లవీవ్
లవీవ్
| |
|---|---|
లవీవ్ చారిత్రక కేంద్రం లవీవ్ ఒపెరా డోర్మిషన్ చర్చి మార్కెట్ స్క్వేర్ లవీవ్ విశ్వవిద్యాలయం సెయింట్స్ ఓ. మరియు ఇ. చర్చి రైల్వే స్టేషన్ | |
| మారుపేర్లు: సింహపు (లియో) నగరం,[1] బాండర్స్టాడ్ట్ (వ్యంగ్యంగా) | |
| Motto: "లవీవ్ ప్రపంచానికి తెరిచి ఉంది" | |
| నిర్దేశాంకాలు: 49°50′33″N 24°01′56″E / 49.84250°N 24.03222°E | |
| దేశం | |
| ఒబ్లాస్ట్ | లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్ |
| రైయాన్ | లవీవ్ రైయాన్ |
| హ్రోమాడా | లవీవ్ పట్టణ హ్రోమాడా |
| స్థాపన | 1256 |
| టౌన్ హక్కులు | 1356 |
| ప్రభుత్వం | |
| • మేయర్ | ఆండ్రీ సదోవీ (సెల్ఫ్ రిలయన్స్) |
| విస్తీర్ణం | |
| 148.9 కి.మీ2 (57.5 చ. మై) | |
| • Metro | 4,975 కి.మీ2 (1,921 చ. మై) |
| ఎత్తు | 296 మీ (971 అ.) |
| జనాభా (2025)[2] | |
| 7,23,403 | |
| • ర్యాంకు | ఉక్రెయిన్లో 5వది |
| • జనసాంద్రత | 4,900/కి.మీ2 (13,000/చ. మై.) |
| • Urban | 7,20,797 |
| • మెట్రో | 11,41,119 |
| నివాస పేరు | లియోపాలిటన్ |
| టైమ్ జోన్ | UTC+2 (తూర్పు యూరోపియన్ సమయం (EET)) |
| • Summer (DST) | UTC+3 (ఈస్టర్న్ యూరోపియన్ సమ్మర్ టైమ్ (EEST)) |
| పోస్టల్ కోడ్లు | 79000–79490 |
| Area code | +380 32(2) |
| లైసెన్స్ ప్లేట్ | BC, HC (2004కి ముందు: ТА, ТВ, ТН, ТС) |
| వెబ్సైట్ | |
| యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం | |
| Official name | లవీవ్ - చారిత్రక కేంద్రం సముదాయం |
| ప్రాతిపదిక | ii, v |
| మూలం | 865 |
| శాసనం | 1998 (22nd సెషన్ ) |
| అంతరించేవి | 2023–ప్రస్తుతం |
| ప్రాంతం | 2,441 ha (6,030 acres) |
లవీవ్[a] అనేది జనాభా (2025 అంచనా ప్రకారం 723,403) పరంగా ఉక్రెయిన్లో ఐదవ అతిపెద్ద నగరం, అలాగే దేశ పశ్చిమ భాగంలో అతిపెద్ద నగరం.[5] ఇది లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్, లవీవ్ రైయాన్ పరిపాలనా కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది,[6] ఉక్రెయిన్ ప్రధాన సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఇది ఒకటి. నగరంలో లవీవ్ అర్బన్ హ్రోమాడా పరిపాలనా భవనాలు కూడా ఉన్నాయి. రుథేనియా రాజు డానియెల్ పెద్ద కుమారుడు లియో I ఆఫ్ గలీసియా పేరు మీదుగా లవీవ్కు ఈ పేరు పెట్టారు. చరిత్రలో నగరానికి అనేక పేర్లు ఉండేవి.
14వ శతాబ్దంలో హాలిచ్, చెల్మ్, బెల్జ్, ప్రెజెమిస్ల్ నగరాలను అధిగమించి చారిత్రక రెడ్ రుథేనియా, గలీసియా ప్రాంతాల కేంద్రంగా లవీవ్ అవతరించింది. గలీసియా-వోల్హీనియా రాజ్యానికి ఇది 1272 నుండి 1340 వరకు రాజధానిగా ఉండేది.[7] వారసత్వ యుద్ధంలో పోలాండ్ రాజు కాసిమిర్ III ది గ్రేట్ చేతిలోకి ఈ నగరం వెళ్ళింది. 1356లో, కాసిమిర్ ది గ్రేట్ దానికి టౌన్ హక్కులను మంజూరు చేశాడు. 1434 నుండి, ఇది పోలాండ్ రాజ్యంలోని రుథేనియన్ వోయివోడెషిప్ ప్రాంతీయ రాజధాని. 1772లో, పోలాండ్ మొదటి విభజన తరువాత, పోలిష్-ఆధిపత్య గలీసియా లాడోమేరియా హాబ్స్బర్గ్ అర్ధ-స్వయంప్రతిపత్త రాజ్యానికి ఈ నగరం రాజధానిగా మారింది. 1918, 1939 మధ్య రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్లో ఈ నగరం ఎల్వావ్ వోయివోడెషిప్ కేంద్రంగా ఉంది. ఈ కాలంలో ఎల్వావ్ స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్, ఎల్వావ్ హిస్టారికల్ స్కూల్, ఎల్వావ్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ వంటి విద్యా సంస్థలతో పాటు నగర సంస్కృతి, పరిశ్రమలు వృద్ధి చెందాయి. 1939లో జర్మన్-సోవియట్ పోలాండ్పై దండెత్తిన తర్వాత ఎల్వావ్ను సోవియట్ యూనియన్ ఆక్రమించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఇది సోవియట్, జర్మన్ ఆక్రమణలను దాటుకుని చాలా వరకు చెక్కుచెదరకుండా మనుగడ సాగించింది. ఫిబ్రవరి 1946లో ఉక్రేనియన్ సోవియట్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లిక్లో భాగమైన ఈ నగరం యుద్ధానికి పూర్వపు జనాభాలో 80-90% కోల్పోయింది. 1991లో సోవియట్ యూనియన్ రద్దుతో లవీవ్ ఉక్రెయిన్లో భాగంగా నిలిచిపోయింది. నగరం చారిత్రక కేంద్ర భాగం కోబ్లెస్టోన్ (గుండ్రటి రాళ్లు పరచిన) వీధులతో పునరుజ్జీవనం, బరోక్, నియో-క్లాసిసిస్ట్, ఆర్ట్ నోయువే వంటి వాస్తుశిల్పాల సమ్మేళనంతో ఉంది. చారిత్రాత్మక నగర కేంద్రం యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉంది. ఉక్రెయిన్పై రష్యా దండయాత్ర కారణంగా ఇది అంతరించిపోతున్న ప్రదేశాల జాబితాలో చేర్చబడింది.
లవీవ్ విశ్వవిద్యాలయం, లవీవ్ పాలిటెక్నిక్ వంటి అనేక పరిశ్రమలు, ఉన్నత విద్యా సంస్థలు లవీవ్లో ఉన్నాయి. లవీవ్ ఫిల్హార్మోనిక్ అకడమిక్ సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రా, లవీవ్ థియేటర్ ఆఫ్ ఒపెరా అండ్ బ్యాలేతో సహా పలు సాంస్కృతిక సంస్థలకు ఈ నగరం నిలయం.[8]
పేర్లు, చిహ్నాలు
[మార్చు]
లవీవ్ నగరాన్ని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్, లవీవ్ సిటీ కౌన్సిల్ లోగో, బ్యానర్ అనేవి అధికారికంగా ఆమోదించబడిన లవీవ్ చిహ్నాలు. వాస్తుశిల్ప, చారిత్రక స్మారక కట్టడాల పేర్లు లేదా చిత్రాలను కూడా నగర చిహ్నాలుగా పరిగణిస్తారు.[9] నగర ఆధునిక కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ 14వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నాటి సీల్ (ముద్ర) ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఆధునిక ముద్రలో మూడు టవర్లు ఉన్న రాతి ద్వారం కనిపిస్తుంది, ఆ ద్వారం గుండా బంగారు రంగులో ఉన్న సింహం నడుస్తున్నట్లు ఉంటుంది. నగరపు కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్ ఉన్న కవచాన్ని కలిగి ఉన్న లవీవ్ పెద్ద కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్కు మూడు అంచులున్న వెండి కిరీటం ఉంటుంది, దీనిని సింహం, పురాతన యోధుడు పట్టుకుని ఉంటారు.
లవీవ్ జెండా నీలి రంగు చతురస్రపు బ్యానర్, దానిపై నగర చిహ్నం, అంచులలో పసుపు, నీలం రంగుల త్రిభుజాలు ఉంటాయి. లవీవ్ లోగోలో ఐదు రంగుల టవర్ల చిత్రం ఉంటుంది, వాటి కింద "లవీవ్ - ఓపెన్ టు ది వరల్డ్" (లవీవ్ ప్రపంచానికి తెరిచి ఉంది) అనే నినాదం ఉంటుంది.[10] లాటిన్ పదం సెంపర్ ఫిడెలిస్ ('ఎల్లప్పుడూ విశ్వాసపాత్రం') 1936-1939 ల నాటి మునుపటి కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్స్పై నినాదంగా ఉపయోగించబడింది కానీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత దీనిని ఉపయోగించలేదు.
చరిత్ర
[మార్చు]
గలీసియా-వోల్హీనియా రాజ్యం సుమారు 1250–1340
పోలాండ్ రాజ్యం 1340–1569
పోలాండ్ (మొదటి రిపబ్లిక్) 1569–1772
ఆస్ట్రియా/ఏ.హెచ్ సామ్రాజ్యం 1772–1918
పోలాండ్ (రెండవ రిపబ్లిక్) 1918–1939
Soviet Union (
Ukrainian SSR) 1939–1941 (ఆక్రమణ)
Nazi Germany (జనరల్ గవర్నమెంట్) 1941–1944 (ఆక్రమణ)
Soviet Union (
Ukrainian SSR) 1944–1991
Ukraine 1991–ప్రస్తుతం
లవీవ్ ప్రాంతం ఐదవ శతాబ్దం నాటికి స్థిరపడిందని పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు నిరూపించారు,[11] లైచాకివ్స్కీ జిల్లాలోని చెర్నెచా హోరా-వొజ్నెసెన్స్క్ వీధిలోని గోర్డ్ కు వైట్ క్రొయేట్స్ ఆపాదించారు.[12] లవీవ్ నగరాన్ని 1250లో గలీసియా రాజు డానియల్ తన కుమారుడు లియో గౌరవార్థం ఎల్విహోరోడ్ పేరుతో స్థాపించాడు,[13][14] మిర్హోరోడ్, షార్హోరోడ్, నొవోహొరోడ్-సివర్స్కీ, బిల్హొరోడ్, హొరోడిష్చే, హొరొడోక్ వంటి ఉక్రేనియన్ నగరాల పేర్లకు అనుగుణంగా ఈ పేరు కూడా ఉంది.
అంతకుముందు ఇక్కడ ఒక పొడుగుపాటి మార్కెట్ స్క్వేర్ అమరికతో ఒక బరోగ్ (చిన్న పట్టణం) రూపంలో ఒక స్థావరం ఉండేది. 1240 బాటు ఖాన్ దాడి తర్వాత డానియల్ స్థాపించిన ఈ స్థావరం తదుపరి పునర్నిర్మాణం.[15][16]
1261లో మంగోలులు లవీవ్పై దండెత్తారు.[17] కోట నాశనం కావడం నుండి పట్టణాన్ని పూర్తిగా నేలమట్టం చేయడం వరకు అనేక ఆధారాలు ఈ సంఘటనల గురించి వివరిస్తాయి. మంగోలుల జనరల్ బురుండాయ్ ఆదేశాలపై ఇది జరిగిందని అన్ని ఆధారాలు అంగీకరిస్తున్నాయి. నగర నాశనానికి బురుండాయ్ ఆదేశాలు ఇచ్చాడని షెవ్చెంకో సైంటిఫిక్ సొసైటీ పేర్కొంది. 1261లో "బురుండాయ్ వాసిల్కోతో ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు నాతో శాంతియుతంగా ఉన్నందున మీ కోటలన్నింటినీ నేలమట్టం చేయి'" అని గలీసియన్-వోల్హీనియన్ క్రానికల్ పేర్కొంది.[18] కచ్చితంగా కోటలన్నింటినీ కూల్చేయాలని ఆజ్ఞాపించినట్లు బేసిల్ ద్మిత్రిషిన్ పేర్కొన్నారు: "మీకు నాతో శాంతి కావాలంటే, మీ పట్టణాల (అన్ని కోటలను) నాశనం చేయండి".[19]
డానియల్ మరణం తరువాత, 1270లో కింగ్ లియో పట్టణాన్ని పునర్నిర్మించాడు, లవీవ్ను తన నివాసంగా ఎంచుకున్నాడు,[17] దానిని గలీసియా-వోల్హీనియా రాజధానిగా మార్చాడు.[20] 1280 సమయంలో ఆర్మేనియన్లు గలీసియాలో నివసించేవారు, వీరు ప్రధానంగా తమ సొంత ఆర్చ్ బిషప్ను కలిగి ఉన్న లవీవ్లో ఉన్నారు.[21]
13వ, 14వ శతాబ్దాల ప్రారంభంలో, కొన్ని గలీసియన్-శైలి రాతి చర్చిలు మినహా, లవీవ్ చాలా వరకు చెక్క నగరంగా ఉండేది. సెయింట్ నికోలస్ చర్చి వంటి వాటిలో కొన్ని పూర్తిగా పునర్నిర్మించిన రూపంలో ఉన్నప్పటికీ నేటికీ నిలిచి ఉన్నాయి.[22] 1340లో గ్రాండ్ డచీ ఆఫ్ లిథువేనియా వారసత్వంగా పొందిన ఈ పట్టణాన్ని 1349 వరకు లిథువేనియన్ యువరాజు లియుబర్టాస్కు ఇష్టుడైన వోయివోడ్ ద్మిత్రో డెడ్కో పాలించాడు.[23]
13వ, 14వ శతాబ్దాలలో ఆర్మేనియాపై సల్జుక్, మంగోలుల దండయాత్రల నుండి పారిపోతున్న 50,000 మంది ఆర్మేనియన్లకు ఈ నగరం, ప్రాంతం గమ్యస్థానంగా మారింది.[24]
గలీసియా-వోల్హీనియా యుద్ధాలు
[మార్చు]1339లో గలీసియా-వోల్హీనియా ప్రిన్సిపాలిటీ వారసత్వ యుద్ధాల సమయంలో, పోలాండ్ రాజు కాసిమిర్ III ది గ్రేట్ ఒక యాత్ర చేపట్టి 1340లో నగరాన్ని పట్టుకున్నాడు, పాత రాచరికపు కోటను తగలబెట్టాడు.[17] పోలాండ్ అంతిమంగా 1349లో లవీవ్, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ప్రాంతంపై నియంత్రణ సాధించింది. అప్పటి నుండి ఇక్కడి ప్రజలను పోలోనిజ్ చేయడానికి, క్యాథలిసైజ్ చేయడానికి ప్రయత్నించారు.[25] హాలిచ్-వోలిన్ యుద్ధాల సమయంలో 1351లో లిథువేనియన్లు లవీవ్ భూమిని నాశనం చేశారు,[26] 1353లో డ్యూక్ లియుబర్టాస్ చేత లవీవ్ దోచుకోబడి ధ్వంసం చేయబడింది.[27][28]
కాసిమిర్ ఒక బేసిన్లో కొత్త నగర కేంద్రాన్ని నిర్మించాడు (లేదా కొత్త పట్టణాన్ని స్థాపించాడు), దాని చుట్టూ గోడలతో నిర్మించాడు, చెక్క ప్యాలెస్ స్థానంలో ఒక రాతి కోటను నిర్మించాడు - అతను నిర్మించిన రెండింటిలో ఇదొకటి.[17][29][30] పాత (రుథేనియన్) స్థావరం పునర్నిర్మించబడిన తర్వాత క్రాకో నగరాన్ని సూచిస్తూ క్రాకోవియన్ సబర్బ్గా పేరు పొందింది.[29]
పోలాండ్ రాజ్యం
[మార్చు]
1349లో రాజధాని లవీవ్తో సహా రుథేనియా రాజ్యం పోలాండ్ రాజ్యంలో విలీనం చేయబడింది. రాజ్యం లవీవ్ రాజధానిగా ఉన్న రుథేనియన్ డొమైన్ గా మార్చబడింది. 17 జూన్ 1356న రాజు కాసిమిర్ III ది గ్రేట్ నగరాన్ని కొత్త ప్రదేశానికి తరలించి మాగ్డెబర్గ్ హక్కులను మంజూరు చేశాడు, దీని అర్థం నగర వ్యవహారాలన్నీ సంపన్న పౌరులచే ఎన్నుకోబడిన కౌన్సిల్ ద్వారా పరిష్కరించబడతాయి. 1362లో, ఎత్తైన కోట రాతితో నిర్మించబడింది. 1358లో, ఈ నగరం రోమన్ కాథలిక్ ఆర్చ్ డియోసెస్కు కేంద్రంగా మారింది, ఇది రుథేనియన్ భూములలో లాటిన్ చర్చి విస్తరణను ప్రారంభించింది.
1370లో కాసిమిర్ మరణించిన తర్వాత, అతని మేనల్లుడు హంగేరీ రాజు లూయిస్ I పోలాండ్ రాజుగా వారసుడయ్యాడు, ఇతను 1372లో లవీవ్ను గలీసియా-వోల్హీనియా రాజ్యంతో పాటు తన బంధువైన డ్యూక్ ఆఫ్ ఒపోల్ పాలకుడు వ్లాడిస్లాస్ II పరిపాలన కింద ఉంచాడు.[17] 1387లో వ్లాడిస్లాస్ గవర్నర్ పదవి నుండి వైదొలగినప్పుడు, గలీసియా-వోల్హీనియా హంగేరి రాజ్యంచే ఆక్రమించబడింది, కానీ త్వరలోనే లూయిస్ చిన్న కుమార్తె అయిన పోలాండ్ పాలకురాలు, పోలాండ్ రాజు వ్లాడిస్లావ్ II జాగెల్లో భార్య జాడ్విగా దీనిని నేరుగా పోలాండ్ రాజ్యంతో ఏకీకృతం చేసింది.[17]
కాసిమిర్, క్వీన్ జాడ్విగా, తదుపరి పోలిష్ రాజులు ఇచ్చిన వాణిజ్య హక్కుల వల్ల తరువాతి శతాబ్దాలలో నగరం శ్రేయస్సు సాధించింది.[17] జర్మన్లు, పోల్స్, చెక్లు కొత్తగా వచ్చిన వారిలో అతిపెద్ద సమూహాలుగా ఏర్పడ్డారు. ఎక్కువ మంది స్థిరనివాసులు 15వ శతాబ్దం నాటికి పోలోనిజ్ చేయబడ్డారు, నగరం రుథేనియన్ ఆర్థోడాక్స్ జనాభాతో చుట్టుముట్టబడిన పోలిష్ ద్వీపంగా మారింది.[31] 1356లో, ఆర్మేనియన్ డియోసెస్ ఆర్మేనియన్ కేథడ్రల్ కేంద్రంగా స్థాపించబడింది. కమియానియెక్ పోడోల్స్కీతో పాటు పోలాండ్లోని ఆర్మేనియన్ల రెండు ప్రధాన సాంస్కృతిక, మతపరమైన కేంద్రాలలో ఎల్వావ్ ఒకటి.[32] ప్రారంభ ఆధునిక కాలంలో, ఇది పోలాండ్లో స్కాట్స్, ఇటాలియన్ల అతిపెద్ద కేంద్రీకృత ప్రాంతాలలో ఒకటిగా కూడా మారింది.[33][34]
1412లో స్థానిక ఆర్చ్డియోసెస్ రోమన్ క్యాథలిక్ మెట్రోపాలిస్గా అభివృద్ధి చెందింది, ఇది 1375 నుండి హాలిచ్లో డియోసెస్గా ఉంది.[17] కొత్త మెట్రోపాలిస్లో ఎల్వావ్, ప్రెజెమిస్ల్, చెల్మ్, వోలోడిమిర్-వోలిన్స్కీ (వ్లోడ్జిమియెర్జ్), లట్స్క్ (లక్), కమ్యానెట్స్-పోడిల్స్కీ (కమీనియెక్) తో పాటు సిరెట్, కైవ్ (కిజోవ్) ప్రాంతీయ డియోసెస్లు ఉన్నాయి. ఎల్వావ్లో నివసించిన మొదటి కాథలిక్ ఆర్చ్ బిషప్ జాన్ రజెస్జోవ్స్కీ.

1434లో క్రౌన్ రుథేనియన్ డొమైన్ రుథేనియన్ వోయివోడెషిప్గా మార్చబడింది. 1444లో నగరానికి స్టెపుల్ హక్కు మంజూరు చేయబడింది, దీని ఫలితంగా ఇది మధ్య ఐరోపా, నల్ల సముద్ర ప్రాంతాల మధ్య వాణిజ్య మార్గాలలో ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారడంతో నగర సంపద, శ్రేయస్సు పెరిగింది. ఇది రాజ్య ప్రధాన కోటలలో ఒకటిగా కూడా రూపాంతరం చెందింది. పోలాండ్ అతిపెద్ద, అత్యంత ప్రభావవంతమైన రాజ నగరాలలో ఒకటిగా, ఇది క్రాకోవ్, పోజ్నాన్, వార్సా లేదా గ్డాన్స్క్ వంటి ఇతర ప్రధాన నగరాలతో పాటు రాజ ఎన్నికలలో ఓటింగ్ హక్కులను పొందింది.[35] 17వ శతాబ్దంలో ఇది 30,000 జనాభాతో పోలిష్-లిథువేనియన్ కామన్వెల్త్లో రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా ఉండేది.
1572లో ఉక్రెయిన్లోని మొట్టమొదటి పుస్తక ప్రచురణకర్తలలో ఒకరైన ఇవాన్ ఫెడోరోవ్ ఇక్కడ కొంతకాలం స్థిరపడ్డాడు. ఆర్థోడాక్స్ సోదరభావం, గ్రీక్-స్లావోనిక్ పాఠశాల, 1580లో చర్చి స్లావోనిక్లో బైబిల్ పూర్తి వెర్షన్లను ప్రచురించిన ప్రింటర్ల స్థాపనతో నగరం తూర్పు ఆర్థోడాక్సీకి ముఖ్యమైన కేంద్రంగా మారింది. 1608లో జెస్యూట్ కాలేజియం స్థాపించబడింది, 20 జనవరి 1661న పోలాండ్ రాజు జాన్ II కాసిమిర్ దానికి "అకాడమీ గౌరవం, విశ్వవిద్యాలయ బిరుదు"ను ఇస్తూ ఒక డిక్రీ జారీ చేశాడు.[36]
17వ శతాబ్దం స్వీడన్లు, హంగేరియన్లు,[37][38] టర్కులు,[39][40] రష్యన్లు, కోసాక్కుల[38] దండయాత్ర సైన్యాలను దాని ద్వారాల వద్దకు తీసుకువచ్చింది. 1648లో కోసాక్కులు, క్రిమియన్ తాతార్ల సైన్యం పట్టణాన్ని ముట్టడించింది. వారు హై కాజిల్ను స్వాధీనం చేసుకుని, దాని రక్షకులను హత్య చేశారు. విప్లవ నాయకుడు బోహ్దాన్ ఖ్మెల్నిట్స్కీ 250,000 డుకాట్ల విమోచన క్రయధనం అంగీకరించిన కారణంగా నగరం దోచుకోబడలేదు, కోసాక్కులు జమోస్క్ వైపు వాయువ్య దిశలో కవాతు చేశారు. డెల్యూజ్ అని పిలవబడే సమయంలో పట్టుబడని పోలాండ్లోని రెండు ప్రధాన నగరాలలో ఇది ఒకటి: మరొకటి గ్డాన్స్క్.

ఆ సమయంలో రాజు జాన్ II కాసిమిర్ ప్రసిద్ధ ఎల్వావ్ ప్రమాణం చేయడంతో ఎల్వావ్ ఒక చారిత్రక సన్నివేశానికి సాక్షిగా నిలిచింది. 1 ఏప్రిల్ 1656న పోప్ ప్రతినిధి పీట్రో విడోని నిర్వహించిన ఎల్వావ్ కేథడ్రల్లోని పవిత్ర మాస్ (ఆరాధన) సందర్భంగా, జాన్ కాసిమిర్ ఒక గొప్ప వేడుకలో కామన్వెల్త్ను బ్లెస్డ్ వర్జిన్ మేరీ రక్షణకు అప్పగించాడు, ఆమెను పోలిష్ క్రౌన్, అతని ఇతర దేశాల రాణిగా ప్రకటించాడు.
1672లో ఇది ఒట్టోమన్లచే ముట్టడించబడింది, వారు కూడా దీనిని జయించడంలో విఫలమయ్యారు. మూడేళ్ల తర్వాత నగర సమీపంలో ఎల్వావ్ యుద్ధం (1675) జరిగింది. స్వల్ప ముట్టడి తర్వాత కింగ్ చార్లెస్ XII నేతృత్వంలోని స్వీడిష్ దళాలు నగరంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు 1704లో మధ్యయుగ కాలం తర్వాత మొదటిసారిగా ఎల్వావ్ ఒక విదేశీ సైన్యం చేత ఆక్రమించబడింది.[41] 18వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో వచ్చిన ప్లేగు వ్యాధి సుమారు 10,000 మంది నివాసితుల (నగర జనాభాలో 40%) మరణానికి కారణమైంది.[42]
హాబ్స్బర్గ్ సామ్రాజ్యం
[మార్చు]
1772లో, పోలాండ్ మొదటి విభజన తర్వాత ఈ ప్రాంతం ఆస్ట్రియన్ విభజనకు హాబ్స్బర్గ్ రాచరికంచే అనుసంధానించబడింది. జర్మన్ భాషలో లెంబర్గ్ అని పిలువబడే ఈ నగరం గలీసియా లాడోమెరియా రాజ్యానికి రాజధానిగా మారింది.[43] 19వ శతాబ్దంలో లెంబర్గ్ నాటకీయంగా పెరిగింది, 1772లో ఆస్ట్రియన్ ఆక్రమణ సమయంలో దాదాపు 30,000 జనాభా ఉండగా,[44] అది 1910 నాటికి 196,000కి[45], మూడు సంవత్సరాల తర్వాత 212,000కి పెరిగింది;[46] వేగవంతమైన జనాభా పెరుగుదల పట్టణ దుర్భర పరిస్థితులకు, ఆస్ట్రియన్ గలీసియాలో పేదరికానికి దారితీసింది.[47] 18వ శతాబ్దం చివరలో, 19వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆస్ట్రియన్లు, జర్మన్ మాట్లాడే చెక్ బ్యూరోక్రాట్ల పెద్ద ప్రవాహం 1840ల నాటికి ఈ నగరానికి కచ్చితమైన ఆస్ట్రియన్ స్వభావాన్ని, వారి క్రమశిక్షణను, ఆస్ట్రియన్ కాఫీహౌస్ల రూపాన్ని, ప్రజాదరణను అందించింది.[48]
హాబ్స్బర్గ్ పాలనలో లవీవ్ అతి ముఖ్యమైన పోలిష్, ఉక్రేనియన్, యూదుల సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారింది. మతం, భాషలను జాబితా చేసిన 1910 ఆస్ట్రియన్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం, లవీవ్లో నగర జనాభాలో 51% మంది రోమన్ కాథలిక్కులు, 28% మంది యూదులు, 19% మంది ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చికి చెందినవారు. భాషా పరంగా నగర జనాభాలో 86% మంది పోలిష్ భాషను ఉపయోగించగా, 11% మంది రుథేనియన్ భాషకు ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.[47]

1773లో లెంబర్గ్లో గెజెట్ డి లియోపోలీ అనే తొలి వార్తాపత్రిక ప్రచురణ ప్రారంభమైంది. 1784లో, జర్మన్, పోలిష్, రుథేనియన్ భాషల్లో ఉపన్యాసాలతో లాటిన్ భాషా విశ్వవిద్యాలయం ప్రారంభించబడింది; 1805లో మూసివేయబడిన తర్వాత 1817లో అది మళ్లీ తెరవబడింది. 1825 నాటికి జర్మన్ ఏకైక బోధనా భాషగా మారింది.[48] లెంబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయాన్ని మరియా థెరిసా 1784లో ప్రారంభించారు. 1787 నాటికి ఆమె వారసుడు జోసెఫ్ II సాధారణ కోర్సులు చేయడానికి తగినంత లాటిన్ రాని విద్యార్థుల కోసం "స్టూడియం రుథేనమ్" ప్రారంభించారు.[49]
19వ శతాబ్దంలో నగర విద్యా, ప్రభుత్వ సంస్థలను జర్మనైజ్ చేయడానికి ఆస్ట్రియన్ పరిపాలన ప్రయత్నించింది. జర్మన్ అనుకూల ధోరణి లేని అనేక సాంస్కృతిక సంస్థలు మూసివేయబడ్డాయి. ఆస్ట్రియన్ సామ్రాజ్యంలో 1848 విప్లవాల తరువాత, విశ్వవిద్యాలయంలో బోధనా భాష జర్మన్ నుండి ఉక్రేనియన్, పోలిష్ భాషలను చేర్చేలా మారింది. ఆ సమయంలో నగరంలో ఎల్వావ్ మాండలికంగా పిలువబడే ఒక నిర్దిష్ట సామాజిక భాష అభివృద్ధి చెందింది. ఇది పోలిష్ మాండలికం రకంగా పరిగణించబడినప్పటికీ, ఇది పోలిష్తో పాటు అనేక ఇతర భాషల నుండి దాని మూలాలను పొందింది. 1853లో వీధి దీపాల కోసం కిరోసిన్ దీపాలను ఇగ్నేసీ లుకాసివిచ్, జాన్ జెహ్ ప్రవేశపెట్టారు. ఆ తర్వాత 1858లో ఇవి గ్యాస్ ల్యాంప్స్గా, 1900లో ఎలక్ట్రిక్ ల్యాంప్స్గా అప్గ్రేడ్ చేయబడ్డాయి.

