రేడియోధార్మిక చికిత్స

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
కటివలయంకి రేడియోధార్మిక చికిత్స లేజర్లు మరియు కాళ్లకింది నమూనా సరైన స్థానాన్ని నిర్ణయించడానికి ఉపయోగించబడతాయి.
దస్త్రం:Clinac 2100 C with patient.JPG
వేరియన్ క్లినిక్ 2100C లీనియర్ ఆక్సిలేటర్

(ఉత్తర అమెరికాలో) వికిరణ చికిత్స లేదా (UK మరియు ఆస్ట్రేలియాలలో) రేడియోధార్మిక చికిత్స (Radiation Therapy or Radiotherapyu) అనేది రేడియో ధార్మిక కేన్సర్ అధ్యయనం అని కూడా పిలువబడుతుంది మరియు కొన్నిసార్లు ఇది XRTగా సంక్షిప్తీకరించబడుతుంది, ఇది హానికరమైన కణాలను నియంత్రించడానికి కేన్సర్ చికిత్సలో భాగంగా అయనీకరణం చేయబడిన రేడియోధార్మికత యొక్క వైద్య ఉపయోగంగా ఉంటుంది (దీనిని రేడియాలజీగా, వైద్య ఇమేజింగ్ మరియు రోగనిర్ధారణలో రేడియోధార్మికతను ఉపయోగించడంగా గందరగోళపడకూడదు). రేడియోధార్మిక చికిత్స నివారణ లేదా సహాయ ఔషధం చికిత్స కోసం కూడా ఉపయోగించబడవచ్చు. ఇది ఉపశమనకారి చికిత్సగా (దీంట్లో నివారణ సాధ్యం కాదు, స్థానిక వ్యాధి నియంత్రణ లేదా లక్షణ సంబంధిత ఉపశమనమే దీని లక్ష్యం) లేదా చికిత్సాధ్యయనంగా ఉపయోగించబడుతుంది (ఇక్కడ చికిత్స, జీవన ప్రయోజనం కలిగి ఉంటుంది మరియు ఇది నివారించదగినది). పూర్తి శరీర వికిరణీకరణం (TBI) అనేది బోన్ మారో ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌ని అందుకోవడానికి శరీరాన్ని సిద్ధం చేయడానికి ఉపయోగపడే రేడియోధార్మిక టెక్నిక్. రేడియోధార్మిక చికిత్స ట్రైగెమినల్ న్యూరాల్జియా, తీవ్రమైన థైరాయిడ్ నేత్ర వ్యాధి, ప్టెరీజియం, వర్ణకం చేయబడిన విలనోడ్యులర్ సైనోవైటిస్, కెలోయిడ్ మచ్చ పెరుగుదలను నివారించడం, మరియు హెటెరోటోపిక్ అస్థీకరణ యొక్క నివారణ వంటి హానికరేతర పరిస్థితులలో పలు అనువర్తనలను కలిగి ఉంది. హానికరం కాని పరిస్థితులలో రేడియోధార్మిక చికిత్స ఉపయోగం వికిరణ ప్రేరేపక కేన్సర్‌ల ప్రమాదం గురించిన భయాల ద్వారా పాక్షిక పరిమితితో ఉంటుంది.


రేడియోధార్మిక చికిత్స ప్రమాదకరమైన కేన్సర్ చికిత్స కోసం ఉపయోగించబడుతుంది మరియు ఇది ప్రాథమిక లేదా ఔషధ సహాయ పద్ధతిని ఉపయోగించవచ్చు రేడియోధార్మిక చికిత్సను సామాన్యంగా శస్త్రచికిత్స, కెమోథెరపీ, హార్మోన్ థెరపీ, రోగనిరోధకచికిత్స లేదా ఈ నాలుగింటి మిశ్రమరూపంతో మిళితం చేస్తుండటం కద్దు. అనేక సాధారణ కేన్సర్ రకాలు కొంతమేరకు రేడియోథెరపీతో చికిత్స చేయబడుతుంటాయి. ఖచ్చితమైన చికిత్స ఉద్దేశం (నివారకం, ఔషధసహాయం, నయా ఔషధసహాయం, చికిత్సాధ్యయనం, లేదా ఉపశమనకారి) కణితి రకం, అది ఉన్న చోటు, దాని దశ, రోగి సాధారణ ఆరోగ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.


రేడియోధార్మిక చికిత్స సాధారణంగా కేన్సర్ స్వభావం కలిగిన కణితికి వర్తించబడుతుంది. వైద్యపరంగా లేదా రేడియాలజీ పరంగా కణుపుతో కూడి ఉన్నట్లయితే లేదా ఉప క్లినికల్ హానికరమైన వ్యాప్తి ప్రమాదం ఉందని భావించినట్లయితే రేడియోధార్మిక క్షేత్రాలు, తొలగించిన శోషరసం కణుపులతో కూడి ఉండవచ్చు. రోజువారీ అమరికలో మరియు అంతర్గత కణుపు చలనంలో అనిశ్చితత్వాలను అనుమతించడానికి కణుపు చుట్టూ ఉన్న సాధారణ కణజాలం యొక్క మొత్తాన్ని పొందుపర్చడం అవసరం. ఈ అనిశ్చితత్వాలు అంతర్గత చలనం ద్వారా (ఉదాహరణకు, శ్వాసక్రియ మరియు మూత్రకోశం నింపడం) మరియు కణుపు పరిస్థితికి సంబంధంలో ఉండే బాహ్య చర్మ గుర్తుల కదలిక ద్వారా సంభవిస్తుంటాయి.


సాధారణ కణజాలాలను వదిలివేయడానికి (కణుపును చికిత్స చేయడానికి రేడియోధార్మికత పయనించవలసిన చర్మం లేదా అవయవాలు వంటివి), కణుపును విచ్ఛేదం చేయడానికి ఎక్స్‌పోజ్ చేసే పలు కోణాలనుండి రూపొందిన రేడియోధార్మిక కిరణాలు గురిపెట్టబడ్డాయి, ఇవి చుట్టుపక్కల ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన కణజాలం కంటే ఎక్కువ శోషిత మోతాదును అందిస్తాయి.


బ్రాచీథెరపీ, దీంట్లో చికిత్స అవసరమైన ప్రాంతంలోపల లేదా పక్కనున్న ప్రాంతంలో రేడియోధార్మిక మూలం ఉంచబడుతుంది, ఇది రొమ్ము, ప్రొస్టేట్ మరియు ఇతర అవయవాల యొక్క కేన్సర్లకు చికిత్స చేసే విధివిధానాల్లో ఆరోగ్య కణజాలం ఎక్స్‌పోజ్ కావడాన్ని తగ్గించే మరొక రేడియోధార్మిక చికిత్స.

చర్య యొక్క మెకానిజం[మార్చు]

క్యాన్సర్ కణాల DNAను విచ్చిత్తి చేయడం ద్వారా రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం పనిచేస్తుంది. ఒక పద్ధతిలో శక్తిని రెండురకాలుగా ప్రసరింపజేసి DNAని విచ్చిత్తి చేస్తారు. అది ఫోటాన్‌ లద్వారా లేదా శక్తిని నింపబడిన కణాల ద్వారా జరుగుతుంది. DNA గొలుసును నిర్మించే అణువులను ప్రత్యక్షంగా కానీ పరోక్షంగా కానీ అయనీకరించడం వలన ఈ విచ్చిత్తి జరుగుతుంది. పరోక్ష అయనీకరణ పద్ధతిలో నీటిని అయనీకరించడం వలన ఏర్పడే స్వేచ్చాయుత అయానులు, ముఖ్యంగా హైడ్రాక్సిల్ వంటి వాటి వల్ల DNA విచ్చిత్తి జరుగుతుంది. రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానంలో పాతదీ, సాధారణమైనదీ అయిన ఇంటెన్సిటీ మాడ్యులేటేడ్ రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం(IMRT) (ఫోటాన్లు)లో రేడియోధార్మిక ప్రభావం దాదాపుగా స్వేచ్చాయుత అయానులతోనే జరుగుతుంది. DNAలో ఏక-తంతు విచ్చిత్తి జరిగినపుడు దానిని బాగు చేసుకునే శక్తి కణ నిర్వహణా వ్యవస్థకు ఉండటం వలన, DNAలో యుగళతంతు విచ్చిత్తి జరుపుతారు. ఇది కణాల ఎపోప్టోసిస్ (కణం చనిపోవడం)కు నిర్ణాయక పద్ధతిగా నిరూపించబడింది. క్యాన్సర్ కణాలు మూల కణాల వలే అభేదంగా ఉంటాయి. అవి తమను పోలినవాటిని మరిన్నిటిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. వాటిని ఆరోగ్యకరమైన అబేధ కణాలతో పోల్చిచూసినపుడు వాటికి హానికరమైన విచ్చిత్తిని బాగు చేసుకునే శక్తి సంగ్రహ పరచబడి ఉంటుంది. DNAలో ఏక తంతు విచ్చిత్తి జరిపినపుడు అది కణ విభజనపై ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. అంతకు మించి DNA లో విచ్చిత్తి జరిపినపుడే అది క్యాన్సర్ కణాలు చనిపోవడానికీ, లేదా కణాల ఉత్పత్తిని బాగా నిదానపరిచేందుకూ దోహద పడుతుంది.

ఫోటాన్ రేడియోధార్మిక చికిత్సావిధానంలో గట్టిగా ఉండే కణతులలోని కణాలకు ఆమ్లజని అందడం తగ్గిపోతుంది. ఇది ఈ చికిత్సా విధానపు ప్రధాన పరిమితి. గట్టిగా ఉండే కణితులు, వాటి రక్త సరఫరాల గుండా చొచ్చుకొని పెరగడం వల్ల వాటికి అందే ఆమ్లజని తగ్గిపోతుంది. దీనినే హైపోక్సియా అంటారు. ఆమ్లజని శక్తివంతమైన రేడియోధార్మిక సున్నితత్వం కలిగిన పదార్ధం. అది రేడియోధార్మికతా ప్రభావాన్ని ఎక్కువ చేసి, DNAను విచ్ఛిత్తిపరిచే స్వేచ్చాయుత అయానుల ఆవిర్భావానికి దోహదం చేసింది. ఆమ్లజనిరహిత ఆవరణంలో ఉన్న కణతికణాలు, సాధారణ ఆమ్లజని ఆవరణం[1]లో ఉన్నకణాల కన్నా రెండు నుండి మూడు రెట్లు రేడియోధార్మిక నిరోధకతను కలిగి ఉంటాయి. హైపాక్సియా స్థితిని అధిగమించడానికి అనేక పరిశోధనలు జరిగాయి. అధిక పీడనం కలిగిన ఆమ్లజని ట్యాంకులను ఉపయోగించి, రక్తములో ఆమ్లజనిని పెంచడమూ, హైపాక్సిక్ కణాల రేడియోధార్మిక సున్నితత్వాన్ని పెంచే మందులయిన మిసొనిడజోల్, మెట్రొనిడజోల్ మరియు టిరపజమైన్ వంటి హెపాక్సిక్ సైటోటాక్సిన్స్ (కణజాల విషాలు)లను వాడడం వంటివి వీటిలో కొన్ని.

