కార్లోటా, ఆమె మెక్సికన్ ఎంప్రెస్గా మారినప్పుడు పిచ్చి పట్టిన బెల్జియన్ యువరాణి". Cultura Colectiva (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2 అక్టోబరు 2022.
- ↑ లా లెజిస్లాసియన్ డెల్ సెగుండో ఇంపీరియో (PDF) (in స్పానిష్). p. 9.
- ↑ McAllen, M.M (2014). మాక్సిమిలియన్ మరియు కార్లోటా: మెక్సికోలో యూరప్ యొక్క చివరి సామ్రాజ్యం. ట్రినిటీ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. p. 143. ISBN 978-1-59534-185-3.
- ↑ McAllen, M.M (2014). Maximilian and Carlota: Europe’s Last Empire in Mexico. Trinity University Press. p. 182. ISBN 978-1-59534-185-3.
- ↑ Richmond, Douglas W. (2015). యుకాటాన్లో సంఘర్షణ మరియు మారణహోమం: లిబరల్స్, ది సెకండ్ ఎంపైర్, మరియు మాయా విప్లవకారులు, 1855–1876. University of Alabama ప్రెస్. p. 70. ISBN 978-0-8173-1870-3.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). History of Mexico వాల్యూమ్ VI 1861–1887. San Francisco: The History Company. p. 173.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). హిస్టరీ ఆఫ్ మెక్సికో వాల్యూమ్ VI 1861–1887. San Francisco: ది హిస్టరీ కంపెనీ. p. 174.
- ↑ వాల్స్ట్రోమ్, టాడ్ W. ది సదరన్ ఎక్సోడస్ టు మెక్సికో: మైగ్రేషన్ అక్రాస్ ది బోర్డర్ల్యాండ్స్ ఆఫ్టర్ ది అమెరికన్ సివిల్ వార్. లింకన్: నెబ్రాస్కా విశ్వవిద్యాలయ ప్రెస్ 2015.
- ↑ మూస:సైట్ బుక్
- ↑ Orozco, Fernando A. firásti=2010. Revista డి ఫిలోలోజియా వై లింగ్యుస్టికా డి లా యూనివర్సిడాడ్ డి కోస్టా రికా (in స్పానిష్). 47 (1) e44408. doi:10.15517/rfl.v47i1.44408. ISSN 2815doicessn=2815doi.
{{cite journal}}: Check|issn=value (help); Missing or empty|title=(help); Text "inicio del Segundo Imperio: recepciones y arcos triunfales por la llegada de Sus Majestades Imperiales en crónicas y relatos del diario conservador La Sociedad" ignored (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ García, Aimer Granados (1998-01-01). "Comunidad indígena, imaginario monárquico, agravio y economía moral durante el segundoano er". Secuencia. Revista de Historia y Ciencias Sociales (in స్పానిష్) (41): 045. doi:10.18234/secuencia.v0i41.612. ISSN 2395-8464.
- ↑ మూస:సైట్ బుక్
- ↑ González, Antonio Flores; Vega, Santiago Salinas de la (2004). Serranos y rebeldes: la Sierra Gorda queretana en la revolución (in స్పానిష్). Instituto Electoral de Querétaro. ISBN 978-968-845-254-7.
- ↑ Resendiz, Ricardo. Construyendo una Nación. Los indígenas durante el Segundo Imperio Mexic.
- ↑ మూస:సైట్ జర్నల్
- ↑ మూస:సైట్ బుక్
- ↑ మూస:సైట్ వెబ్
- ↑ మూస:సైట్ పుస్తకం
- ↑ మూస:ఉపదేశ పుస్తకం
- ↑ మెక్అల్లెన్, M.M. (2014). మాక్సిమిలియన్ మరియు కార్లోటా: మెక్సికోలో యూరప్ యొక్క చివరి సామ్రాజ్యం. Trinity University Press. p. 167. ISBN 978-1-59534-185-3.
- ↑ Cervantes, Biblioteca Virtual Miguel de. "Historia de Méjico, destosposta sus días... Tomo VI / por Niceto de Zamacois | Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes". www.cervantesvirtual.com (in స్పానిష్). Retrieved 2024-01-16.[permanent dead link]
- ↑ "Título: Apuntes para la historia del segundo imperio mejicano - BDPI". www.iberoamericadigital.net. Retrieved 2024-01-16.
- ↑ Arrangoiz, Francisco de Paula (1872). Méjico desde 1808 hasta 1867 (in స్పానిష్). Vol. 3. మాడ్రిడ్, ఇంప్రెషన్. á cargo de A. Perez Dubrull. pp. 340.
