రోహాటిన్

రోహాటిన్ Рогатин
నగరం
రోక్సోలానీ స్క్వేర్
Flag Coat of arms
రోహాటిన్ ఉక్రెయిన్‌లో రోహాటిన్ స్థానం
నిర్దేశాంకాలు: 49°25′N 24°37′E
దేశం	Ukraine
ఒబ్లాస్ట్	ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ ఒబ్లాస్ట్
రయాన్	ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ రయాన్
హ్రోమాడా	రోహాటిన్ అర్బన్ హ్రోమాడా
స్థాపన	12వ శతాబ్దం
జనాభా  (2022)
• మొత్తం	7,521
• Estimate  (2025)	7,581
వెబ్‌సైట్	www.rohatyn.ronet.com.ua

రోహాటిన్ (Ukrainian: Рогатин, IPA: [roɦɐˈtɪn] ^ⓘ; Polish: Rohatyn) పశ్చిమ ఉక్రెయిన్ ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ ఒబ్లాస్ట్ లోని ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ రయాన్‌లో హనిలా లిపా నదిపై ఉన్న ఒక నగరం. ఉక్రెయిన్ హ్రోమాడాలలో ఒకటైన రోహాటిన్ అర్బన్ హ్రోమాడా పరిపాలనను ఇది నిర్వహిస్తుంది. జనాభా: 7,521.

పేరు

ఇది మొదటిసారిగా గలీసియా-వోల్హీనియా రాజ్యానికి చెందిన భాగంగా 1184లో చారిత్రక పత్రాలలో ప్రస్తావించబడింది. దీని పేరు రుథేనియా (ఈ ప్రదేశం ఉన్న ప్రాంతం పేరు) నుండి వచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. అయితే ఈ పట్టణ చిహ్నం జింక కొమ్మును కలిగి ఉంది, ఇది రోహాటిన్ లేదా రోగాటిన్ (స్లావిక్ పేరు) మొదటి భాగమైన "రోగ్" ("కొమ్ము") కు కారణం కావచ్చు. రెండవ భాగం "టిన్" ఒక పదంతో అనుసంధానించబడి ఉండవచ్చు, అంటే "స్టాకెట్" (కంచె). ఈ రెండు పదాలు కలిపి "కొమ్ము కంచె" అనే అర్థాన్ని ఇస్తాయి.

ఈ పట్టణ చిహ్నమైన జింక కొమ్ము చిత్రంతో ముడిపడి ఉన్న ఒక కథ కూడా ఉంది. డ్యూక్ జరోస్లావ్ ఓస్మోమిస్ల్ భార్య అడవిలో తప్పిపోయినప్పుడు, ఒక జింకను చూసింది. ఆమె జింకను అనుసరించి అడవి నుండి బయటకు వచ్చి ప్రాణాలతో బయటపడింది. ఆ డచెస్ (డ్యూక్ భార్య) అడవి నుండి బయటకు వచ్చిన ప్రదేశంలో "రోగాచ్" ("జింక") అనే పేరుతో ఒక కోట నిర్మించబడిందని చెబుతారు.

ఈ పట్టణం పేరు యుద్ధ కళలు లేదా ఎలుగుబంటి వేట కోసం ఉపయోగించే బరువైన ఈటె (బేర్ స్పియర్) అని అర్థం వచ్చే స్లావిక్ పదం "రోగాటినా" తో కూడా అనుసంధానించబడి ఉండవచ్చు. ఇది మొదట 1149లో (లారెన్షియన్ క్రానికల్) ప్రస్తావించబడింది. పోలిష్ హెరాల్డ్రీలో "రోగాసినా" అంటే బాణం తల (Broadhead).