అత్యధిక-LET (దైర్ఘ్యమాన శక్తి మార్పిడి([[ద్వారా క్యాన్సర్ కణాల DNAను ప్రత్యక్షపద్ధతిలో విచ్చిత్తి జరుపుతారు. దీనికిగాను ఆవేశయుత కణాలైన ప్రోటాన్, బోరాన్, కార్బన్]] లేదా నియాన్ అయానులను ప్రయోగిస్తారు, ఇవి కణాలలో ఆమ్లజని సరఫరాతో నిమిత్తం లేకుండా కణితుల వ్యతిరిక్త ప్రభావాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి. ఇవి శక్తిని ప్రత్యక్షంగా మార్పిడి చేయడం వల్ల కణాల DNA యుగళ తంతువులను తెంచివేసి కణితులలోని కణాలను చంపివేస్తాయి. ప్రోటాన్ మరియు ఇతర ఆవేశితకణాలకు సాపేక్షికంగా అధిక ద్రవ్యం వుండడంవల్ల వాటికి చుట్టుపక్కలకు చెదిరేతత్వం తక్కువగా వుంటుంది. వీటి కాంతిపుంజం ఎక్కువగా ఉండనందువలన అవి కణతుల ఆకృతిపై బాగా కేంద్రీకరింపబడి, చుట్టుపక్కల వున్న కణజాలంపై తక్కువస్థాయి మోతాదులో మాత్రమే దుష్ప్రభావాలను చూపుతాయి. బ్రాగ్ పీక్ ప్రభావం వలన కూడా అవి కణితులపై బాగా కేంద్రీకరింపబడతాయి. IMRT మరియు ఆవేశిత కణాధారిత చికిత్సావిధానాల మధ్య తేడాను ఫోటోలతో సహా తెలుసుకోవడానికి ప్రోటాన్ చికిత్సా విధానం ఒక మంచి ఉదాహరణ. ఆవేశయుత కణాధార చికిత్సా విధానంలో కావాల్సిన శక్తిని సైక్లోట్రాన్ యొక్క డైఎలక్ట్రిక్ వాల్ యాక్సలరేటర్(DWA)[2], లేదా స్విఫ్ట్ వాటర్ యొక్క సూపర్ కండక్టింగ్ హై ఫీల్డ్ మాగ్నట్[3] (ఇవి రెండూ నూతన కాంపాక్ట్ ప్రోటాన్ బదలాయింపులు) సమకూర్చుతాయి. కణజాలంలోనికి చొచ్చుకొని పోవడానికి వీలుగా కణాలకు వివిధ మొత్తాలలో శక్తిని అందజేస్తారు. ఈ విధానంలో లక్ష్యాలయిన కణితులపై మిల్లీమీటర్ల పరిధిలో మాత్రమే శక్తిని విడుదల చేయడం వలన ఆరోగ్యకర కణజాలంపై దుష్ప్రభావం ఏర్పడడాన్ని నివారించవచ్చు. IMRT విధానంలో అవి తక్కువ ద్రవ్యరాశిని కలిగివుండడంవల్ల, వాటిని ఆవేశయుత కణాలవలే కావలసిన విధంగా నియంత్రించడం కష్టం. అందువల్ల అవి శరీరం నుండి బయటికి వెళ్ళేలోగా ఆరోగ్యకర కణజాలాన్ని కూడా నష్టపరుస్తాయి. అదుపులోలేని అయనీకరణ విధానం అత్యంత సమీపంలోని అవయవాలను నష్టపరచడం అనేది చాలా ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకున్న అంశం. తల మరియు మెడ క్యాన్సర్ల చికిత్సలలో వీటిని మనం చూడవచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన కణజాలానికి జరిగే ఈ రకమైన నష్టం ద్వితీయ క్యాన్సర్లకు దారితీస్తుంది.[4] ఎదుగుతున్న దశలో వుండడంవల్ల ఎక్స్- కిరణాల ప్రభావానికి గురి కావడం పిల్లల శరీరానికి మంచిదికాదు. తొలి RT చికిత్స తీసుకున్న 5 సంవత్సరాల తర్వాత ద్వితీయ క్యాన్సర్ రావడానికి 30%వరకు అవకాశం వుంది.[5][6]

డోసు[మార్చు]

ఫోటాన్ రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానంలో ఉపయోగించే రేడియో ధార్మికతను గ్రే లో (Gy) కొలుస్తారు. ఇది కేన్సర్ రకాన్నిబట్టీ, అది ఉన్న దశను బట్టీ మారుతూ ఉంటుంది. గట్టిగా ఉన్న ఉపకళా కణజాల కణితులను నయం చేసేందుకు వాడే మోతాదు 60 నుండి 80 Gy వరకూ ఉండగా, లింపోమస్‌కు వాడే మోతాదు 20 నుండి 40 Gy దాకా ఉంటుంది.

నివారించడానికి (సహాయ ఔషధం) వాడే మోతాదులు 45-60 Gy మధ్య ఉంటాయి. వీటిని విడతలుగా1.8-2 Gy మోతాదులో ఇస్తారు. ( రొమ్ము,తల, మెడ కేన్సర్‌లలో) రేడియోధార్మిక క్యాన్సర్ చికిత్సా నిపుణులు రేడియోధార్మిక మోతాదును నిర్ధారించడంలో అనేక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవలసి ఉంటుంది. రోగి కీమోథెరపీ చికిత్స చేయించుకుంటున్నాడా, రోగికి ముందుగా నిర్ధారించుకున్న వాటికి అదనంగా కొత్త అనారోగ్యాలు ఏవైనా తోడయ్యాయా, రేడియోధార్మిక చికిత్సను నిర్వహించవలసినది శస్త్ర చికిత్సకు ముందా లేక వెనుకా అన్నదాన్నిబట్టీ, శస్త్రచికిత్స ఏ మేరకు సాఫల్యమయిందన్న దాన్నిబట్టీ మోతాదును నిర్ధారించుకోవలసి ఉంటుంది.

చికిత్సా ప్రణాళిక (మోతాదు గణనలో ఇది భాగం) తయారవుతున్నప్పుడే ఎంత మోతాదును ఉపయోగించాలో నిర్ణయిస్తారు. చికిత్సా ప్రణాళికను కంఫ్యూటర్ల ద్వారా ప్రత్యేకమైన చికిత్సా సాఫ్ట్‌వేర్ ఉపయోగించి తయారు చేస్తారు. రేడియో ధార్మికతను ఇచ్చే విధానంను బట్టి అనేక కోణాలలో అనేక వనరులనుపయోగించి అవసరమైన మోతాదును అందిస్తారు. కణతులపై ప్రయోగించే మోతాదును ఒకేరకంగా ఉండేటట్లుగా ప్రణాళికాకర్త ప్రయత్నిస్తాడు. దీనివలన పరిసరాలలో ఉండే ఆరోగ్యకర కణజాలంపై దుష్ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాడు

విభాగీకరణ[మార్చు]

(ఈ విభాగం ఫోటాన్ RTకి మాత్రమే వర్తిస్తుంది.) మొతాదు మొత్తాన్ని ముఖ్యమైన అనేక కారణాల వలన భాగాలుగా విడగొడతారు. ఇలా విడగొట్టడం వలన ఆరోగ్యకర కణాలు దుష్ప్రభావం నుండి కోలుకునేందుకు సమయం దొరుకుతుంది. కణతి కణాలు మాత్రం తగిన సామర్ధ్యం లేనందువలన ఆ సమయాన్ని వినియోగించుకోలేవు. రేడియోధార్మిక మోతాదును విడగొట్టడం వలన, మొదటి మోతాదులో సాపేక్షికంగా రేడియోధార్మికతను నిరోధించే దశలో ఉన్న కణతి కణాలు రెండవ మోతాదు ఇచ్చేనాటికి రేడియోధార్మికతకు సున్నితంగా స్పందించే దశకు చేరుకుంటాయి. అదేవిధంగా, మొదట చాలా తీవ్రమైన హెపాక్సిక్ స్థితిలో ఉన్న కణతి కణాలు (అందువల్ల ఇవి అధిక రేడియో ధార్మిక నిరోధక స్థితిలో ఉంటాయి) తిరిగి మరో విడత రేడియో ధార్మికతను ఇచ్చే నాటికి ఆమ్లజనియుత స్థితికి చేరుకొని, తమని నిర్మూలించే అవకాశాలను మెరుగు పరుస్తాయి. రేడియో ధార్మిక మోతాదును వివిధ రేడియో ధార్మిక కేంద్రాలవారీగా, అవసరమైన వివిధ వైద్య నిపుణుల సేవల ఆధారంగా కూడా విభజిస్తారు. ఉత్తర ఆమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, యూరప్‌లలో పెద్దవారికి రోజుకు 1.8-2 Gy చొప్పున వారానికి ఐదు రోజుల పాటు మోతాదును విభజిస్తారు. కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లలో రేడియోధార్మిక విభాగీకరణ ప్రణాళికను సుదీర్ఘ కాలం పొడిగించడం వలన కణతి కణాలు మరలా పుట్టే వీలుంది. అందువల్లనే తల, మెడ, గర్భాశయ ముఖద్వార శల్కల ఉపకళ వంటివానిలో వచ్చే క్యాన్సర్‌లకు చేసే చికిత్సను నిర్దిష్ట కాలంలోగా పూర్తిచేస్తారు. పిల్లలలో రోజువారీ మోతాదు 1.5-1.8 Gy వరకూ ఉంటుంది. ఇలా చిన్నచిన్న మోతాదులుగా విభజించడం వలన చికిత్సానంతర కాలంలోఆరోగ్యకర కణజాలంపై రావడానికి అవకాశమున్న సైడ్ ఎఫెక్టులను తగ్గించే వీలుంది.

చికిత్సాకాలం ముగుస్తున్న దశలో, కొన్ని కేసులలో రోజుకు రెండుసార్లు చొప్పున రేడియో ధార్మిక మోతాదును ఇస్తారు. ఇలా ఇవ్వడాన్ని ఏకకాలిక దోహదకారి నియమం లేదా హైపర్ ఫ్రాక్సినేషన్ అంటారు. దీనిని చిన్న కణితులపై, అవి తిరిగి త్వరత్వరగా పుట్టకుండా చేయడానికి ఇస్తారు. తల, మెడ ప్రాంతాలలో వచ్చే కణితులు ఈ స్వభావాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి.

దీనికి సరైన ప్రత్యామ్నాయ మోతాదు విభాగీకరణ ప్రణాళిక కంటిన్యువస్ హైపర్ ఫ్రాక్సినేటెడ్ యాక్సెలరేటెడ్ రేడియో థెరపి(CHART). CHARTని ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్‌లో రోజుకు మూడు విడతల చొప్పున ఇస్తారు. CHART సఫలదాయకమైన విధానమే అయినప్పటికీ దీనివల్ల రేడియోధార్మిక చికిత్సా విభాగాలపై ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉంటుంది.

రొమ్ముక్యాన్సర్‌ను చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగించే మరొక ప్రత్యామ్నాయ రేడియోధార్మిక మోతాదు విభాగీకరణ ప్రణాళికను యాక్సెలెరేటెడ్ పార్షియల్ బ్రెస్ట్ ఇర్రేడియేషన్(APBI) అంటారు. APBIని బ్రాచీథెరపీ లేదా బాహ్య కాంతిపుంజ రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. APBI విధానంలో అధిక మోతాదులో రోజుకు రెండు సార్లు చొప్పున, వారానికి ఐదు సార్లు రేడియో ధార్మికతను ఇస్తారు. రొమ్ము మొత్తమూ ఇచ్చే రేడియో ధార్మికతా చికిత్సా విధానంలో మాత్రం రోజుకు ఒకసారి చొప్పున చిన్నమొత్తంలో వారానికి ఐదు సార్లుగా, ఆరు నుంచి ఏడువారాలపాటూ రేడియో ధార్మికతను ఇస్తారు.