ఫిబ్రవరి 1867లో "ఆస్గ్లీచ్" అని పిలవబడే ఒప్పందం తరువాత, ఆస్ట్రియన్ సామ్రాజ్యం ద్వంద్వ ఆస్ట్రియా-హంగేరీగా సంస్కరించబడింది, దీనితో గలీసియాలో ఆస్ట్రియన్ పాలన ఉదారవాద నెమ్మదిగా అయినప్పటికీ స్థిరమైన ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. 1873 నుండి గలీసియా పోలిష్, రుథేనియన్ అధికారిక భాషలతో ఆస్ట్రియా-హంగేరీకి చెందిన వాస్తవ స్వయంప్రతిపత్త ప్రావిన్స్గా ఉంది. జర్మనీకరణ నిలిపివేయబడింది, సెన్సార్షిప్ కూడా ఎత్తివేయబడింది. గలీసియా డ్యూయల్ రాచరికం కింద ఉన్న ఆస్ట్రియన్ విభాగానికి లోబడి ఉండేది, అయితే ఎల్వావ్లో స్థాపించబడిన గలీసియన్ సెజ్మ్, ప్రావిన్షియల్ పరిపాలన రెండూ ముఖ్యంగా విద్య, సంస్కృతి, స్థానిక వ్యవహారాలలో విస్తృతమైన అధికారాలను, ప్రత్యేక హక్కులను కలిగి ఉన్నాయి. 1894లో, లవీవ్లో జనరల్ నేషనల్ ఎగ్జిబిషన్ జరిగింది.[50] 1910 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభించి ఆస్ట్రియా-హంగేరీలో నాల్గవ అతిపెద్ద నగరంగా అవతరించింది. బహుళ బెల్లె ఎపోక్ పబ్లిక్ కట్టడాలు, నివాస గృహాలు నిర్మించబడ్డాయి, వియన్నా నియో-పునరుజ్జీవనోద్యమ శైలిలో నిర్మించబడిన లవీవ్ థియేటర్ ఆఫ్ ఒపెరా అండ్ బ్యాలెట్ వంటి అనేక భవనాలు ఆస్ట్రియన్ కాలం నాటివి.

ఆ సమయంలో, ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద పోలిష్ పుస్తకాల సేకరణను కలిగి ఉన్న ఒస్సోలినియం, పోలిష్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, నేషనల్ మ్యూజియం (1908 నుండి), ఎల్వావ్ సిటీ హిస్టారికల్ మ్యూజియం (1891 నుండి), పోలిష్ కోపర్నికస్ సొసైటీ ఆఫ్ నేచురలిస్ట్స్, పోలిష్ హిస్టారికల్ సొసైటీ, ఎల్వావ్ విశ్వవిద్యాలయం (1882 నుండి పోలిష్ అధికారిక భాషగా), ఎల్వావ్ సైంటిఫిక్ సొసైటీ, ఎల్వావ్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ, పోలిష్ థియేటర్, పోలిష్ ఆర్చ్ డియోసెస్ వంటి అనేక ప్రసిద్ధ పోలిష్ భాషా సంస్థలకు లవీవ్ నిలయంగా ఉండేది.
ఇంకా, లవీవ్ అనేక పోలిష్ స్వాతంత్ర్య సంస్థలకు కేంద్రంగా ఉంది. జూన్ 1908లో జోజెఫ్ పిల్సుడ్స్కీ, వ్లాడిస్లావ్ సికోర్స్కీ, కజిమియర్జ్ సోస్న్కోవ్స్కీ నగరంలో యూనియన్ ఆఫ్ యాక్టివ్ స్ట్రగుల్ని స్థాపించారు. రెండేళ్ల తర్వాత పోలిష్ కార్యకర్తలు నగరంలో రైఫిల్మెన్స్ అసోసియేషన్ అనే పారామిలటరీ సంస్థను కూడా స్థాపించారు.
అదే సమయంలో, ప్రసిద్ధ ఉక్రేనియన్ రచయితలు (ఇవాన్ ఫ్రాంకో, పాంటెలిమోన్ కులిష్, ఇవాన్ నెచుయ్-లెవిట్స్కీ వంటివారు) తమ రచనలను ప్రచురించిన నగరంగా లవీవ్ అవతరించింది. ఇది ఉక్రేనియన్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవన కేంద్రంగా మారింది. ఉక్రేనియన్ భాషలో అక్షరాస్యతను వ్యాప్తి చేయడానికి అంకితమైన ప్రోస్విటా సొసైటీ, షెవ్చెంకో సైంటిఫిక్ సొసైటీ, డైనెస్టర్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ, ఉక్రేనియన్ సహకార ఉద్యమ స్థావరంతో సహా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద, అత్యంత ప్రభావవంతమైన ఉక్రేనియన్ సంస్థలను ఈ నగరం కలిగి ఉంది. ఇది ఉక్రేనియన్ కాథలిక్ చర్చి సీటుగా పనిచేసింది. అయితే పోలిష్ ఆధిపత్యం గల సిటీ కౌన్సిల్ తమకంటూ కనబడే స్మారక కట్టడాలను సృష్టించుకోవాలనే ఉక్రేనియన్ ప్రయత్నాలను అడ్డుకుంది. అతి ముఖ్యమైన వీధులకు పోలిష్ చరిత్ర, సాహిత్యానికి సంబంధించిన పేర్లు పెట్టారు, చిన్న రోడ్లను మాత్రమే ఉక్రేనియన్లకు కేటాయించారు.[51]
లవీవ్ యూదు సంస్కృతికి ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా, ప్రత్యేకించి ఇడ్డిష్ భాషకు కేంద్రంగా కూడా ఉంది. 1904లో స్థాపించబడిన ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి ఇడ్డిష్ భాషా దినపత్రిక లెంబర్గర్ టోగ్బ్లాట్ ఇక్కడినుండే పనిచేసేది.[52]
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం
[మార్చు]

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభ దశలో గలీసియా యుద్ధంలో, గ్నిలా లిపా యుద్ధం తరువాత సెప్టెంబర్ 1914లో లవీవ్ రష్యన్ సైన్యం చేత ఆక్రమించబడింది. లెంబర్గ్ కోట సెప్టెంబర్ 3న పడిపోయింది. చరిత్రకారుడు పాల్ కెల్మెన్ నగరవాసులతో పాటు ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సైన్యం నగరాన్ని విడిచిపెట్టి గందరగోళంగా వెళ్ళిపోయిన వైనాన్ని ప్రత్యక్షంగా వివరించాడు.[53]
మరుసటి సంవత్సరం జూన్లో గొర్లిస్-టార్నోవ్ దాడి సమయంలో పట్టణాన్ని ఆస్ట్రియా-హంగేరీ తిరిగి తీసుకుంది. అనేక దాడులు దాని స్థానిక భౌగోళిక ప్రాంతం అంతటా జరగడం వల్ల ముఖ్యమైన నష్టం, ఆటంకం ఏర్పడటంతో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో లవీవ్, దాని జనాభా చాలా నష్టపోయారు.[54]
పోలిష్-ఉక్రేనియన్ యుద్ధం
[మార్చు]మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగింపులో హాబ్స్బర్గ్ రాచరికం పతనం తరువాత, స్థానిక పోలిష్ జనాభా, ఉక్రేనియన్ సిచ్ రైఫిల్మెన్ల మధ్య లవీవ్ యుద్ధభూమిగా మారింది. రెండు దేశాలు ఈ నగరాన్ని తమ కొత్త రాజ్యాలలో అంతర్భాగంగా భావించాయి, ఆ సమయంలో పాత ఆస్ట్రియన్ భూభాగాలలో ఇవి ఏర్పడుతున్నాయి. 31 అక్టోబర్ - 1 నవంబర్ 1918 రాత్రి వెస్ట్రన్ ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ లవీవ్ రాజధానిగా ప్రకటించబడింది. గతంలో ఆస్ట్రియన్ ఆర్మీలో కార్ప్స్గా ఉన్న ఉక్రేనియన్ సిచ్ రైఫిల్మెన్ (సిచోవి స్ట్రిల్ట్సీ) నుండి 2,300 మంది ఉక్రేనియన్ సైనికులు లవీవ్ను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. నగరంలో మెజారిటీగా ఉన్న పోల్స్ ఉక్రేనియన్ ప్రకటనను వ్యతిరేకించి, ఉక్రేనియన్ దళాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడటం ప్రారంభించారు.[55] ఈ పోరాటంలో ఎల్వావ్ ఈగ్లెట్స్ అని పిలువబడే యువ పోలిష్ నగర రక్షకులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.
ఉక్రేనియన్ దళాలు 21 నవంబర్ 1918 నాటికి ఎల్వావ్ పరిమితుల వెలుపల ఉపసంహరించబడ్డాయి, ఆ తర్వాత కొంతమంది పోలిష్ సైనికులు నగరంలోని యూదు, ఉక్రేనియన్ క్వార్టర్లలో చాలా వరకు దోచుకోవడం, కాల్చడం ప్రారంభించారు, సుమారు 340 మంది పౌరులను చంపారు. అల్లర్లకు పాల్పడిన వారిని పోలిష్ అధికారులు విచారించి ముగ్గురిని ఉరితీశారు.[56] వెనక్కి తగ్గిన ఉక్రేనియన్ దళాలు నగరాన్ని ముట్టడించాయి. సిచ్ రైఫిల్మెన్ ఉక్రేనియన్ గలీసియన్ ఆర్మీ (UHA) గా రూపాంతరం చెందింది. ఫ్రెంచ్ వారిచే సైనిక సామగ్రితో అమర్చబడిన జనరల్ హాలర్ బ్లూ ఆర్మీతో సహా సెంట్రల్ పోలాండ్ నుండి సాయంగా వచ్చిన పోలిష్ దళాలు మే 1919లో ముట్టడిలో ఉన్న నగరాన్ని విడిపించి UHAను తూర్పు వైపుకు తరమికొట్టాయి.
యుద్ధనష్టాలను నిలిపివేయడానికి, ఉగ్రవాదుల మధ్య రాజీకి రావడానికి ఎంటెంటె మధ్యవర్తిత్వం ప్రయత్నించినప్పటికీ, పోలిష్-ఉక్రేనియన్ యుద్ధం జూలై 1919 వరకు కొనసాగింది, చివరి UHA దళాలు జ్బ్రూచ్ నదికి తూర్పున ఉపసంహరించుకున్నాయి. వార్సా ఒప్పందం వద్ద జ్బ్రుచ్ నదిపై ఉన్న సరిహద్దు ధృవీకరించబడింది, ఏప్రిల్ 1920లో ఫీల్డ్ మార్షల్ పిల్సుడ్స్కీ సిమోన్ పెట్లూరాతో ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేసినప్పుడు, బోల్షెవిక్లకు వ్యతిరేకంగా సైనిక మద్దతుకు బదులుగా ఉక్రేనియన్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ తూర్పు గలీసియా భూభాగాలపై తన వాదనలను వదులుకోవడానికి అంగీకరించింది.
ఆగష్టు 1920లో, పోలిష్-సోవియట్ యుద్ధ సమయంలో అలెగ్జాండర్ యెగోరోవ్, స్టాలిన్ ఆధ్వర్యంలోని ఎర్ర సైన్యం లవీవ్పై దాడి చేసింది, అయితే నగరం ఆ దాడిని తిప్పికొట్టింది.[57] దాని నివాసుల ధైర్యసాహసాలకు లవీవ్కు 22 నవంబర్ 1920న జోజెఫ్ పిల్సుడ్స్కీ వర్చుటి మిలిటరీ క్రాస్ను ప్రదానం చేశారు.
23 ఫిబ్రవరి 1921న, లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ కౌన్సిల్ గలీసియా (నగరంతో సహా) పోలాండ్ భూభాగం వెలుపల ఉందని, ఆ దేశంలో పరిపాలనా నియంత్రణను స్థాపించే అధికారం పోలాండ్కు లేదని, పోలాండ్ గలీసియాను ఆక్రమించుకున్న సైనిక శక్తి మాత్రమే అని ప్రకటించింది, గలీసియా సార్వభౌమాధికారం మిత్రరాజ్యాలదే అని, లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్లోని కౌన్సిల్ ఆఫ్ అంబాసిడర్స్ ద్వారా దీని విధి నిర్ణయించబడుతుందని తెలిపింది.[58] 14 మార్చి 1923న, అంబాసిడర్ల కౌన్సిల్ గలీసియాను పోలాండ్లో విలీనం చేయాలని నిర్ణయించింది, "అయితే జాతిపరమైన పరిస్థితుల వల్ల గలీసియా తూర్పు భాగంలో స్వయంప్రతిపత్త పాలన అవసరమని పోలాండ్ గుర్తించింది."[59] రెండు యుద్ధాల మధ్యకాలంలో పోలిష్ ప్రభుత్వం ఈ నిబంధనను ఎప్పుడూ గౌరవించలేదు. 1923 తరువాత, ఈ ప్రాంతం అంతర్జాతీయంగా పోలిష్ రాష్ట్రంలో భాగంగా గుర్తించబడింది.[60]
రెండు యుద్ధాల మధ్య కాలం
[మార్చు]
రెండు యుద్ధాల మధ్యకాలంలో ఎల్వావ్ రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్ లో (వార్సా, లోడ్జ్ తర్వాత) అత్యధిక జనాభా కలిగిన మూడవ నగరం, ఇది ఎల్వావ్ వోయివోడెషిప్ స్థానంగా మారింది. వార్సా తరువాత ఎల్వావ్ పోలాండ్ రెండవ అతి ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక, విద్యా కేంద్రం. ఉదాహరణకు, 1920లో ఎల్వావ్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ రుడాల్ఫ్ వీగ్ల్ టైఫస్ జ్వరానికి వ్యతిరేకంగా వ్యాక్సిన్ను అభివృద్ధి చేశాడు. ఇంకా, ఎల్వావ్ భౌగోళిక స్థానం అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని ఉత్తేజపరిచే, నగర, పోలాండ్ ఆర్థికాభివృద్ధిని పెంపొందించే ముఖ్యమైన పాత్రను అందించింది. టార్గి వ్స్చోడ్నీ అనే ప్రధాన వాణిజ్య ప్రదర్శన 1921లో స్థాపించబడింది. 1937-1938 విద్యా సంవత్సరంలో ఎల్వావ్ విశ్వవిద్యాలయంతో పాటు పాలిటెక్నిక్తో సహా ఐదు ఉన్నత విద్యా సంస్థలకు 9,100 మంది విద్యార్థులు హాజరయ్యారు.[61]

నగరవాసులలో మూడింట రెండు వంతుల మంది పోల్స్ ఉన్నారు, వీరిలో కొందరు లక్షణమైన ఎల్వావ్ మాండలికం మాట్లాడేవారు, ఎల్వావ్ వోయివోడెషిప్ తూర్పు భాగం దాని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో చాలా భాగం ఉక్రేనియన్ మెజారిటీని కలిగి ఉంది. పోలిష్ అధికారులు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల ద్వారా తూర్పు గలీసియాకు స్వయంప్రతిపత్తి (ఎల్వావ్లో ప్రత్యేక ఉక్రేనియన్ విశ్వవిద్యాలయం సృష్టితో సహా) అందించడానికి కట్టుబడి ఉన్నారు, సెప్టెంబర్ 1922లో పోలిష్ సెజ్మ్ బిల్లును రూపొందించినప్పటికీ ఇది నెరవేరలేదు.[63]
ఆస్ట్రియన్ పాలనలో పనిచేసిన బహుళ ఉక్రేనియన్ పాఠశాలలను పోలిష్ ప్రభుత్వం నిలిపివేసింది,[64] ఎల్వావ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఒకటి మినహా మిగిలిన ఉక్రేనియన్ విభాగాలను మూసివేసింది.[65] యుద్ధానికి ముందు ఎల్వావ్ కూడా పెద్ద యూదు వర్గాన్ని కలిగి ఉంది, ఇది జనాభాలో నాలుగింట ఒక వంతుగా ఉంది, అయితే వీరు ఉక్రేనియన్లతో సహకరించారని ఆరోపించారు.[66]
ప్రజా కవాతులు లేదా ఇతర సాంస్కృతిక వ్యక్తీకరణల పరిమాణం, సంఖ్య ప్రతి సాంస్కృతిక సమూహం సాపేక్ష జనాభాకు అనుగుణంగా ఉన్న ఆస్ట్రియన్ కాలం నాటిలా కాకుండా, పోలిష్ ప్రభుత్వం నగరం పోలిష్ స్వభావాన్ని నొక్కిచెప్పింది, యూదు, ఉక్రేనియన్ సంస్కృతి పబ్లిక్ ప్రదర్శనలను పరిమితం చేసింది. 1918లో ఉక్రేనియన్లకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన పోలిష్ దళాలను గౌరవించే మిలిటరీ కవాతులు, నగరంలోని నిర్దిష్ట వీధుల్లో యుద్ధాల స్మారకోత్సవాలు తరచుగా జరిగేవి,[66] 1930లలో నగర లైచాకివ్ స్మశానవాటికలో ఆ సంఘర్షణలో చనిపోయిన పోలిష్ సైనికుల కోసం ఒక భారీ స్మారక కట్టడం, సమాధి భూమి నిర్మించబడింది. మరోవైపు, ఉక్రేనియన్లు పట్టణంలో వారి స్వంత స్మారక సంస్కృతిని సృష్టించడానికి కృషి చేశారు. ఒక అండర్ గ్రౌండ్ సైనిక సంస్థ పోలిష్ సంస్థలు, అలాగే పోలిష్ రాజకీయ నాయకులపై దాడులు చేసింది.[67]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం
[మార్చు]సోవియట్ ఆక్రమణ, విలీనం
[మార్చు]
సెప్టెంబరు 1న జర్మనీ పోలాండ్పై దాడి చేసింది, సెప్టెంబర్ 14 నాటికి ఎల్వావ్ జర్మన్ ఆర్మీ యూనిట్లచే పూర్తిగా చుట్టుముట్టబడింది.[68] తదనంతరం, సోవియట్లు 17 సెప్టెంబర్ న పోలాండ్పై దాడి చేశారు. 22 సెప్టెంబర్ 1939న ఎల్వావ్ ఎర్ర సైన్యానికి లొంగిపోయింది. ఉక్రేనియన్, బెలారసియన్ జనాభాతో రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్ తూర్పు భాగాన్ని యుఎస్ఎస్ఆర్ స్వాధీనం చేసుకుంది. కొత్తగా ఏర్పడిన లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్కు ఈ నగరం రాజధానిగా మారింది. పోలిష్ ప్రభుత్వం నిలిపివేసిన యూని-లింగ్యువల్ (ఏక-భాష) ఉక్రేనియన్ పాఠశాలలను సోవియట్లు తిరిగి తెరిచారు.
సోవియట్లు విధించిన ఏకైక మార్పు బోధనా భాష మాత్రమే, కొంతకాలానికే దాదాపు 1,000 పాఠశాలలు మూతపడ్డాయి.[69] దాదాపు అన్ని పుస్తకాలను పోలిష్లో కలిగి ఉన్న లవీవ్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఉక్రేనియన్ను నిర్బంధ భాష చేశారు. ఇది పూర్తిగా ఉక్రెనియానిజ్ (ఉక్రేనియన్ల పరం) చేయబడింది, దీనికి ఉక్రేనియన్ రచయిత ఇవాన్ ఫ్రాంకో పేరు మార్చబడింది. పోలిష్ విద్యావేత్తలు తొలగించబడ్డారు.[70] పోలిష్ పాలన కంటే సోవియట్ పాలన చాలా దారుణంగా మారింది; ఉదాహరణకు పోలిష్ ఎల్వావ్లో ఉన్న ఉక్రేనియన్ ప్రచురణల గొప్ప ప్రపంచం సోవియట్ లవీవ్లో పోయింది, దానికి తోడు అనేక జర్నలిజం ఉద్యోగాలు పోయాయి.[71]
జర్మన్ ఆక్రమణ
[మార్చు]22 జూన్ 1941న, నాజీ జర్మనీ, దాని మిత్రదేశాలలో కొన్ని యుఎస్ఎస్ఆర్ పై దాడి చేశాయి. ఆపరేషన్ బార్బరోసా ప్రారంభ దశలో (30 జూన్ 1941) లవీవ్ను జర్మన్లు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఖాళీ చేసి వెళుతున్న సోవియట్లు జైలు జనాభాలో ఎక్కువ మందిని చంపారు. NKVD, NKGB చేత నగరంలో జరిగిన సోవియట్ సామూహిక హత్యలకు సంబంధించిన ఆధారాలను వెల్లువెత్తుతున్న వర్మాచ్ట్ దళాలు సులభంగా కనుగొన్నాయి.[72] జర్మన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఈ సామూహిక హత్యలకు యూదులను తప్పుగా నిందించింది, ఇది నగర యూదు కమ్యూనిటీకి వ్యతిరేకంగా మారణహోమాలు ప్రారంభించడానికి దోహదపడింది. 30 జూన్ 1941న యారోస్లావ్ స్టెట్స్కో నాజీ జర్మనీ మిత్రదేశమైన స్వతంత్ర ఉక్రేనియన్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని లవీవ్లో ప్రకటించారు. జర్మన్ల ముందస్తు ఆమోదం లేకుండా ఇది జరిగింది, ఆ తరువాత 15 సెప్టెంబర్ 1941న నిర్వాహకులను అరెస్టు చేశారు.[73][74][75]

పోలిష్ బహిష్కృత ప్రభుత్వానికి, సోవియట్ ప్రభుత్వానికి మధ్య 30 జూలై 1941న లండన్లో సంతకం చేసిన సికోర్స్కి-మేస్కి ఒప్పందం, సెప్టెంబర్ 1939 సోవియట్-జర్మన్ పోలాండ్ విభజనను చెల్లుబాటు కాదని ప్రకటించింది, ఎందుకంటే సోవియట్లు దానిని రద్దు చేశారు.[76] ఇంతలో, జర్మన్ ఆక్రమిత తూర్పు గలీసియా ఆగస్ట్ 1941 ప్రారంభంలో జిల్లా రాజధాని లవీవ్ తో జనరల్ గవర్నమెంట్ లో డిస్ట్రిక్ట్ గలీజియన్గా చేర్చబడింది. ఈ ప్రాంతంలోని పోలిష్ జనాభా పట్ల జర్మన్ విధానం మిగిలిన సాధారణ ప్రభుత్వంలోని వాటికి ఉన్నట్లుగానే కఠినంగా ఉంది.[77]
నగరాన్ని ఆక్రమించిన కాలంలో, జర్మన్లు 1941లో పోలిష్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రొఫెసర్లను చంపడంతో సహా బహుళ అకృత్యాలకు పాల్పడ్డారు. 1939కి ముందు యుఎస్ఎస్ఆర్ కి చెందిన భూభాగాల్లో నివసించే ఉక్రేనియన్ జనాభాతో పోలిస్తే ఆస్ట్రియన్ క్రౌన్ ల్యాండ్లోని మాజీ నివాసులైన ఉక్రేనియన్ గలీసియన్లు ఎక్కువ ఆర్యన్లని, నాగరికులని జర్మన్ నాజీలు భావించారు. తత్ఫలితంగా, వారు రైచ్స్కోమిస్సరియట్ ఉక్రెయిన్గా మారిన జర్మన్-ఆక్రమిత సోవియట్ ఉక్రెయిన్లో తూర్పున నివసించే ఉక్రేనియన్లతో పోల్చితే జర్మన్ చర్యల నుండి పూర్తిస్థాయిలో తప్పించుకున్నారు.[77]