చరిత్ర

యుద్ధాల మధ్య (ఇంటర్ బెల్లమ్) కాలంలో రోహాటిన్ వైమానిక దృశ్యం

పోలిష్ పాలనలో 1415లో, దీనికి మాగ్డెబర్గ్ హక్కులు మంజూరు చేయబడ్డాయి. ఆ తరువాత ఇది ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య, ఉత్పాదక పట్టణంగా అభివృద్ధి చెందింది. 1520లో, ఈ ప్రాంతంపై క్రిమియన్ టాటర్లు దాడి చేశారు. రోహాటిన్ కు చెందిన రోక్సెలానాను బంధించి ఒట్టోమన్ కోర్టుకు అమ్మేశారు. అక్కడ ఆమె సులేమాన్ ది మాగ్నిఫిసెంట్ ఉంపుడుగత్తెగా, తరువాత చట్టబద్ధమైన భార్యగా (హసేకి సుల్తాన్) మారింది. 16వ శతాబ్దంలో రోహాటిన్‌లో ఐకాన్ పెయింటింగ్ ప్రసిద్ధ పాఠశాల పుట్టుకొచ్చింది. 1580లలో ఒక ఆర్థడాక్స్ బ్రదర్‌హుడ్ స్థాపించబడి స్టారోపెజియన్ (స్థానిక బిషప్ నియంత్రణ నుండి మినహాయించబడిన మఠం) హోదాను పొందింది. 1772లో పోలాండ్ మొదటి విభజన తరువాత, రోహాటిన్ ఆస్ట్రియా ఆక్రమణలో ఒక కౌంటీ కేంద్రంగా మారింది. 1909లో అక్కడ ఒక ఉక్రేనియన్ వ్యాయామశాల, 1931లో ఒక మైనర్ థియోలాజికల్ సెమినరీ స్థాపించబడ్డాయి. 1910లో, పట్టణ జనాభాలో సగం మంది యూదులు. పోలాండ్ రెండవ రిపబ్లిక్ సమయంలో (ఇంటర్ వార్ పీరియడ్) పట్టణం పోలిష్ పాలనలో ఉంది.

చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరం	జనాభా	±%
1921	5,736	—
1931	7,513	+31.0%
2022	7,521	+0.1%
Source:

సెప్టెంబర్ 1939లో జర్మన్-సోవియట్ పోలాండ్ దండయాత్రతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. ఆ సమయంలో పట్టణం 1941 వరకు సోవియట్ యూనియన్ ఆక్రమణలో ఉంది, తరువాత 1944 వరకు జర్మనీ ఆధీనంలో ఉంది. ఆ తర్వాత తిరిగి సోవియట్ యూనియన్ ఆక్రమించింది, ఇది 1945లో పోలాండ్ నుండి దీనిని కలుపుకుంది. 1939లో, ఇది సోవియట్ ఉక్రెయిన్‌లో భాగమై నగర హోదాను పొందింది.

నేడు రోహాటిన్ ఒక ముఖ్యమైన హైవే జంక్షన్; దాని నివాసులలో 26 శాతం మంది రవాణా పరిశ్రమలో పనిచేస్తున్నారు.

18 జూలై 2020 వరకు రోహాటిన్ రయాన్‌కు రోహాటిన్ పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉండేది. జూలై 2020లో ఉక్రెయిన్ పరిపాలనా సంస్కరణలో భాగంగా రయాన్ రద్దు చేయబడింది, ఇది ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ ఒబ్లాస్ట్ రయాన్ల సంఖ్యను ఆరుకి తగ్గించింది. రోహాటిన్ రయాన్ ప్రాంతం ఇవానో-ఫ్రాంకివ్స్క్ రయాన్‌లో విలీనం చేయబడింది.

నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత ఓల్గా తోకార్జుక్ రాసిన ది బుక్స్ ఆఫ్ జాకబ్ (మాగ్నమ్ ఓపస్) రోహాటిన్‌లో ప్రారంభమవుతుంది.