అవయవాలలోనికి చొప్పించబడిన పరికరాలలో ఈ విభాగీకరణ కొన్ని నిమిషాలు లేదా కొన్ని గంటలుగా ఉంటుంది. అవి శాశ్వతంగా అవయవాలలో నాటబడి ఉండడం వలన వాటినుండి వచ్చే రేడియో ధార్మికత నిదానంగా ఉండి, అవి పనిచేయడం ఆగేంతవరకూ కొనసాగుతుంది.

== వివిధ కేన్సర్ రకాలపై ప్రభావం==

వివిధ రకాల కేన్సర్‌లు రేడియో ధార్మిక చికిత్సకు విభిన్నంగా ప్రతిస్పందిస్తాయి.[7][8][9]


రేడియో ధార్మికత పట్ల కేన్సర్ స్పందన దాని రేడియో సెన్సిటివిటీ ద్వారా వర్ణించబడుతుంది.

తక్కువ రేడియో ధార్మికత మోతాదుల ద్వారా అత్యధిక రేడియో సెన్సిటివిటీ కేన్సర్ కణాలు వేగంగా నిర్మూలించబడతాయి. ఇవి లుకేమియాలను, ఎక్కువగా లింపోమస్ మరియు జీవాణు కణ కణతులను కలిగి ఉంటాయి.

మెజారిటీ ఉపతలం కేన్సర్‌లు తక్కువస్థాయిలో మాత్రమే రేడియోధార్మికతకు స్పందిస్తాయి, మౌలికంగా రోగ నివారణను సాధించడానికి గణనీయంగా అత్యధిక రేడియోధార్మికత (60-70Gy) అవసరమవుతుంది.

కొన్ని రకాల కేన్సర్లు గణనీయంగా రేడియోధార్మికత నిరోధకతను కలిగి ఉంటాయి, అందుచేత, వైద్య ఆచరణలో సురక్షితంగా ఉండటం కంటే మౌలికమైన నివారణను కలిగించడానికి అత్యధిక మోతాదులను ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. పురీషనాళ కణ కేన్సర్ మరియు పుట్టకురుపులు సాధారణంగా రేడియోధార్మికత నిరోధకతను కలిగి ఉంటాయని భావించబడతాయి.


ఒక నిర్దిష్టమైన కణితి యొక్క రేడియోధార్మికతను వింగడించడం ముఖ్యం, ఇది కొంతవరకు లాబరేటరీ ప్రమాణంలో వాస్తవ వైద్య ఆచరణలో కేన్సర్ యొక్క రేడియోధార్మికత "నివారణ"తో కూడా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, లుకేమియాలు సాధారణంగా రేడియోథెరపీతో నివారించబడవు ఎందుకంటే అవి శరీరం గుండా విస్తరిస్తాయి. లింపోమాను శరీరంలో ఒక ప్రాంతంలో స్థానికీకరించినట్లయితే దాన్ని సులువుగా నివారించవచ్చు. అదేవిధంగా, సాధారణమైన, స్వల్పంగా రేడియోధార్మికతకు స్పందించే గుణం కలిగిన కణితులు ప్రాధమిక దశలో ఉన్నట్లయితే వాటిని రేడియోథెరపీ యొక్క నివారిత మోతాదులతో మామూలుగా చికిత్స చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు: పుట్టకురుపేతర చర్మ కేన్సర్, తల మరియు మెడ కేన్సర్, రొమ్ము కేన్సర్, చిన్నవికాని కణ లంగ్ కేన్సర్, గర్భాశయ కేన్సర్, గుద కేన్సర్, ప్రొస్టేట్ కేన్సర్. రోగసంబంధ కణవ్యాప్తి కేన్సర్‌లు సాధారణంగా రేడియోధార్మికతతో నివారించబడవు ఎందుకంటే, మొత్తం శరీరానికి చికిత్స చేయడం సాధ్యం కాదు.


చికిత్సకు ముందుగా, కణితిని మరియు చుట్టుపక్కల ఉన్న సాధారణ రూపాలను గుర్తించడానికి తరచుగా CT స్కాన్ నిర్వహించబడుతుంది. అప్పుడు రోగి సిమ్యులేషన్‌కు పంపబడతాడు, కాబట్టి చికిత్స కాలంలో ఉపయోగించడానికి మోల్డ్‌లు సృష్టించబడతాయి. చికిత్స రంగాల యొక్క స్థలాన్ని మార్గదర్శనం చేయడానికి రోగి చిన్న చర్మ గుర్తులను అందుకుంటాడు.[10]


రేడియోథెరపీకి కణితి యొక్క స్పందన దాని సైజుతో కూడా ముడిపడి ఉంటుంది. సంక్లిష్ట కారణాలకోసం, చిన్న కణితులు లేక మైక్రోస్కోపిక్ వ్యాధులకంటే చాలా పెద్ద కణితులు రేడియోధార్మికతకు తక్కువగా స్పందిస్తాయి. ఈ ప్రభావాన్ని అధిగమించడానికి వివిధ వ్యూహాలు ఉపయోగించబడతాయి. అత్యంత సాధారణ టెక్నిక్ ఏదంటే రేడియోథెరపీకి ముందు శస్త్రచికిత్స సంబంధిత విచ్ఛేదమే. ఇది విస్తృత స్థానిక తొలగింపుతో కూడిన రొమ్ము కేన్సర్ చికిత్సలో లేదా బ్రాచీథెరపీ వంటి సహాయక రేడియోధార్మికత రేడియోథెరపీని అనుసరించే స్తనచ్ఛేదనంలో కనబడుతుంది మరొక పద్ధతి ఏమిటంటే, తీవ్రమైన రేడియోథెరపీకి ముందు నయా అనుబంధ కెమోథెరపీతో కణితిని తగ్గించడం. మూడవ పద్ధతి ఏమిటంటే రేడియోథెరపీ క్రమంలో కొన్ని రకాల మందులను ఇవ్వడం ద్వారా రేడియోసెన్సిటివిటీని పొడిగించడం. రేడియోధార్మిక సెన్సిటింగ్ మందులకు ఉదాహరణలు: సిస్‌ప్లేషన్, నిమోరజోల్, మరియు సెటుగ్జిమాబ్.

రేడియోధార్మిక చికిత్స చరిత్ర[మార్చు]

రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం కేన్సర్ చికిత్స కోసం దాదాపు 100 సంవత్సరాలకు పైగా వాడుకలో ఉంది, 1895లో విల్హెమ్ రోయింట్‌జన్ ఎక్స్-రేస్‌ని కనుగొన్నప్పటినుంచి దీని మొట్టమొదటి మూలాలు ఉనికిలో ఉంటున్నాయి.[11]


రేడియోధార్మిక మూలకాలు పొలోనియం మరియు రేడియంని కనుగొన్న నోబెల్ ప్రైజ్-గెల్చుకున్న శాస్త్రవేత్త మేరీ క్యూరీ అద్భుత కృషి కారణంగా 1900 ప్రారంభం నుంచి రేడియోధార్మిక చికిత్సావిధాన రంగం పెరగనారంభించింది. ఇది వైద్య చికిత్స మరియు పరిశోధనలో నూతన శకాన్ని ప్రారంభించింది.[11] కోబాల్ట్ మరియు కేసియం విభాగాలు ఉపయోగంలోకి వచ్చేంతవరకు అంటే 1900 మధ్య వరకు వివిధ రూపాలలో రేడియం ఉపయోగించబడుతూ వచ్చింది. మెడికల్ లీనియర్ యాక్సిలేటర్లు కూడా 1940ల చివరినుంచి రేడియోధార్మికత వనరులుగా ఉపయోగించబడ్డాయి


గాఢ్‌ప్రే హౌన్స్‌ఫీల్డ్ 1971లో కంప్యూటెడ్ టోమోగ్రఫీ (CT)ని కనిపెట్టడంతో, త్రీ-డైమెన్షనల్ ప్లానింగ్ సాధ్యపడింది మరియు 2-D నుంచి 3-D రేడియేషన్ డెలివరీకి మారడానికి రంగం సిద్ధం చేసింది; రోగి శరీర నిర్మాణం యొక్క అక్షీయ త్రిమితీయ కణజాల దర్శిని చిత్రాలను ఉపయోగించి CT-ఆధారిత ప్లానింగ్ డోస్ సరఫరాను మరింత నిర్దిష్టంగా నిర్ణయించడానికి వైద్యులకు వీలు కల్పించింది


ఆర్తోవోల్టేజ్ మరియు కోబాల్ట్ విభాగాలు స్థానంలో చాలావరకు మెగావోల్టేజ్ లీనియర్ ఆక్సిలేటర్లు వచ్చి చేరాయి, వాటి సమర్ధనీయమైన చొచ్చుకుపోయే శక్తులు మరియు బౌతిక రేడియోధార్మికత లేమి వల్ల ఇవి మరింత ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.


1970లలో మేగ్నటిక్ రిజొనాన్స్ ఇమేజింగ్ (MRI)తోపాటుగా కొత్త ఇమేజింగ్ టెక్నాలజీల ఆవిష్కరణ, 1980లలో పాజిట్రాన్ ఎమిషన్ త్రిమితీయ కణజాల దర్శిని (PET) ఆవిష్కరణలు రేడియో ధార్మిక చికిత్సను 3-D నిర్దారణ నుంచి ఇంటెన్సిటీ-మోడ్యులేటెడ్ రేడియేషన్ థెరపీ (IMRT)కి మరియు ఇమేజ్-గైడెడ్ రేడియేషన్ థెరపీ (IGRT) టోమోథెరపీకి మార్చేశాయి. ఈ పురోగమనాలు కణితులను స్పష్టంగా చూసి, తొలగించడానికి రేడియోధార్మికతా కేన్సర్ అధ్యయనకారులను అనుమతించాయి దీంతో ఉత్తమ చికిత్స, మరింతగా అవయవ పరిరక్షణ మరియు తక్కువ దుష్ప్రభావాలకు వీలు కలిగింది.[12]

రేడియోధార్మికత చికిత్సావిధానం రకాలు[మార్చు]