థర్డ్ రీచ్ జాతి విధానాల ప్రకారం, స్థానిక యూదులు అప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో జర్మన్ అణచివేతకు ప్రధాన లక్ష్యంగా మారారు. జర్మన్ ఆక్రమణ తరువాత, యూదు జనాభా నగర జామర్స్టినోవ్ (నేటి జామర్స్టినివ్) జిల్లాలో స్థాపించబడిన ఎల్వావ్ ఘెట్టోలో కేంద్రీకృతమై ఉంది, జానోవ్స్కా కాన్సంట్రేషన్ క్యాంప్ కూడా ఏర్పాటు చేయబడింది. జానోవ్స్కా కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులో, నాజీలు సంగీతం పెట్టి హింసించడం, ఉరితీయడం వంటివి చేశారు. ఖైదీలుగా ఉన్న లవీవ్ నేషనల్ ఒపెరా సభ్యులు టాంగో ఆఫ్ డెత్ అనే ఒకే ట్యూన్ ప్లే చేశారు.
లవీవ్ విముక్తికి ముందు, జర్మన్ నాజీలు ఒక సర్కిల్గా ఏర్పడమని 40 మంది ఆర్కెస్ట్రా సంగీతకారులను ఆదేశించారు. సెక్యూరిటీ సంగీతకారులను గట్టిగా రింగ్ చేసి వాయించమని ఆదేశించింది. ముందుగా ఆర్కెస్ట్రా కండక్టర్ ముండ్ను ఉరితీశారు. అప్పుడు కమాండెంట్ సంగీతకారులను ఒక్కొక్కరుగా సర్కిల్ మధ్యలోకి వచ్చి, వారి వాయిద్యాలను నేలపై పెట్టి నగ్నంగా ఉండమని ఆదేశించాడు, ఆ తర్వాత వారి తలపై కాల్చి చంపబడ్డారు. ఆర్కెస్ట్రా క్రీడాకారుల ఫోటో న్యూరేమ్బెర్గ్ ట్రయల్స్లో ఉన్న నేరారోపణ పత్రాలలో ఒకటి.
1931లో 75,316 మంది ఇడ్డిష్-మాట్లాడే నివాసితులు ఉండగా, 1941 నాటికి సుమారు 100,000 మంది యూదులు లవీవ్లో ఉన్నారు.[78] ఈ యూదులలో ఎక్కువ మంది నగరంలో చంపబడ్డారు లేదా బెల్జెక్ నిర్మూలన శిబిరానికి బహిష్కరించబడ్డారు. 1943 వేసవిలో, హెన్రిచ్ హిమ్లర్ ఆదేశాల మేరకు, లవీవ్ ప్రాంతంలో నాజీలు చేసిన సామూహిక హత్యలకు సంబంధించిన ఏవైనా సాక్ష్యాలను నాశనం చేసే పని ఎస్ఎస్-స్టాండార్టెన్ఫుహ్రేర్ (SS-Standartenführer) పాల్ బ్లోబెల్కు అప్పగించబడింది. జూన్ 15న బ్లోబెల్ జానోవ్స్కా నుండి బలవంతంగా తీసుకువచ్చిన కార్మికులను ఉపయోగించి, అనేక సామూహిక సమాధులను త్రవ్వి, ఆ అవశేషాలను దహనం చేశాడు.[79]
తరువాత 19 నవంబర్ 1943న జానోవ్స్కాలోని ఖైదీలు తిరుగుబాటు చేసి సామూహికంగా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. కొద్దిమంది మాత్రమే విజయం సాధించారు, కాని ఎక్కువ మంది తిరిగి పట్టుబడి చంపబడ్డారు. జానోవ్స్కా శిబిరాన్ని మూసివేసిన సమయంలో ఎస్ఎస్ సిబ్బంది, వారి స్థానిక సహాయకులు గలీసియాలోని ఇతర బలవంతపు లేబర్ క్యాంపులలో ఉన్న యూదులతో పాటు కనీసం 6,000 మంది ఖైదీలను హత్య చేశారు. యుద్ధం ముగిసే సమయానికి, నగరంలో యూదు జనాభా దాదాపు కనుమరుగైంది, కేవలం 200 నుండి 800 మంది ప్రాణాలతో మిగిలి ఉన్నారు.[80][81]
సోవియట్ తిరిగి ఆక్రమించడం
[మార్చు]
జూలై 1944లో విజయవంతమైన ఎల్వావ్-సాండోమియర్జ్ దాడి తరువాత, సోవియట్ 3వ గార్డ్స్ ట్యాంక్ ఆర్మీ స్థానిక పోలిష్ ప్రతిఘటన దళాల సహకారంతో 27 జూలై 1944న ఎల్వావ్ను స్వాధీనం చేసుకుంది. వెంటనే, పోలిష్ అర్మియా క్రాజోవా స్థానిక కమాండర్లు ఎర్ర సైన్యం కమాండర్లతో సమావేశానికి ఆహ్వానించబడ్డారు. సమావేశ సమయంలో, వారు అరెస్టయ్యారు, ఎందుకంటే ఇది సోవియట్ ఎన్కెవిడి ఏర్పాటు చేసిన ట్రాప్. ఆ తరువాత 1945 చలికాలం, వసంతకాలంలో, స్థానిక ఎన్కెవిడి ఎల్వావ్లోని పోల్స్ను (సోవియట్ మూలాల ప్రకారం 1 అక్టోబర్ 1944 నాటికి ఇప్పటికీ పోలిష్ మెజారిటీ 66.7% ఉంది) అరెస్టు చేయడం, వేధించడం కొనసాగించింది. నగరం నుండి వారు వలస వెళ్ళడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఈ దాడులు చేసింది.[82]
అరెస్టయిన వారు యాల్టా కాన్ఫరెన్స్ ఒప్పందాలకు అనుగుణంగా యుద్ధానంతర సరిహద్దులను పశ్చిమం వైపుకు మార్చే పోలాండ్కు వలస వెళ్లడానికి అంగీకరిస్తూ పత్రాలపై సంతకం చేసిన తర్వాత మాత్రమే విడుదలయ్యారు. యాల్టాలో, పోలిష్ అభ్యంతరాలు ఉన్నప్పటికీ, మిత్రరాజ్యాల నాయకులైన జోసెఫ్ స్టాలిన్, ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్వెల్ట్, విన్స్టన్ చర్చిల్ లవీవ్ సోవియట్ యూనియన్ సరిహద్దుల్లోనే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నారు. పోలాండ్లో లవీవ్, పరిసర చమురు క్షేత్రాలు ఉండాలని రూజ్వెల్ట్ కోరుకున్నాడు, కానీ స్టాలిన్ దానిని అనుమతించడానికి నిరాకరించాడు.[82]
16 ఆగస్ట్ 1945న సోవియట్ యూనియన్ ప్రభుత్వానికి, పోలాండ్లో సోవియట్లచే నియమించబడిన ప్రొవిజనల్ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ నేషనల్ యూనిటీ కి మధ్య మాస్కోలో సరిహద్దు ఒప్పందం కుదిరింది.[83] ఈ ఒప్పందంలో పోలిష్ అధికారులు అధికారికంగా దేశ యుద్ధానికి పూర్వపు తూర్పు భాగాన్ని సోవియట్ యూనియన్కు అప్పగించారు, కర్జాన్ లైన్ ప్రకారం పోలిష్-సోవియట్ సరిహద్దును గీయడానికి అంగీకరించారు. పర్యవసానంగా, ఒప్పందం ఫిబ్రవరి 5, 1946న ధృవీకరించబడింది.
సోవియట్ యుగం
[మార్చు]ఫిబ్రవరి 1946లో లవీవ్ సోవియట్ యూనియన్లో భాగమైంది. యుద్ధానంతర జనాభా బదిలీలలో భాగంగా దాదాపు 100,000 నుండి 140,000 మంది పోల్స్ నగరం నుండి రికవర్డ్ టెరిటరీస్ అని పిలువబడే ప్రాంతానికి మార్చబడ్డారని అంచనా వేయబడింది. వీరిలో చాలా మంది కొత్తగా కొనుగోలు చేసిన వ్రోక్లా ప్రాంతానికి (గతంలో బ్రెస్లావ్ అనే జర్మన్ నగరం) వెళ్ళారు. లవీవ్లో ఉన్న పోల్స్ తరువాత అసోసియేషన్ ఆఫ్ పోలిష్ కల్చర్ ఆఫ్ ది లవీవ్ ల్యాండ్గా ఏర్పడ్డారు. మార్చి 1946లో, కెజిబి ఒత్తిడితో నిర్వహించబడిన చర్చి సైనాడ్కు లవీవ్ వేదికైంది. ఇది రష్యన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చికి దాని పారిష్లను జత చేయడం ద్వారా ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చిని అధికారికంగా రద్దు చేసింది.
వివిధ అంచనాల ప్రకారం, లవీవ్ యుద్ధానికి పూర్వం ఉన్న జనాభాలో 80% నుండి 90% వరకు కోల్పోయింది.[84] పోలిష్ జనాభాను బహిష్కరించడం, హోలోకాస్ట్ తో పాటు ఉక్రేనియన్-మాట్లాడే పరిసర ప్రాంతాల నుండి (యుద్ధం తర్వాత పోలిష్ పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ లో భాగమైన భూభాగాల నుండి బలవంతంగా పునరావాసం పొందిన వారితో సహా), సోవియట్ యూనియన్ ఇతర ప్రాంతాల నుండి వలసలు నగర జాతి కూర్పును మార్చాయి. రష్యా నుండి, తూర్పు ఉక్రెయిన్లోని రష్యన్ మాట్లాడే ప్రాంతాల నుండి వలసలు ప్రోత్సహించబడ్డాయి. 1950ల కాలంలో లవీవ్ జనాభాలో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు రష్యన్లు ఉన్నారు. అదే కాలంలో 28,000 మంది యూదులు నగరంలో నివసించారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది సోవియట్ యూనియన్ ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన రష్యన్ మాట్లాడే వలసదారులు. 8 సెప్టెంబర్ 1956న లవీవ్ జనాభా 400,000 మంది నివాసుల సంఖ్యకు చేరుకుంది.[85]

1950లో స్ట్రై పార్కులో మొట్టమొదటి ప్రాంతీయ వ్యవసాయ ప్రదర్శన ప్రారంభించబడింది. 1951లో పిల్లల రైల్వే ప్రారంభించబడింది. 1952లో నగరపు మొదటి ట్రాలీబస్ లైన్ ప్రారంభించబడింది. 1960 నాటికి, ఈ నగరంలో 262 బస్సులు, 380 ట్యాక్సీలు, 50కి పైగా ట్రాలీబస్సులు సేవలు అందించాయి. 1955లో కొత్త విమానాశ్రయ టెర్మినల్ కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది. 1955 నాటికి లవీవ్లో 415 రెస్టారెంట్లు, కేఫ్లు, క్యాంటీన్లు ఉన్నాయి, కానీ పెరుగుతున్న జనాభా అవసరాలను తీర్చడానికి ఇది ఇంకా సరిపోలేదు. 1950లలో షెవ్చెంకివ్స్కీ హై సహా అనేక పబ్లిక్ పార్కులు స్థాపించబడ్డాయి.[85]
పాత నగర క్వార్టర్లలో పారిశ్రామిక సంస్థల అభివృద్ధి కారణంగా స్థానిక అధికారులు శబ్ద కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా చర్యలు ప్రవేశపెట్టారు. అదే సమయంలో, 1958 వరకు లవీవ్ భారీ సైనిక పరికరాల రవాణా కేంద్రంగా కొనసాగింది. 1958లో ఒక సమీప వీధిలో స్వీయ-చోదక ఫిరంగిదళం కదలిక కారణంగా నగర వీధుల్లో ఒకదానిలోని ఇల్లు కూలిపోయింది. ఫలితంగా పాత పట్టణ క్వార్టర్ల ద్వారా సైనిక హార్డ్వేర్ రవాణా చట్టవిరుద్ధం చేయబడింది. లవీవ్లో ఉన్న డివిజన్ యవోరివ్కు బదిలీ చేయబడింది.[85]
1950ల ప్రారంభంలో సోవియట్ ప్రభుత్వం లవీవ్ను ఒక ప్రధాన పారిశ్రామిక కేంద్రంగా మార్చడానికి ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది. 1954లో సోవియట్ యూనియన్ మొదటి కైనస్కోప్ ట్యూబ్ ఒక స్థానిక కర్మాగారంలో ఉత్పత్తి చేయబడింది. 1958లో టీవీ సెట్ల సీరియల్ ఉత్పత్తి ప్రారంభమైంది. 1956లో లవీవ్ బస్ ఫ్యాక్టరీ తన ఉత్పత్తిని ప్రారంభించింది. నగరంలో ట్యాంక్ రిపేర్ ప్లాంట్ కూడా ఏర్పాటు చేశారు. పని చేసే జనాభాకు వసతి కల్పించేందుకు చౌకైన గృహాలు నిర్మించాలని అధికారులు ఆదేశించారు. అదే సమయంలో కమ్యూనిస్ట్ వర్గం కోసం స్టాలినిస్ట్ శైలిలో మరింత సౌకర్యవంతమైన భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. కొత్త నిర్మాణాలు జరిగినప్పటికీ చాలా మంది ప్రజలు సామూహిక ఫ్లాట్లలో లేదా నేలమాళిగలో కూడా జీవించారు. చాలా జిల్లాల్లో సెంట్రల్ హీటింగ్, నీటి సరఫరా, మురుగు కాలువలు లేవు. 1950ల కాలమంతా, బ్రూఖోవిచీ, విన్నికీ సహా సమీపంలోని అనేక గ్రామాలు, పట్టణాలు లవీవ్లో పరిపాలనాపరంగా చేర్చబడ్డాయి. డిసెంబర్ 1957లో లవీవ్ టీవీ కేంద్రం నగరం ఒపెరా థియేటర్ నుండి తన మొదటి ప్రసారం చేసింది.[85]
1950లు, 1960లలో ముఖ్యంగా వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పారిశ్రామిక స్థావరం కారణంగా నగరం జనాభా, పరిమాణం రెండింటిలోనూ విస్తరించింది. ఉక్రేనియన్ ఇన్సర్జెంట్ ఆర్మీతో ఎస్ఎమ్ఈఆర్ఎస్హెచ్ (SMERSH) పోరాటం కారణంగా లవీవ్ బాండర్స్టాడ్ట్ అనే ముద్దు పేరును పొందింది, అంటే స్టెపాన్ బాండెరా నగరం అని అర్థం. నగరం 'నగరం' అనే పదానికి బదులుగా జర్మన్ ప్రత్యయం 'స్టాడ్ట్' చేర్చబడింది, ఇది రష్యన్ పదమైన 'గ్రాడ్' కు వ్యతిరేకంగా పరాయీకరణను సూచించడానికి వాడబడింది. సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ నగర నివాసితులకు ఇది చాలా హాస్యాస్పదంగా అనిపించింది, బాండెరా గురించి తెలియని వారు కూడా దీనిని పాశ్చాత్య ఉక్రెయిన్ పట్ల సోవియట్ అవగాహనకు సూచనగా వ్యంగ్యంగా అంగీకరించారు. సోవియట్ యూనియన్ పతనమయ్యే సమయానికి, ఈ పేరు లవీవ్ స్థానికులకు గర్వకారణంగా మారింది, ఇది ఖ్లోప్ట్సీ జ్ బాండెర్ష్టాడ్టు (బండర్స్టాడ్ట్ నుండి వచ్చిన కుర్రాళ్ళు) అనే పేరుతో స్థానిక రాక్ బ్యాండ్ను రూపొందించడానికి దారితీసింది.[86]