- ↑ "Galeria de Secretários". Secretarios de Hacienda y Crédito Público. Gobierno de México.
- ↑ Bancroft, Hubert Howe (1887). హిస్టరీ ఆఫ్ మెక్సికో వాల్యూమ్ VI 1861–1887. San Francisco: ది హిస్టరీ కంపెనీ. p. 173.
- ↑ McAllen, M.M (2014). మాక్సిమిలియన్ మరియు కార్లోటా: యూరప్స్ లాస్ట్ మెక్సికోలో సామ్రాజ్యం. ట్రినిటీ యూనివర్సిటీ ప్రెస్. p. 169. ISBN 978-1-59534-185-3.
- ↑ 74.0 74.1 74.2 74.3 "Maximiliano emperador y el proyecto de concordato entre el Segundo Imperio Mexicano y el Papa Pío IX". Archived from the original on 2023-05-29. Retrieved 2025-01-07.
- ↑ 75.0 75.1 75.2 75.3 75.4 మూస:సైట్ బుక్
- ↑ "Libertad Religiosa en la web - El josefinismo en las relaciones entre el Estado y la Iglesia". libertadreligiosa.eu. Retrieved 1216.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ మూస:ఉల్లేఖన పుస్తకం
- ↑ "Revisarán los claroscuros de Maximiliano de Habsburgo y el Segundo Imperio Mexicano". sitiosfuente.info. Retrieved 2024-01-16.
- ↑ "HNDM-Publicación". hndm.iib.unam.mx (in యూరోపియన్ స్పానిష్). Retrieved 2024-01-16.
- ↑ Nación, Archivo General de la. "El segundo imperio mexicano, un paraíso para los sureños estadounidenses". gob.mx (in స్పానిష్). Retrieved 2024-01-16.
- ↑ "Ferrocarril de México a La Villa - ahuicyani". Archived from the original on 2017-12-17. Retrieved 2025-11-27.
- ↑ Desconocido, México (27 ఆగస్టు 2010). "La historia del tren en México". México Desconocido.
- ↑ చాప్మన్, జాన్ గ్రెషమ్, లా కన్స్ట్రక్షన్ డెల్ ఫెర్రోకారిల్ మెక్సికానో, 1985
- ↑ Powell, Fred Wilbur (7 January 1921). "The railroads of Mexico". Boston, Stratford – via Internet Archive.
- ↑ విలియం ఎలియట్ (1827–1892) గ్రేస్ గైడ్ టు బ్రిటిష్ ఇండస్ట్రియల్ హిస్టరీ
- ↑ "హిస్టోరియా డెల్ ఫెర్రోకార్రిల్". Archived from the original on 2018-04-23. Retrieved 2025-11-27.
- ↑ es:ఫెర్రోసూర్
- ↑ బాంకో డి లోండ్రెస్, మెక్సికో వై సుడామెరికా, ఎల్ ప్రైమర్ బాంకో కమర్షియల్ డి మెక్సికో ఫోర్బ్స్
- ↑ Delaney, Robert W. (1955). "మాటామోరోస్, అంతర్యుద్ధ సమయంలో టెక్సాస్ కోసం ఓడరేవు". The Southwestern Historical Quarterly. 58 (4). Texas State Historical Association: 487. ISSN 0038-478X. JSTOR 30241907.
- ↑ 90.0 90.1 ది వార్ ఆఫ్ ది రెబెల్లియన్: ఎ కంపిలేషన్ ఆఫ్ ది అఫీషియల్ రికార్డ్స్ ఆఫ్ ది యూనియన్ అండ్ కాన్ఫెడరేట్ ఆర్మీస్. Washington: United States. యుద్ధ విభాగం. 1880–1901. JSTOR 30241907.
- ↑ Underwood, Rodman L. (2008). Waters of Discord: అంతర్యుద్ధంలో టెక్సాస్ యూనియన్ దిగ్బంధనం. McFarland. p. 200. ISBN 978-0-7864-3776-4.
- ↑ "Matamoros". New Orleans Times. 1 June 1865. JSTOR 30241907.
- ↑ "New York Herald". 9 January 1865. JSTOR 30241907.
- ↑ "ది సౌత్ వెస్ట్రన్ హిస్టారికల్ త్రైమాసికం". New Orleans Daily True Delta. 16 December 1864.