చారిత్రకంగా రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానపు మూడు ప్రముఖ విభాగాలు ఎక్స్‌టెర్నల్ బీమ్ రేడియో థార్మిక చికిత్స (EBRT లేదా XRT) లేదా టెలిథెరపీ, బ్రాచీథెరపీ లేదా మూలాన్ని మూసివేసే రేడియో థెరపి మరియు క్రమానుగత రేడియోఐసోటోప్ థెరపీ లేదా మూలాన్ని మూసివేయని రేడియోథెరపీ రేడియోధార్మికత మూలం యొక్క స్థితికి సంబంధించిన వ్యత్యాసాలు; బాహ్యం అంటే శరీరం వెలుపలిది అని అర్థం, చికిత్సలోని ప్రాంతంలో ప్రధానంగా ఉంచబడిన మూతవేయబడిన రేడియోయాక్టివ్ మూలాలను బ్రాచీథెరపీ ఉపయోగిస్తుంది మరియు క్రమానుగత రేడియోఐసోటోపులను శరీరంలోకి ద్రవాన్ని ఎక్కించడం లేదా నోటిద్వారా అందించడం ద్వారా అందజేస్తారు. రేడియోధార్మికత మూలాలను తాత్కాలికంగా లేదా శాశ్వతంగా ఉంచేందుకు బ్రాచీథెరపీ ఉపయోగపడుతుంది. తాత్కాలిక మూలాలు సాధారణంగా ఆప్టర్‌లోడింగ్ తర్వాత అని పిలువబడే టెక్నిక్ ద్వారా ఉంచబడతాయి. ఆప్టర్‌లోడింగ్‌లో, చికిత్స చేయవలసిన అవయవంలో ఒక హాలో ట్యూబ్ లేదా అప్లికేటర్‌ని శస్త్రచికిత్సపరంగా ఉంచుతారు, అప్లికేటర్ అమలు చేయబడిన తర్వాత అప్లికేటర్‌లోకి మూలాలు లోడ్ చేయబడతాయి. ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యక్తులు రేడియో ధార్మికతకు గురికావడాన్ని తగ్గిస్తుంది. కణజాల థెరపీ అనేది బాహ్య వికిరణ రేడియోధార్మికత చికిత్స యొక్క ప్రత్యేక కేసుగా ఉంటుంది, ఇక్కడ కణజాలాలు అనేవి ప్రొటాన్‌లు లేదా భారీ అయోన్‌లు. ఇంట్రోఆపరేటివ్ చికిత్సావిధానం లేదా IORT[13] ఒక ప్రత్యేక తరహా రేడియో థెరపి, ఇది కేన్సర్‌ను శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించిన వెంటనే సరఫరా చేయబడుతుంది. ఈ పద్ధతి రొమ్ము కేన్సర్‌(టార్గెట్ చేయబడిన ఇంట్రోఆపరేటివ్ రేడియోథెరపి లేదా TARGIT) మెదడు కణితులు మరియు పురీషనాళ కేన్సర్‌లలో నిర్వహించబడుతుంది.

=[మార్చు]

బాహ్య కిరణ రేడియోథెరపి===


కింది మూడు విభాగాలు ఎక్స్‌-కిరణాలను ఉపయోగించి చేసే చికిత్సను ప్రస్తావిస్తాయి.

==[మార్చు]

సాంప్రదాయిక బాహ్య కిరణ రేడియోథెరపీ====

సాంప్రదాయిక బాహ్య కిరణ రేడియోథెరపీ (2DXRT) లీనియర్ యాక్సిలేటర్‌ని ఉపయోగించి ద్వి-మితీయ కిరణాల ద్వారా సరఫరా చే్యబడుతుంది. 2DXRT ప్రధానంగా పలు దిశలనుంచి రోగికి సరఫరా కాబడే ఏక రేడియేషన్ కిరణంతో కూడి ఉంటుంది: తరచుగా ముందువైపు లేదా వెనుక వైపు మరియు ఇరు దిశలలో. సాంప్రదాయికం అనేది సిమ్యులేటర్‌గా పిలువబడిన ప్రత్యేకంగా క్రమాంకనం చేయబడిన డయాగ్నస్టిక్ ఎక్స్-రే మెషిన్‌పై ప్లాన్ చేయబడిన లేదా సిమ్యులేట్ చేయబడిన చికిత్స పద్దతిని ప్రస్తావిస్తుంది, ఎందుకంటే ఇది లీనియర్ యాక్సిలేటర్ చర్యలను (లేదా కొన్నిసార్లు కంటి ద్వారా), మరియు కోరబడిన పథకం సాధించడానికి రేడియేషన్ కిరణాల యొక్క ఉత్తమంగా ఏర్పర్చబడిన అమరికలను పునఃసృష్టిస్తుంది. చికిత్స చేయబడవలసిన పరిమాణాన్ని నిర్దిష్టంగా టార్గెట్ చేయడం లేదా స్థానికీకరించడమే సిమ్యులేషన్ లక్ష్యం. ఈ టెక్నిక్ బాగా ఏర్పర్చబడింది మరియు సాధారణంగా వేగంగాను మరియు విశ్వసనీయమైనదిగానూ ఉంటుంది. కొన్ని అత్యధిక డోస్ చికిత్సలు, గురిపెట్టిన కణితి పరిమాణానికి దగ్గరగా ఉండే ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాల రేడియోధార్మిక విషస్థితి సామర్థ్యత ద్వారా పరిమితం చేయబడవచ్చు. ఈ సమస్యకు సంబంధించిన ఉదాహరణను ప్రొస్టేట్ గ్రంధి యొక్క రేడియోధార్మికతలో చూడవచ్చు, పొరుగున ఉన్న పురీషనాళం యొక్క స్పందనాస్థితి, మందు మోతాదును పరిమితం చేయవచ్చు, కణితి నియంత్రణ సులభంగా సాధ్యపడని స్థితికి 2DXRT ప్లానింగ్‌ని ఉపయోగించి దీనిని సురక్షితంగా నిర్దిష్టపరచవచ్చు. CT ఆవిష్కరణకు ముందుగా, వైద్యులు, శస్త్రచికిత్సకారులకు కేన్సర్ కణం మరియు ఆరోగ్య కణం రెండింటికీ సరఫరా చేయబడిన నిజమైన రేడియోధార్మికత మోతాదు గురించి పరిమిత జ్ఞానాన్ని మాత్రమే తెలిసేది. ఈ కారణం చేత, త్రిమితీయ నిర్ధారణా రేడియోథెరపీ అనేక కణితి ప్రాంతాలకు ప్రామాణిక చికిత్సగా మారింది.

స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మికత[మార్చు]

స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మికత ఒక ప్రత్యేకమైన రేడియోధార్మిక బాహ్య కాంతిపుంజంతో చేసే చికిత్స. ఈ పద్ధతిలో సవివరంగా వుండే స్కాన్‌ల ద్వారా నిర్ధారింపబడిన కణితులపై రేడియోధార్మిక కాంతి పుంజాలను ప్రసరింపజేసి చికిత్స చేస్తారు. రేడియోధార్మికత ద్వారా కాన్సర్‌ను నయం చేసే వైద్యులు ఈ రకమైన చికిత్సా విధానాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ చికిత్సలో వీరు మెదడులోనూ, వెన్నుముక లోనూ కణితులను తొలగించేందుకు గాను న్యూరోసర్జన్‌ల సహాయాన్ని తీసుకుంటారు.

స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం రెండు రకాలుగా వుంటుంది. స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మిక శస్త్ర చికిత్స (SRS) దీనిని వైద్యులు మెదడులో కానీ లేదా వెన్నులో కానీ ఒకటి లేదా అనేక స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మిక చికిత్సలను చేసేందుకు ఉపయోగిస్తారు. స్టీరియోటాక్టిక్ శారీరక రేడియోధార్మిక చికిత్స (SBRT) దీనిని శరీరంలోని ఊపిరితిత్తుల వంటి [14]అవయవాలలో ఒకటి లేదా అనేక స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోధార్మిక చికిత్సలలో ఉపయోగిస్తారు.

కొంత మంది వైద్యుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది సంప్రదాయ చికిత్సా విధానం కంటే ఎన్నో రెట్లు మెరుగైనది. సంప్రదాయ విధానంలో ఆరు నుంచి 11 వారాల వరకు పట్టే చికిత్సను ఈ విధానంలో అతి తక్కువ సమయంలో, సరైన పాళ్ళలో రేడియో ధార్మికతను ఉపయోగించి చికిత్స చేయవచ్చును. అంతేకాక ఈ చికిత్సా విధానంలో ఖచ్చితత్వం ఉండడమే కాక, రేడియోధార్మిక ప్రభావం కణితుల చుట్టు పక్కల వుండే ఆరోగ్యకరమైన కణజాలంపై తక్కువగా వుండేలాకూడా చేసే వీలుంది. అయితే స్టీరియోటాక్టిక్ చికిత్సా విధానంలో ఒక సమస్య కూడా వుంది. ఇది కొన్ని రకాల చిన్న కణితిలకు మాత్రమే సరిపోతుంది.

స్టీరియోటాక్టిక్ చికిత్సా విధానం అనేది వైద్యశాలలో SRS లేదా SBRT అనే పేర్లతోకాక తయారీదారుల పేర్లతో అనేక రకాలుగా పిలవబడుతూ వుండడం వల్ల గందరగోళాన్ని కలిగిస్తున్నది. ఇవి యాక్సెస్, సైబర్ నైఫ్,గామా నైఫ్, నోవాలీస్, ప్రిమేటమ్,సినర్జీ, ఎక్స్-నైఫ్, టోమోధెరపి మరియు ట్రయాలజీ.[15] ఈ పట్టిక పరికరాల తయారీదారులు కొత్త వాటిని తయారు చేసే కొలదీ, కాన్సర్‌ను నివారించే ప్రత్యేకమైన సాంకేతిక విఙ్ఞానం అభివృద్ధి అయ్యే కొలదీ మారుతూనే వుంటుంది.

వర్చ్యువల్ సిములేషన్, త్రిమితీయ నిర్ధారిత రేడియో ధార్మిక చికిత్సావిధానం, మరియు ఇంటేన్సిటి-మాడ్యులేటెడ్ రేడియో థెరపి[మార్చు]

ప్రత్యేకమైన CT మరియు/లేదా MRI స్కానర్లు మరియు ప్రణాళికతో కూడిన సాఫ్ట్‌వేర్[16], కణితులను, వాటికి సమీపంగా వుండే మామూలు కణనిర్మాణాలను త్రిమితీయ పద్ధతిలో వివరించడం ద్వారా రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానపు ప్రణాళికను విప్లవాత్మకమైన మార్పులకు గురి చేసింది.[17]

వర్చువల్ సిములేషన్ , చికిత్సా ప్రణాళికలో అత్యంత మౌలికమైనది. ఇది సంప్రదాయ ఎక్స్-రే కిరణాల ఉద్ఘారము కన్నా ఎంతో ఖచ్చితత్వంతో సరైన ప్రదేశంలో రేడియోధార్మిక కాంతిపుంజాలను ప్రసరింప చేసేందుకు వీలు కలిగిస్తుంది. సంప్రదాయ ఎక్స్-రే కిరణ ఆధారిత చికిత్సలోనయితే మృదు కణజాల నిర్మాణలను అంచనాలోకి తీసుకోవడంలోగాని, క్యాన్సర్‌కు గురికాని కణాలను రేడియో ధార్మికత నుండి తప్పించడం గానీ కష్ట సాధ్యము.