యూదుల సంఘం

నగరంలో యూదుల స్థావరం 15, 16 వ శతాబ్దాలలో స్థాపించబడి ఉండవచ్చు. కింగ్ వ్లాడిస్లావ్ IV వాసా మార్చి 27, 1633న అధికారాలను (అధికారిక హక్కులు కల్పిస్తూ) జారీ చేసే వరకు యూదులు హక్కుల లేమితో బాధపడ్డారు. పోలాండ్‌లోని ఇతర సమకాలీన యూదు సంఘాల మాదిరిగానే ఒక కౌన్సిల్, ఒక పరిపాలనా సిబ్బంది నేతృత్వంలో ఒక వ్యవస్థీకృత యూదు సంఘం స్థాపించబడింది. ఈ సంఘం ఎల్వివ్ జిల్లా కమ్యూనిటీ కౌన్సిల్‌లో భాగంగా ఉండేది.

పోలాండ్‌లో సబ్బటై జేవి కార్యకలాపాల కాలంలో, ఉద్యమ నాయకత్వంలో భాగంగా పరిగణించబడే స్జోర్ కుటుంబం అతని కోసం పని చేసింది. రోహాటిన్‌కు చెందిన రబ్బీ డేవిడ్ మోషే అవ్రహం ఇష్ ట్రెవిష్, అష్కెనాజీ (రబ్బీ ఆడమ్) సబ్బటియన్ మద్దతుదారులను వ్యతిరేకించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. తరువాత, స్జోర్ కుటుంబం జాకబ్ ఫ్రాంక్ ఉద్యమ నాయకత్వంలో భాగమైంది; కుటుంబ సభ్యులు సోలమన్ స్జోర్, అతని తండ్రి ఎలీషా స్జోర్ 1759లో యూదులు, ఫ్రాంకిస్టుల మధ్య జరిగిన ప్రసిద్ధ వివాదంలో పాల్గొన్నారు. ఫ్రాంకిజంలో రోహాటిన్‌కు చెందిన స్జోర్ కుటుంబ ప్రమేయం తరువాత ఓల్గా తోకార్జుక్ నవల ది బుక్స్ ఆఫ్ జాకబ్‌లో నాటకీకరించబడింది.

స్ట్రాటిన్ హసిడిక్ రాజవంశ శాఖ స్థాపకుడు రబ్బీ ఉరి ఆఫ్ రోహాటిన్, 1848లో లాగ్ బాఒమెర్‌లో మరణించారు. అతని సమాధి ఆ సెలవుదినం కోసం తూర్పు ఐరోపాలో ఒక ప్రధాన పుణ్యక్షేత్రంగా మారింది. 2013లో లాగ్ బాఓమెర్ ముందు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం, కమ్యూనిస్ట్ యుగంలో స్మశానవాటికను అపవిత్రం చేసిన తరువాత పేవింగ్ రాయిగా ఉపయోగించబడిన అసలు హెడ్‌స్టోన్ (సమాధి రాయి) తిరిగి పొందబడి దాని స్థానంలో పునరుద్ధరించబడింది. అంతకు ముందు రోహాటిన్‌లో పెద్ద హసిడిక్ సంఘం ఉండేది; ముఖ్యంగా, 1820లో రోహాటిన్ రబ్బీగా 'యామ్ హాటాల్ముడ్' రచయిత రబ్బీ మోషే యెహోషువా హెషెల్ ఓరెన్‌స్టీన్ ఉండేవాడు.

1868లో ఆస్ట్రియన్ ప్రభుత్వం యూదులకు సమాన హక్కులు కల్పించింది. 19వ శతాబ్దం చివరలో జియోనిస్ట్ ఉద్యమం పట్టు సాధించడం ప్రారంభించింది. "బ్నీ జియోన్" (హోవేవెయ్ జియోన్) శాఖ షాలోమ్ మెల్ట్జర్ చేత స్థాపించబడింది. ఈయన జాతీయ కమిటీకి ఎన్నికయ్యాడు, తరువాత మిజ్రాచి ఉద్యమానికి స్థాపకుడయ్యాడు. గలీసియాలో (1905) మొదటి హీబ్రూ పాఠశాల స్థాపనను ఈ పట్టణం చూసింది. ప్రసిద్ధ పండితులు దీని విద్యా వ్యవస్థలో బోధించారు. వీరిలో పోలాండ్‌లోని హీబ్రూ ఉపాధ్యాయ సంఘం స్థాపకుడు రాఫెల్ షెర్మాన్, రచయిత జెవి స్కార్ఫ్‌స్టీన్ ఉన్నారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1914లో యూదుల నివాస ప్రాంతాన్ని రష్యన్ సైన్యం తగులబెట్టింది, యూదుల జనాభాలో ఎక్కువ భాగం ప్రవాసానికి పంపబడింది.