1960ల కాలంలో లవీవ్, పరిసర ప్రాంత నివాసులు పోలిష్ టెలివిజన్, రేడియోలతో పాటు తోటి వార్సా ఒప్పంద దేశాల నుండి పత్రికా ప్రచురణల ప్రవేశం నుండి ప్రయోజనం పొందారు. ఆ సమయంలో నగరంలో స్థిరపడిన ఉక్రేనియన్ గ్రామాల నుండి వలస వచ్చిన వారిలో చాలా మందికి విదేశాలలో బంధువులు ఉన్నారు. ఐరన్ కర్టెన్ను దాటి వారితో కమ్యూనికేట్ చేయగలిగారు. "బూర్జువా జాతీయవాదాన్ని" ఎదుర్కోవడానికి సోవియట్ అధికారులు ముద్రిత ఉత్పత్తులు, మీడియాలో నీలం, పసుపు రంగుల కలయికను చట్టవిరుద్ధం చేశారు. మతాన్ని ఎదిరించడానికి పాలన లవీవ్ డొమినికన్ కేథడ్రల్ను మూసివేసి, దాని భవనంలో నాస్తికత్వం మ్యూజియాన్ని నిర్వహించింది. ప్రభుత్వ ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ లవీవ్ నివాసులు మతపరమైన సంప్రదాయాలను అనుసరించడం కొనసాగించారు. అనేక జిల్లాలు వర్టెప్ (క్రిస్మస్ కు సంబంధించిన నాటిక) ప్రదర్శనలను నిర్వహించాయి. 1960ల కాలంలో లవీవ్ పశ్చిమ సంగీత ప్రభావంతో ఏర్పడిన సొంత యువత ఉపసంస్కృతులను కూడా అభివృద్ధి చేసింది.[87]
1970ల కాలంలో వోలోడిమిర్ షెర్బిట్స్కీ నేతృత్వంలోని ఉక్రేనియన్ సోవియట్ నాయకత్వం విధానాలు రష్యనికరణ కొత్త తరంగానికి దారితీశాయి. లవీవ్ వీధుల్లో, ప్రజా రవాణాలో అనేక శాసనాలు, ప్రకటనలు రష్యన్ భాషలో వ్రాయబడ్డాయి. ఇంతలో ఆర్థిక పరిస్థితి దిగజారింది, దశాబ్దం మధ్య నాటికి దుకాణాల నుండి అనేక వస్తువులు కనుమరుగయ్యాయి. 1970ల చివరి నాటికి ద్రవ్యోల్బణం ప్రధాన ఆందోళనగా మారింది. అదే సమయంలో నగర వాణిజ్య నెట్వర్క్ విస్తరిస్తూనే ఉంది, 200 కంటే ఎక్కువ దుకాణాలు నిర్మించబడ్డాయి. కొత్త సాంస్కృతిక పోకడలు లవీవ్ జనాభాను ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి. 1979లో నగరంలో రెండు కల్ట్ (గౌరవప్రదమైన) ప్రదేశాలు కనిపించాయి: యూత్ ప్యాలెస్ "రొమాంటిక్", ఇది దాని డిస్కో కారణంగా ప్రజాదరణ పొందింది, "విర్మెన్కా" కాఫీ హౌస్ స్థానిక బొహేమియాకు (కళలు లేదా సాహిత్యంతో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తులు) సమావేశ స్థలంగా మారింది. 1970లు లవీవ్లో హిప్పీ ఉద్యమం పెరుగుదలను చూశాయి. 1975-1977లో స్థానిక కార్మెలైట్ మొనాస్టరీ ఉద్యానవనం సోవియట్ యూనియన్ వివిధ ప్రాంతాల నుండి నాన్కన్ఫార్మిస్ట్ (సమాజంలో నెలకొని ఉన్న పద్ధతులు, నియమాలను పాటించని వ్యక్తులు) యువకులకు సమావేశాల కేంద్రంగా మారింది.[88] సోవియట్ రష్యనికరణ పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ, లవీవ్ అసమ్మతి ఉద్యమానికి ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. 1972 నుండి లవీవ్లోని అనేక మంది అసమ్మతి కార్యకర్తలను అరెస్టు చేసి, అపఖ్యాతి పాలైన ప్రిజన్ ఆన్ ల్యాకీ స్ట్రీట్లో ఉంచారు.[88]
1980లలో సోవియట్ వ్యవస్థ నుండి సరళీకరణ (పెరెస్త్రోయికా) జరిగిన కాలంలో యుఎస్ఎస్ఆర్ నుండి ఉక్రెయిన్ స్వాతంత్ర్యం కోసం వాదించే రాజకీయ ఉద్యమాలకు ఈ నగరం కేంద్రంగా మారింది. 17 సెప్టెంబర్ 1989న సోవియట్ యూనియన్ నుండి ఉక్రెయిన్ స్వాతంత్ర్యానికి మద్దతుగా లవీవ్ అతిపెద్ద ర్యాలీని చూసింది, సుమారు 100,000 మంది పాల్గొనేవారు దీనికి హాజరయ్యారు.[89]
స్వతంత్ర ఉక్రెయిన్
[మార్చు]
2004 ఉక్రేనియన్ అధ్యక్ష ఎన్నికల సమయంలో లవీవ్ పౌరులు విక్టర్ యుష్చెంకోకు గట్టి మద్దతు ఇచ్చారు, ఆరెంజ్ రివల్యూషన్ లో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆరెంజ్ క్యాంప్ తరపున ప్రదర్శనలు చేయడానికి వందలాది వేల మంది ప్రజలు గడ్డకట్టే ఉష్ణోగ్రతల్లో కూడా సమావేశమయ్యేవారు. శాసనోల్లంఘన చర్యల కారణంగా స్థానిక పోలీసు అధికారి రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది. నకిలీ మొదటి అధికారిక ఫలితాలను ఆమోదించడానికి నిరాకరిస్తూ స్థానిక అసెంబ్లీ ఒక తీర్మానాన్ని జారీ చేసింది.[90] నేటికీ లవీవ్ ఉక్రేనియన్ సంస్కృతి ప్రధాన కేంద్రాలలో ఒకటిగా నిలుస్తోంది, ఇక్కడనుంచే దేశ రాజకీయ నాయకులు చాలామంది ఉద్భవించారు.
యూరోమైడాన్ ఉద్యమానికి మద్దతుగా లవీవ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీ 19 ఫిబ్రవరి 2014న ప్రెసిడెంట్ విక్టర్ యనుకోవిచ్ పాలన నుండి తమ స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకుంది.[91]
2019 ఉక్రేనియన్ అధ్యక్ష ఎన్నికల సమయంలో లవీవ్ పౌరులు వోలోడిమిర్ జెలెన్స్కీ కంటే పెట్రో పొరొషెంకోకు గట్టి మద్దతు ఇచ్చారు. పోరోషెంకోకు వచ్చిన ఓట్ల శాతం 90% కంటే ఎక్కువ. లవీవ్లో ఈ స్థాయి మద్దతు ఉన్నప్పటికీ, అతను జాతీయ ఓట్లలో ఓడిపోయాడు.
18 జూలై 2020 వరకు లవీవ్ ఒక ప్రాంతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన నగరంగా, లవీవ్ మున్సిపాలిటీ కేంద్రంగా ఉంది. ఉక్రెయిన్ పరిపాలనా సంస్కరణలో భాగంగా మునిసిపాలిటీ జూలై 2020లో రద్దు చేయబడింది, ఇది లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్ రైయాన్ల సంఖ్యను ఏడుకు తగ్గించింది. లవీవ్ మున్సిపాలిటీ ప్రాంతం కొత్తగా స్థాపించబడిన లవీవ్ రైయాన్లో విలీనం చేయబడింది.[92][93]
రస్సో-ఉక్రేనియన్ యుద్ధం
[మార్చు]2022 ఉక్రెయిన్పై రష్యా దండయాత్ర
[మార్చు]
ఫిబ్రవరి 2022లో ఉక్రెయిన్పై రష్యా దాడి చేసిన తర్వాత, రాజధానికి ప్రత్యక్ష సైనిక ముప్పు కారణంగా కొన్ని రాయబార కార్యాలయాలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు, మీడియా సంస్థలను కైవ్ నుండి తరలించడంతో లవీవ్ దేశ వాస్తవ పశ్చిమ రాజధానిగా మారింది.[94] దండయాత్ర వల్ల ప్రభావితమైన దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల నుండి పారిపోతున్న ఉక్రేనియన్లకు కూడా లవీవ్ సురక్షితమైన స్వర్గధామంగా మారింది, మార్చి 18 నాటికి వారి సంఖ్య 200,000 దాటింది. వారిలో కొందరు పోలాండ్ వెళ్ళే మార్గంలో నగరాన్ని ఒక స్టాపింగ్ పాయింట్గా ఉపయోగించుకున్నారు. లవీవ్, దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న పెద్ద ప్రాంతం కీలకమైన ఆయుధాలు, మానవతా సరఫరా మార్గంగా కూడా పనిచేశాయి.[89] రష్యా దాడులను అడ్డుకోవడానికి స్థానిక ప్రభుత్వం, పౌరులు (పోలిష్, క్రొయేషియన్ సలహాదారుల సహాయంతో) చారిత్రక కట్టడాల చుట్టూ తాత్కాలిక అడ్డంకులను నిర్మించడం, విగ్రహాలను చుట్టడం, కళా సంపదను రక్షించడం ద్వారా నగరం సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని రక్షించడానికి పనిచేశారు.[95]
యుద్ధం సమయంలో లవీవ్, దాని చుట్టుపక్కల ప్రాంతం రష్యా క్షిపణి దాడులకు గురైంది. 13 మార్చి 2022న యవోరివ్ సైనిక శిక్షణా స్థావరం, 18 మార్చి 2022న లవీవ్ డానిలో హాలిట్స్కీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీపంలోని లవీవ్ స్టేట్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ రిపేర్ ప్లాంట్,[89] 26 మార్చి 2022న నగర పరిమితుల్లోని ఇంధన డిపో, ఇతర సౌకర్యాలపై దాడి జరిగింది.[96]
మేయర్ ఆండ్రీ సదోవి ప్రకారం 18 ఏప్రిల్ 2022న నగరంపై ఐదు క్షిపణి దాడులు జరిగాయి, ఇందులో ఏడుగురు పౌరులు మరణించారు, 11 మంది గాయపడ్డారు. మిలిటరీ ఫ్యాక్టరీలు, టైర్ల దుకాణం లక్ష్యంగా ఉన్నాయని రీజినల్ గవర్నర్ మాక్సిమ్ కోజిట్స్కి తెలిపారు. ఖాళీ చేయబడిన వారిని ఉంచిన ఒక హోటల్ కూడా దెబ్బతింది. ఏప్రిల్ 18 రాత్రి రష్యన్ క్షిపణులు దాడి చేసిన స్థానాలన్నీ సైనిక లక్ష్యాలే అని రష్యా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.[97]
10 అక్టోబర్ 2022 క్షిపణి దాడుల సమయంలో లవీవ్ లక్ష్యంగా చేసుకోబడింది, దీని ఫలితంగా నగరం అంతటా బ్లాక్అవుట్ ఏర్పడింది.[98] 11 అక్టోబర్ 2022న నగరంపై క్షిపణి దాడి జరిగిందని సదోవి ప్రకటించారు, దీని ఫలితంగా విద్యుత్ అంతరాయం, నీటి సరఫరా కొరత ఏర్పడింది.[99] అక్టోబర్ 5, 2025న లవీవ్పై రష్యా చేసిన దాడి లవీవ్ ప్రాంతంలో జరిగిన యుద్ధంలో అతిపెద్దదని, ఇందులో 140 డ్రోన్లు, 23 క్షిపణులు ఉన్నాయని గవర్నర్ మాక్సిమ్ కోజిట్స్కీ చెప్పారు. ఐదుగురు పౌరులు మరణించారు, డజన్ల కొద్దీ గాయపడ్డారు.[100]
జనవరి 8, 2026 రాత్రి రష్యన్ దళాలు కపుస్టిన్ యార్ పరీక్షా కేంద్రం నుండి లవీవ్ వైపు ఒరేష్నిక్ క్షిపణిని ప్రయోగించాయి. రస్సో-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో లవీవ్ ఇంటర్మీడియట్-రేంజ్ బాలిస్టిక్ మిస్సైల్ (IRBM) తో దాడికి గురికావడం ఇదే మొదటిసారి.[101]
భౌగోళికం
[మార్చు]
14 ఆగస్టు 2017)
లవీవ్ రోజ్టోచియా అప్ల్యాండ్ అంచున, పోలిష్ సరిహద్దుకు తూర్పున 70 కి.మీ, తూర్పు కార్పతియన్ పర్వతాలకు ఉత్తరాన 160 కి.మీ దూరంలో ఉంది. లవీవ్ సగటు ఎత్తు సముద్ర మట్టానికి 296 మీటర్లు. దీని ఎత్తైన ప్రదేశం వైసోకి జమోక్ (హై క్యాజిల్), ఇది సముద్ర మట్టానికి పైన 409 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది. ఈ కోట చారిత్రాత్మక నగర కేంద్రాన్ని దాని విలక్షణమైన, పచ్చటి-గుమ్మటాల చర్చిలు, క్లిష్టమైన వాస్తుశిల్పంతో దర్శించడానికి వీలుగా ఒక అద్భుతమైన వీక్షణను కలిగి ఉంది.
పాత కోడల నగరం పోల్ట్వా నది ఒడ్డున హై క్యాజిల్ పర్వత ప్రాంతంలో ఉంది. 13వ శతాబ్దంలో ఈ నది వస్తువుల రవాణాకు ఉపయోగించబడింది. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో నగరం గుండా ప్రవహించే ప్రాంతాలలో పోల్ట్వాను కప్పి ఉంచారు; నది నేరుగా లవీవ్ సెంట్రల్ స్ట్రీట్, లిబర్టీ అవెన్యూ, లవీవ్ థియేటర్ ఆఫ్ ఒపెరా అండ్ బ్యాలెట్ కింద ప్రవహిస్తుంది.
వాతావరణం
[మార్చు]లవీవ్ వాతావరణం చల్లని శీతాకాలాలు, వెచ్చని వేసవితో తేమతో కూడిన ఖండాంతరంగా (కొప్పెన్ శీతోష్ణస్థితి వర్గీకరణ Dfb) ఉంటుంది.[102] సగటు ఉష్ణోగ్రతలు జనవరిలో −3 °C, జూలైలో 18 °C ఉంటాయి.[103] సగటు తేమ స్థాయి పొడిగా ఉంటుంది, వేసవి తేమ సౌకర్యవంతంగా ఉండి ఉక్కపోతగా ఉంటుంది.[104] సగటు వార్షిక వర్షపాతం 745 మి.మీ ఉండి వేసవిలో గరిష్టంగా ఉంటుంది.[103] లవీవ్లో సంవత్సరానికి సగటు సూర్యరశ్మి వ్యవధి దాదాపు 1,804 గంటలు.[105]
| Climate data for లవీవ్ (1991–2020, ఉష్ణోగ్రతలు 1936–ప్రస్తుతం) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | Year |
| Record high °C (°F) | 14.9 (58.8) |
17.9 (64.2) |
23.5 (74.3) |
28.9 (84.0) |
32.2 (90.0) |
37.4 (99.3) |
36.3 (97.3) |
37.3 (99.1) |
34.5 (94.1) |
25.6 (78.1) |
21.6 (70.9) |
16.5 (61.7) |
37.4 (99.3) |
| Mean daily maximum °C (°F) | 0.2 (32.4) |
2.0 (35.6) |
7.0 (44.6) |
14.5 (58.1) |
19.5 (67.1) |
23.0 (73.4) |
24.7 (76.5) |
24.5 (76.1) |
19.0 (66.2) |
13.2 (55.8) |
6.8 (44.2) |
1.5 (34.7) |
13.0 (55.4) |
| Daily mean °C (°F) | −2.7 (27.1) |
−1.5 (29.3) |
2.5 (36.5) |
9.0 (48.2) |
13.8 (56.8) |
17.3 (63.1) |
19.0 (66.2) |
18.5 (65.3) |
13.5 (56.3) |
8.4 (47.1) |
3.3 (37.9) |
−1.3 (29.7) |
8.3 (46.9) |
| Mean daily minimum °C (°F) | −5.7 (21.7) |
−4.8 (23.4) |
−1.4 (29.5) |
3.8 (38.8) |
8.4 (47.1) |
12.0 (53.6) |
13.7 (56.7) |
13.2 (55.8) |
8.7 (47.7) |
4.4 (39.9) |
0.4 (32.7) |
−4.1 (24.6) |
4.1 (39.4) |
| Record low °C (°F) | −28.5 (−19.3) |
−29.5 (−21.1) |
−25.0 (−13.0) |
−12.1 (10.2) |
−5.0 (23.0) |
0.5 (32.9) |
4.5 (40.1) |
2.6 (36.7) |
−3.0 (26.6) |
−13.2 (8.2) |
−17.6 (0.3) |
−25.6 (−14.1) |
−29.5 (−21.1) |
| Average precipitation mm (inches) | 46 (1.8) |
48 (1.9) |
48 (1.9) |
52 (2.0) |
93 (3.7) |
86 (3.4) |
96 (3.8) |
73 (2.9) |
70 (2.8) |
57 (2.2) |
50 (2.0) |
50 (2.0) |
769 (30.3) |
| Average extreme snow depth cm (inches) | 7 (2.8) |
9 (3.5) |
4 (1.6) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
1 (0.4) |
4 (1.6) |
9 (3.5) |
| సగటు వర్షపు రోజులు | 9 | 9 | 11 | 14 | 16 | 17 | 16 | 14 | 14 | 14 | 13 | 11 | 158 |
| Average snowy days | 17 | 17 | 11 | 3 | 0.1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 8 | 15 | 72 |
| Average relative humidity (%) | 83.3 | 80.7 | 74.5 | 67.1 | 70.4 | 72.6 | 74.1 | 74.3 | 78.2 | 80.3 | 84.4 | 85.0 | 77.1 |
| Mean monthly sunshine hours | 64 | 79 | 112 | 188 | 227 | 238 | 254 | 222 | 179 | 148 | 56 | 37 | 1,804 |
| Source 1: Pogoda.ru.net[103] | |||||||||||||
| Source 2: NOAA (తేమ 1991–2020, సూర్యుడు 1961–1990)[106][105] | |||||||||||||
పరిపాలనా విభాగాలు
[మార్చు]
లవీవ్ ఆరు పట్టణ జిల్లాలుగా (రైయాన్లు) విభజించబడింది, ప్రతి జిల్లా దాని స్వంత పరిపాలనా సంస్థలను కలిగి ఉంటుంది:
- హాలిట్స్కీ జిల్లా (Галицький район), గలీసియాకు చెందిన డానియల్ పేరు మీద ఈ పేరు వచ్చింది (డానిలో హాలిట్స్కీ).
- జాలిజ్నిచ్నీ జిల్లా (Залізничний район), దీనర్థం "రైల్వే పరిసరప్రాంతం"
- లైచాకివ్స్కీ జిల్లా (Личаківський район)
- సిఖివ్స్కీ జిల్లా (Сихівський район)
- ఫ్రాంకివ్స్కీ జిల్లా (Франківський район), ఇవాన్ ఫ్రాంకో పేరు మీదుగా దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
- షెవ్చెంకివ్స్కీ జిల్లా (Шевченківський район), తారాస్ షెవ్చెంకో పేరు మీదుగా దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
ముఖ్యమైన శివారు ప్రాంతాలలో విన్నికీ (Винники), బ్రూఖోవిచీ (Брюховичі), రుడ్నో (Рудно) ఉన్నాయి.
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| సంవత్సరం | జనాభా | ±% |
| 1939 | 3,40,000 | — |
| 1959 | 4,10,678 | +20.8% |
| 1970 | 5,53,452 | +34.8% |
| 1979 | 6,67,243 | +20.6% |
| 1989 | 7,90,908 | +18.5% |
| 2001 | 7,32,818 | −7.3% |
| 2011 | 7,32,009 | −0.1% |
| 2022 | 7,17,273 | −2.0% |
| Source: [107] | ||
లవీవ్ నివాసితులు సగటున 75 సంవత్సరాలు జీవిస్తారు, ఈ వయస్సు ఉక్రెయిన్ లోని సగటు వయస్సు కంటే 7 సంవత్సరాలు ఎక్కువ, ప్రపంచ సగటు (68 సంవత్సరాలు) కంటే 8 సంవత్సరాలు ఎక్కువ. 2010లో సగటు ఆయుర్దాయం పురుషులలో 71, మహిళలలో 79.5 సంవత్సరాలుగా ఉంది.[108] జననాల రేట్లు పెరిగినప్పటికీ గత సంవత్సరాల్లో తక్కువ సంతానోత్పత్తి ప్రభావాలు గమనించదగినవిగా ఉన్నందున 2001, 2010 మధ్య సంతానోత్పత్తి రేట్లు క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి. అయితే, 25 ఏళ్లలోపు యువత కొరత తీవ్రంగా ఉంది. 2011లో, లవీవ్ జనాభాలో 13.7% మంది 15 సంవత్సరాల లోపు యువకులు, 17.6% మంది 60 సంవత్సరాలు, అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు ఉన్నారు.[109]
చారిత్రక జనాభా
[మార్చు]| మతం వారీగా జనాభా నిర్మాణం 1869–1931 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| సంఘం | 1869[110] | 1890[111] | 1900[112] | 1910[113] | 1921[113] | 1931[114] |
| రోమన్ క్యాథలిక్ | 53.1% | 52.6% | 51.7% | 51% | 51% | 50.4% |
| యూదులు | 30.6% | 28.2% | 27.7% | 28% | 35% | 31.9% |
| గ్రీక్ క్యాథలిక్ | 14.2% | 17.1% | 18.3% | 19% | 12% | 15.9% |
| జాతి ఆధారంగా జనాభా కూర్పు 1900–2001 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| జాతి | 1900[115] | 1921[116] | 1931[114] | 1944[117] | 1950 | 1959[118] | 1979[118] | 1989[118] | 2001[119] |
| ఉక్రేనియన్లు | 19.9% | 9.1% | 11.2% | 26.4% | 49.9% | 60.0% | 74.0% | 79.1% | 88.1% |
| రష్యన్లు | 0.0% | 0.2% | 0.2% | 5.5% | 31.2% | 27.0% | 19.3% | 16.1% | 8.9% |
| యూదులు | 26.5% | 27.6% | 24.1% | 6.4% | 6.0% | 2.7% | 1.6% | 0.3% | |
| పోలిష్ ప్రజలు (పోల్స్) | 49.4% | 62.2% | 63.5% | 63% | 10.3% | 4.0% | 1.8% | 1.2% | 0.9% |
| వరుసగా 1989, 2001 జనాభా లెక్కల ప్రకారం లవీవ్లో జాతి | |||
|---|---|---|---|
| ఉక్రేనియన్లు | 622,800 | 79.1% | 88.1% |
| రష్యన్లు | 126,418 | 16.1% | 8.9% |
| యూదులు | 12,837 | 1.6% | 0.3% |
| పోలిష్ ప్రజలు (పోల్స్) | 9,697 | 1.2% | 0.9% |
| బెలారసియన్లు | 5,800 | 0.7% | 0.4% |
| ఆర్మేనియన్లు | 1,000 | 0.1% | 0.1% |
| మొత్తం | 778,557 | ||
| అంకెలు ప్రాంతాలను లేదా చుట్టుపక్కల పట్టణాలను చేర్చవు.[120][full citation needed] | |||
- 1405 సంవత్సరం: పాత నగరంలో (ఓల్డ్ టౌన్) సుమారు 4,500 మంది నివాసితులు, అదనంగా రెండు శివారు ప్రాంతాలలో సుమారు 600 మంది ఉన్నారు.[121]
- 1544 సంవత్సరం: పాత నగరంలో సుమారు 3,000 మంది నివాసితులు (1527 అగ్నిప్రమాదం కారణంగా వారి సంఖ్య దాదాపు 30% తగ్గింది), అదనంగా శివారు ప్రాంతాలలో సుమారు 2,700 మంది ఉన్నారు.[121]
- 1840 సంవత్సరం: 20,000 మంది యూదులతో సహా సుమారు 67,000 మంది నివాసితులు.[122]
- 1850 సంవత్సరం: 25,000 మంది యూదులతో సహా దాదాపు 80,000 మంది నివాసితులు (నాలుగు శివారు ప్రాంతాలతో కలిపి).[123]
- 1869 సంవత్సరం: 87,109 మంది నివాసితులు, వారిలో 46,252 మంది రోమన్ కాథలిక్కులు, 26,694 మంది యూదులు, 12,406 మంది గ్రీక్ యునియేట్ చర్చిల సభ్యులు.[110]
- 1890 సంవత్సరం: 127,943 మంది నివాసితులు (64,102 మంది పురుషులు, 63,481 మంది మహిళలు), వారిలో 67,280 కాథలిక్కులు, 36,130 యూదులు, 21,876 గ్రీక్ యూనియేట్ చర్చిల సభ్యులు, 2,061 ప్రొటెస్టంట్లు, 596 ఆర్థోడాక్స్ తదితరులు.[111]
- 1900 సంవత్సరం: 159,877 మంది నివాసితులు, ఇందులో సైన్యం (10,326 మంది పురుషులు) కూడా ఉన్నారు. ఈ నివాసులలో 82,597 మంది రోమన్ కాథలిక్ చర్చి సభ్యులు, 29,327 మంది గ్రీక్ యూనియేట్ చర్చిల సభ్యులు, 44,258 మంది యూదులు. వారి సంభాషణ భాషగా 120,634 మంది పోలిష్ భాషను, 20,409 మంది జర్మన్ లేదా ఇడ్డిష్ భాషను, 15,159 మంది ఉక్రేనియన్ భాషను ఉపయోగించేవారు.[112]
- 1921 సంవత్సరం: 219,388 మంది నివాసితులు, వీరిలో 136,519 మంది పోల్స్, 60,431 మంది యూదులు, 19,866 మంది ఉక్రేనియన్లు ఉన్నారు.[124]
- 1931 సంవత్సరం: 312,231 మంది నివాసితులు, వీరిలో 198,212 మంది పోల్స్, 75,316 మంది యూదులు, 35,137 మంది ఉక్రేనియన్లు ఉన్నారు.[116]
- 1939 సంవత్సరం: 340,000 మంది నివాసితులు.[125]
- 1940 సంవత్సరం: 500,000.[117]
- జూలై 1944: 149,000.[117]
- 1955 సంవత్సరం: 380,000.[117]
- 2001 సంవత్సరం: 725,000 మంది నివాసితులు, వారిలో 88% ఉక్రేనియన్లు, 9% రష్యన్లు, 1% పోల్స్.[119] మరో 200,000 మంది రోజూ శివారు ప్రాంతాల నుండి ప్రయాణించేవారు.
- 2007 సంవత్సరం: 735,000 మంది నివాసితులు. లింగం వారీగా: 51.5% మహిళలు, 48.5% పురుషులు. జన్మస్థలం వారీగా: లవీవ్లో జన్మించిన వారు 56%, లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్లో జన్మించిన వారు 19%, తూర్పు ఉక్రెయిన్లో జన్మించిన వారు 11%, యుఎస్ఎస్ఆర్ మాజీ రిపబ్లిక్లలో జన్మించిన వారు 7% (రష్యా 4%), పోలాండ్లో జన్మించిన వారు 4%, పశ్చిమ ఉక్రెయిన్లో జన్మించిన వారు (కానీ లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్లో కాదు) 3%.[120][full citation needed]
- మత విశ్వాసాలు: (2001)[120][full citation needed]
- 52% ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చి
- 31% ఉక్రేనియన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి - కైవాన్ పాట్రియార్కేట్
- 5% ఉక్రేనియన్ ఆటోసెఫాలస్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి
- 3% ఉక్రేనియన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి (మాస్కో పాట్రియార్కేట్)
- 3% ఇతర విశ్వాసాలు
భాష
[మార్చు]| 20వ శతాబ్దమంతా భాష వినియోగం | ||||
|---|---|---|---|---|
| భాష | 1931 | 1970 | 1979 | 1989 |
| ఉక్రేనియన్ | 11.3% | 65.2% | 71.3% | 77.2% |
| రష్యన్ | 0.1% | 31.1% | 25.7% | 19.9% |
| ఇడ్డిష్ | 24.1% | |||
| పోలిష్ | 63.5% | |||
| ఇతరులు | 1.0% | 3.7% | 3.0% | 2.9% |
లవీవ్లో ఎక్కువ మంది ఉక్రేనియన్ భాష మాట్లాడతారు. 1970ల నుండి నగరంలో ఉక్రేనియన్ వినియోగం పెరిగింది, 1980ల నుండి రష్యన్ వినియోగం క్షీణించింది. 2000లో లవీవ్లో 80% మంది ఉక్రేనియన్ మాట్లాడేవారని అంచనా వేయబడింది.[126]
2001 ఉక్రేనియన్ జనాభా లెక్కల ఫలితాలు:[127]
| భాష | సంఖ్య | శాతం |
|---|---|---|
| ఉక్రేనియన్ | 641 688 | 88.48% |
| రష్యన్ | 72 125 | 9.95% |
| ఇతరులు లేదా నిర్ణయించబడనివి | 11 389 | 1.57% |
| మొత్తం | 725 202 | 100.00% |
2023 మధ్యలో ఇంటర్నేషనల్ రిపబ్లికన్ ఇన్స్టిట్యూట్ నిర్వహించిన ఒక సర్వే ప్రకారం, నగరంలోని 96% మంది నివాసితులు ఇంట్లో ఉక్రేనియన్ మాట్లాడతారు, అయితే వారిలో 3% మంది రష్యన్ మాట్లాడతారు.[128]
పోలిష్ జాతి జనాభా
[మార్చు]| సంవత్సరం | పోల్స్ | % |
|---|---|---|
| 1921[129] | 112,000 | 51 |
| 1989 | 9,500[130] | 1.2[119] |
| 2001[119] | 6,400 | 0.9 |
1349లో పియాస్ట్ వంశానికి చెందిన రాజు కాసిమిర్ నగరాన్ని ఆక్రమించిన తర్వాత పోలిష్ జాతి ప్రజలు, పోలిష్ యూదులు గణనీయమైన సంఖ్యలో ఎల్వావ్లో స్థిరపడటం ప్రారంభించారు. ఎల్వావ్ పోలిష్ స్వర్ణయుగంలో అనేక శతాబ్దాల పాటు పోలాండ్ ప్రధాన సాంస్కృతిక, ఆర్థిక కేంద్రంగా పనిచేసింది. రష్యా, ప్రుస్సియా, ఆస్ట్రియాలు పోలాండ్ను విభజించే వరకు ఈ ఆధిపత్యం కొనసాగింది.[131] రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్లో, ఎల్వావ్ వోయివోడెషిప్ (1921లో 2,789,000 మంది నివసించారు) పదేళ్లలో 3,126,300 మందికి పెరిగింది.[132]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పర్యవసానంగా, లవీవ్ డి-పోలోనిజ్ చేయబడింది (పోల్స్ జనాభా తొలగించబడింది), ఇది ప్రధానంగా 1944-1946లో సోవియట్ ఏర్పాటు చేసిన జనాభా మార్పిడి ద్వారా, అలాగే సైబీరియాకు ముందస్తు బహిష్కరణల ద్వారా జరిగింది.[133] సరిహద్దు మార్పు తరువాత తమ ఇష్టపూర్వకంగా ఉండిపోయిన వారు లవీవ్లో చిన్న జాతి మైనారిటీగా మారారు. 1959 నాటికి పోల్స్ స్థానిక జనాభాలో 4% మాత్రమే ఉన్నారు. అనేక కుటుంబాలు మిశ్రమంగా ఉండేవి.[133] సోవియట్ దశాబ్దాలలో రెండు పోలిష్ పాఠశాలలు మాత్రమే పనిచేశాయి: నం. 10 (8 గ్రేడ్లతో), నం. 24 (10 గ్రేడ్లతో).[133]
1980లలో సమూహాలను జాతి సంఘాలుగా ఏకం చేసే ప్రక్రియ అనుమతించబడింది. 1988లో ఒక పోలిష్-భాషా వార్తాపత్రిక అనుమతించబడింది (గజెటా ఎల్వోవ్స్కా).[134] నగరంలోని పోలిష్ జనాభా ఎల్వావ్ మాండలికం (Polish: gwara lwowska) అని పిలువబడే పోలిష్ మాండలికాన్ని ఉపయోగించడం కొనసాగించింది.[134]
వైట్ ఈగల్ పేరుతో పోల్స్ సంఘం లవీవ్లో 2011లో స్థాపించబడింది.[135]
యూదు జనాభా
[మార్చు]లవీవ్లో తెలిసిన మొదటి యూదులు పదవ శతాబ్దానికి చెందినవారు.[136] మిగిలి ఉన్న పురాతన యూదు సమాధి రాయి 1348 నాటిది.[136] రబ్బానైట్ యూదులతో పాటు, తూర్పు, బైజాంటియమ్ నుండి వచ్చిన కరైట్లు (క్రిమియన్ కరైట్లు) నగరంలో స్థిరపడ్డారు. కాసిమిర్ III 1349లో లవీవ్ను జయించిన తరువాత పోలాండ్లోని ఇతర పౌరులతో సమానంగా యూదు పౌరులకు అనేక అధికారాలు లభించాయి. లవీవ్లో రెండు వేర్వేరు యూదుల నివాస ప్రాంతాలు ఉండేవి, ఒకటి నగర గోడల లోపల, మరొకటి నగరం వెలుపల శివార్లలో ఉండేది. ప్రతిదానికి దాని స్వంత ప్రార్థనా మందిరం (సినాగోగ్) ఉండేది, అయినప్పటికీ వారు క్రిమియన్ కరైట్ కమ్యూనిటీతో పాటు ఒకే శ్మశానవాటికను పంచుకున్నారు. 1939కి ముందు 97 ప్రార్థనా మందిరాలు ఉండేవి.
హోలోకాస్ట్కు ముందు నగర జనాభాలో మూడింట ఒక వంతు యూదులు (రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముందు 140,000 కంటే ఎక్కువ) ఉన్నారు. నాజీలు, సోవియట్ల మధ్య పోలాండ్ను విభజించిన 1939 మోలోటోవ్-రిబ్బెన్ట్రాప్ ఒప్పందం తర్వాత, నాజీల ఆక్రమిత పోలాండ్ నుండి పారిపోయి సాపేక్షంగా, తాత్కాలికంగా సురక్షితమైన సోవియట్ ఆక్రమిత పోలాండ్కు (లవీవ్తో సహా) పదివేల మంది యూదులు తరలిరావడంతో 1940 చివరి నాటికి ఈ సంఖ్య దాదాపు 240,000కి పెరిగింది. హోలోకాస్ట్లో యూదు జనాభాలో ఎక్కువ మంది మరణించారు. ఇంతలో, నాజీలు యూదుల శ్మశానవాటికను కూడా ధ్వంసం చేశారు, తరువాత సోవియట్లు దానిపై రోడ్డు వేశారు.[136]
హోలోకాస్ట్, వలసల కారణంగా, నగరంలోని అసలు యూదు జనాభా దాదాపుగా కనుమరుగైంది. యుద్ధం తరువాత, నగరానికి వలస వచ్చిన వందల వేల మంది రష్యన్లు, ఉక్రేనియన్లలో ఉద్భవించిన కొత్త యూదు జనాభా ద్వారా ఈ తరుగుదల భర్తీ చేయబడింది. యుద్ధానంతర యూదుల జనాభా 1970లలో 30,000 కి చేరుకుంది. వలసల వల్ల (ప్రధానంగా ఇజ్రాయెల్, యునైటెడ్ స్టేట్స్కు), తక్కువ స్థాయిలో సమీకరణ (యూదుల మత, సాంస్కృతిక సమ్మేళనం) ఫలితంగా ప్రస్తుతం యూదుల జనాభా గణనీయంగా తగ్గిపోయి, కొన్ని వేల మందికి పరిమితమైందని అంచనా.[137] అనేక సంస్థలు ఇక్కడ క్రియాశీలంగా కొనసాగుతున్నాయి.