వర్చ్యువల్ సిములేషన్ యొక్క ఒకానొక పొడగింపునే త్రిమితీయ నిర్ధారిత రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం( 3DCRT) గా చెప్పవచ్చును. ఈ చికిత్సా విధానంలో ప్రతీ రేడియో ధార్మిక కాంతి పుంజం, నిర్దేశిత లక్ష్యానికి అనుగుణంగా మల్టిలీఫ్ కోలిమ్యాటర్(MLC) మరియు వివిధ సంఖ్యలలో కిరణ పుంజాలను వినియోగించుకుంటూ కిరణ పుంజపు నేత్ర వీక్షణం (BEV)ద్వారా తనను తాను మార్చుకుంటుంది. ఒకసారి కణతి ఆకారానికి అనుగుణంగా చికిత్సను ఎంత పరిమాణంలో జరపాలో నిర్ధారించుకున్న తర్వాత, చుట్టుపట్ల ఉండే వ్యాధి సోకని ఆరోగ్యకర కణజాలంపై రేడియో ధార్మిక విష ప్రభావాన్ని సాపేక్షికంగా తగ్గించడంతోపాటుగా, కణితులపై సంప్రదాయ పద్దతిలో ప్రయోగించే రేడియో ధార్మికత కన్నా ఎక్కువ మొత్తంలో రేడియోధార్మికతను ప్రయోగించడానికి ఈ విధానంలో వీలుంది.[10]

ఇంటెన్సిటీ మాడ్యులేటెడ్ రేడియోధార్మికత(IMRT) అనేది మరింతగా అభివృద్ధి పరచబడిన ఉన్నత స్థాయి రేడియో ధార్మిక చికిత్సావిధానం. ఇది3DCRTతర్వాతి తరానికి చెందినదని చెప్పవచ్చును.[18] IMRT విధానం పుటాకారంగా వున్న కణితుల[10] చికిత్సకు ఉపయోగించే కాంతి పుంజ పరిమాణాన్ని మరింత సమర్ధవంతంగా నిర్ధారించగలుగుతుంది. ఉదాహరణకు వెన్నుపాము లేదా మరే ఇతర ప్రధాన అవయవం లేదా రక్తనాళం[19] వంటి తేలికగా ప్రభావానికి గురి అయ్యే అవయవాలకు కణితి చుట్టుకొని వున్నప్పుడు ఈ చికిత్సా విధానం మరింత సమర్ధవంతంగా పనిచేస్తుంది. కంప్యూటర్ నియంత్రిత ఎక్స్-రే ఎక్సలరేటర్లు, హానికరమైన కణితులు లేదా కణతులలోని ప్రత్యేక భాగాలపై తగినపాళ్ళలో రేడియోధార్మికతను ప్రసరింపచేస్తాయి. ఉన్నత స్థాయి కంప్యూటింగ్ అనువర్తితాలు ద్వారా రేడియోధార్మికతా పద్ధతిని నిర్థారించి, ఆప్టిమైజేషన్ మరియు చికిత్సా నమూనా (చికిత్సా ప్రణాళిక[[]]) లను నిర్వహిస్తారు. కణితి యొక్క త్రిమితీయ ఆకారాన్ని బట్టి రేడియోధార్మిక మోతాదును నియంత్రించడానికి, రేడియో ధార్మిక కాంతిపుంజపు ఉదృతిలో హెచ్చుతగ్గులను చేసుకోవడానికీ వీలుంటుంది. కణతి పరిమితిలో రేడియో ధార్మికతను హెచ్చు చేసుకోవడానికీ, అదే సమయంలో చుట్టుపట్ల ఉండే వ్యాధికి గురికాని ఆరోగ్యంగా ఉన్న కణజాలముపై రేడియో ధార్మికత ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికీ లేదా పూర్తిగా లేకుండా చేయడానికీ వీలుంటుంది. మార్చుకునేందుకు వీలున్న రేడియో ధార్మికత వలన, కావాలనుకున్నప్పుడు కణతిపై మాత్రమే రేడియో ధార్మికతను పెంచుకోవడానికి, అదే విధంగా చుట్టు పక్కల ఆరోగ్యంగాఉన్న కణజాలాన్ని కాపాడుకునేందుకు ఇక్కడ వీలుంది. ఈ చికిత్సా విధానం మరింత మెరుగుగా కణతిని లక్ష్యం చేసుకునేందుకూ, అవాంఛిత పరిణామాలను తగ్గించుకునేందుకూ, 3DCRT విధానంలో కన్నా మేలైన చికిత్సా ఫలితాలను పొందేందుకూ వీలు కలిగిస్తుంది.

3DCRTని శరీరంలోని వివిధ ప్రదేశాలలో చికిత్స చేయడానికి విరివిగా వినియోగిస్తున్నారు. అయితే CNS, తల, మెడ, ప్రొస్టేట్, రొమ్ము,ఊపిరితిత్తులు వంటి జటిలమైన శరీర ప్రదేశాలలో చికిత్స చేయడానికై IMRT విధానంను ఇప్పుడు ఎక్కువగా వినియోగించడం జరుగుతోంది. దురదృష్టవశాత్తూ IMRT విధానాన్ని సమర్ధవంతంగా ఉపయోగించుకునేందుకు గాను అనుభవఙ్ఞులైన వైద్య నిపుణుల విలువైన కాలం మరింత అదనంగా కావల్సివుంది. ఎందుకంటే ఫిజీషియన్లు, ఒక్క CT ఇమేజ్‌ని ఉపయోగించుకుని వ్యాధిబారిపడిన మొత్తం ప్రదేశంలో తమంత తాము ఒక్కసారిగా కణితులను నిర్ధారించాల్సిరావడం వలన ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది.ఈ ప్రక్రియలో 3DCRTలో కంటే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కాబట్టి మెడికల్ ఫిజిసిస్టులు, మోతాదు గణనకారులు తగిన చికిత్సా ప్రణాళికను రూపొందించాల్సి ఉంది. అంతేకాకుండా, IMRT సాంకేతిక విఙ్ఞానం, ఎంతో పేరు పొందిన క్యాన్సర్ సెంటర్‌లలో కూడా 1990ల తరువాత నుండి మాత్రమే అందుబాటులోకి రావడం, దీని గురించి ఇంతకుముందు చదువుకోని క్యాన్సర్ వైద్యనిపుణులు దీనిని ఉపయోగించడానికి ముందు అదనంగా దీనికి సంబంధించిన విద్యా వనరులను అభ్యసించాల్సి రావడం కూడా ఒక పరిమితిగా చెప్పుకోవాలి.

అనేక ప్రదేశాలలో కణితులను నయం చేయడంలో సంప్రదాయ వైద్య విధానంలో కంటే ఈ రెండు విధానాలలో మనుగడ అవకాశాలు ఎక్కువవుతూ ఉన్నాయడానికి ఆధారాలున్నాయి. అయితే రేడియో ధార్మిక విషప్రభావాన్నిమునుపటి విధానంలోకన్నా తగ్గించగలిగారన్నది మాత్రం అందరూ అంగీకరించిన అంశం. ఈ రెండింటిలోనూ మోతాదును పెంచుకునేందుకూ, శక్తివంతంగా వినియోగించేందుకూ వీలుంది. ముఖ్యంగా 3DCRT విధానంలో వ్యాధికి గురికాని కణజాలం రేడియేషన్‌కు గురి అయ్యే అవకాశం ఏర్పడడం, ఈ కారణంగా భవిష్యత్తులో ద్వితీయ దుర్మాంసవృద్ధి దారి తీయడానికి అవకాశం ఉండడంపై కొంత దృష్టి పెట్టడం జరుగుతూ ఉంది. ఇమేజింగ్ విధానాన్ని ఉపయోగించి చికిత్స చేసేటప్పుడు దాని ఖచ్చితత్వంపై అతి నమ్మకంగా ఉండడం అనేది స్కానింగ్‌లో కానరాని కొన్ని కణితులను (అవి చికిత్సా ప్రణాళికలోభాగం కావు), లేదా చికిత్సా సమయంలో కదులుతూ ఉన్న భాగాలలోని కణితులనూ ( ఉదాహరణకు శ్వాసించడం కారణంగానూ, లేదా తగినంతగా రోగి కదలకపోవడంవల్లనూ) వదలివేసే అవకాశాలను పెంచుతుంది. నూతన సాంకేతిక పద్దతులు ఈ రకమైన అనిర్దిష్టతలను బాగా నియంత్రించే దిశగా అభివృద్ధి పరచబడుతున్నాయి. రియల్-టైమ్ ఇమేజింగ్, రియల్-టైమ్ సర్దుబాటుతో కలగలసిన చికిత్సా కిరణాలు దీనికి ఉదాహరణ. ఈ నూతన సాంకేతికవిజ్ఞానాన్ని ఇమేజ్-గైడెడ్ రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం(IGRT) లేదా చతుర్మితీయ రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం అంటారు.

కణ చికిత్స[మార్చు]

కణ చికిత్స (ప్రోటాన్ చికిత్స)లో శక్తివంతమైన అయనీకరణం చెందిన కణాలు ( ప్రోటాన్లు లేదా కార్బన్ అయాన్లు) కణతి లక్ష్యంవైపుగా ఎక్కుపెట్టబడతాయి.[20] ఈ కణాలు వ్యాధికి గురైన కణజాలంలోనికి చొచ్చుకొని పోతూ వున్నప్పుడు, ఆయా కణాల వ్యాప్తిచివరిదశకు చేరుకుంటుండగా వాటి మోతాదును గరిష్ట స్థాయికి (ది బ్రాగ్ పీక్) పెంచి, ఆ తరువాత దానిని (దాదాపుగా) సున్నాకు తగ్గిస్తారు. ఈ విధానంలో శక్తిని సరైన పద్ధతిలో కేంద్రీకరించేందుకూ, వ్యాధికి గురి కాని, చుట్టుపక్కలవున్న ఆరోగ్యకర కణజాలంపై తక్కువ ప్రభావాన్ని కలిగించేందుకూ వీలుంటుంది.

బ్రాచీథెరపీ[మార్చు]

రీసెర్చర్ కేట్ యాషర్, M.D. విత్ SAVI బ్రాచ్‌థెరపీ డివైస్.

బ్రాచీ థెరపీ (అంతర్గత రేడియోధార్మికచికిత్సా విధానం) లో రేడియో ధార్మికతను అందించే వనరులను వ్యాధికి గురిఅయిన భాగాలలో కాని దానికి సమీపంలో వున్న భాగాలలో కాని అమర్చడం ద్వారా చికిత్స చేస్తారు. దీనిని ఎక్కువగా గర్భాశయ ముఖద్వార,[21] ప్రొస్టేట్,[22]రొమ్ము,[23] చర్మ కేన్సర్‌[24]లను మరియు శరీరంలోని అనేక భాగాలలో[25] వచ్చే కేన్సర్ కణితులను ప్రభావవంతంగా నయం చేసేందుకు వుపయోగిస్తారు. స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం మాదిరిగానే బ్రాచీ థెరపీ విధానాన్ని కూడా ఆయా కంపెనీల వాణిజ్యపేర్లతోనే ఎక్కువగా పిలుస్తున్నారు. ఉదాహరణకు రొమ్ము కేన్సర్‌కు సంబంధించిన బ్రాచీ థెరపీ చికిత్సను SAVI, మామ్మోసైట్, కాంటుర అనే బ్రాండ్ల పేర్లతో పిలుస్తున్నారు. ప్రోస్టేట్ కేన్సర్‌కు సంబంధించి ప్రొగ్సలాన్, థెరాసీడ్, ఐ-సీడ్.

ప్రొస్టేట్ కేన్సర్‌ చికిత్సకోసం బ్రాచీ థెరపీ గింజలు ఉపయోగించబడతాయి.

బ్రాండ్ల పేర్లతో పిలుస్తున్నారు.