హోలోకాస్ట్

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో సుమారు 3,000 మంది యూదులు రోహాటిన్‌లో నివసించారు. ఇది దాని నివాసులలో సగం మందిని కలిగి ఉంది. వారు ప్రధానంగా వాణిజ్యం, చేతిపనులు, వృత్తిపరమైన సేవల ద్వారా జీవనోపాధి పొందారు. సెప్టెంబర్ 18, 1939 న రెడ్ ఆర్మీ రోహాటిన్‌ను ఆక్రమించిన తరువాత యూదు మత, రాజకీయ కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయి, సినాగోగ్‌లు (యూదు ప్రార్థనా మందిరాలు) మాత్రమే తెరిచి ఉంచబడ్డాయి.

ఆపరేషన్ బార్బరోస్సా సమయంలో జూలై 1941లో పట్టణాన్ని జర్మన్లు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ష్లోమో అమరాంట్ నేతృత్వంలో ఒక జుడెన్‌రాట్ (యూదు మండలి) స్థాపించబడింది. 1941 చివరలో, పరిసర ప్రాంతాల నుండి యూదులను తీసుకువచ్చి ఒక నివాస ప్రదేశం (ఘెట్టో) సృష్టించబడింది. పొటోక్, జాలిపీ, చెర్చే, బాబిన్ట్సీ, పిడ్కామిన్ గ్రామాల నుండి యూదులను ఈ ఘెట్టోకు పంపించారు. తరువాత బుర్‌ష్టిన్, బుకాచివ్ట్సీ, నైహినీచి, ఖోడోరివ్, బోల్‌షివ్ట్సీ, లిపిస్ గోర్న్, లిపిస్ డోల్న్ నుండి కూడా యూదులను అక్కడికి పంపించారు. ఘెట్టోలో ఒక భూగర్భ ఉద్యమం పనిచేసింది, జిల్లా అడవులలో మూడు పక్షపాత సమూహాలు (పార్టిసాన్స్) చురుకుగా ఉన్నాయి.

• మార్చి 20, 1942: స్థానిక రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలోని షూటింగ్ పిట్స్ (హత్య గుంటలు)లో సుమారు 2,000 మంది యూదులు హత్య చేయబడ్డారు.
• సెప్టెంబర్ 2, 1942: సుమారు 1,000 మంది యూదుల రవాణా బెల్జెక్ నిర్మూలన శిబిరానికి పంపబడింది.
• డిసెంబర్ 1942: మరో 1,500 మంది యూదుల రవాణా పంపబడింది.

స్టానిస్లావోవ్ ఎస్ఎస్ స్టేషన్ (నాజీల పారామిలటరీ సంస్థ) నుండి ఎస్ఎస్ అధికారి హన్స్ క్రుగెర్, అతని మనుషులు యూదుల నిర్మూలనను చేపట్టారు. జూన్ 6, 1943 న జర్మన్లు, ఉక్రేనియన్ సహకారులు ఘెట్టోను తగులబెట్టారు. మూడు రోజుల పాటు మిగిలిన యూదులను వేటాడి స్మశానవాటికలోని గుంటల వద్దకు తీసుకెళ్లి కాల్చి చంపారు.