లవీవ్లోని షోలెమ్ అలైచెమ్ జ్యూయిష్ కల్చర్ సొసైటీ 1988లో ఘెట్టో బాధితుల స్మారక చిహ్న నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించింది. 23 ఆగస్ట్ 1992న, ఎల్వావ్ ఘెట్టో (1941-1943) బాధితుల స్మారక సముదాయం అధికారికంగా ప్రారంభించబడింది.[138] 2011-2012లో ఈ స్మారక కట్టడంపై కొన్ని యూదు వ్యతిరేక దాడులు జరిగాయి. మార్చి 20, 2011న స్వస్తిక గుర్తుతో "యూదులకు మరణం" అనే నినాదాన్ని స్మారక కట్టడంపై స్ప్రే చేసినట్లు తెలిసింది.[139] 21 మార్చి 2012న, గుర్తు తెలియని వ్యక్తుల ద్వారా ఈ స్మారక చిహ్నం ధ్వంసం చేయబడింది, ఇది యూదు-వ్యతిరేక చర్యగా అనిపించింది.[140]
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]
పశ్చిమ ఉక్రెయిన్ అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యాపార కేంద్రంగా లవీవ్ ఉంది. జనవరి 1, 2011 నాటికి నగరం ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి 837.1 మిలియన్ల యూఎస్ డాలర్లను పెట్టుబడిగా పెట్టింది. లవీవ్ ప్రాంతంలోని మొత్తం పెట్టుబడిలో ఇది దాదాపు మూడింట రెండు వంతులుగా ఉంది. 2015లో, లవీవ్ కంపెనీలు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడిగా (FDI) $14.3 మిలియన్లను పొందాయి; అయితే ఇది ఒక సంవత్సరం క్రితంతో (2014లో $30.9 మిలియన్లు) పోలిస్తే సగం తక్కువ.[141] జనవరి-సెప్టెంబర్ 2017 కాలంలో లవీవ్ స్థానిక ప్రభుత్వం అందుకున్న ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడుల సాధారణ మొత్తం $52.4 మిలియన్లు. గణాంకాల అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రకారం, 31 దేశాలు విదేశీ మూలధనాన్ని పెట్టుబడిగా పెట్టాయి (కొందరు ప్రధాన పెట్టుబడిదారులు: పోలాండ్ - 47.7%; ఆస్ట్రేలియా - 11.3%; సైప్రస్ - 10.7%; నెదర్లాండ్స్ - 6%).[142]
2015 లవీవ్ నగర బడ్జెట్ మొత్తం ఆదాయం దాదాపు UAH 3.81 బిలియన్గా నిర్ణయించబడింది, ఇది ఒక సంవత్సరం క్రితం (2014లో UAH 2.91 బిలియన్లు) కంటే 23% ఎక్కువ.[143] నవంబర్ 10, 2017 నాటికి, లవీవ్ సిటీ కౌన్సిల్ సహాయకులు UAH 5.4 బిలియన్ల బడ్జెట్ను ఆమోదించారు ($204 మిలియన్లు), ఇందులో ఎక్కువ భాగం (UAH 5.12 బిలియన్లు) లవీవ్ నిధి ఆదాయంగా ఉంది.[144][145]
2015లో లవీవ్లో వ్యాపార రంగంలో సగటు వేతనం 14,041 UAH గా, బడ్జెట్ రంగంలో 9,475 UAH గా ఉంది.[146] ఫిబ్రవరి 1, 2014న నమోదిత నిరుద్యోగం 0.6% గా ఉంది.[147] ఉక్రెయిన్లోని అతిపెద్ద నగరాల్లో ఒకటైన లవీవ్ వేగంగా వృద్ధి చెందుతోంది. ఉక్రెయిన్ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, ఫిబ్రవరి 2013లో ఉక్రెయిన్ సగటు వేతనం 6050 UAH ($755) గా ఉండగా, లవీవ్లో నెలవారీ సగటు జీతం ఉక్రెయిన్ సగటు కంటే కొంచెం తక్కువగా ఉంది. ప్రపంచ బ్యాంక్ గ్రూప్ వర్గీకరణ ప్రకారం లవీవ్ ఒక మధ్య-ఆదాయ నగరం. జూన్ 2019లో, సగటు వేతనం 23,000 UAH ($920) గా ఉంది, ఇది మునుపటి సంవత్సరం కంటే 18.9% ఎక్కువ.[148][149]
లవీవ్లో 218 భారీ పారిశ్రామిక సంస్థలు, 40కి పైగా వాణిజ్య బ్యాంకులు, 4 ఎక్స్ఛేంజీలు, 13 పెట్టుబడి కంపెనీలు, 80 బీమా, 24 లీజింగ్ కంపెనీలు, 77 ఆడిట్ సంస్థలు, దాదాపు 9,000 చిన్న వెంచర్లు (వ్యాపారాలు) ఉన్నాయి.[150] చాలా సంవత్సరాలుగా లవీవ్లో యంత్రాల-నిర్మాణ, ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమలు ప్రముఖ పరిశ్రమలుగా ఉన్నాయి. నగర ఆధారిత పబ్లిక్ కంపెనీ అయిన ఎలక్ట్రాన్, జాతీయ టెలివిజన్ సెట్ల తయారీ ట్రేడ్మార్క్తో 32, 37-అంగుళాల లిక్విడ్-క్రిస్టల్ టీవీ-సెట్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఎలక్ట్రాన్ట్రాన్స్ ట్రామ్లు, ట్రాలీబస్సులు, ఎలక్ట్రిక్ బస్సులు, విడిభాగాలతో సహా ఆధునిక ఎలక్ట్రిక్ రవాణా రూపకల్పన, ఉత్పత్తిలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది. 2013లో ఎలెక్ట్రోట్రాన్స్ జెవి తక్కువ-అంతస్తుల ట్రామ్లను, మొట్టమొదటి ఉక్రేనియన్ 100% తక్కువ-అంతస్తుల ట్రామ్వేలను ఉత్పత్తి చేయడం ప్రారంభించింది.[151] లవీవ్ బస్ ఫ్యాక్టరీ (LAZ) తన సొంత గొప్ప చరిత్రతో లవీవ్లో బస్సుల తయారీ సంస్థగా ఉంది. 1945లో స్థాపించబడిన ఈ కంపెనీ 1950ల ప్రారంభంలో బస్సుల ఉత్పత్తిని ప్రారంభించింది. లవీవ్ ఇంజనీర్ల వినూత్న డిజైన్ ఆలోచనలు బస్సుల తయారీలో ప్రపంచ ప్రమాణంగా మారాయి.
2015లో విక్రయించబడిన పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి మొత్తం పరిమాణం UAH 24.2 బిలియన్లు, ఇది ఒక సంవత్సరం క్రితం (2014లో UAH 14.6 బిలియన్లు) కంటే 39% ఎక్కువ.[152][153]
క్రెడోబ్యాంక్, ఐడియా బ్యాంక్, వీఎస్ బ్యాంక్, ఒక్సీ బ్యాంక్, లవీవ్ బ్యాంక్ వంటి అనేక బ్యాంకులు లవీవ్లో ఉన్నాయి. 2014-2016 రాజకీయ, ఆర్థిక సంక్షోభ సమయంలో ఈ బ్యాంకుల్లో ఏవీ దివాలా తీయలేదు, ఆయా బ్యాంకులలో విదేశీ మూలధనం ఉండటమే ఇందుకు కారణమని చెప్పవచ్చు.
2015 నుండి 2019 వరకు, నగరం నిర్మాణ రంగంలో వృద్ధిని సాధించింది. Q1 (క్యూ1) 2019లో, గణాంక డేటా ప్రకారం లవీవ్లో కొత్త గృహ నిర్మాణ వాల్యూమ్లో వృద్ధి (3.2 రెట్లు, 377,900 చదరపు మీటర్లకు) నమోదైంది.[154]
వార్సా, కైవ్ల మధ్య లవీవ్ ఒక ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రం. లవీవ్ ఎకనామిక్ డెవలప్మెంట్ స్ట్రాటజీ ప్రకారం, పర్యాటకం, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీస్ (IT) 2025 నాటికి నగర ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రధాన విభాగాలుగా మారుతాయి, వ్యాపార సేవలు, లాజిస్టిక్స్ కూడా ప్రాధాన్యత విభాగాలుగా పరిగణించబడతాయి.[155] అదనంగా, నెస్లే సేవా కేంద్రం లవీవ్లో ఉంది. ఈ కేంద్రం మధ్య, తూర్పు ఐరోపాలోని 20 దేశాలలో కంపెనీ విభాగాలకు మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.[156] 2016లో లవీవ్లో గ్లోబల్ సర్వీస్ సెంటర్ వింపెల్కామ్ (VimpelCom) ప్రారంభించబడింది, ఇది ఈ కంపెనీ ఎనిమిది విదేశీ శాఖలలో ఫైనాన్స్, ప్రొక్యూర్మెంట్, హెచ్ఆర్ కార్యకలాపాలకు సేవలు అందిస్తుంది.[157]
ఆహారం, పుస్తకాలు, బట్టలు, సాంప్రదాయ సాంస్కృతిక వస్తువులు, పర్యాటక బహుమతులు విక్రయించే వీధి వ్యాపారులతో పాటు అనేక రెస్టారెంట్లు, దుకాణాలు కూడా ఉన్నాయి. బ్యాంకింగ్, మనీ ట్రేడింగ్ అనేవి నగరం అంతటా ఉన్న బ్యాంకులు, ఎక్స్ఛేంజ్ కార్యాలయాలతో లవీవ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగం. ఈ నగరం లవీవ్స్కే బీర్ ఫ్యాక్టరీ, స్విటోచ్ చాక్లెట్ ఫ్యాక్టరీ, ఎంజైమ్, లవీవ్ లిక్కర్ అండ్ వోడ్కా ఫ్యాక్టరీ మొదలైన పెద్ద ఆహార సంబంధిత కంపెనీలకు నిలయంగా ఉంది.
ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ
[మార్చు]తూర్పు ఐరోపాలో సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతిలో అగ్రగామిగా ఉన్న నగరాలలో లవీవ్ కూడా ఒకటి, 2020 నాటికి ఆ రంగంలో 20% వృద్ధిని సాధించింది.[158] ఉక్రెయిన్లోని మొత్తం ఐటీ నిపుణులలో 15% కంటే ఎక్కువ మంది లవీవ్లో పని చేస్తున్నారు, ప్రతి సంవత్సరం స్థానిక విశ్వవిద్యాలయాల నుండి 4100 కంటే ఎక్కువ మంది కొత్త ఐటీ గ్రాడ్యుయేట్లు వస్తున్నారు. సుమారు 2,500 మంది టెక్ ఔత్సాహికులు పశ్చిమ ఉక్రెయిన్లోని అతిపెద్ద టెక్నాలజీ కాన్ఫరెన్స్ లవీవ్ ఐటీ ఎరీనాకు హాజరయ్యారు.[159] 2019 నాటికి లవీవ్లో 24,000 మందికి పైగా ఐటీ నిపుణులు పని చేస్తున్నారు.[160] కైవ్, డెనిప్రో, ఖార్కివ్, ఒడెసాతో పాటు ఐటీ, ఐటీ ఔట్సోర్సింగ్ రంగాలలో రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (R&D) కేంద్రాన్ని తెరవడానికి అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ఉక్రేనియన్ నగరాల్లో లవీవ్ కూడా ఉంది.[161]
2009లో, ప్రముఖ అంతర్జాతీయ ఆడిటింగ్ కంపెనీలలో ఒకటైన కెపిఎంజి (KPMG), ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి గొప్ప సామర్థ్యం ఉన్న టాప్ 30 నగరాలలో లవీవ్ను కూడా చేర్చింది.[162] డిసెంబర్ 2015 నాటికి, నగరంలో 192 ఐటీ కంపెనీలు పనిచేస్తున్నాయి, వాటిలో 4 పెద్దవి (400 కంటే ఎక్కువ మంది ఉద్యోగులతో), 16 సగటు (150-300 మంది ఉద్యోగులు), 97 చిన్నవి (10-110 ఉద్యోగులు), 70 సూక్ష్మ సంస్థలు (3-7 ఉద్యోగులు). 2017 నుండి 2018 వరకు ఐటీ కంపెనీల సంఖ్య 317 కి పెరిగింది.[160]
2015లో లవీవ్ ఐటీ పరిశ్రమ టర్నోవర్ $300 మిలియన్లు. ఐటీ సేవలలో దాదాపు 50% అమెరికాకు, 37% ఐరోపాకు, మిగిలినవి ఇతర దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడతాయి. 2015 నాటికి, 28 వేల UAH సగటు వేతనంతో దాదాపు 15 వేల మంది నిపుణులు ఈ పరిశ్రమలో ఉపాధి పొందారు. లవీవ్ ఐటీ క్లస్టర్, సామాజిక సంస్థ "ది ఫార్మ్" నిర్వహించిన లవీవ్ ఐటీ-మార్కెట్ ఎకనామిక్ ఎఫెక్ట్ అధ్యయనం ప్రకారం, 2017లో లవీవ్లో 257 ఐటీ కంపెనీలు పనిచేస్తున్నాయి, ఇవి సుమారు 17 వేల మంది నిపుణులను నియమించాయి. లవీవ్లోని ఐటీ పరిశ్రమ ఆర్థిక ప్రభావం $734 మిలియన్లు.[163]
లవీవ్లో 15 అగ్రశ్రేణి విశ్వవిద్యాలయాలు ఉన్నాయి, వాటిలో 5 కంప్యూటర్, ఐటీ టెక్నాలజీలలో అత్యంత నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణులను తయారుచేస్తాయి. ఏటా 1,000 మందికి పైగా ఐటీ గ్రాడ్యుయేట్లను మార్కెట్కు సరఫరా చేస్తాయి.[164]
లవీవ్ ఐటీ అవుట్సోర్సింగ్ కంపెనీలు ఉక్రేనియన్ డెవలపర్లందరినీ ఒకే చోట చేర్చాయి, దీని ఫలితంగా సరైన అర్హతలు, అనుభవం, మంచి ఆంగ్ల భాషా నైపుణ్యాలతో ఫ్రంట్-ఎండ్ ఇంటర్న్లు, జావాస్క్రిప్ట్ డెవలపర్లు, బ్యాక్-ఎండ్, ఫుల్-స్టాక్ కోడర్లు ఉద్భవించారు. లవీవ్లోని కొన్ని ఐటీ కంపెనీలు తమ సాఫ్ట్వేర్ ఉత్పత్తులను అభివృద్ధి చేయకుండా అంతర్జాతీయ సంస్థలకు అవుట్సోర్సింగ్ సాఫ్ట్వేర్ సేవలను అందిస్తున్నాయి.[165]
సంస్కృతి
[మార్చు]| ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం | |
|---|---|
హై క్యాజిల్ నుండి పట్టణ వీక్షణ | |
| ప్రాతిపదిక | సాంస్కృతికం: ii, v |
| మూలం | 865 |
| శాసనం | 1998 (22nd సెషన్ ) |
| ప్రాంతం | 120 ha (300 acres) |
| Buffer zone | 2,441 ha (6,030 acres) |
లవీవ్ ఉక్రెయిన్ అత్యంత ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఒకటి. ఇది కళ, సాహిత్యం, సంగీతం, రంగస్థల కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. నేడు, థియేటర్లు, కచేరీ హాళ్లు, సృజనాత్మక సంఘాలు నగర సాంస్కృతిక సంపదకు నిదర్శనం, ఇక్కడ అత్యధికంగా (వార్షికంగా 100 కంటే ఎక్కువ పండుగలు, 60 మ్యూజియంలు, 10 థియేటర్లు) కళాత్మక కార్యకలాపాలు జరుగుతాయి.
లవీవ్ చారిత్రక కేంద్రం 1998 నుండి ఐక్యరాజ్యసమితి విద్యా, వైజ్ఞానిక, సాంస్కృతిక సంస్థ (యునెస్కో) ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉంది. దీని ఎంపికకు యునెస్కో ఈ కింది కారణాలను పేర్కొంది[166]:
ప్రమాణం II: దాని నగర నిర్మాణం, దాని వాస్తుశిల్పంలో లవీవ్ ఇటలీ, జర్మనీలతో మధ్య, తూర్పు ఐరోపాలోని నిర్మాణ, కళాత్మక సంప్రదాయాల కలయికకు అద్భుతమైన ఉదాహరణ.
ప్రమాణం V: లవీవ్ రాజకీయ, వాణిజ్య పాత్ర విభిన్న సాంస్కృతిక, మతపరమైన సంప్రదాయాలతో అనేక జాతుల సమూహాలను ఆకర్షించింది, వారు నగరంలో ప్రత్యేకమైన, పరస్పరం ఆధారపడి ఉండే సంఘాలను స్థాపించారు, ఆధునిక పట్టణ భూభాగంలో దీనికి సంబంధించిన ఆధారాలు ఇప్పటికీ గుర్తించదగినవి.
ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం సెరెడ్మిస్టియా (మిడిల్ టౌన్), పిడ్జామ్చే, హై క్యాజిల్, సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్ బృందాలను కలిగి ఉంటుంది.[166]
వాస్తుశిల్పం
[మార్చు]లవీవ్ చారిత్రక చర్చిలు, భవనాలు, అవశేషాలు 13వ శతాబ్దం నుండి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో (పోలిష్, ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ పాలన) నాటివి. ఇటీవలి శతాబ్దాలలో ఇతర ఉక్రేనియన్ నగరాలను నాశనం చేసిన కొన్ని దండయాత్రలు, యుద్ధాల నుండి లవీవ్ విముక్తి పొందింది. దీని వాస్తుశిల్పం వివిధ యూరోపియన్ శైలులు, కాలాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. 1527, 1556 మంటల తర్వాత లవీవ్ దాని గోతిక్-శైలి భవనాల్లో చాలా వరకు కోల్పోయింది, అయితే ఇది పునరుజ్జీవనం, బరోక్, క్లాసిక్ శైలుల్లో అనేక భవనాలను కలిగి ఉంది. వియన్నా సెసెషన్, ఆర్ట్ నోయువే, ఆర్ట్ డెకో కళాకారుల రచనలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
భవనాలు బహుళ రాతి శిల్పాలు, చెక్కడాలు కలిగి ఉంటాయి, ముఖ్యంగా వందల సంవత్సరాల పురాతనమైన పెద్ద తలుపులపై ఇవి ఉంటాయి. పాత చర్చిల అవశేషాలు సెంట్రల్ సిటీస్కేప్ లో ఉంటాయి. కొన్ని మూడు నుండి ఐదు అంతస్తుల భవనాలు లోపలి ప్రాంగణాలు, గ్రోట్టోలను కలిగి ఉండి వివిధ మరమ్మతు స్థితులలో ఉన్నాయి. పోలిష్ ఉన్నతవర్గాలను శతాబ్దాలపాటు ఖననం చేసిన లైచాకివ్స్కీ స్మశానవాటిక వంటి కొన్ని స్మశానవాటికలు ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. మధ్య ప్రాంతం నుండి బయలుదేరినప్పుడు సోవియట్-కాలపు ఎత్తైన బ్లాక్లు ఆధిపత్యం వలాయించడంతో నిర్మాణ శైలి తీవ్రంగా మారుతుంది. నగర మధ్యలో, సోవియట్ శకం ప్రధానంగా కొన్ని ఆధునిక-శైలి జాతీయ స్మారక చిహ్నాలు, శిల్పాలలో ప్రతిబింబిస్తుంది.
- ఆర్మేనియన్ కేథడ్రల్
- బరోక్ సెయింట్స్ పీటర్ అండ్ పాల్ గ్యారిసన్ చర్చి
- ఇటాలియన్ మాజరిజం శైలిలో బెర్నార్డిన్ చర్చి మరియు మఠం
- లవీవ్లో 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటి వాస్తుశిల్పం
- షెవ్చెంకో అవెన్యూ వాస్తుశిల్పం
- లవీవ్ రైల్వేస్ ప్రధాన కార్యాలయం
- రైల్వేమెన్స్ ప్యాలెస్ ఆఫ్ కల్చర్, ఫంక్షనలిస్ట్ ఆర్కిటెక్చర్ కు ఒక ఉదాహరణ
- స్టాలినిస్ట్ శైలిలో నిర్మించిన లవీవ్ విమానాశ్రయం పాత టెర్మినల్
- హోలీ వర్జిన్ చర్చి (నేటివిటీ) 1995-2001లో సిఖివ్స్కీ జిల్లాలో నిర్మించబడింది
- నగరం ఉత్తర భాగంలో ఆధునిక, సోవియట్ కాలపు వాస్తుశిల్పాల కలయిక
- ఉక్రేనియన్ కాథలిక్ యూనివర్సిటీ లో ఆండ్రీ షెప్టిట్స్కీ సెంటర్
నగరం పాత భాగంలో ఉన్న అనేక భవనాలు పోలిష్ వాస్తుశిల్పానికి ఉదాహరణలు, ఇది పోలిష్ భూభాగంలో మొదటి ఉన్నత-విద్యా సాంకేతిక అకాడమీ అయిన టెక్నికల్ స్కూల్ (తరువాత పాలిటెక్నిక్) ప్రారంభమైన తర్వాత లవీవ్లో వృద్ధి చెందింది. పాలిటెక్నిక్ దేశం మొత్తంలో ప్రభావవంతంగా పనిచేసే తరాల వాస్తుశిల్పులకు విద్యను అందించింది. ఉదాహరణలలో లవీవ్ పాలిటెక్నిక్, ఎల్వావ్ విశ్వవిద్యాలయం, లవీవ్ ఒపెరా, లవీవ్ రైల్వే స్టేషన్, గాలిసిజ్స్కా కాసా ఓస్జ్క్జెడ్నోస్కి మాజీ భవనం, పోటోకి ప్యాలెస్ ప్రధాన భవనాలు ఉన్నాయి.[167]
స్మారక కట్టడాలు
[మార్చు]