బ్రాచీ థెరపీలో రేడియోధార్మికత నిచ్చే వనరులను నేరుగా కేన్సర్ కణితుల వున్న ప్రదేశాలలోనే అమర్చుతారు. ఇక్కడ కేవలం ఉద్దేశింపబడిన ప్రాంతంలోనే రేడియేషన్ ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఆరోగ్యకరమైన కణజాలం దీని ప్రభావానికి దూరంగా వుండడం వల్ల ఈ ప్రమాదం తగ్గించబడుతుంది. బ్రాచీ థెరపీ యొక్క ఈ సుగుణాలు బాహ్య కాంతిపుంజ రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం కన్నా ఎంతో మెరుగైన ఫలితాలను ఇస్తాయి. ఇక్కడ కణతికి దానికున్న పరిమితిలోనే అత్యధిక మోతాదులో రేడియోధార్మికతను అందిస్తారు. దాని పరిసర ప్రాంతాలలోని ఆరోగ్యకర కణజాలానికిఅవాంఛనీయమైన నష్టం కలగకుండా తగ్గిస్తారు.[25][26] బ్రాచీ థెరపీ కోర్సును ఇతర రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానాలకు సంబంధించిన సాంకేతిక పరిఙ్ఞానం కన్నా త్వరగా అభ్యసించవచ్చు. రేడియోధార్మిక మోతాదును విడతలుగా అందిస్తూ వున్నప్పుడు విడత విడతకు నడుమ వుండే విరామంలో సజీవంగా వున్న కేన్సర్ కణాలు విభజనకు గురై అవి అభివృద్ధి చెందకుండా తగ్గించేందుకు ఈ చికిత్సా విధానం దోహద పడుతుంది.[26]

ఉదాహరణ రొమ్ముకేన్సర్‌ను నయం చేసే బ్రాచీ థెరపీలో స్థానికంగా అమర్చిన SAVI సాధనం రేడియోధార్మిక మోతాదును, దాని యొక్క విడివిడిగా నియంత్రించడానికి వీలున్న వివిధ నాళికల ద్వారా ప్రసరింప చేస్తారు ఈ విధానంలో ఆరోగ్యకర కణ జాలంపై ప్రభావం వుండడం, తద్వారా అవాంఛనీయ పరిణామాలు తలెత్తడం తగ్గుతాయి. బాహ్య కాంతిపుంజ రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం మరియు పాత పద్ధతులను ఉపయోగించి చేసే రొమ్ము బ్రాచీ థెరపీలతో పోల్చినపుడు ఇది మొరుగైనది.[27]

రేడియోధార్మిక ఐసోటోప్ చికిత్సావిధానం(RIT)[మార్చు]

క్రమబద్ధమైన రేడియో ధార్మిక ఐసోటోపు చికిత్సా విధానం ఒక లక్ష్యాధారిత చికిత్సా రూపం. రేడియో ధార్మిక అయోడిన్ వంటి ఐసోటోపుకున్న రసాయనిక ధర్మాల వలన, దానిని థైరాయిడ్ గ్రంధిని లక్ష్యంగా ప్రయోగించినపుడు, శరీరంలోని మరే ఇతర అవయవాల కన్నా వేయి రెట్లు మిన్నగా అది ఆ రేడియో ధార్మికతను శోషించుకోగలుగుతుంది. రేడియో ఐసోటోపును మార్గనిర్దేశకం చేసేందుకుగాను మరో ఇతర పరమాణువుతో గానీ లేదా ప్రతిరక్షక పదార్థంతో గానీ కలిపి కూడా లక్ష్యంగా ఉన్న కణజాలంపై ప్రయోగిస్తారు. రేడియో ధార్మిక ఐసోటోపులను శరీరంలోకి ద్రవాన్ని ఎక్కించడం{ /0} (రక్త ప్రవాహంలోనికి) లేదా మింగించడం ద్వారా ప్రయోగిస్తారు. నోటికి సంబంధించిన హానికరమైన కణితికి చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగించే మెటాఅయోడోబెంజైల్‌గ్వానిడైన్ (MIBG)ను, థైరాయిడ్ గ్రంధి క్యాన్సర్ లేదా థైరోటాక్సికోసిస్ మరియు హార్మోన్ సంబంధితమైన వాటిని చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగించే అయోడిన్-131ను, న్యూరోఎండోక్రైన్ కణితిలను (పెప్టైడ్ రిసెప్టార్ రేడియోన్యూక్లైడ్ థెరపి) చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగించే లుటెటిం-177,ఎట్రియం-90లను శరీరంలోకి ద్రవాన్ని ఎక్కించడానికి సంబంధించిన ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు. రేడియోఎంబలైజ్ కాలేయ కణతులను లేదా కాలేయంలో క్యాన్సర్ కణాలవ్యాప్తిని చికిత్స చేయడానికి కాలేయ ధమని లోకి రేడియోధార్మిక గ్లాస్ లేదా రెసిన్ మైక్రోస్పియర్లను చొప్పించడాన్ని ఇంజెక్షన్ పద్దతికి ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.

క్రమబద్దమైన రేడియోధార్మిక ఐసోటోపు చికిత్సావిధానం ఎముకల లోని క్యాన్సర్ కణాల వ్యాప్తిని అరికట్టేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. రేడియో ధార్మిక ఐసోటోపులు, వ్యాధికి గురి కాని భాగాలను మినహాయించి వ్యాధికి గురి అయిన ఎముక భాగాల లోనికి మాత్రమే పయనిస్తాయి. ఎముకల క్యాన్సర్‌ను చికిత్స చేయడానికి సాధారణంగా స్ట్రాన్షియం-89, మరియు సమారియం (153 Sm), లెక్సిడ్రోనం ఐసోటోపులను ఉపయోగిస్తున్నారు.[28]

ఎట్రియం-90తో పాటుగా కలిపి వాడే యాంటీ- CD20 మోనోక్లోనల్ యాంటీ బాడీ అయిన ఇబ్రిటుమోమాబ్ టిక్సిటాన్ (జవలిన్)ను, 2002లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ఆహార మరియు ఔషధ పాలక మండలి (FDA) ఆమోదించింది.[29] టోసిటుమొమాబ్ అయోడిన్(131 టోసిటూమోమబ్ రెజిమెన్(బెక్సర్), అనేది అయోడిన్ -131 తోపాటుగా కలిపి వాడే పేరున్న మరియు పేరులేని ఒకానొక యాంటీ-CD20 మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీ. దీనిని FDA 2003లో ఆమోదించింది.[30]. పైన పేర్కొన్న ఔషధాలన్నీ రేడియోధార్మిక వ్యాధి నిరోధక చికిత్సా, విధానంగా పిలువబడే దానికి దోహదకారులు. ఇవన్నీ దుర్గలనీయ నాన్ హాడ్జ్ కిన్స్ లింఫోమా చికిత్సకు అమోదాన్ని పొందాయి.

ఇతర ప్రభావాలు[మార్చు]

రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం తనకు తానుగా బాధను కలిగించదు. ఉపశమనానికి దోహదం చేసే తక్కువ స్థాయి మోతాదు చికిత్సల (ఉదాహరణకి ఎముకల కేన్సర్‌)కు ఉపయోగించే రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానం) వలన సైడ్ ఎఫెక్టులు కొద్దిగా గాని లేదా అసలు అవేవీ రాకుండా కాని వుండవచ్చు. చికిత్స జరిగే రోజులలో చికిత్స జరిగే్ చోట్లలో నీరుచేరడం వలన నరాలు వత్తిడికి గురై స్వల్పకాలిక నొప్పి కలగవచ్చు. ఎక్కువ మోతాదును వాడే చికిత్స విధానంలో అనేక రకాలయిన దుష్ప్రభావాలు –సైడ్-ఎపెక్టులు- చికిత్సా కాలంలోనూ (తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు), చికిత్సానంతరం నెలల తరబడి లేదా సంవత్సరాల తరబడి ( దీర్ఘ కాలిక దుష్ప్రభావాలు)గానీ లేదా తిరిగి చికిత్సను పొందిన ( సంచిత దుష్ప్రభావాలు) తర్వాత కూడా కనిపించవచ్చు. దుష్ప్రభావాల స్వభావం, తీవ్రత, వాటి కాల పరిమితి ఆయా అవయవాలు స్వీకరించే రేడియోధార్మికతను బట్టి, చికిత్సా పద్ధతిని బట్టి (రేడియోధార్మిక విధానం,దాని మోతాదు, దానిని విడతలుగా చేసే విభజన, తగిన రసాయనిక పదార్థాలతో చికిత్స చేయడం), రోగిని బట్టికూడా వివిధ రకాలుగా వుండవచ్చు.

చాలా దుష్ప్రభావాలను ముందుగానే ఊహించవచ్చు. రేడియోధార్మికత వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాల ప్రభావం చికిత్సకు గురయ్యే రోగి అవయవాలకు మాత్రమే పరిమితమై వుంటుంది. దుష్ప్రభావాలను కనీస స్థాయికి తగ్గించడం మరియు తప్పించుకోజాలని దుష్ప్రభావాల గురించి రోగికి అవగాహన కలిగించడం ఆధునిక రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానపు లక్ష్యాలలో ఒకటి.

అలసట, చర్మ వేదనం, తక్కువ లేదా ఒక స్థాయిలో నల్లగా కమలడం ప్రధానంగా కనిపించే దుష్ప్రభావాలు. చికిత్స జరుగుతుండగా ఏర్పడే అలసట చికిత్స ముగిసిన కొన్ని వారాలపాటు కొనసాగుతుంది. చికిత్స ముగిసిన తర్వాత చర్మ వేదన ఉండదు, అయితే చర్మానికి సహజంగా వుండే స్థితి స్థాపక గుణం మునుపటిలాగా వుండదు. పైన పేర్కొన్న దుష్ప్రభావాలను లేకుండా చేసుకునేందుకు రోగి రేడియోధార్మిక కేన్సర్ వైద్య నిపుణుల ద్వారా గానీ సంబంధిత నర్సుల ద్వారా గానీ అవసరమైన ఔషధాలను తీసుకోవాలి. [31]

తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు[మార్చు]

ఉపకళాకణజాల ఉపరితలానికి నష్టం వాటిల్లడం. రేడియో ధార్మిక చికిత్సా విధానం వల్ల కలిగే నష్టం ఉపకళా కణజాల ఉపరితలాలపై అలాగే నిలిచి ఉంటుంది. ఈ ప్రభావం చికిత్సకు గురయ్యే ప్రదేశం చర్మమా, నోటిలోని శ్లేష్మ స్తరమా, గ్రసనియా, పేగులలోని శ్లేష్మ స్తరమా లేక మూత్రవాహికా అన్నదానిని బట్టి ఆధారపడి వుంటుంది. ఈ దుష్ప్రభావాల స్థాయి, వాటి వలన కలిగే నష్టం, ఉపరికళాకణజాలం ఎంత మొత్తంలో ప్రభావానికి గురి అయిందన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చికిత్సా సమయంలో చర్మం గులాబీ రంగులోకి మారి కొన్ని వారాలపాటూ బాధకు లోనవుతుంది. చికిత్సా సమయంలో ఇలా బాధాకరంగా వికటించడం ఇంకా ఎక్కువగా కూడా అయి, రేడియో ధార్మిక చికిత్స ముగిసిన వారంపాటూ అలాగే ఉండే అవకాశం ఉంది. చర్మంపై ఎక్కువ ప్రభావం కూడా వుండవచ్చు. చర్మపు పై పొర ఊడిపోవటం బాధాకరంగా ఉన్నప్పటికీ ఈ బాధ త్వరలోనే తీరిపోతుంది. సహజంగానే మడతలు ఉండే చర్మపు వివిధ ప్రాంతాలయిన స్త్రీల రొమ్ము కింది భాగం, చెవి వెనుక ప్రదేశం, పొత్తికడుపు కిందిభాగాలలో దీని ప్రభావం దారుణంగా ఉంటుంది.