- ↑ Afficial Records of the War of the Rebellion. Washington: United States Department of War. 1894–1922. JSTOR 30241907.
- ↑ Henry, Robert S. ది స్టేట్ ఆఫ్ ది కాన్ఫెడరసీ. JSTOR 30241907.
{{cite book}}: Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|పేజీ=ignored (help); Unknown parameter|ప్రచురణకర్త=ignored (help); Unknown parameter|స్థానం=ignored (help) - ↑ "మాటామోరోస్ మరియు బెలిజ్: "పొడి మరియు టోపీల నుండి సూది వరకు"". JSTOR 30241907.
{{cite news}}: Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|వార్తాపత్రిక=ignored (help) - ↑ హన్నా, ఆల్ఫ్రెడ్ J. "మెక్సికన్ ప్రెస్ ద్వారా చూసిన జోక్యం మరియు సామ్రాజ్యం యొక్క వలస ఉద్యమం": 246. doi:10.1215/00182168-27.2.220. JSTOR 2508417.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help); Unknown parameter|జర్నల్=ignored (help); Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|లోకేషన్=ignored (help); Unknown parameter|వాల్యూమ్=ignored (help); Unknown parameter|సంచిక=ignored (help) - ↑ "మాటామోరోస్ మరియు న్యూయార్క్: భారీ మరియు ప్రాఫిటబుల్". JSTOR 30241907.
{{cite news}}: Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|వార్తాపత్రిక=ignored (help) - ↑ "మాటామోరోస్ పోర్ట్: 30,000 నివాసులు". న్యూ ఓర్లీన్స్ టైమ్స్. JSTOR 30241907.
{{cite news}}: Unknown parameter|తేదీ=ignored (help) - ↑ "మాటామోరోస్ పోర్ట్: "చీకటి, నిరాశ మరియు నిరాశ"". 17 మార్చి 1865.
{{cite news}}: Unknown parameter|వార్తాపత్రిక=ignored (help) - ↑ "పోర్ట్ ఆఫ్ మాటామోరోస్". న్యూ ఓర్లీన్స్ టైమ్స్. 1 జూన్ 1865. JSTOR 30241907.
- ↑ Buenger, Walter L. (November 1984). "సమీక్షించబడిన పని: ది మాటామోరోస్ ట్రేడ్: కాన్ఫెడరేట్ కామర్స్, డిప్లొమసీ, అండ్ ఇంట్రిగ్., జేమ్స్ W. డాడీస్మాన్". Southern Historical Association. doi:10.2307/2208496. ISSN 0022-4642. JSTOR 2208496.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(help); Unknown parameter|ఇష్యూ=ignored (help); Unknown parameter|జర్నల్=ignored (help); Unknown parameter|పేజీలు=ignored (help); Unknown parameter|వాల్యూమ్=ignored (help) - ↑ Schober, Otto. "Cuando el río Bravo era navegable". Zócalo Saltillo.
- ↑ Beezley, William H. (2011). A companion to Mexican History and Culture. John Wiley & సన్స్. p. 688. ISBN 978-1-4443-4057-0.
- ↑ Rubén García, "Biografía, bibliografía e iconografia de la మాన్యులేరియా డి లాయ్" సోసిడాడ్ మెక్సికానా డి జియోగ్రాఫియా వై ఎస్టాడిస్టికా, మెక్సికో, కంపానియా ఎడిటోరా ఇ ఇంప్రెసోరా "లా అఫిషియోన్", 1934, పే. 233.
- ↑ "Diario del Imperio, Tomo I Número 59, 13 de marzo de 1865" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2014-08-18. Retrieved 2025-11-27.
- ↑ "Chapultepec Castle". Atlas Obscura.
- ↑ "మెక్సికో నగరంలోని పాసియో డి లా రిఫార్మా". 25 జూన్ 2022.
- ↑ "Historia del origen del bolillo".
{{cite web}}: Unknown parameter|తేదీ=ignored (help) - ↑ "రెండవ మెక్సికన్ సామ్రాజ్యం యొక్క అమరవీరులకు నివాళి". Archived from the original on 3 మే 2014.
- Articles containing Spanish-language text
- All articles with unsourced statements
- Articles with unsourced statements from June 2023
- Pages using infobox country or infobox former country with the flag caption or type parameters
- Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters
- Pages using Blockquote template with unknown parameters
- CS1 స్పానిష్-language sources (es)
- All articles with dead external links
- CS1 errors: translated title
- CS1 యూరోపియన్ స్పానిష్-language sources (es-es)