నగరంలోని బహిరంగ శిల్పాలు లవీవ్ గొప్ప, సంక్లిష్టమైన చరిత్రను ప్రతిబింబించే అనేక ప్రముఖ వ్యక్తులు, విషయాలను గుర్తుచేస్తాయి. ఆడమ్ మికీవిచ్, ఇవాన్ ఫ్రాంకో, కింగ్ డానిలో, తారాస్ షెవ్చెంకో, ఇవాన్ ఫెడోరోవ్, సోలోమియా క్రుషెల్నిట్స్కా, ఇవాన్ పిడ్కోవా, మైఖైలో హ్రుషెవ్స్కీ, పోప్ జాన్ పాల్ II, జాన్ కిలిన్స్కి, ఇవాన్ ట్రూష్, సెయింట్ జార్జ్, బార్టోస్జ్ గ్లోవాకి వంటి అనేక మంది ప్రముఖులకు సంబంధించిన స్మారక కట్టడాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. అలాగే వర్జిన్ మేరీ, నికిఫోర్, ది గుడ్ సోల్జర్ స్వెక్, స్టెపాన్ బండెరా, లియోపోల్డ్ వాన్ సాచెర్-మాసోక్ తదితరుల స్మారక కట్టడాలు కూడా ఉన్నాయి.
రెండు యుద్ధాల మధ్య కాలంలో పోలిష్ చరిత్రకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన వ్యక్తుల స్మారక చిహ్నాలు ఉండేవి. వాటిలో కొన్నింటిని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత పోలిష్ "రికవర్డ్ టెరిటరీస్"కి తరలించారు, ఉదాహరణకు ఇప్పుడు వ్రోక్లాలో ఉన్న అలెగ్జాండర్ ఫ్రెడ్రో స్మారక చిహ్నం, 1945 తర్వాత గ్డాన్స్క్కి తరలించబడిన కింగ్ జాన్ III సోబియెస్కి స్మారక చిహ్నం, ఇప్పుడు స్జ్జెసిన్లో ఉన్న కార్నెల్ ఉజెజ్స్కీ స్మారక చిహ్నం. మాస్కో నుండి పారిపోయి లవీవ్లో స్థిరపడిన 16వ శతాబ్దపు టైపోగ్రాఫర్ (పుస్తక ప్రచురణకర్త) ఇవాన్ ఫెడోరోవిచ్ స్మారక చిహ్నం చుట్టూ పుస్తక మార్కెట్ జరుగుతుంది.
ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ పాలనలో లవీవ్కు కొత్త ఆలోచనలు వచ్చాయి. 19వ శతాబ్దంలో అనేక ప్రచురణ సంస్థలు, వార్తాపత్రికలు, పత్రికలు స్థాపించబడ్డాయి. వీటిలో చాలా ముఖ్యమైన పోలిష్ సైంటిఫిక్ లైబ్రరీలలో ఒకటైన ఒస్సోలినియం కూడా ఉంది. ఒస్సోలినియం లైబ్రరీలోని పోలిష్-భాషా పుస్తకాలు, ప్రచురణలు చాలా వరకు ఇప్పటికీ స్థానిక జెస్యూట్ చర్చిలో భద్రపరచబడి ఉన్నాయి. ఈ పత్రాలను పోలాండ్కు తిరిగి ఇవ్వాలని 1997లో పోలిష్ ప్రభుత్వం ఉక్రేనియన్ ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. 2003లో ఉక్రెయిన్ మొదటిసారిగా ఈ ప్రచురణలను పొందడానికి అనుమతించింది. 2006లో ఒస్సోలినియం (ప్రస్తుతం వ్రోక్లాలో ఉంది) కార్యాలయం లవీవ్లో తెరవబడింది, దాని పత్రాలన్నింటినీ స్కాన్ చేయడం ప్రారంభించింది. లవీవ్లో వ్రాయబడిన రచనలు ఆస్ట్రియన్, ఉక్రేనియన్, ఇడ్డిష్, పోలిష్ సాహిత్యానికి ఎంతో దోహదపడ్డాయి, ఇవి అనేక అనువాదాలతో వచ్చాయి.
స్టెలే ఆఫ్ ఉక్రెయిన్ స్మారక చిహ్నం ముందు ఉన్న స్టెపాన్ బండెరా స్మారక చిహ్నం, జాతీయవాద నాయకుడు స్టెపాన్ బండెరా (ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు ఉక్రేనియన్ జాతీయవాద గుర్తు) కు అంకితం చేయబడిన విగ్రహం.
మతం
[మార్చు]లవీవ్ మతపరమైన వైవిధ్యం ఉన్న నగరం. మతం (2012): కాథలిక్: 57% (ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చి 56%, రోమన్ కాథలిక్ చర్చి 1%), ఆర్థోడాక్స్: 32%, ప్రొటెస్టంట్ మతం: 2%, జుడాయిజం: 0.1%, ఇతర మతాలు: 3%, మతపరమైన విషయాలపై ఉదాసీనత కలిగిన వారు: 4%, నాస్తికులు: 1.9%.[168]
క్రైస్తవ మతం
[మార్చు]ఒకప్పుడు నగరంలో 60కి పైగా చర్చిలు ఉండేవి. 13వ శతాబ్దం నుంచి నగరంలో క్రైస్తవ సమూహాలు ఉన్నాయి. కాథలిక్ చర్చికి చెందిన మూడు వేర్వేరు నిర్దిష్ట చర్చిల ఎపిస్కోపల్ పీఠంగా ఈ నగరం ఉంది: ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చి ఉక్రేనియన్ కాథలిక్ ఆర్కిపార్కీ ఆఫ్ లవీవ్, లాటిన్ చర్చి ఆర్చ్ డియోసెస్ ఆఫ్ లవీవ్, ఆర్మేనియన్ కాథలిక్ చర్చి పూర్వ ఆర్మేనియన్ కాథలిక్ ఆర్కిపార్కీ ఆఫ్ లవీవ్. 16వ శతాబ్దం నుండి లవీవ్లో ప్రతి ఒక్కదానికి డియోసెసన్ సీటు ఉంది. 16వ శతాబ్దం చివరలో ఉక్రెయిన్లోని తూర్పు ఆర్థోడాక్స్ సంఘం రోమ్లోని పోప్ పట్ల విధేయతకు బదిలీ చేయబడి ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చిగా అవతరించింది. ఈ బంధం 1946లో సోవియట్ అధికారులచే బలవంతంగా రద్దు చేయబడింది, పోలిష్ జనాభాను బహిష్కరించడం ద్వారా రోమన్ కాథలిక్ సంఘం బలవంతంగా తరిమివేయబడింది. 1989 నుండి, లవీవ్లో మతపరమైన జీవితం పునరుద్ధరించబడింది. మతపరమైన భవనాలలో దాదాపు 35 శాతం ఉక్రేనియన్ గ్రీక్ కాథలిక్ చర్చికి, 11.5 శాతం ఉక్రేనియన్ ఆటోసెఫాలస్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చికి, 9 శాతం ఉక్రేనియన్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చి - కైవాన్ పాట్రియార్కేట్కి, 6 శాతం రోమన్ కాథలిక్ చర్చికి చెందినవి.
జూన్ 2001లో పోప్ జాన్ పాల్ II లాటిన్ కేథడ్రల్, సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్, ఆర్మేనియన్ కేథడ్రల్ను సందర్శించారు.
జుడాయిజం
[మార్చు]లవీవ్ చారిత్రాత్మకంగా ఒక పెద్ద, చురుకైన యూదు సంఘాన్ని కలిగి ఉంది. 1941 వరకు కనీసం 45 ప్రార్థనా మందిరాలు, ప్రార్థనా గృహాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి. 16వ శతాబ్దంలో కూడా రెండు వేర్వేరు సంఘాలు ఉండేవి. ఒకటి నేటి పాత పట్టణంలో నివసించగా, మరొకటి క్రాకోవ్స్కీ ప్రెజెడ్మీసీలో నివసించారు. 1582లో లవీవ్లో గోల్డెన్ రోజ్ సినాగోగ్ (ప్రార్థనా మందిరం) నిర్మించబడింది. 19వ శతాబ్దంలో, మరింత భిన్నమైన సంఘం విస్తరించడం ప్రారంభించింది. లిబరల్ యూదులు మరింత సాంస్కృతిక అనుసరణను కోరుకున్నారు, వీరు జర్మన్, పోలిష్ భాషలు మాట్లాడేవారు. మరోవైపు, ఆర్థోడాక్స్, హాసిడిక్ యూదులు పాత సంప్రదాయాలను నిలుపుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. 1941, 1944 మధ్య, జర్మన్లు లవీవ్ యూదు సంప్రదాయాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేశారు. చాలా ప్రార్థనా మందిరాలు ధ్వంసం చేయబడ్డాయి. యూదు జనాభాను ముందుగా ఒక నాజీ ఘెట్టో లోకి నెట్టారు. ఆ తర్వాత వారిని బలవంతంగా కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులకు రవాణా చేసి, అక్కడ హత్య చేశారు.[169]
సోవియట్ యూనియన్ పాలనలో ప్రార్థనా మందిరాలు మూసివేయబడ్డాయి, గిడ్డంగులు లేదా సినిమా హాలులుగా ఉపయోగించబడ్డాయి. పనిచేస్తున్న చివరి ప్రార్థనా మందిరం 1960లలో మూసివేయబడింది.[170] ఐరన్ కర్టెన్ పతనం తర్వాతే, యూదు సంఘం మిగిలిన వారు మళ్ళీ కనబడసాగారు.
ప్రస్తుతం లవీవ్లో పనిచేస్తున్న ఏకైక ఆర్థోడాక్స్ యూదుల ప్రార్థనా మందిరం బీస్ అహరోన్ వి'యిస్రాయిల్ సినాగోగ్.
కళలు
[మార్చు]లవీవ్లో కళల స్థాయి ఆకట్టుకుంటుంది. ఒకవైపు, ఇది శాస్త్రీయ కళల నగరంగా ఉంది. లవీవ్ ఒపెరా, లవీవ్ ఫిల్హార్మోనిక్ శాస్త్రీయ కళల నిజమైన అంచనాదారుల డిమాండ్లను సంతృప్తిపరిచే ప్రదేశాలు. యూరోప్లో అత్యంత ప్రముఖ శిల్పులలో ఒకరైన జోహన్ జార్జ్ పిన్జెల్ కు ఇది నిలయంగా ఉంది, దీని పనితనం లవీవ్లోని సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్ ముఖభాగం, పిన్జెల్ మ్యూజియంలో చూడవచ్చు. ఇది సోలోమియా క్రుషెల్నిట్స్కా నగరం కూడా, ఆమె లవీవ్ ఒపెరాలో గాయనిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత మిలన్లో లా స్కాలా ఒపెరా ప్రైమా డోన్నా (ప్రధాన మహిళా గాయకురాలు) గా మారింది.
"గ్రూప్ ఆర్టెస్" అనేది 1929లో స్థాపించబడిన ఒక యువ ఉద్యమం. చాలా మంది కళాకారులు పారిస్లో చదువుకున్నారు, ఐరోపా అంతటా పర్యటించారు. వారు ఆధునిక కళలైన ఫ్యూచరిజం, క్యూబిజం, న్యూ ఆబ్జెక్టివిటీ, సర్రియలిజం కు సంబంధించిన విభిన్న రంగాలలో పనిచేశారు, ప్రయోగాలు చేశారు. అవాంట్-గార్డే (నవకల్పనలు చేసే) సంగీతకారులు, రచయితల మధ్య సహకారం జరిగింది. "ఆర్టెస్" మొత్తం పదమూడు ప్రదర్శనలు వార్సా, క్రాకోవ్, లోడ్జ్, లవీవ్లలో జరిగాయి. జర్మన్ ఆక్రమణ ఈ సమూహానికి ముగింపు పలికింది. ఒట్టో హాన్ 1942లో లవీవ్లో ఉరితీయబడ్డాడు, అలెగ్జాండర్ రీమర్ 1943లో ఆష్విట్జ్లో హత్య చేయబడ్డాడు.[171]
హెన్రిక్ స్ట్రెంగ్, మార్గిట్ రీచ్-సిల్స్కా హోలోకాస్ట్ (లేదా షోవా) నుండి తప్పించుకోగలిగారు. 1945 తర్వాత బతికి ఉన్న ఆర్టెస్ సభ్యులలో ఎక్కువ మంది పోలాండ్లో నివసించారు. మార్గిట్ రీచ్-సిల్స్కా (1900-1980), రోమన్ సియెల్స్కీ (1903-1990) మాత్రమే సోవియట్ లవీవ్లో ఉండిపోయారు. అలెగ్జాండర్ ఫ్రెడ్రో, గాబ్రియేలా జపోల్స్కా, లియోపోల్డ్ స్టాఫ్, మరియా కోనోప్నికా, జాన్ కాస్ప్రోవిచ్ వంటి రచయితలు లవీవ్లో నివసిస్తున్న సమయంలో ఈ నగరం సంవత్సరాల పాటు పోలాండ్ అత్యంత ముఖ్యమైన సాంస్కృతిక కేంద్రాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.
నేడు లవీవ్ తాజా ఆలోచనల, అసాధారణ పాత్రల నగరంగా ఉంది. లవీవ్ మునిసిపల్ ఆర్ట్ సెంటర్, ద్జిగా ఆర్ట్ సెంటర్, ఆర్ట్-గ్యాలరీ ప్రైమస్, గ్యాలరీ ఆఫ్ ది హిస్టరీ ఆఫ్ ఉక్రేనియన్ మిలిటరీ యూనిఫాంలు, గ్యాలరీ ఆఫ్ మోడ్రన్ ఆర్ట్ "జెలెనా కనాపా" తదితర 20 గ్యాలరీలు ఉన్నాయి. లవీవ్ నేషనల్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ ఉక్రెయిన్లోని అతిపెద్ద కళల మ్యూజియం, ఇది మధ్య యుగాల నుండి ఆధునిక రోజుల వరకు పశ్చిమ, తూర్పు ఐరోపా నుండి పెయింటింగ్లు, శిల్పాలు, గ్రాఫిక్ ఆర్ట్ వర్క్లతో సహా దాదాపు 50,000 కళాకృతులను కలిగి ఉంది.
థియేటర్, ఒపెరా
[మార్చు]
1842లో స్కార్బెక్ థియేటర్ ప్రారంభించబడింది, ఇది మధ్య ఐరోపాలో మూడవ అతిపెద్ద థియేటర్. 1903లో వియన్నా స్టేట్ ఒపెరా హౌస్ను అనుకరిస్తూ లవీవ్ నేషనల్ ఒపెరా హౌస్ (అప్పట్లో దీనిని సిటీ-థియేటర్ అని పిలిచేవారు) ప్రారంభించబడింది. ఆ హౌస్ ప్రారంభంలో జర్మన్, పోలిష్ భాషలలో శాస్త్రీయ నాటకాలు, ఒపెరా, ఆపెరెట్టా, కామెడీ, థియేటర్ వంటివి మార్చి మార్చి ప్రదర్శించేది. ఒపెరా హౌస్కు ఇక్కడ పనిచేసిన ఉక్రేనియన్ ఒపెరా దివా (ప్రముఖ గాయని) సలోమియా క్రుషెల్నిట్స్కా పేరు పెట్టారు.
జానోవ్స్కా కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపులో, నాజీలు సంగీతం పెట్టి హింసించడం, ఉరితీయడం వంటివి చేశారు. అందుకోసం దాదాపు మొత్తం లవీవ్ నేషనల్ ఒపెరాను వారు క్యాంపుకు తీసుకొచ్చారు. ప్రొఫెసర్ ష్ట్రిక్స్, ఒపెరా కండక్టర్ ముండ్, ఇతర ప్రసిద్ధ యూదు సంగీతకారులు సభ్యులలో ఉన్నారు. 1941 నుండి 1944 వరకు నాజీలు 40 మంది సంగీతకారులతో సహా 200,000 మందిని ఊచకోత కోశారు.[172]
నేడు లవీవ్ థియేటర్ ఆఫ్ ఒపెరా అండ్ బ్యాలెట్ ఉక్రేనియన్ ఒపెరా, క్లాసికల్ బ్యాలెట్ సంప్రదాయాలను కొనసాగించడానికి కృషి చేసే ప్రదర్శనకారుల సృజనాత్మక బృందాన్ని కలిగి ఉంది. 500 మందికి పైగా వ్యక్తులు ఒక ఉమ్మడి లక్ష్యం కోసం పనిచేసే చక్కగా నిర్వహించబడే సృజనాత్మక విభాగం ఈ థియేటర్. 10 ఉక్రేనియన్ సంగీత కంపోజిషన్లు దీని ప్రదర్శనలలో (రిపర్టరీ) చేర్చబడ్డాయి. ఉక్రెయిన్లోని మరే ఇతర సారూప్య థియేటర్లో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ఉక్రేనియన్ ప్రొడక్షన్లు లేవు. విదేశీ స్వరకర్తలు వ్రాసిన బహుళ ఒపెరాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి, ఈ ఒపెరాలో ఎక్కువ భాగం అసలు భాషలోనే ప్రదర్శించబడతాయి: ఉదాహరణకు జి. వెర్డి రాసిన ఒథెల్లో, ఐడా, లా ట్రావియాటా, నాబుకో, ఎ మాస్క్డ్ బాల్, జి. పుస్సిని రాసిన తోస్కా, లా బోహెమ్, మేడమ్ బటర్ఫ్లై, పి. మస్కాగ్ని రాసిన కావల్లెరియా రుస్టికానా, ఆర్. లియోన్కవల్లో (ఇటాలియన్లో) రాసిన పాగ్లియాచి; జి. బిజెట్ (ఫ్రెంచ్లో) రాసిన కార్మెన్, ఎస్. మోనియస్జ్కో (పోలిష్లో) రాసిన ది హాంటెడ్ మానర్.
మ్యూజియంలు, ఆర్ట్ గ్యాలరీలు
[మార్చు]
మ్యూజియం ఫార్మసీ "పిడ్ చోర్నిమ్ ఓర్లోమ్" (బినీత్ ది బ్లాక్ ఈగిల్) 1735లో స్థాపించబడింది - ఇది లవీవ్లోని పురాతన ఫార్మసీ. 1966లో పాత ఫార్మసీ ప్రాంగణంలో ఔషధ చరిత్రకు సంబంధించిన మ్యూజియం ప్రారంభించబడింది. అటువంటి మ్యూజియం సృష్టించాలనే ఆలోచన 19వ శతాబ్దంలోనే వచ్చింది. గలీసియన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఫార్మసిస్ట్స్ 1868లో సృష్టించబడింది. సభ్యులు చిన్న ప్రదర్శనల సేకరణను సమీకరించగలిగారు, తద్వారా కొత్త మ్యూజియం ఏర్పాటు దిశగా మొదటి అడుగు వేశారు. ఎగ్జిబిషన్ స్థలం గణనీయంగా విస్తరించింది, ఇది 16 ఎగ్జిబిట్ రూమ్లను, 700 చ.మీ విస్తీర్ణం ఉన్న సాధారణ ఎగ్జిబిషన్ ఉపరితలాన్ని కలిగి ఉంది. మ్యూజియంలో 3,000 కంటే ఎక్కువ ప్రదర్శనలు ఉన్నాయి. ఇది ఉక్రెయిన్, యూరప్లో పనిచేస్తున్న ఏకైక మ్యూజియం ఫార్మసీ.
నేషనల్ గ్యాలరీని కలిగి ఉన్న లవీవ్ నేషనల్ మ్యూజియం, మ్యూజియంలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది. దీని సేకరణలో 140,000 కంటే ఎక్కువ ప్రత్యేకమైన వస్తువులు ఉన్నాయి. 12 నుండి 18వ శతాబ్దాల నాటి మధ్యయుగ పవిత్ర కళకు సంబంధించిన అతిపెద్ద, అత్యంత పూర్తి సేకరణను ప్రదర్శించడంలో మ్యూజియం ప్రత్యేక గర్వాన్ని తీసుకుంటుంది: చిహ్నాలు (ఐకాన్లు), మాన్యుస్క్రిప్ట్లు, అరుదైన పురాతన పుస్తకాలు, అలంకరణ కోసం చెక్కబడిన కళాఖండాలు, లోహ, ప్లాస్టిక్ కళాఖండాలు, బంగారం, వెండి ఎంబ్రాయిడరీ అల్లిన బట్టలు వీటిలో ఉన్నాయి. మ్యూజియం ఒక ఏకైక ఉక్రేనియన్ బరోక్ శైలి స్మారక చిహ్నాన్ని కూడా కలిగి ఉంది: బొహోరోడ్చాన్స్కీ ఐకానోస్టాసిస్. ప్రదర్శనలలో 12 నుండి 15వ శతాబ్దాల వరకు పురాతన ఉక్రేనియన్ కళలు, 16 నుండి 18వ శతాబ్దాల నాటి ఉక్రేనియన్ కళలు, 18వ శతాబ్దం చివర నుండి 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు ఉన్న ఉక్రేనియన్ కళలు ఉన్నాయి.
మ్యూజియం ఆఫ్ ఎథ్నోగ్రఫీ అండ్ క్రాఫ్ట్స్లో మాక్సీమిలియన్ గోల్డ్స్టెయిన్ జుడాయికా సేకరణ కూడా ఉంది.
మ్యూజియం ఆఫ్ సలో 2011లో ప్రారంభించబడింది.
లవీవ్ గ్యాలరీలలో అనేక పోలిష్ కళాఖండాలు, శిల్పాలను కనుగొనవచ్చు, వాటిలో జాన్ పియోటర్ నార్బ్లిన్, మార్సెల్లో బాసియారెల్లి, కజిమియర్జ్ వోజ్నియాకోవ్స్కీ, ఆంటోని బ్రోడోవ్స్కీ, హెన్రిక్ రోడాకోవ్స్కీ, ఆర్టుర్ గ్రోట్గెర్, జాన్ మాటేజ్కో, అలెగ్జాండర్ గియెరిమ్స్కీ, జాన్ స్టానిస్లావ్స్కీ, లియోన్ వైకోల్కోవ్స్కీ, జోజెఫ్ చెల్మోన్స్కి, జోజెఫ్ మెహోఫెర్, స్టానిస్లావ్ వైస్పియన్స్కి, ఓల్గా బోజ్నాన్స్కా, వ్లాడిస్లావ్ స్లోవిన్స్కి, జాసెక్ మాల్చెవ్స్కీ వంటివారు సృష్టించిన రచనలు కూడా ఉన్నాయి.
సంగీతం
[మార్చు]లవీవ్ చురుకైన సంగీత, సాంస్కృతిక జీవితాన్ని కలిగి ఉంది. లవీవ్ ఒపెరాతో పాటు, ఇందులో సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రాలు, ఛాంబర్ ఆర్కెస్ట్రాలు, ట్రెమ్బిటా కోరస్ ఉన్నాయి. లవీవ్లో ఉక్రెయిన్లోని అత్యంత ప్రముఖ సంగీత అకాడమీలు, సంగీత కళాశాలలలో ఒకటైన లవీవ్ కన్జర్వేటరీ, తీగల సంగీత వాయిద్యాల కర్మాగారం ఉన్నాయి. మోజార్ట్ కుమారుడు ఫ్రాంజ్ జేవియర్ వోల్ఫ్గ్యాంగ్ మోజార్ట్, స్టానిస్లావ్ లియుడ్కెవిచ్, వోజ్సీచ్ కిలార్, మైకోలా కొలెస్సా వంటి పలువురు స్వరకర్తలకు లవీవ్ నిలయంగా ఉంది.
వేణువు విద్వాంసుడు, స్వరకర్త ఆల్బర్ట్ ఫ్రాంజ్ డాప్లర్ (1821-1883) ఇక్కడే జన్మించాడు. అతను తన తండ్రి నుండి వేణువు పాఠాలు నేర్చుకోవడంతో సహా తన నిర్మాణ సంవత్సరాలను ఇక్కడే గడిపాడు. శాస్త్రీయ పియానిస్ట్ మిక్జిస్లావ్ హార్స్జోవ్స్కీ (1892-1993) ఇక్కడే జన్మించాడు. ఒపెరా దివా సలోమియా క్రుస్జెల్నికా 1920ల నుండి 1930ల వరకు లవీవ్ను తన ఇల్లుగా మార్చుకుంది. క్లాసికల్ వయోలిన్ విద్వాంసుడు ఆడమ్ హాన్ గోర్స్కి 1940లో ఇక్కడే జన్మించాడు. "పోలిష్ రేడియో ఎల్వావ్" అనేది 15 జనవరి 1930న ప్రసారమైన పోలిష్ రేడియో స్టేషన్. ఈ కార్యక్రమం పోలాండ్లో ప్రజాదరణ పొందింది. శాస్త్రీయ సంగీతం, వినోదంతో పాటు ఉపన్యాసాలు, పఠనాలు, యువ కార్యక్రమాలు, వార్తలు, ఆదివారం రోజు ప్రార్థనా సేవలు ప్రసారం చేయబడ్డాయి.

కామిక్ ఎల్వావ్ వేవ్ (పోలిష్లో వెసోలా ఎల్వోవ్స్కా ఫలా) అనేది పోలాండ్ అంతటా ప్రజాదరణ పొందిన సంగీత భాగాలతో కూడిన ఒక క్యాబరేట్ (వినోదం). ఈ కళాత్మక క్రియలో యూదు కళాకారులు గొప్ప పాత్ర పోషించారు. హెన్రిక్ వార్స్, పాటల రచయితలు ఇమాన్యుయెల్ స్జ్లెచ్టర్, విక్టర్ బుడ్జిన్స్కి, నటులు మిక్జిస్లావ్ మోండెరెర్, అడాల్ఫ్ ఫ్లీషర్ ("అప్రికోసెంక్రాంజ్ అండ్ ఉంటెన్బామ్") వంటి స్వరకర్తలు లవీవ్లో పనిచేశారు. ఈ ప్రదర్శనలలో అత్యంత ప్రముఖ తారలుగా లారెల్, హార్డీ తరహాలో ఉన్న "స్జ్సెప్కో అండ్ టోంకో" అనే కామిక్ ద్వయం హెన్రిక్ వోగెల్ఫాంగెర్, కాజిమియర్జ్ వాజ్డాలు ఉండేవారు.
లవీవ్ ఫిల్హార్మోనిక్ ఉక్రెయిన్ సంస్కృతికి అనుబంధంగా సుదీర్ఘ చరిత్ర, సంప్రదాయాలు కలిగిన ప్రధాన సాంస్కృతిక కేంద్రం. లవీవ్ ఫిల్హార్మోనిక్ వేదిక నుండి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఉక్రేనియన్ సంగీతకారులు ఓలే క్రైసా, ఒలెక్సాండర్ స్లోబోడ్యానిక్, యూరి లిసిచెంకో, మరియా చైకోవ్స్కా, అలాగే యువ సంగీతకారులు ఇ. చుప్రిక్, వై. ఎర్మిన్, ఒక్సానా రాపిటా, ఒలెక్సాండర్ కొజారెంకోలు తమ గొప్ప కళా జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. లవీవ్ ఫిల్హార్మోనిక్ ఉక్రెయిన్ ప్రముఖ కచేరీ సంస్థలలో ఒకటి. దాని కార్యకలాపాలలో అంతర్జాతీయ పండుగలు, కచేరీల పరంపర, యువ సంగీతకారుల కచేరీలు ఉంటాయి.
ఛాంబర్ ఆర్కెస్ట్రా "లవీవ్ వర్చువోసోస్" ఉత్తమ లవీవ్ సంగీతకారులచే 1994లో నిర్వహించబడింది. ప్రోగ్రామ్లను బట్టి ఆర్కెస్ట్రాలో 16-40 మంది వ్యక్తులు ఉంటారు. బచ్, కోరెల్లి నుండి ఆధునిక ఉక్రేనియన్, యూరోపియన్ కంపోజర్ల వరకు సంగీత కంపోజిషన్లు రిపర్టరీ (ప్రదర్శనల జాబితా) లో చేర్చబడ్డాయి. ఆర్కెస్ట్రా తన తక్కువ కాలంలోనే ఉత్తమ యూరోపియన్ ప్రమాణాల వృత్తిపరమైన స్థాయిని పొందింది. ఉక్రేనియన్, విదేశీ సంగీత విమర్శకుల 100 కంటే ఎక్కువ సానుకూల కథనాలలో ఇది పేర్కొనబడింది.
ఐరోపా, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన వోకల్ ఫార్మేషన్ "పికార్డిస్కా టెర్ట్సియా", 2004 యూరోవిజన్ సాంగ్ కాంటెస్ట్ విజేత రుస్లానాలకు లవీవ్ సొంతూరు. పికార్డిస్కా టెర్ట్సియా 24 సెప్టెంబర్ 1992న లవీవ్లో సృష్టించబడింది, ఇది బహుళ సంగీత అవార్డులను గెలుచుకుంది. ఇదంతా సాంప్రదాయ ఉక్రేనియన్ జానపద పాటల అనుసరణలతో పాటు 15వ శతాబ్దపు పురాతన ఉక్రేనియన్ సంగీతాన్ని ప్రదర్శించే క్వార్టెట్ (నలుగురు గాయకులు) తో ప్రారంభమైంది.
లవీవ్ ఆర్గాన్ హాల్ శాస్త్రీయ సంగీతం (ఆర్గాన్, సింఫొనిక్, కెమెరా), కళ ఒకచోట కలిసే ప్రదేశం. ప్రపంచం నలుమూలల నుండి వందల మంది సంగీతకారులతో ప్రతి సంవత్సరం 50,000 మంది దీనిని సందర్శిస్తారు. లవీవ్ అత్యంత విజయవంతమైన, ప్రసిద్ధ ఉక్రేనియన్ రాక్ బ్యాండ్లలో ఒకటైన ఒకీన్ ఎల్జీ స్వస్థలం కూడా.
విశ్వవిద్యాలయాలు, విద్యాసంస్థలు
[మార్చు]
లవీవ్ విశ్వవిద్యాలయం మధ్య ఐరోపాలోని పురాతన విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటి. ఇది 1608లో సొసైటీ ఆఫ్ జీసస్ (జెస్యూట్) పాఠశాలగా స్థాపించబడింది. ఎల్వావ్-వార్సా స్కూల్ ఆఫ్ లాజిక్ వ్యవస్థాపకులలో ఒకరైన తత్వవేత్త కాజిమియర్జ్ ట్వార్డోవ్స్కీ (1866-1938) పని ద్వారా దీని ప్రతిష్ట బాగా పెరిగింది. ఈ ఆలోచనా పాఠశాల పోలాండ్లో విద్యా పరిశోధన, విద్య కోసం ప్రమాణాలను నిర్దేశించింది. ఇంటర్బెల్లమ్ (మొదటి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాల మధ్య) కాలానికి చెందిన పోలిష్ రాజకీయ నాయకుడు స్టానిస్లావ్ గ్లాబిన్స్కి న్యాయ విభాగం డీన్ (1889-1890) గా, విశ్వవిద్యాలయ రెక్టార్ (1908-1909) గా పనిచేశాడు. 1901లో ఎల్వావ్ సైంటిఫిక్ సొసైటీకి ఈ నగరం కేంద్రంగా ఉంది, దీని సభ్యులలో ప్రధాన శాస్త్రీయ ప్రముఖులు ఉన్నారు. గణిత శాస్త్రజ్ఞులు స్టెఫాన్ బనాచ్, జూలియస్జ్ స్చౌడర్, స్టానిస్లావ్ ఉలామ్ (ఇతను ఎల్వావ్ స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్ స్థాపకుడు) అత్యంత ప్రసిద్ధులు. 1930ల కాలంలో వీరు లవీవ్ను "ఫంక్షనల్ అనాలిసిస్ ప్రపంచ కేంద్రం"గా మార్చారు, లవీవ్ అకాడెమియాలో వీరి వాటా గణనీయంగా ఉండేది.
1852లో డుబ్లానీలో (లవీవ్ శివార్ల నుండి 8 కి.మీ దూరంలో) వ్యవసాయ అకాడమీ తెరవబడింది. ఇది మొదటి పోలిష్ వ్యవసాయ కళాశాలలలో ఒకటి. అకాడమీ 1919లో లవీవ్ పాలిటెక్నిక్లో విలీనం చేయబడింది. ఇంటర్బెల్లమ్ కాలానికి చెందిన మరో ముఖ్యమైన కళాశాల ఎల్వావ్లోని అకాడమీ ఆఫ్ ఫారిన్ ట్రేడ్.
1873లో, లవీవ్ లో షెవ్చెంకో సైంటిఫిక్ సొసైటీ స్థాపించబడింది. ఇది మొదటి నుండే ఉక్రేనియన్ నేపథ్యానికి చెందిన రచయితలు, పోషకుల ఆర్థిక, మేధోపరమైన మద్దతును ఆకర్షించింది.
1893లో దాని చట్టంలో మార్పు కారణంగా, షెవ్చెంకో సైంటిఫిక్ సొసైటీ నిజమైన విద్వాంసుల మల్టీడిసిప్లినరీ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్గా మార్చబడింది. చరిత్రకారుడు మైఖైలో హ్రుషెవ్స్కీ అధ్యక్షతన, ఇది తన కార్యకలాపాలను బాగా విస్తరించింది. మానవీయ శాస్త్రాలు, భౌతిక శాస్త్రాలు, న్యాయ శాస్త్రం, వైద్య శాస్త్రం రంగాలు దేనిలోనైనా దాని దృష్టి ఉక్రేనియన్ అధ్యయనాలపైనే కేంద్రీకరించబడింది. 22 సెప్టెంబర్ 1939న ఎర్ర సైన్యానికి లొంగిపోయిన ఎల్వావ్ నగరంతో సహా రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్ తూర్పు భాగాన్ని సోవియట్ యూనియన్ స్వాధీనం చేసుకుంది. లవీవ్ను ఆక్రమించిన తరువాత సోవియట్లు షెవ్చెంకో సమాజాన్ని రద్దు చేశారు. దాని సభ్యులు చాలా మంది అరెస్టయ్యారు, లేదా ఉరితీయబడ్డారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో నాజీ మిత్రులు, రోమన్ షుఖేవిచ్, నాచ్టిగల్ బెటాలియన్ వంటి హోలోకాస్ట్ పాల్గొనేవారి గౌరవార్థం స్థానిక పరిపాలన క్రమం తప్పకుండా పఠనాలు, కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది:
గణితం
[మార్చు]లవీవ్ స్కాటిష్ కేఫ్కు నిలయం. ఇక్కడ 1930లు, 1940ల ప్రారంభంలో ఎల్వావ్ స్కూల్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్కు చెందిన పోలిష్ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు మధ్యాహ్నం వేళలో కలుసుకుని గణిత సమస్యలపై చర్చించేవారు. మన్హాటన్ ప్రాజెక్ట్లో పాల్గొన్న వ్యక్తి, థర్మోన్యూక్లియర్ ఆయుధాల టెల్లర్-ఉలామ్ రూపకల్పనను ప్రతిపాదించిన స్టానిస్లావ్ ఉలామ్, ఫంక్షనల్ అనాలిసిస్ వ్యవస్థాపకులలో ఒకరైన స్టెఫాన్ బనాచ్, హ్యూగో స్టెయిన్హాస్, కరోల్ బోర్సుక్, కజిమియర్జ్ కురాటోవ్స్కీ, మార్క్ కాక్ తో పాటు అనేక మంది ఇతర ప్రముఖ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు అక్కడ గుమిగూడేవారు.[173] ఇప్పుడు ఈ కేఫ్ భవనం అట్లాస్ డీలక్స్ హోటల్గా 27 తారాస్ షెవ్చెంకో ప్రోస్పెక్ట్ (యుద్ధానికి పూర్వం పోలిష్ వీధి పేరు: యులికా అకాడెమికా) లో ఉంది.[174] గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు జిగ్మంట్ జానిస్జెవ్స్కీ 3 జనవరి 1920న లవీవ్లో మరణించారు.
ముద్రణ, మీడియా
[మార్చు]1990ల ప్రారంభం నుండి ఉక్రెయిన్ స్వాతంత్ర్యం తరువాత ఉక్రేనియన్-భాషలో ప్రచురణ పరిశ్రమకు లవీవ్ ఆధ్యాత్మిక నిలయంగా ఉంది. లవీవ్ బుక్ ఫోరమ్ (ఇంటర్నేషనల్ పబ్లిషర్స్ ఫోరమ్) అనేది ఉక్రెయిన్లో జరిగే అతిపెద్ద పుస్తక ప్రదర్శన (ఫెయిర్). ఉక్రేనియన్ లాటిన్ వర్ణమాల (లటిన్కా) ప్రచారానికి లవీవ్ కేంద్రం. లవీవ్లోని అత్యంత ప్రసిద్ధ వార్తాపత్రికలలో "విసోకీ జమోక్", "ఎక్స్ప్రెస్", "ఎల్వివ్స్కా హజెటా", "రతుషా", సుబోత్నా పోష్తా", "హజెటా పో-ఎల్వివ్స్కీ", "పోస్టప్" ఉన్నాయి. ప్రసిద్ధ మ్యాగజైన్లలో "లవీవ్ టుడే", "చెట్వర్", "RIA", "Ї" ఉన్నాయి. "లవీవ్ టుడే" అనేది ఒక ఉక్రేనియన్ ఆంగ్లం మాట్లాడే పత్రిక, దీనిలో వ్యాపారం, ప్రకటనలు, లవీవ్లోని వినోద రంగాలు, సాధారణంగా దేశం గురించిన సమాచారం ఉంటాయి.
లవీవ్ ఒబ్లాస్ట్ టెలివిజన్ కంపెనీ ఛానల్ 12లో ప్రసారం చేస్తుంది. లవీవ్ నుండి "LUKS", "NTA", "ZIK" అనే మూడు ప్రైవేట్ టెలివిజన్ ఛానెల్లు పనిచేస్తున్నాయి.
నగరంలో 17 ప్రాంతీయ, ఆల్-ఉక్రేనియన్ రేడియో స్టేషన్లు పనిచేస్తున్నాయి.
"ZIK", "Zaxid.net", "Гал-info", "Львівський портал" వంటి అనేక సమాచార సంస్థలు నగరంలో ఉన్నాయి.
1811లో మొదటిసారిగా ప్రచురించబడిన పురాతన పోలిష్-భాషా వార్తాపత్రికలలో ఒకటైన "గజెటా ఎల్వోవ్స్కా" లవీవ్ కేంద్రంగా ఇప్పటికీ పక్షపత్రిక రూపంలో నడుస్తోంది. ఇతర ప్రచురణలలో కింది వార్తాపత్రికలు ఉన్నాయి:
- కురియర్ ఎల్వోవ్స్కీ: 1883 నుండి 1935 వరకు ఉన్న పీపుల్స్ మూవ్మెంట్తో అనుబంధించబడిన పత్రిక. ఎలిజా ఓర్జెస్కోవా, జాన్ కాస్ప్రోవిచ్, బోలెస్లావ్ లిమనోవ్స్కీ, వ్లాడిస్లావ్ ఓర్కాన్తో పాటు ఇవాన్ ఫ్రాంకో వంటి ప్రసిద్ధ రచయితలు దీనికి సహకరించారు.
- స్లోవో ఎల్వోవ్స్కీ (1895–1939): ఇది వ్లాడిస్లావ్ రేమాంట్, హెన్రిక్ సియెన్కివిచ్, కజిమియర్జ్ టెట్మాజర్, లియోపోల్డ్ స్టాఫ్, జెర్జి జులావ్స్కీ, గాబ్రియేలా జపోల్స్కా లతో కలిసి పనిచేసిన రైట్-వింగ్ డైలీ. స్టానిస్లావ్ గ్రాబ్స్కి దీనికి ఎడిటర్-ఇన్-చీఫ్ గా కూడా ఉన్నాడు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో స్లోవో సర్క్యులేషన్ 20,000 కు చేరుకుంది. రేమాంట్ రాసిన క్లోపి నవలను ధారావాహికగా ప్రచురించిన మొదటి పోలిష్ వార్తాపత్రిక ఇది.[175] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత 1 నవంబర్ 1946న మొదటి యుద్ధానంతర సంచికతో స్లోవో వ్రోక్లాకు తరలించబడింది.
- స్జెర్వోనీ స్జ్తాందర్: 1939, 1941 మధ్య ప్రచురించబడిన సోవియట్ డైలీ పత్రిక.
20వ శతాబ్దం నుండి మధ్య ఐరోపా రచయితలతో ఒక కొత్త ఉద్యమం ప్రారంభమైంది. లవీవ్లో గీత రచయిత ష్ముయెల్ జాంకేవ్ ఇంబర్ చుట్టూ నయా-రొమాంటిక్ రచయితల చిన్న బృందం ఏర్పడింది. చిన్న ముద్రణా కార్యాలయాలు ఆధునిక కవితలు, చిన్న కథల సేకరణలను ఉత్పత్తి చేశాయి, వలసల ద్వారా పెద్ద నెట్వర్క్ ఏర్పడింది. 1930లలో రెండవ చిన్న సమూహం అవాంట్గార్డ్ (నవకల్పన) కళ, ఇడ్డిష్ సంస్కృతి మధ్య కనెక్షన్ని సృష్టించడానికి ప్రయత్నించింది. డెబోరా వోగెల్, రాచెల్ ఆయర్బాక్, రాచెల్ కార్న్ లు ఈ గ్రూపు సభ్యులు. 1940లలో జర్మన్లచే హత్య చేయబడిన డెబోరా వోగెల్తో పాటు అనేక ఇతర ఇడ్డిష్ రచయితలతో పాటు హోలోకాస్ట్ ఈ ఉద్యమాన్ని నాశనం చేసింది.
సినిమా, సాహిత్యంలో
[మార్చు]- టాంగో ఆఫ్ డెత్ అనే పుస్తకం జాకబ్ ముండ్, అతని ఆర్కెస్ట్రా, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో లవీవ్లో నివసించిన పదివేల మంది ఇతర యూదుల నిజమైన కథ ఆధారంగా రూపొందించబడింది. హోలోకాస్ట్ హింసాత్మక సత్యాన్ని చూపించడానికి పుస్తకం 60 డాక్యుమెంటరీ ఫోటోలను కలిగి ఉంది.
- 84వ అకాడమీ అవార్డ్స్ ఉత్తమ విదేశీ చిత్రం విభాగంలో పోలాండ్ ప్రవేశించిన 2011 చిత్రం ఇన్ డార్క్నెస్, నాజీల ఆక్రమిత లవీవ్లో జరిగిన ఒక నిజమైన సంఘటన ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
- ఆస్ట్రియన్ రోడ్-మూవీ బ్లూ మూన్ లో కొంత భాగం లవీవ్లో చిత్రీకరించబడింది.
- ఎవ్రీథింగ్ ఈజ్ ఇల్యూమినేటెడ్ అనే సినిమా, నవలలోని భాగాలు లవీవ్లో జరుగుతాయి.
- బ్రియాన్ ఆర్. బ్యాంక్స్ రాసిన మ్యూజ్ అండ్ మెస్సీయా: ది లైఫ్, ఇమాజినేషన్ అండ్ లెగసీ ఆఫ్ బ్రూనో షుల్జ్ (1892-1942) అనే పుస్తకంలో లవీవ్ ప్రాంత చరిత్ర, సాంస్కృతిక-సామాజిక జీవితాన్ని చర్చించే అనేక పేజీలు ఉన్నాయి. ఈ పుస్తకంలో పాత, కొత్త ఛాయాచిత్రాలతో పాటు సమీపంలోని ద్రోహోబైచ్ గురించిన మొదటి ఆంగ్ల పటం ఉన్న CD-ROM ఉంటుంది.
- క్రిస్టినా చిగర్ రాసిన ది గర్ల్ ఇన్ ది గ్రీన్ స్వెటర్: ఎ లైఫ్ ఇన్ హోలోకాస్ట్స్ షాడో అనే పుస్తకం కథ లవీవ్లో జరుగుతుంది.
- ప్రిమో లెవి యుద్ధ అనుభవాలను వర్ణించే 1997 చిత్రం ది ట్రూస్ పెద్ద భాగం లవీవ్లో చిత్రీకరించబడింది.
- డి ఆర్టగ్నన్ అండ్ త్రీ మస్కటీర్స్ చిత్రంలో పెద్ద భాగాలు లవీవ్ మధ్య భాగంలో చిత్రీకరించబడ్డాయి.
- జాకబ్ వీస్ రచించిన ది లెంబర్గ్ మొజాయిక్ (2011) పుస్తకం 1910-1943 కాలంలో యూదుల లవీవ్ (లెంబర్గ్/ఎల్వావ్/ఎల్వోవ్) ను వివరిస్తుంది, ప్రధానంగా హోలోకాస్ట్, సంబంధిత సంఘటనలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
- ది షూస్ ఆఫ్ ది ఫిషర్మాన్ పుస్తకం, చిత్రంలో లవీవ్ మెట్రోపాలిటన్ ఆర్చ్ బిషప్ సోవియట్ లేబర్ క్యాంప్ నుండి విడుదల చేయబడి, తరువాత పోప్గా ఎన్నుకోబడతాడు.
- 2015లో వచ్చిన వర్తా 1 చిత్రం యువ ఉక్రేనియన్ దర్శకులలో కొత్త సినిమా కోసం అన్వేషణను ప్రదర్శిస్తుంది. యూరోమైదాన్ సమయంలో లవీవ్ కార్యకర్తల ఆటోమొబైల్ గస్తీల రేడియో చర్చలను ఈ చిత్రం ఉపయోగిస్తుంది, విప్లవ స్వభావాన్ని బాగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది రూపొందించబడింది. లవీవ్ నగరంలో ఈ సినిమా షూటింగ్ జరుపుకుంది.
- యూనివర్శిటీ కాలేజ్ లండన్లో న్యాయశాస్త్ర ప్రొఫెసర్ అయిన ఫిలిప్ సాండ్స్ రాసిన ఈస్ట్ వెస్ట్ స్ట్రీట్: ఆన్ ది ఆరిజిన్స్ ఆఫ్ 'జినోసైడ్' అండ్ 'క్రైమ్స్ ఎగైనెస్ట్ హ్యుమానిటీ' పుస్తకంలో, మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా నేరం అనే భావనను అంతర్జాతీయ చట్టానికి పరిచయం చేసిన హెర్ష్ లౌటర్పాచ్ట్, మారణహోమాన్ని పరిచయం చేసిన రాఫెల్ లెమ్కిన్ల జీవితం, పనిని గుర్తుచేసుకుంటారు. ఇద్దరూ లవీవ్లోనే నివసించి చదువుకున్నారు.[176]
ఉద్యానవనాలు
[మార్చు]
లవీవ్ నిర్మాణ శైలి అనేక ఉద్యానవనాలు (పార్కులు), పబ్లిక్ గార్డెన్లతో మెరుగుపరచబడి, మరింత ఆకర్షణీయంగా మారుతుంది. ఇక్కడ 20కి పైగా ప్రాథమిక వినోద ఉద్యానవన మండలాలు (recreation park zones), మూడు వృక్షశాస్త్ర ఉద్యానవనాలు, 16 సహజ స్మారక కట్టడాలు ఉన్నాయి. నగర జీవితం ఉరుకుల పరుగుల నుండి తప్పించుకుని విశ్రాంతి పొందడానికి, లేదా అద్భుతమైన చెట్లు, ఒక అందమైన ఫౌంటైన్, లేదా సరస్సు వద్ద ప్రశాంతంగా గడపడానికి ఇవి అనువైన అవకాశం అందిస్తాయి. ప్రతి ఉద్యానవనం దాని స్వంత విలక్షణమైన పాత్రను కలిగి ఉంటుంది, ఇది దానిలోని వివిధ స్మారక కట్టడాలు, వాటి చరిత్ర ద్వారా వ్యక్తమవుతుంది.
- ఇవాన్ ఫ్రాంకో పార్క్, నగరంలోని పురాతన ఉద్యానవనం. మూడొందల ఏళ్ల నాటి ఓక్, మాపుల్ చెట్లలో ఆ కాలపు జాడలు కనిపిస్తాయి. 1773లో జెస్యూట్ ఆర్డర్ రద్దు అయిన తర్వాత, ఈ భూభాగం పట్టణ ఆస్తిగా మారింది. ప్రసిద్ధ తోటమాలి బాగర్ భూభాగాన్ని ల్యాండ్స్కేప్ శైలిలో అలంకరించాడు, ఎక్కువ చెట్లు 1885-1890లలో నాటబడ్డాయి.
- బోహ్డాన్ ఖ్మెల్నిట్స్కీ కల్చర్ అండ్ రిక్రియేషన్ పార్క్, ఇది కచేరీ, డ్యాన్స్ హాల్, స్టేడియం, టౌన్ ఆఫ్ అట్రాక్షన్స్, సెంట్రల్ స్టేజ్, బహుళ కేఫ్లు, రెస్టారెంట్లను కలిగి ఉన్న ఉత్తమంగా నిర్వహించబడుతున్న ఆధునిక గ్రీన్ జోన్లలో ఒకటి. పార్కులో ఒక ఫెర్రిస్ వీల్ (జెయింట్ వీల్) ఉంది.