తల, గొంతు భాగాలు చికిత్స చేస్తున్నపుడు నోటిలో, గొంతులో తాత్కాలికంగా బాధకలగడం,పుండ్లు పడడడం సాధారణం.[32] ఇది బాగా ఎక్కువైతే మింగడం కష్టమవుతుంది.నొప్పి తగ్గించడానికి మాత్రలు వేసుకోవలసి ఉంటుంది. పోషణకు కావాలసిన ఆహారాన్ని ఇతర పద్ధతుల ద్వారా తీసుకోవలసి ఉంటుంది. గ్రసనికి నేరుగా చికిత్స చేసేటప్పుడుకాని, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ చికిత్స జరిగేటప్పుడు కానీ, ఊపిరితిత్తులతోపాటుగా గ్రసని కూడా రేడియో ధార్మిక ప్రభావానికి గురై పుండు ఏర్పడవచ్చు.

పేగులలోని దిగువ భాగాలపై నేరుగా రేడియో ధార్మికతను ప్రసరింపజేసినపుడుగానీ (పురీషనాళం లేదా పాయువు క్యాన్సర్ చికిత్సలలో), కటిభాగంలోని అవయవాలపై ( ప్రొస్టేట్, మూత్రాశయం, స్త్రీ బీజవాహిక) రేడియో ధార్మికతను ప్రసరింపజేసినపుడు కానీ, వాటిపై కూడా ఈ లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. వీటిలో క్లిష్టతరమైన లక్షణాలు పుండ్లు పడడం, నీళ్ళవిరేచనాలు, వాంతులు.

నీరుపట్టడం ( ఎడెమా లేదా ఇడెమా) రేడియోధార్మిక చికిత్స జరిగేటప్పుడు అవయవాలలో ఏర్పడే వాపు అనేక సమస్యలకు కారకమవుతుంది. ఈ వాపు మృదు కణజాలంలో నీరుచేరడం వల్ల జరుగుతుంది. మెదడులో కణితులు మరియు క్యాన్సర్ కణాల వ్యాప్తికి చికిత్స చేసేటప్పుడు అప్పటికే కపాలంలో ఒత్తిడి పెరుగుతూ ఉన్నా, లేదా కణితి వలన నాళాలలోని కుహరం (ఉదాహరణ, శ్వాసనాళం లేదా శ్వాసకోశం ) దాదాపుగా మూసుకపోయే స్థితి ఏర్పడినా దీనిని పరిగణనలోనికి తీసుకోవలసి ఉంటుంది. ఈ స్థితిలో రేడియో ధార్మిక చికిత్సతో పాటుగా శస్త్ర చికిత్స కూడా అవసరపడుతుందేమో ఆలోచించాలి. శస్త్రచికిత్స అవసరంలేదని కానీ, తగినదికాదని కానీ నిర్ధారించుకున్నాక రేడియో ధార్మిక చికిత్స సందర్భంలో ఏర్పడే నీరు పట్టడాన్ని రోగి స్టెరాయిడ్‌ల సహాయంతో తగ్గించుకోవచ్చును.

వంధత్వం. బీజకోశాలు (స్త్రీ బీజకోశాలు, పురుష బీజకోశాలు)రేడియో ధార్మికతకు చాలా సున్నితంగా స్పందిస్తాయి. రేడియోధార్మికత యొక్క ప్రభావం సాధారణ మోతాదులోనే వున్నప్పటికీ, అది వాటిపై నేరుగా పడినప్పుడు అవి బీజ కణాలను ఉత్పత్తి చేయలేవు. బీజ కోశాలు చికిత్సా ప్రాంతం కానప్పుడు, అవి రేడియోధార్మిక మోతాదునుండి పూర్తిగా మినహాయింపబడనప్పుడు చికిత్సా ప్రణాళికను శరీరంలోని అన్ని ప్రాంతాలపై రేడియోధార్మిక ప్రభావాన్ని తగ్గించే విధంగా రూపొందించుకోవాలి.

ఆలస్యంగా తలెత్తే దుష్ప్రభావాలు[మార్చు]

ఇవి చికిత్స ముగిసాక కొన్ని నెలల తర్వాత కానీ కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత కానీ వస్తాయి. రక్తకణాలలోనూ, సంధాయక కణజాలపు కణాలలోనూ క్షయం జరగడం వల్ల ఇవి వస్తాయి. ఆలస్యంగా వచ్చే అనేక ప్రభావాలను చిన్న చిన్న విడి భాగాలుగా విడగొట్టి చికిత్స చేయడం ద్వారా తగ్గించవచ్చు.

ఫైబ్రోసిస్
రేడియోధార్మికతకు గురిఅయిన కణజాలంలో తంతుయుత కణజాలం పోగుపడే ప్రక్రియ వల్ల చర్మంలోసాగే గుణం తగ్గిపోతుంది.
ఏపిలేషన్ (జుట్టు వూడడం)
1 Gy కి మించిన మోతాదును చర్మంపై ప్రయోగించినపుడు జుట్టు వూడుతుంది. రేడియోధార్మికతను ప్రయోగించిన ప్రదేశాలలో మాత్రమే ఇలా జరుగుతుంది. మోతాదు 10 Gy లకు మించినప్పుడు జుట్టు శాశ్వతంగా ఊడిపోవచ్చు. విడతలుగా మోతాదును ప్రయోగిస్తున్నప్పుడు, అది 45Gy లకు మించినపుడే జుట్టు శాశ్వతంగా ఊడిపోవడానికి అవకాశం వుంది.
పొడిబారడం.
లాలాజల గ్రంధులకు, కన్నీటి గ్రంధులకు రేడియోధార్మికతను విడతకు 2Gy చొప్పున, 30 Gy వరకూ తట్టుకునే శక్తి ఉంది. ఈ పరిమితి తీవ్రమైన తల, మెడక్యాన్సర్‌లలో దాటుతుంది. నోరు పొడిబారడం (జెరోస్టోమియా), కళ్ళు పొడిబారడం(జెరోఫ్థాల్మియా{/1)} కాల వ్యవధిలో దీర్ఘకాలిక సమస్యలుగా మారి తీవ్రమై రోగి జీవిత మన్నికను తగ్గిస్తాయి. చర్మ క్యాన్సర్ చికిత్సలో స్వేధ గ్రంధులు కూడా(బాహుమూలం వంటి ప్రదేశాలలో) అదే విధంగా ప్రభావితమై పనిచేయటం మానుకుంటాయి. కటి భాగంలో రేడియోధార్మికతను ప్రయోగించినప్పుడు యోనిలో సహజంగా తేమగా ఉండే శ్లేష్మస్తరము పొడిబారుతుంది.
లింఫెడెమ
లింఫెడెమో అనేది స్థానిక ద్రవాలు కణజాలంలో అట్లే నిలిచిపోవడం వల్ల వాపుకి గురి అయ్యే స్థితి. రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధానంలో శోషరస వ్యవస్థ విచ్ఛిన్నం అవడం వల్ల ఈ స్థితి ఏర్పడుతుంది. రొమ్ముకు రేడియోధార్మిక చికిత్స చేయించుకున్న రోగులలో ఈ సమస్య ఇది సాధారణంగా వుంటుంది. [33]
క్యాన్సర్
రేడియోధార్మికత భవిష్యత్తులో క్యాన్సర్ కారకం కావచ్చు. ఈ రకమైన ద్వితీయ హానికర లక్షణాలు చాలా తక్కువ సంఖ్యలో వెయ్యింటికి ఒక్కరిలో మాత్రమే కనిపిస్తాయి. ఇలాంటివి చికిత్సానంతరం 20-30 సంవత్సరాల తర్వాత కనిపిస్తుంటాయి. అయితే రక్త క్యాన్సర్ వంటివి 5-10 సంవత్సరాల లోపలే తిరిగి తలెత్తవచ్చు. చాలా కేసులలో ఈ రకమైన సమస్యను ముందుగానే అంచనా వేసి, ప్రాధమిక క్యాన్సర్‌ను చికిత్స చేయడం ద్వారా తగ్గిస్తారు. రోగి ఇంతకు ముందు చికిత్స చేయించుకున్న ప్రదేశాలలోనే క్యాన్సర్ తిరిగి వస్తుంది.
గుండె వ్యాధి
రొమ్ము క్యాన్సర్ RT రెజిమెన్స్‌కి చికిత్స చేశాక ఆ రేడియోధార్మికత భవిష్యత్తులో గుండె జబ్బుల ద్వారా మరణం సంభవించడానికి చాలా అవకాశాలను కలిగిస్తుంది. [34]
ఙ్ఞాపకశక్తి క్షీణించడం
తలకు రేడియోధార్మికత ద్వారా చికిత్స చేసినప్పుడు అది ఙ్ఞాపక శక్తి క్షీణించేందుకు కారణమవ్వొచ్చు.

సంచిత దుష్ప్రభావాలు[మార్చు]

ఈ ప్రక్రియలో తలెత్తే సంచిత ప్రభావాలను దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలుగా భావించి గందరగోళ పడకూడదు. స్వల్పకాలిక ప్రభావాలు త్వరలోనే కనుమరుగవుతాయి. దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలు అంతగా పట్టించుకునేవి కావు. రేడియేషన్‌కి గురి కావడం అనేది ఇప్పటికి కూడా సమస్యాత్మకమే[35].

రేడియో ధార్మిక చికిత్స ప్రమాదాలు[మార్చు]

రోగులు రేడియోధార్మిక చికిత్సకు యాదృచ్ఛికంగా పదే పదే గురికావడంలోని ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి కఠినతరమైన విధానాలు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. అయితే, తప్పులు తరచుగా జరుగుతుంటాయి; ఉదాహరణకు రేడియోధార్మిక చికిత్సా యంత్రం థెరాక్-25 1985 మరియు 1987 మధ్యన కనీసం ఆరు ప్రమాదాలకు కారణమైంది, ఈ సందర్భాలలో రోగులకు ఉద్దేశించిన డోస్ కంటే వంద రెట్లు ఎక్కువగా ఇచ్చారు; రేడియోధార్మికత మోతాదు మించి ఇవ్వడంతో ఇద్దరు నేరుగా మరణించారు కూడా. 2005 నుంచి 2010 వరకు అయిదేళ్ల కాలంలో మిస్సోరిలో ఒక ఆసుపత్రి 76 మంది రోగులకు (వీరిలో చాలామందికి మెదడు కేన్సర్ ఉంది) మోతాదు మించి రేడియో ధార్మికతకు గురిచేశారు, కొత్త రేడియోధార్మిక సామగ్రిని సరిగా అమర్చకపోవడమే దీనికి కారణం.[36] వైద్యపరమైన దోషాలు దాదాపు అరుదుగా జరుగుతున్నప్పటికీ, రేడియేధార్మిక కేన్సర్ అధ్యయన కారులు, వైద్య శస్త్రచికిత్సకారులు, రేడియోధార్మిక చికిత్సా విధాన బృందానికి చెందిన ఇతర సభ్యులు ఈ లోపాలను తొలగించడానికి ప్రత్యేక శ్రద్ధతో పని చేస్తున్నారు. అస్ట్రో లక్ష్య సురక్షకం[1] అని పిలువబడిన భద్రతాపరమైన చర్యను ప్రారంభించింది, ఇతర విషయాల వలె, ఇది కూడా దేశవ్యాప్తంగా దోషాలను నమోదు చేయడంపై దృష్టి పెట్టింది, అందుచేత ప్రతి తప్పునుంచి వైద్యులు నేర్చుకుని అవి జరగకుండా నిరోధిస్తారు. ASTRO ప్రతి చికిత్సను వీలైనంత సురక్షితమైనదిగా చేయడంకోసం రేడియోధార్మికత గురించి తమ వైద్యులను రోగులు ప్రశ్నలడిగేలా చేయడానికి ప్రశ్నల జాబితాను కూడా ప్రచురిస్తోంది. [2].