ఘెట్టో రద్దు సమయంలో, ముందుగా సిద్ధం చేసిన అనేక బంకర్లు, దాగివున్న ప్రదేశాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఈ బంకర్ల మభ్యపెట్టే విధానం (క్యామోఫ్లాజ్) జర్మన్లు వాటిని కనుగొనడం కష్టతరం చేసింది, అనేకం ఇన్‌ఫార్మర్ల ద్వారా మాత్రమే కనుగొనబడ్డాయి. ఈ కష్టం ఎస్ఎస్-గ్రూపెన్‌ఫ్యూరర్ ఫ్రిట్జ్ కట్జ్‌మాన్ నివేదికలో నమోదు చేయబడింది. "స్టాలిన్గ్రాడ్" అనే మారుపేరున్న ఒక కేంద్ర బంకర్‌ను కనుగొనే ప్రయత్నాన్ని వివరించే ఈ నివేదిక, ఐచ్‌మన్ విచారణ సమయంలో సాక్ష్యంగా సమర్పించబడింది. గెస్టాపో ప్రధాన కార్యాలయపు నేలమాళిగ కింద నిర్మించబడిన మరొక బంకర్ యుద్ధం తరువాత ప్రసిద్ధి చెందింది; దానిలోని చాలామంది నివాసులు బ్రతికి బయటపడగలిగారు. కొన్ని సందర్భాల్లో, బంకర్లలో దాక్కున్న వారు కనుగొనబడినప్పుడు సాయుధులై తిరిగి పోరాడారు.

జూలై 24, 1944 న రెడ్ ఆర్మీ చేత రోహాటిన్ విముక్తి పొందింది. పట్టణం, పరిసర గ్రామాల నుండి సుమారు 30 మంది యూదులు ఘెట్టో బంకర్లలో దాక్కొని బ్రతికారు. ఇతరులు ప్రారంభ ఆక్రమణ సమయంలో తూర్పు వైపు పారిపోవడం ద్వారా లేదా అడవులలో దాక్కోవడం ద్వారా బ్రతికారు. శ్రేయర్ (శరీర్) కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రముఖ కేసు (ఎలీజర్ ఇట్జాక్, అతని ఇద్దరు కుమారులు) రద్దు సమయంలో వారి సొంత గ్రామమైన జురోవ్‌కు పారిపోయారు. యుద్ధానికి ముందు తండ్రికి తెలిసిన స్థానిక గ్రామస్థుడు మిఖాయిల్ బ్లాగే వారిని దాచిపెట్టాడు. ఈ కుటుంబం బ్రతికి బయటపడింది. ఇద్దరు కుమారులు తరువాత ఇజ్రాయెల్‌లో నివసించారు. జనవరి 2004లో మిఖాయిల్ బ్లాగే, అతని భార్యను 'యాడ్ వాషెమ్' రైటియస్ అమాంగ్ ది నేషన్స్ (నాజీ హోలోకాస్ట్ సమయంలో యూదులను రక్షించిన వారు) గా గుర్తించింది.

యుద్ధం తరువాత, ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు ఇజ్రాయెల్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, దక్షిణ అమెరికాతో సహా వివిధ ప్రదేశాలకు వలస వెళ్ళారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో అలెగ్జాండర్ కిమెల్ ఉన్నాడు, ఇతను తన రచనలలో ఘెట్టోలో జీవితాన్ని వివరించాడు.

స్మారక కట్టడాలు

• రాతి చర్చ్ ఆఫ్ ది నేటివిటీ ఆఫ్ ది థియోటోకోస్ (14 వ శతాబ్దం చివరి నాటిది)
• 13 వ, 14 వ శతాబ్దాల నాటి పట్టణ గోడలు, ద్వారం అవశేషాలు
• అద్భుతమైన ఐకానోస్టాసిస్ (1647-1650) తో ఉన్న చెక్క చర్చ్ ఆఫ్ ది హోలీ స్పిరిట్ (1644-1645) యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉంది
• డొమినికన్ మఠం శిధిలాలు (1614)
• పునరుజ్జీవనోద్యమ శైలిలో ఉన్న రోమన్ కాథలిక్ సెయింట్ నికోలస్ చర్చి (1666)
• చెక్కతో చేసిన సెయింట్ నికోలస్ చర్చి (1729).
• లెనిన్ విగ్రహం స్థానంలో నాస్తియా లిసోవ్స్కా విగ్రహం (హ్యూరెమ్ సుల్తాన్) (1999)