- స్ట్రైస్కీ పార్క్, లవీవ్ హైట్స్ కొండలపై ఉన్న ఈ పార్క్ నగరంలోని అత్యంత సుందరమైన ఉద్యానవనాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[177] 1870లలో వాస్తుశిల్పి ఆర్నాల్డ్ రోరింగ్ రూపొందించిన ఈ పార్క్,[178] 1894 ప్రాంతీయ ఎగ్జిబిషన్ కు సుమారు 1.1 మిలియన్ల సందర్శకులను ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.[179] ఈ ఎగ్జిబిషన్ దాదాపు 50 హెక్టార్ల (సుమారు 120 ఎకరాలు) విస్తీర్ణంలో ఉన్న పార్క్ లోపల జరిగింది.[177] ఉద్యానవనంలో 200 జాతులకు పైగా చెట్లు, మొక్కలు ఉన్నాయి. ఇది అరుదైన, విలువైన చెట్లు, పొదల విస్తారమైన సేకరణకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారం వద్ద హంసలు ఉన్న చెరువు కనబడుతుంది. స్ట్రైస్కీ పార్క్లో ఇవాసిక్ టెలిసిక్ అనే జానపద పాత్ర బాతులు తోలుతున్నట్లు కనిపించే ఫౌంటైన్ విగ్రహం ఉంది.[180]
- జ్నెసిన్నియా ప్రాంతీయ ల్యాండ్స్కేప్ పార్క్ సైక్లింగ్, స్కీయింగ్ క్రీడలు, హైకింగ్ కోసం అనువైన ప్రదేశం. వేసవి శిబిరాలను (పర్యావరణ మరియు విద్యా, విద్యా మరియు అభిజ్ఞా శిబిరాలు) నిర్వహించడానికి పబ్లిక్ సంస్థలు ఇక్కడకు రావడానికి ఇష్టపడతాయి.
- షెవ్చెంకివ్స్కీ హై పార్క్లో ఉక్రేనియన్ కలప నిర్మాణ శైలి ఉన్న ఓపెన్-ఎయిర్ (బహిరంగ) మ్యూజియం ఉంది.
- హై క్యాజిల్ పార్క్ ఎత్తైన నగర కొండ (సముద్రమట్టానికి 413 మీటర్ల ఎత్తు) పై ఉంది. ఇది 36 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది, ఒకప్పుడు క్న్యాజా హోరా (ప్రిన్స్ మౌంట్) అని పిలువబడే దిగువ చప్పరం, టెలివిజన్ టవర్, కృత్రిమ గట్టుతో ఉన్న ఎగువ చప్పరం ఉంటాయి.
- జాలిజ్ని వోడీ పార్క్ ఒకప్పటి జాలిజ్నా వొడా (ఐరన్ వాటర్) తోట నుండి ఉద్భవించింది, స్నోప్కివ్స్కా వీధిని నోవి లవీవ్ జిల్లాతో కలుపుతుంది. ఈ పార్కులోని నీటి బుగ్గలలో ఇనుము సాంద్రత ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది. పురాతన బీచ్ చెట్లు, అనేక మార్గాలతో ఉన్న ఈ ఉద్యానవనం స్థానికులకు ఇష్టమైన ప్రదేశం.
- లైచాకివ్స్కీ పార్క్, చుట్టుపక్కల శివారు ప్రాంతాల పేరు మీదుగా 1892లో స్థాపించబడింది. 18.5 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ పార్క్ భూభాగంలో 1911లో స్థాపించబడిన ఒక బొటానిక్ గార్డెన్ ఉంది.
క్రీడలు
[మార్చు]సెంట్రల్ యూరోప్లో లవీవ్ క్రీడలకు ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఉండి, పోలిష్ ఫుట్బాల్ జన్మస్థలంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇతర క్రీడలకు కూడా లవీవ్ పోలిష్ జన్మస్థలం. జనవరి 1905లో మొదటి పోలిష్ ఐస్-హాకీ మ్యాచ్ ఇక్కడ జరిగింది, రెండు సంవత్సరాల తర్వాత సమీపంలోని స్లావ్స్కేలో మొదటి స్కీ-జంపింగ్ పోటీ నిర్వహించబడింది. అదే సంవత్సరంలో, మొదటి పోలిష్ బాస్కెట్బాల్ క్రీడలు లవీవ్ వ్యాయామశాలలో నిర్వహించబడ్డాయి. శరదృతువు 1887లో లైచాకివ్ స్ట్రీట్ లోని ఒక వ్యాయామశాల లాంగ్ జంప్, హై జంప్ వంటి క్రీడలతో మొదటి పోలిష్ ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ పోటీని నిర్వహించింది. లవీవ్కు చెందిన అథ్లెట్ వ్లాడిస్లావ్ పోనుర్స్కి స్టాక్హోమ్లో జరిగిన 1912 ఒలింపిక్ క్రీడలలో ఆస్ట్రియాకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 9 జూలై 1922న మొదటి అధికారిక పోలిష్ రగ్బీ గేమ్ పోగాన్ ఎల్వావ్ స్టేడియంలో జరిగింది, ఇందులో ఓర్జెల్ బియాలీ ఎల్వావ్ రగ్బీ జట్టు "ది రెడ్స్", "ది బ్లాక్స్" అనే రెండు జట్లుగా విడిపోయింది. ఈ ఆటకు ఫ్రెంచ్ దేశస్థుడైన రాబినో రిఫరీగా వ్యవహరించాడు.
అసోసియేషన్ ఫుట్బాల్
[మార్చు]
ఒక పోలిష్ ఫుట్బాల్ మ్యాచ్లో తెలిసిన మొదటి అధికారిక గోల్ను 14 జూలై 1894న ఎల్వావ్-క్రాకోవ్ గేమ్ సందర్భంగా పోగోన్ ఎల్వావ్లో కొట్టారు. లవీవ్ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించిన వ్లోడిజిమియర్జ్ చోమిక్కీ ఈ గోల్ చేశాడు. 1904లో లవీవ్కు చెందిన కజిమియర్జ్ హెమెర్లింగ్ ఫుట్బాల్ నియమాల మొదటి అనువాదాన్ని పోలిష్లోకి ప్రచురించాడు, లవీవ్కే చెందిన మరో వ్యక్తి స్టానిస్లావ్ పోలాకివిచ్ 1911లో మొదటి అధికారిక గుర్తింపు పొందిన పోలిష్ రిఫరీ అయ్యాడు. అదే సంవత్సరంలో మొదటి పోలిష్ ఫుట్బాల్ సమాఖ్య లవీవ్లో స్థాపించబడింది.
మొదటి పోలిష్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్బాల్ క్లబ్, జార్ని ఎల్వావ్ ఇక్కడ 1903లో ప్రారంభమైంది. పోగాన్కు చెందిన మొదటి స్టేడియం 1913లో ప్రారంభమైంది. పోగాన్ ఎల్వావ్ అనే మరో క్లబ్ నాలుగు సార్లు పోలాండ్ ఫుట్బాల్ ఛాంపియన్గా (1922, 1923, 1925, 1926) నిలిచింది. 1920ల చివరిలో, నగరం నుండి దాదాపు నాలుగు జట్లు (పోగాన్, జార్ని, హస్మోనియా, లెచియా) పోలిష్ ఫుట్బాల్ లీగ్లో ఆడాయి. పోలాండ్లో మొదటి యూదుల ఫుట్బాల్ క్లబ్ హస్మోనియా ఎల్వావ్. కజిమియర్జ్ గోర్స్కీ, రిస్జార్డ్ కొన్సెవిచ్, మైఖల్ మత్యాస్, వాక్లావ్ కుచార్ వంటి అనేక ప్రముఖ పోలిష్ ఫుట్బాల్ వ్యక్తులు ఈ నగరం నుండి వచ్చారు.
1900-1911 కాలంలో లవీవ్లో అత్యంత ప్రసిద్ధ ఫుట్బాల్ క్లబ్లు ప్రారంభమయ్యాయి. ప్రొఫెసర్ ఇవాన్ బోబెర్స్కీ 1906లో అకడమిక్ గ్రామర్ స్కూల్లో మొదటి ఉక్రేనియన్ స్పోర్ట్స్ సర్కిల్ను ఏర్పాటు చేశారు, ఇక్కడ పాఠశాల విద్యార్థులు ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్, ఫుట్బాల్, బాక్సింగ్, హాకీ, స్కీయింగ్, టూరిజం, స్లెడ్జ్ క్రీడలలో నిమగ్నమయ్యారు. అతను 1908లో "ఉక్రేనియన్ స్పోర్ట్స్ సర్కిల్" ను నిర్వహించాడు. 1911 నాటికి ఆ పాఠశాల విద్యార్థులలో చాలా మంది "ఉక్రెయిన్" అనే గొప్ప పేరుతో ఒక క్రీడా సంఘాన్ని స్థాపించారు - లవీవ్లో ఇది మొదటి ఉక్రేనియన్ ఫుట్బాల్ క్లబ్.[181]
లవీవ్ ఇప్పుడు అనేక పెద్ద ప్రొఫెషనల్ ఫుట్బాల్ క్లబ్లను, కొన్ని చిన్న క్లబ్లను కలిగి ఉంది. నగరం నుండి రెండు జట్లు FC రుఖ్ లవీవ్, FC లవీవ్లు ప్రస్తుతం దేశంలోని అగ్రశ్రేణి ఫుట్బాల్ అయిన ఉక్రేనియన్ ప్రీమియర్ లీగ్లో ఆడుతున్నాయి. 1963లో స్థాపించబడిన FC కార్పతి లవీవ్ చారిత్రాత్మకంగా నగరంలోని అతిపెద్ద క్లబ్.
స్టేడియంలు
[మార్చు]- ఉక్రెయినా స్టేడియం, ఇది 2018 వరకు FC కార్పతి లవీవ్కు లీజుకు ఇవ్వబడింది.
- ఎరీనా లవీవ్ అనేది సరికొత్త ఫుట్బాల్ స్టేడియం. ఇది లవీవ్లో యూరో 2012 ఛాంపియన్షిప్ ఆటలకు అధికారిక వేదికగా ఉంది. నిర్మాణ పనులు 20 నవంబర్ 2008న ప్రారంభమై అక్టోబర్ 2011 నాటికి పూర్తయ్యాయి. 29 అక్టోబర్న ప్రారంభోత్సవ వేడుక జరిగింది, ఈ కార్యక్రమంలో లవీవ్ చరిత్రకు అంకితమైన ఒక పెద్ద నాటక నిర్మాణం ప్రదర్శించబడింది.[182] ఎరీనా లవీవ్ అనేది FC లవీవ్కు సొంత మైదానం (హోమ్ గ్రౌండ్), డాన్బాస్లో కొనసాగుతున్న యుద్ధం కారణంగా 2014, 2016 మధ్య షఖ్తర్ డొనెట్స్క్ కోసం ఇది ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
- ఆర్మీ స్పోర్ట్స్ క్లబ్ స్టేడియం (లవీవ్), ఇది 23,040 మంది ప్రేక్షకుల సామర్థ్యం ఉన్న ఫుట్బాల్, మోటార్సైకిల్ స్పీడ్వే స్టేడియం.
ఇతర క్రీడలు
[మార్చు]లవీవ్ చెస్ పాఠశాల మంచి గుర్తింపును పొందింది; వాసిల్ ఇవాంచుక్, లియోనిడ్ స్టెయిన్, అలెగ్జాండర్ బెలియావ్స్కీ, ఆండ్రీ వోలోకిటిన్ వంటి ప్రముఖ గ్రాండ్మాస్టర్లు లవీవ్లో నివసించేవారు.[183] గ్రాండ్మాస్టర్ అన్నా ముజిచుక్ లవీవ్లో నివసిస్తున్నారు.
లవీవ్ స్పీడ్వే అనేది ఎస్కెఏ (SKA) స్టేడియం ఆధారంగా మోటార్సైకిల్ స్పీడ్వే బృందం.[184]
2022 వింటర్ ఒలింపిక్స్కు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి లవీవ్ బిడ్ వేసింది,[185] జూన్ 2014లో అది ఉపసంహరించబడింది.[186]
పర్యాటక రంగం
[మార్చు]
సమగ్ర సాంస్కృతిక కార్యక్రమం, పర్యాటక మౌలిక సదుపాయాలు (8,000 కంటే ఎక్కువ హోటల్ గదులు, 1,300 కు పైగా కేఫ్లు, రెస్టారెంట్లు,[187] నగర కేంద్రంలో ఉచిత వై-ఫై మండలాలు, ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలతో అనుసంధానం) ఉన్నందున, లవీవ్ ఉక్రెయిన్ ప్రధాన పర్యాటక ప్రదేశాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.[188] 2010ల ప్రారంభంలో నగరంలో పర్యాటకుల సందర్శనలలో 40% పెరుగుదల కనిపించింది; ఇది ఐరోపాలోనే అత్యధిక రేటు.[188]
అత్యంత ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణలలో పాత పట్టణం, నగర కేంద్రంలో 18,300 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉండి లవీవ్ సిటీ హాల్ ఉన్న మార్కెట్ స్క్వేర్ (ప్లోష్చా రైనోక్), బ్లాక్ హౌస్ (చోర్నా కమ్యానిట్సియా), ఆర్మేనియన్ కేథడ్రల్, నగరంలో ప్రధాన ఆర్థోడాక్స్ చర్చి అయిన డార్మిషన్ చర్చి సముదాయం; (లవీవ్లోని అతిపెద్ద చర్చిలలో ఒకటైన) సెయింట్ పీటర్ అండ్ పాల్ చర్చి, ఇప్పుడు లవీవ్ హిస్టరీ మ్యూజియంలో భాగమైన కార్నియాక్ట్ ప్యాలెస్ ఉన్నాయి.
ఇతర ప్రముఖ ప్రదేశాలలో లాటిన్ కేథడ్రల్ ఆఫ్ ది అజంప్షన్ ఆఫ్ మేరీ; గ్రీక్-కాథలిక్ చర్చికి చెందిన సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్; కార్పస్ క్రిస్టీకి చెందిన డొమినికన్ చర్చి; బోయిమ్ కుటుంబ చాపెల్; నగర కేంద్రాన్ని చూసే కొండపై ఉన్న ఎత్తైన కోట (విసోకి జమోక్); యూనియన్ ఆఫ్ లూబ్లిన్ మౌండ్; ప్రముఖులను ఖననం చేసిన లిచాకివ్ శ్మశానవాటిక; లవీవ్ మధ్య వీధి అయిన స్వోబోడీ ప్రాస్పెక్ట్ ఉన్నాయి. ఇతర ప్రసిద్ధ ప్రదేశాలలో లవీవ్ థియేటర్ ఆఫ్ ఒపెరా అండ్ బ్యాలెట్, పోటోకీ ప్యాలెస్, బెర్నార్డిన్ చర్చి ఉన్నాయి.
- ల్యాండ్మార్క్లు, ఆసక్తికర ప్రదేశాలు
- బెర్నార్డిన్ చర్చి
- డొమినికన్ చర్చి
- పోటోకీ ప్యాలెస్
- సెయింట్ జార్జ్ కేథడ్రల్
- యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం అయిన పాత పట్టణం దృశ్యం
జనాదరణ పొందిన సంస్కృతి
[మార్చు]
నగర స్థానికులను సరదాగా లవీవియన్ బతియారీ (కొంటెగా ఉండేవాడు) అని పిలుస్తారు. లవీవియన్ గ్వారా (చర్చ) ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న వారి మాట్లాడే విధానానికి లవీవియన్లు బాగా ప్రసిద్ధి చెందారు.[189] వెసోలా ల్వోవ్స్కా ఫాలా (పోలిష్లో ల్వోవ్స్ మెర్రీ వేవ్) అనేది స్జెప్కో, టాంకోలతో కలిసి పోలిష్ రేడియో ల్వోవ్ వారపు రేడియో కార్యక్రమం. వీరు తరువాత బెడ్జీ లెపిజ్, ది వాగబాండ్స్ చిత్రాలలో నటించారు. మోరిస్ ఎల్. వెస్ట్ నవల, దాని 1968 చలనచిత్ర అనుసరణ అయిన ది షూస్ ఆఫ్ ది ఫిషర్మ్యాన్ లో పోప్ గతంలో ఇక్కడి ఆర్చ్ బిషప్గా ఉన్నట్లు చూపించారు.[విడమరచి రాయాలి][మూలాలు అవసరం]
లవీవ్ కాఫీ పండుగ, చాక్లెట్ పండుగ, చీజ్-వైన్ సెలవుదినం, పాంపుఖ్ పండుగ, దినోత్సవం ఆఫ్ బట్యార్, వార్షిక బ్రెడ్ దినోత్సవం లాంటి అనేక నగర పండుగలను ఏర్పాటు చేసింది. లియోపోలిస్ జాజ్ ఫెస్ట్ అనే అంతర్జాతీయ జాజ్ ఫెస్టివల్; వింటేజ్ కార్ల అంతర్జాతీయ ఉత్సవం లియోపోలిస్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్; అకడమిక్ మ్యూజిక్ వర్చుయోసి అంతర్జాతీయ ఉత్సవం; స్టార్ మిస్టో రాక్ ఫెస్ట్; మధ్యయుగ పండుగ లవీవ్ లెజెండ్; యునెస్కోచే ప్రారంభించబడిన అంతర్జాతీయ ఎత్నోవిర్ జానపద పండుగ; విజువల్ ఆర్ట్ విజ్-ఆర్ట్ అంతర్జాతీయ ఉత్సవం; అంతర్జాతీయ నాటక ఉత్సవం గోల్డెన్ లయన్; లవీవ్ లుమిన్స్ ఫ్లోరోసెంట్ ఆర్ట్ ఫెస్టివల్; సమకాలీన నాటక రచనా ఉత్సవం; అంతర్జాతీయ సమకాలీన సంగీత ఉత్సవం కాంట్రాస్ట్స్; లవీవ్ అంతర్జాతీయ సాహిత్య ఉత్సవం క్రాయినా మ్రియ్; గాస్ట్రోనమిక్ ఫెస్టివల్ లవీవ్ ఆన్ ఎ ప్లేట్; అవయవ సంగీత ఉత్సవం డయాపాసన్; అంతర్జాతీయ స్వతంత్ర చలనచిత్ర ఉత్సవం కినియోలెవ్; అంతర్జాతీయ ఉత్సవం లవీవ్క్లెజ్ఫెస్ట్; అంతర్జాతీయ మీడియా ఉత్సవం మీడియాడెపో వంటి 50 కి పైగా పండుగలు లవీవ్లో జరుగుతాయి.[మూలాలు అవసరం]
లవీవ్ స్టెపాన్ బండెరా, రోమన్ షుఖేవిచ్ జ్ఞాపకాలను గౌరవిస్తుంది. ఇక్కడి అతిపెద్ద స్టేడియానికి ఈ ఇద్దరు వ్యక్తుల పేర్లను పెట్టాలని కోరుతూ ఉక్రెయిన్ మంత్రివర్గానికి చేసిన విజ్ఞప్తిని లవీవ్ ప్రాంతీయ కౌన్సిల్ మార్చి 16, 2021న ఆమోదించింది.[190] రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో నాజీ జర్మనీతో కలిసి పోరాడి వేలాది మంది యూదులు, పోల్స్ను చంపిన ఉక్రేనియన్ ఇన్సర్జెంట్ ఆర్మీకి బండరా నాయకత్వం వహించాడు.[191] 1940లో నాజీలతో చురుకుగా సహకరించిన ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ ఉక్రేనియన్ నేషనలిస్ట్స్ (OUN) సైనిక విభాగానికి షుఖేవిచ్ నాయకత్వం వహించాడు.[192]
ప్రజా రవాణా
[మార్చు]
చారిత్రాత్మకంగా 5 మే 1880న లవీవ్లో మొదటి గుర్రపు-లాగే ట్రామ్వే మార్గాలు ప్రారంభించబడ్డాయి. ఎలక్ట్రిక్ ట్రామ్ 31 మే 1894న ప్రవేశపెట్టబడింది. చివరి గుర్రపు-లాగే లైన్ 1908లో ఎలక్ట్రిక్ ట్రాక్షన్ కు బదిలీ చేయబడింది. 1922లో ట్రామ్వేలు కుడి వైపు డ్రైవింగ్కు మార్చబడ్డాయి. సోవియట్ యూనియన్ నగరాన్ని విలీనం చేసిన తరువాత, అనేక లైన్లు మూసివేయబడ్డాయి కానీ చాలా మౌలిక సదుపాయాలు భద్రపరచబడ్డాయి. ఇక్కడి ట్రాక్లు నారో-గేజ్, ఇవి సోవియట్ యూనియన్కు అసాధారణమైనవి, కానీ నగరం ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్నప్పుడు ఈ వ్యవస్థ నిర్మించబడటం, పట్టణ కేంద్రంలోని ఇరుకైన మధ్యయుగ వీధుల్లో నడపవలసి రావడం దీనికి కారణం.
లవీవ్ ట్రామ్వే సిస్టమ్ ఇప్పుడు 75 కి.మీ ట్రాక్పై సుమారు 220 కార్లను నడుపుతోంది. 2006 సమయంలో బహుళ ట్రాక్లు పునర్నిర్మించబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 2019లో ట్రామ్/ట్రాలీబస్ టిక్కెట్ ధర 5 UAH గా ఉంది (తగ్గించబడిన ఛార్జీల టిక్కెట్ 2.5 UAH, ఉదాహరణకు విద్యార్థులకు). డ్రైవర్ నుండి టిక్కెట్ కొనుగోలు చేయవచ్చు.
రష్యా నుండి తిరిగి వచ్చిన స్థానికులు, భారీ పరిశ్రమల సోవియట్ ప్రభుత్వ పటిష్టమైన అభివృద్ధి కారణంగా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత నగరం వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఇందులో యురల్స్, ఇతర ప్రాంతాల నుండి మొత్తం కర్మాగారాలను కొత్తగా "విముక్తి పొందిన" యుఎస్ఎస్ఆర్ భూభాగాలకు బదిలీ చేయడం కూడా ఉంది. సిటీ సెంటర్ ట్రామ్వే లైన్ల స్థానంలో 27 నవంబర్ 1952న ట్రాలీబస్సులు వచ్చాయి. నగరం శివార్లలోని ఫ్లాట్ల బ్లాక్లకు కొత్త లైన్లు తెరవబడ్డాయి.
ఈ నెట్వర్క్ ఇప్పుడు సుమారు 100 ట్రాలీబస్సులను నడుపుతోంది - వీటిలో ఎక్కువగా 1980ల నాటి స్కోడా 14Tr, LAZ 52522 ఉన్నాయి. 2006 నుండి 2008 వరకు లవీవ్ బస్ ఫ్యాక్టరీ నిర్మించిన 11 ఆధునిక లో-ఫ్లోర్ ట్రాలీబస్సులు (LAZ E183) కొనుగోలు చేయబడ్డాయి. పబ్లిక్ బస్ నెట్వర్క్ మినీ-బస్సులు (దీనిని మార్ష్రుట్కా అని పిలుస్తారు), ప్రధానంగా LAZ, MAN లకు చెందిన పెద్ద బస్సులచే ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. 1 జనవరి 2013 నాటికి నగరంలో 52 పబ్లిక్ బస్సు మార్గాలు ఉన్నాయి.
రైల్వేలు
[మార్చు]
ఆధునిక లవీవ్ తొమ్మిది రైల్వేలు కలిసే ఒక కేంద్రంగా ఉండి స్థానిక, అంతర్జాతీయ సేవలను అందిస్తుంది. లవీవ్ రైల్వే ఉక్రెయిన్ లోని పురాతన రైల్వేలలో ఒకటి. మొదటి రైలు 4 నవంబర్ 1861న లవీవ్కు చేరుకుంది. వ్లాడిస్లావ్ సాడ్లోవ్స్కీ రూపొందించిన ప్రధాన లవీవ్ రైల్వే స్టేషన్ 1904లో నిర్మించబడింది. ఇది నిర్మాణపరంగా, సాంకేతికపరంగా ఐరోపాలో అత్యుత్తమమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
రెండు యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, లవీవ్ (అప్పట్లో ల్వోవ్ అని పిలుస్తారు) పోలిష్ స్టేట్ రైల్వేస్ కు అత్యంత ముఖ్యమైన హబ్లలో ఒకటిగా ఉండేది. ల్వోవ్ జంక్షన్ 1939 మధ్యలో నాలుగు స్టేషన్లను కలిగి ఉంది - ప్రధాన స్టేషన్ ల్వోవ్ గ్లోవ్నీ (ఇప్పుడు లవీవ్ హోలోవ్ని), ల్వోవ్ క్లెపారోవ్ (ఇప్పుడు లవీవ్ క్లెపారివ్), ల్వోవ్ లీచాకోవ్ (ఇప్పుడు లవీవ్ లీచాకివ్), ల్వోవ్ పోడ్జామ్జ్ (ఇప్పుడు లవీవ్ పిడ్జామ్చే). రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు ఆగస్టు 1939లో 56 స్థానిక, 17 ఫాస్ట్ రైళ్లతో సహా 73 రైళ్లు ప్రధాన స్టేషన్ నుండి ప్రతిరోజూ బయలుదేరేవి. రెండవ పోలిష్ రిపబ్లిక్ అన్ని ప్రధాన కేంద్రాలతో పాటు బెర్లిన్, బుకారెస్ట్, బుడాపెస్ట్ వంటి నగరాలతో ల్వోవ్ నేరుగా అనుసంధానించబడి ఉండేది.[193]
ప్రస్తుతం, అనేక రైళ్లు సమీపంలోని పోలాండ్-ఉక్రెయిన్ సరిహద్దును దాటుతున్నాయి (ఎక్కువగా పోలాండ్లోని ప్రెజెమిస్ల్ మీదుగా). స్లొవేకియా (కోసిస్), హంగేరీ (బుడాపెస్ట్) కు మంచి కనెక్షన్లు ఉన్నాయి.[మూలాలు అవసరం] అనేక మార్గాల్లో స్లీపింగ్ కంపార్ట్మెంట్లతో రాత్రిపూట నడిచే రైళ్లు ఉన్నాయి. బస్సులు తరచుగా "షెంగెన్" దేశాలలోకి ప్రవేశించడానికి చౌకైన, అనుకూలమైన మార్గం అయినప్పటికీ, లవీవ్ రైల్వేను ఉక్రెయిన్ నుండి ఐరోపాకు ప్రధాన ద్వారం అని తరచుగా పిలుస్తారు.
లవీవ్లో ఒకప్పుడు రైల్బస్ ఉండేది, దాని స్థానంలో ఇతర ప్రజా రవాణా సాధనాలు వచ్చాయి. ఇది సెంట్రల్ రైల్వే స్టేషన్ గుండా వెళుతూ లవీవ్లో అతిపెద్ద జిల్లా నుండి అతిపెద్ద పారిశ్రామిక మండలాలలో ఒకదానికి నడిచే మోటార్-రైల్ కారు. ఇది రోజుకు ఏడు ట్రిప్పులు వేసేది, మారుమూల పట్టణ జిల్లాల మధ్య వేగవంతమైన, సౌకర్యవంతమైన కనెక్షన్ను అందించడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఫిబ్రవరి 2010లో రైల్బస్లో వన్-వే సింగిల్ రైడ్ ధర 1.50 UAH. లాభసాటిగా లేకపోవడంతో 15 జూన్ 2010న ఈ మార్గం రద్దు చేయబడింది.
వాయు రవాణా
[మార్చు]
లవీవ్లో ఏవియేషన్ ప్రారంభం ఏరోనాటిక్ సొసైటీ ప్రారంభించబడిన 1884 నాటిది. సొసైటీ ఆస్ట్రోనాటా అనే సొంత మ్యాగజైన్ను జారీ చేసింది కానీ అది త్వరలోనే కనుమరుగైంది. 1909లో ఎడ్మండ్ లిబాన్స్కీ చొరవతో అవియాటా సొసైటీ స్థాపించబడింది. దాని సభ్యులలో స్టెఫాన్ డ్రజెవియెక్కి, జిగ్మంట్ సోచాక్కీతో సహా లవీవ్ పాలిటెక్నిక్ ప్రొఫెసర్లు, విద్యార్థుల బృందం ఉండేది. అవియాటా అనేది ఈ రకమైన పురాతన పోలిష్ సంస్థ, ఇది ప్రధానంగా ప్రదర్శనలపై తన కార్యకలాపాలను కేంద్రీకరించింది. 1910లో జరిగిన 'మొదటి విమాన ప్రదర్శన' లవీవ్ విద్యార్థులు నిర్మించిన విమానాల నమూనాలను ప్రదర్శించింది.[194]
1913-1914లో తడెయుస్జ్, వ్లాడిస్లావ్ ఫ్లోరియన్స్కీ సోదరులు రెండు-సీట్ల విమానాన్ని నిర్మించారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు ఆస్ట్రియన్ అధికారులు దానిని జప్తు చేశారు, అయితే విమానాన్ని సకాలంలో ఖాళీ చేయించలేకపోయారు, నిఘా ప్రయోజనాల కోసం విమానాన్ని ఉపయోగించిన రష్యన్లు దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఫ్లోరియన్స్కీ సోదరుల విమానం పోలాండ్లో తయారైన మొదటి విమానం. 5 నవంబర్ 1918న స్టెఫాన్ బాస్టిర్, జానస్జ్ డి బ్యూరెన్లతో కూడిన సిబ్బంది పోలిష్ జెండా కింద మొదటి విమానాన్ని లవీవ్ లెవాండోవ్కా (ఇప్పుడు లెవాండివ్కా) విమానాశ్రయం నుండి టేకాఫ్ చేశారు.[194] రెండు యుద్ధాల మధ్య కాలంలో ల్వోవ్ గ్లైడింగ్ కోసం ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉండేది. బ్రెజ్మిచోవాలో గుర్తించదగిన 'గ్లైడింగ్ స్కూల్' 1932లో ప్రారంభించబడింది. అదే సంవత్సరంలో ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ గ్లైడింగ్ టెక్నాలజీ ల్వోవ్లో ప్రారంభించబడింది. ఇది ప్రపంచంలోనే ఇటువంటి రెండవ సంస్థ. 1938లో నగరంలో 'మొదటి పోలిష్ విమాన ప్రదర్శన' జరిగింది.
రెండు యుద్ధాల మధ్య ల్వోవ్ సిక్స్త్ ఎయిర్ రెజిమెంట్ పోలిష్ వైమానిక దళానికి ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. ఈ రెజిమెంట్ 1924లో స్కనిలోవ్ (నేడు స్క్నిలివ్) శివారు ప్రాంతంలో ప్రారంభించబడిన ల్వోవ్ విమానాశ్రయంలో ఉంది. విమానాశ్రయం నగర కేంద్రం నుండి 6 కి.మీ దూరంలో ఉంది.[195] 2012లో పునరుద్ధరణ తర్వాత, లవీవ్ విమానాశ్రయం 'లవీవ్ డానిలో హాలిట్స్కీ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్' (LWO) అనే కొత్త అధికారిక పేరును పొందింది.[196] 2012 UEFA యూరోపియన్ ఫుట్బాల్ ఛాంపియన్షిప్ సన్నాహకంలో భాగంగా $200 మిలియన్ల కంటే తక్కువ వ్యయంతో కొత్త టెర్మినల్, ఇతర ఆవిష్కరణలు చేయబడ్డాయి.[197] విమానాశ్రయం నుండి నగర కేంద్రానికి బస్సు నం. 48, నం. 9 ద్వారా అనుసంధానం ఉంటుంది.
సైకిల్ మార్గాలు
[మార్చు]
లవీవ్లో సైక్లింగ్ అనేది రవాణా కోసం ఒక కొత్త, పెరుగుతున్న మార్గం. 2011లో సిటీ ఆఫ్ లవీవ్ సైక్లింగ్ మౌలిక సదుపాయాల ఏర్పాటు కోసం ప్రతిష్టాత్మకమైన 9-సంవత్సరాల కార్యక్రమాన్ని ఆమోదించింది[198] - 2019 సంవత్సరం నాటికి మొత్తం 270 కిలోమీటర్ల సైకిల్ లేన్లు, ట్రాక్లు సాకారం చేయబడాలి. నగర పరిపాలన ప్రతినిధులు, ప్రణాళిక, రూపకల్పన సంస్థల సభ్యులు, స్థానిక స్వచ్ఛంద సంస్థలు, ఇతర వాటాదారులను ఒకచోట చేర్చుతూ లవీవ్ సిటీ కౌన్సిల్లో లాంఛనప్రాయంగా ఒక వర్కింగ్ గ్రూప్ ఏర్పాటు చేయబడింది. ఆల్-ఉక్రేనియన్ బైక్డే[199] లేదా యూరోపియన్ మొబిలిటీ వీక్[200] వంటి ఈవెంట్లు లవీవ్ పౌరులలో సైక్లింగ్ ప్రజాదరణను చూపుతాయి.
సెప్టెంబర్ 2011 నాటికి, 8 కి.మీ కొత్త సైక్లింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు నిర్మించబడ్డాయి. 2011 చివరి నాటికి 50 కి.మీ వినియోగానికి సిద్ధంగా ఉంటుందని ఆశించవచ్చు. లవీవ్లోని సైక్లింగ్ సలహాదారు (ఉక్రెయిన్లో మొదటి స్థానం) సైక్లింగ్ ప్రణాళిక అమలును పర్యవేక్షిస్తున్నారు. నగరంలోని వివిధ వ్యక్తులతో సమన్వయం చేస్తున్నారు. పాత ప్రణాళికా నిబంధనలు, చాలా మంది ప్లానర్లు ఇంకా ప్లాన్ చేయకపోవడం వల్ల ఉక్రెయిన్లో సైక్లింగ్ అభివృద్ధి ప్రస్తుతం ఆటంకం కలిగిస్తోంది. కాబట్టి జాతీయ చట్టాల నవీకరణ, ప్లానర్లకు శిక్షణ అవసరం.
2015లో కొత్త బైక్-షేరింగ్ సిస్టమ్ నెక్స్ట్బైక్ కోసం మొదటి స్టేషన్లు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి - ఉక్రెయిన్లో ఇది మొదటిది. కొత్త బైక్ మార్గాలు కూడా నిర్మాణంలో ఉన్నాయి, లవీవ్ను దేశంలోనే అత్యంత బైక్ అనుకూల నగరంగా తీర్చిదిద్దుతున్నాయి. లవీవ్ సిటీ కౌన్సిల్ 2020 నాటికి పూర్తి సైక్లింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను సైకిల్ లేన్లు (268 కి.మీ), స్ట్రీట్ బైక్ అద్దె సేవలతో నిర్మించాలని యోచిస్తోంది.
విద్య
[మార్చు]