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • సెలెక్టివ్ ఇంటర్నల్ రేడియేషన్ థెరపీ
  • ఫాస్ట్ న్యూట్రాన్ థెరపీ
  • పార్టికల్ బీమ్
  • రేడియేషన్ థెరపిస్ట్
  • ఎక్స్‌టెర్నల్ బీమ్ రేడియేథెరఫీ
  • బ్రాచీథెరపీ
  • బోరోన్ న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ థెరపీ
  • చార్జ్‌డ్ పార్టికల్ థెరపీ

సూచనలు[మార్చు]

  1. Harrison LB, Chadha M, Hill RJ, Hu K, Shasha D (2002). "Impact of tumor hypoxia and anemia on radiation therapy outcomes". Oncologist 7 (6): 492–508. doi:10.1634/theoncologist.7-6-492. PMID 12490737. 
  2. http://www.ucop.edu/ott/industry/documents/Werne.pdf
  3. http://www.stillriversystems.com/products.aspx?id=50
  4. కుర్టిస్ RE, ఫ్రీడ్‌మన్ DM, రోన్ E, రీస్ LAG, హాకర్ DG, ఎడ్వర్డ్స్ BK, టక్కర్ MA, ఫ్రాముని JF Jr. (eds). కేన్సర్ నుంచి బతికి బయటపడ్డవారిలో కొత్త హానికర లక్షణాలు: సీర్ కేన్సర్ రిజిస్ట్రీస్, 1973-2000. నేషనల్ కేన్సర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ NIH Publ. సంఖ్య. 05-5302. బెతెష్టా, MD, 2006.
  5. http://www.helmholtz-muenchen.de/fileadmin/ISS/PDF/Risikoanalyse/Georgetown/Robison.pdf
  6. http://www.helmholtz-muenchen.de/fileadmin/ISS/PDF/Risikoanalyse/Georgetown/Robison.pdf
  7. సికె బంఫోర్డ్, IH కన్‌క్లర్, J వాల్టర్. వాల్టర్ మరియు మిల్లర్స్ టెక్స్ట్‌బుక్ ఆఫ్ రేడియోథెరపీ (6వ ఎడిషన్), p311
  8. “రేడియోసెన్సిటివిటీ” ఆన్ GP నోట్‌బుక్ http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm?ID=2060451853
  9. “రేడియోథెరపీ- వాట్ GPs నీడ్ టు నో” ఆన్ patient.co.uk http://www.patient.co.uk/showdoc/40002299/
  10. 10.0 10.1 10.2 కేంపాసెన్ KA, లారెన్స్ RC. "ప్రిన్సిపల్ ఆఫ్ రేడియేషన్ థెరపీ" ఇన్ పజ్‌డుర్ R, వాగ్మన్ LD, కాంపాసెన్ KA, హోస్కిన్స్ WJ (Eds) కేన్సర్ మేనేజ్‌మెంట్: ఎ మల్టీడిసిప్లినరీ అప్రోచ్. 11 ed. 2008.
  11. 11.0 11.1 "University of Alabama at Birmingham Comprehensive Cancer Center, History of Radiation Oncology" (from the Wayback Machine). Archived from the original on 2008-01-05. 
  12. http://www.rtanswers.com/aboutus/history.aspx
  13. Vaidya J. "TARGIT (TARGeted Intraoperative radioTherapy)". Retrieved 2009-09-27. 
  14. http://www.astro.org/PressRoom/PressKit/AnnualMeeting/documents/Timmerman.pdf
  15. http://www.rtanswers.com/treatmentinformation/treatmenttypes/stereotacticradiation.aspx
  16. Bucci M, Bevan A, Roach M (2005). "Advances in radiation therapy: conventional to 3D, to IMRT, to 4D, and beyond.". CA Cancer J Clin 55 (2): 117–34. doi:10.3322/canjclin.55.2.117. PMID 15761080. 
  17. Bucci M, Bevan A, Roach M (2005). "Advances in radiation therapy: conventional to 3D, to IMRT, to 4D, and beyond.". CA Cancer J Clin 55 (2): 117–34. doi:10.3322/canjclin.55.2.117. PMID 15761080. 
  18. Galvin JM, Ezzell G, Eisbrauch A, et al. (Apr 2004). "Implementing IMRT in clinical practice: a joint document of the American Society for Therapeutic Radiology and Oncology and the American Association of Physicists in Medicine". Int J Radiat Oncol Biol Phys. 58 (5): 1616–34. doi:10.1016/j.ijrobp.2003.12.008. PMID 15050343. 
  19. ఇంటెన్సిటీ మోడ్యులేటెడ్ రేడియేషన్ థెరపీ
  20. బ్రెయిన్ ట్యూమర్ రోగి 'తెలుసుకోని' చికిత్స NHSలో అందుబాటులో ఉంటుంది
  21. Gerbaulet A et al. (2005). "Cervix carcinoma". In Gerbaulet A, Pötter R, Mazeron J, Limbergen EV. The GEC ESTRO handbook of brachytherapy. Belgium: ACCO. 
  22. Ash D et al. (2005). "Prostate cancer". In Gerbaulet A, Pötter R, Mazeron J, Limbergen EV. The GEC ESTRO handbook of brachytherapy. Belgium: ACCO. 
  23. Van Limbergen E et al. (2005). "Breast cancer". In Gerbaulet A, Pötter R, Mazeron J, Limbergen EV. The GEC ESTRO handbook of brachytherapy. Belgium: ACCO. 
  24. Van Limbergen E et al. (2005). "Skin cancer". In Gerbaulet A, Pötter R, Mazeron J, Limbergen EV. The GEC ESTRO handbook of brachytherapy. Belgium: ACCO. 
  25. 25.0 25.1 Gerbaulet A et al. (2005). "General aspects". In Gerbaulet A, Pötter R, Mazeron J, Limbergen EV. The GEC ESTRO handbook of brachytherapy. Belgium: ACCO. 
  26. 26.0 26.1 Stewart AJ et al. (2007). "Radiobiological concepts for brachytherapy". In Devlin P. Brachytherapy. Applications and Techniques. Philadelphia: LWW. 
  27. యాషర్, C; బ్లెయిర్, S; వాలెస్, A; స్కాండెర్‌బర్గ్, D (2009). “ఇనిషియల్ క్లినికల్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ విత్ ది స్ట్రుట్-అడ్జస్టెడ్ వాల్యూమ్ ఇంప్లాంట్ బ్రాచ్‌థెరపీ అప్లికేటర్ ఫర్ యాక్సిలేటర్ ఫర్ యాక్సిలరేటెడ్ పార్షియల్ పార్షియల్ బ్రెస్ట్ ఇర్రేడియేషన్.” బ్రాచీథెరపీ 8 : 367-372.
  28. Sartor O (2004). "Overview of samarium sm 153 lexidronam in the treatment of painful metastatic bone disease". Rev Urol. 6 Suppl 10: S3–S12. PMC 1472939. PMID 16985930. 
  29. Fda నాన్-హాడ్కిన్ లింఫోమాకు చికిత్స చేయడానికి మొట్టమొదటి రేడియో ఫార్మసూటికల్ ప్రొడక్ట్‌ని ఆమోదిస్తుంది
  30. టోసిటుమోంబ్ అండ్ అయోడిన్ I 131 టోసిటుమోంబ్ - ఉత్పత్తి అనుమతి సమాచారం - లైసెన్సింగ్ యాక్షన్
  31. http://www.rtanswers.com/treatmentinformation/cancertypes/breast/possiblesideeffects.aspx
  32. Hall, Eric J. (2000). Radiobiology for the radiologist. Philadelphia: Lippincott Williams Wilkins. p. 351. ISBN 0781726492, 9780781726498 Check |isbn= value (help). 
  33. Meek AG (1998). "Breast radiotherapy and lymphedema.". Cancer 83 (12 Suppl American): 2788–97. doi:10.1002/(SICI)1097-0142(19981215)83:12B+<2788::AID-CNCR27>3.0.CO;2-I. PMID 9874399. 
  34. Taylor CW, Nisbet A, McGale P, Darby SC (Dec 2007). "Cardiac exposures in breast cancer radiotherapy: 1950s-1990s". Int J Radiat Oncol Biol Phys. 69 (5): 1484–95. doi:10.1016/j.ijrobp.2007.05.034. PMID 18035211. 
  35. Nieder C, Milas L, Ang KK (2000). "Tissue tolerance to reirradiation.". Semin Radiat Oncol 10 (3): 200–9. doi:10.1053/srao.2000.6593. PMID 11034631. 
  36. Bogdanich, Walt; Ruiz, Rebecca R. (25 February 2010). "Missouri Hospital Reports Errors in Radiation Doses". The New York Times. Retrieved 26 February 2010. 

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • Ash D, Dobbs J, Barrett, A (1999). Practical radiotherapy planning. London: Arnold. ISBN 0-340-70631-7. 
  • Williams JR, Thwaites DI (1993). Radiotherapy physics in practice. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. ISBN 0-19-963315-0. 
  • Lawrence Chin, MD and William Regine, MD, Editors (2008). Principles of Stereotactic Surgery. Berlin: Springer. ISBN 0-387-71069-8. 
  • రేడియోథెరపీ ఇన్ ట్రీట్‌మెంట్ , మెక్‌గ్యారీ, M (2002) AUSG బుక్స్

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

సమాచారం
వృత్తి గురించి

PACT: కేన్సర్ చికిత్స కోసం కార్యాచరణ పథకం కేన్సర్ సంరక్షణ సామర్థ్యాన్ని నెలకొల్పడానికి కార్యక్రమం మరియు రేడియేషన్ థెరిపీకి సహకరించడంతో మూడో ప్రపంచ దేశాలలో సమగ్ర కేన్సర్ నియంత్రణ

యూరోపియన్ సొసైటీ ఫర్ థెరాప్యుటిక్ రేడియాలజీ అండ్ అంకాలజీ]

అకడమిక్ క్లినికల్ ఒంకాలజీ అండ్ రేడియోబయాలజీ రీసెర్చ్ నెట్‌వర్క్: ఎ NCRI ఇనిషియేటివ్ టు రివైటలైజ్ రేడియోథెరఫీ రీసెర్చ్(UK)

హూ డజ్ వాట్ ఇన్ రేడియేషన్ ఒంకాలజీ? - రెస్పాన్సిబిలిటీస్ ఆఫ్ ది వేరియస్ పర్సనల్ వితిన్ రేడియోషన్ ఒంకాలజీ ఇన్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్

ప్రమాదాలు మరియు QA

మూస:Tumors మూస:Nuclear Technology మూస:Radiation