ప్రముఖ వ్యక్తులు

సులేమాన్ ది మాగ్నిఫిసెంట్ ప్రధాన భార్య (కన్సార్ట్), ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో హసేకి సుల్తాన్ అయిన హ్యూరెమ్ సుల్తాన్ (రోక్సెలానా)

• హ్యూరెమ్ సుల్తాన్ (రోక్సెలానా), ఒట్టోమన్ సుల్తాన్ సులేమాన్ ది మాగ్నిఫిసెంట్ ప్రధాన భార్య (కన్సార్ట్), ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యంలో మొదటి హసేకి సుల్తాన్ (సుల్తాన్ భార్య), సులేమాన్ వారసుడైన సెలిమ్ II తల్లి. సుల్తానేట్ ఆఫ్ విమెన్ అని పిలువబడే కాలాన్ని ఆమె ప్రారంభించింది, ఒట్టోమన్, యూరోపియన్ చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన, ప్రభావవంతమైన మహిళలలో ఒకరిగా నిలిచింది. ఆమె తన భర్తతో కలిసి ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం రాష్ట్ర, విదేశీ వ్యవహారాలను ప్రభావితం చేస్తూ పాలించిన 16వ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రభావవంతమైన మహిళలలో ఒకరు.
• లెస్సియా లెస్కివ్, ఉక్రేనియన్ స్పోర్ట్ షూటర్
• ఇవాన్ క్రిపియాకెవిచ్, ఉక్రేనియన్ చరిత్రకారుడు, విద్యావేత్త, ఎల్వివ్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్, ఉక్రెయిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్సెస్ డైరెక్టర్. ఇతను రోహాటిన్‌లో పనిచేశాడు.
• సిల్వియా లెడెర్మాన్, హోలోకాస్ట్ సర్వైవర్

చిత్రమాలిక

• 
  నేటివిటీ ఆఫ్ బ్లెస్డ్ వర్జిన్ మేరీ ఉక్రేనియన్ కాథలిక్ చర్చి
• 
  హోలీ స్పిరిట్ చర్చి
• 
  కాథలిక్ సెయింట్ నికోలస్ చర్చి
• 
  చర్చ్ ఆఫ్ సెయింట్ నికోలస్
• 
  రోహాటిన్ (పశ్చిమ ఉక్రెయిన్) కు చెందిన ఫాస్ట్ ఫ్యామిలీ యూదు సంగీతకారులు, 1912

స్థానం

స్థానిక మార్గదర్శి

ప్రాంతీయ మార్గదర్శి

గమనికలు

రోక్సోలానా, నాస్తియా లిసోవ్స్కా

బాహ్య లింకులు

• ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ఉక్రెయిన్‌లో రోహాటిన్
• రోహాటిన్ వెబ్‌సైట్
• యూదుల రోహాటిన్
• జ్యూయిష్ హిస్టరీ ఇన్ గలీసియా అండ్ బుకోవీనాలో రోహాటిన్‌లోని యూదుల ప్రదేశాల ఛాయాచిత్రాలు
• రోహాటిన్ ఛాయాచిత్రాలు, చరిత్రతో కూడిన సైట్ Archived 2014-02-03 at the Wayback Machine
• రోహాటిన్ డిస్ట్రిక్ట్ రీసెర్చ్ గ్రూప్
• రోహాటిన్ జ్యూయిష్ హెరిటేజ్
• గెషర్ గలీసియా - గలీసియా యూదు వంశవృక్షం, దాని యూదుల సంస్కృతి, వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి అంకితం చేయబడిన సమూహం