ఉక్రెయిన్లో లవీవ్ ఒక ముఖ్యమైన విద్యా కేంద్రం. ఈ నగరంలో మొత్తం 12 విశ్వవిద్యాలయాలు, 8 అకాడమీలు, అనేక చిన్న ఉన్నత విద్యా పాఠశాలలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా లవీవ్ పరిధిలో ఉక్రెయిన్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్స్కు చెందిన మొత్తం ఎనిమిది సంస్థలు, నలభైకి పైగా పరిశోధనా సంస్థలు ఉన్నాయి. ఈ పరిశోధనా సంస్థలలో సెంటర్ ఆఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ స్పేస్ రీసెర్చ్; ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ కండెన్స్డ్ మ్యాటర్ ఫిజిక్స్; ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సెల్ బయాలజీ; నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్ట్రాటజిక్ స్టడీస్; ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ న్యూరో-మ్యాథమెటికల్ సిమ్యులేషన్ ఇన్ పవర్ ఇంజనీరింగ్; ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎకాలజీ ఆఫ్ కార్పాతియన్స్ ఉన్నాయి.
సోవియట్ కాలంలో, లవీవ్ నగరం లూనోఖోడ్ ప్రోగ్రామ్ కోసం సాఫ్ట్వేర్ అభివృద్ధి చేయబడిన ప్రదేశం. వెనెరా సిరీస్ ప్రోబ్స్, మొదటి కక్ష్య షటిల్ బురాన్ సాంకేతికత కూడా లవీవ్లో అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.
నగరంలో గణనీయమైన శాస్త్రీయ సామర్థ్యం కేంద్రీకృతమై ఉంది: డాక్టర్స్ ఆఫ్ సైన్సెస్, క్యాండిడేట్స్ ఆఫ్ సైన్సెస్, సైంటిఫిక్ సంస్థల సంఖ్య ప్రకారం ఉక్రెయిన్లో లవీవ్ నాల్గవ నగరం. లవీవ్ పురాతన విద్యా సంప్రదాయాలకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది, అజంప్షన్ బ్రదర్హుడ్ స్కూల్, జెస్యూట్ కొల్లీజియం చేత స్థాపించబడింది. ఏటా 100,000 మందికి పైగా విద్యార్థులు 50కి పైగా ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో చదువుతున్నారు.
నివాసితుల విద్యా స్థాయి:[201]
- ప్రాథమిక, పూర్తి మాధ్యమిక విద్య: 10%
- స్పెషలైజ్డ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్: 25%
- అసంపూర్ణ ఉన్నత విద్య (అండర్ గ్రాడ్యుయేట్లు): 13%
- ఉన్నత విద్య (గ్రాడ్యుయేట్లు): 51%
- PhD (పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్లు): దాదాపు 1%
విశ్వవిద్యాలయాలు
[మార్చు]- ఇవాన్ ఫ్రాంకో నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ లవీవ్
- లవీవ్ పాలిటెక్నిక్
- డానిలో హాలిట్స్కీ లవీవ్ నేషనల్ మెడికల్ యూనివర్సిటీ
- లవీవ్ స్టెపాన్ గ్జిట్స్కీ నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వెటర్నరీ మెడిసిన్ అండ్ బయోటెక్నాలజీస్
- నేషనల్ ఫారెస్ట్రీ ఇంజనీరింగ్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఉక్రెయిన్
- ఉక్రేనియన్ కాథలిక్ విశ్వవిద్యాలయం
- లవీవ్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్
- లవీవ్ నేషనల్ మ్యూజిక్ అకాడమీ
- లవీవ్ నేషనల్ అగ్రేరియన్ యూనివర్సిటీ
- లవీవ్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఫిజికల్ ట్రైనింగ్
- లవీవ్ అకాడమీ ఆఫ్ కామర్స్
- లవీవ్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ లైఫ్ సేఫ్టీ
- లవీవ్ స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఇంటర్నల్ అఫైర్స్
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]అంతర్జాతీయ సంబంధాలు
[మార్చు]కవల పట్టణాలు – సోదరి నగరాలు
[మార్చు]లవీవ్ ఈ నగరాలతో జత చేయబడింది:
| నగరం | దేశం | సంవత్సరం |
|---|---|---|
| విన్నిపెగ్ | 1973 | |
| కార్నింగ్ | 1987 | |
| ఫ్రీబర్గ్ ఇమ్ బ్రీస్గౌ | 1989 | |
| రజెస్జోవ్[202]మూస:New archival link needed | 1992 | |
| రోచ్డేల్ | 1992 | |
| బుడాపెస్ట్ | 1993 | |
| రిషోన్ లెజియోన్ | 1993 | |
| ప్రెజెమిస్ల్ | 1995 | |
| క్రాకోవ్[203] | 1995 | |
| నోవి సాడ్ | 1999 | |
| కుటైసి | 2002 | |
| వ్రోక్లా[204] | 2003 | |
| లాడ్జ్[205] | 2003 | |
| బంజా లూకా[206] | 2004 | |
| లబ్లిన్[207] | 2004 | |
| టిబిలిసి | 2013 | |
| పర్మా[208] | 2013 | |
| విల్నీయస్ | 2014 | |
| చెంగ్డూ | 2014 | |
| కేన్స్[209] | 2022 | |
| వుర్జ్బర్గ్[210] | 2023 | |
| కటోవిస్[211] | 2023 | |
| రేక్జావిక్[212] | 2023 | |
| పూలా[213] | 2023 | |
| ఆర్హస్[214] | 2023 | |
| టార్టు | 2024 | |
| మెఖెలెన్[215] | 2024 |
భాగస్వామ్య నగరాలు
[మార్చు]7 సెప్టెంబర్ 2023న, లవీవ్, కోబ్ మేయర్లు సహకార ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. 13 మే 2024న ఫ్రాంక్ఫర్ట్ లవీవ్తో సహకార ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
| నగరం | దేశం | సంవత్సరం |
|---|---|---|
| కోబ్[216] | మూస:JAP | 2023 |
| ఫ్రాంక్ఫర్ట్[217] | 2024 | |
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- లవీవియన్స్ జాబితా
- లవీవ్లో స్థాపించబడిన పోలిష్ ఫుట్బాల్ క్లబ్లు: పోగాన్ ల్వోవ్, జార్ని ల్వోవ్, లెచియా ల్వోవ్, హస్మోనియా ల్వోవ్[218]
- గ్రేట్ సబర్బ్ సినాగోగ్
- విన్ విత్ ది లయన్
- వాండా మెజ్బామ్-కాట్జెనెల్లెన్బోజెన్
- లవీవ్ లోని బ్యాంకులు
- మధ్యయుగ కాలంలో లవీవ్
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Плануєте відрядження до Львова? Місто Лева – ідеально як для переговорів, так і для відпочинку". Interfax Ukraine. 2026-02-03. Retrieved 2026-07-27.
- ↑ "L'viv (L'vivs'kyj rajon, Lviv, Ukraine)". Population Statistics, Charts, Map, Location, Weather and Web Information. 2022-01-01. Retrieved 2025-09-13.
- ↑ "Lviv, Ukraine Population (2025)". Population Stat. 2022-09-01. Retrieved 2025-09-13.
- ↑ Yuri, Sytnik (2025-05-17). "Area, population and population density of Lviv". Інформаційне агентство “Король Данило”. Retrieved 2025-09-13.
- ↑ ukr.net/news/details/lviv
- ↑ "Те, чого ніколи не було в Україні: Уряд затвердив адмінтерустрій базового рівня, що забезпечить повсюдність місцевого самоврядування". decentralization.gov.ua. Archived from the original on 14 February 2022. Retrieved 15 December 2021.
- ↑ "Israeli Envoy in Ukraine Slams Naming of Soccer Stadium in Honor of Nazi Ally Roman Shukhevych". Algemeiner.com. Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 27 February 2022.
- ↑ Urzędowy Rozkład Jazdy i Lotów PKP, Lato 1939 (Polish State Railroads Timetable, Summer 1939)
- ↑ "Statute of Lviv" (PDF). Archived (PDF) from the original on 27 November 2012. Retrieved 24 March 2021.
- ↑ "Heraldry". Archived from the original on 22 January 2010. Retrieved 24 March 2021.
- ↑ Isaevich, Ya.; Lytvyn, M.; Steblii, F. (2006). Iсторія Львова [History of Lviv] (in ఉక్రెయినియన్). Vol. 1. Lviv, Ukraine: Center of Europe. p. 7. ISBN 978-966-7022-59-4.
- ↑ www.city-adm.lviv.ua https://web.archive.org/web/20110717123621/http://www.city-adm.lviv.ua/news/images/stories/program_bicycle_network_lviv.pdf. Archived from the original (PDF) on 17 July 2011.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ Orest Subtelny. (1988) Ukraine: A History. Toronto: University of Toronto Press, p62
- ↑ "Downloads | Event Reports". Mobilnist.org.ua. Archived from the original on 17 March 2013. Retrieved 16 February 2013.
- ↑ "Social Portrait of Lviv resident". Lviv City Institute. Archived from the original on 5 December 2014. Retrieved 7 August 2023.
- ↑ Jan Buraczyński, Roztocze – dzieje osadnictwa, Lublin 2008, p. 73.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Meyers Konversations-Lexikon. 6th edition, vol. 12, Leipzig and Vienna 1908, p. 397-398.
- ↑ Vasylʹ Mudryĭ, ed. (1962). Naukove tovarystvo im. Shevchenka – Lviv: a symposium on its 700th anniversary. Shevchenko Scientific Society (U.S.). p. 58. Archived from the original on 2 October 2023. Retrieved 29 January 2011.
on the occasion of the demand of the baskak of the Tatars, Burundai, that the prince Vasylko and Lev raze their cities said Buronda to Vasylko: 'Since you are at peace with me then raze all your castles'
- ↑ Basil Dmytryshyn (1991). Medieval Russia: a source book, 850-170. Holt, Rinehart and Winston. p. 173. ISBN 978-0-03-033422-1. Archived from the original on 15 March 2022. Retrieved 29 January 2011.
- ↑ B.V. Melnyk, Vulytsiamy starovynnoho Lvova, Vyd-vo "Svit" (Old Lviv Streets), 2001, ISBN 966-603-048-9
- ↑ Allgemeine Enzyklopädie der Wissenschaft und Künste, edited by Johann Samuel Ersch and Johann Gottfried Gruber. Vol. 5, Leipzig 1820, p. 358, footnote 18 (in German). Archived 2 జనవరి 2016 at the Wayback Machine
- ↑ Sandrick, Bob (16 July 2013). "Parma forms sister-city relationship with Lviv in Ukraine". Archived from the original on 16 April 2014. Retrieved 16 April 2014.
- ↑ André Vauchez; Michael Lapidge; Richard Barrie Dobson, eds. (2000). Encyclopedia of the Middle Ages. Translated by Adrian Walford. Chicago: Routledge. p. 879. ISBN 1-57958-282-6.
- ↑ "Німецький Вюрцбург став містом-побратимом Львова".
- ↑ "Польське місто Катовіце стало 23 містом-побратимом Львова — Львівська міська рада". city-adm.lviv.ua. 11 September 2023.
- ↑ "Рейк'явік, столиця Ісландії, став містом-партнером Львова (відео) — Львівська міська рада". city-adm.lviv.ua. 23 May 2023.
- ↑ "Пула-Пола стало 21 містом-побратимом Львова".
- ↑ "Данське місто Орхус стало містом-побратимом Львова". 18 April 2023.
- 1 2 Piechotka, Maria; Piechotka, Kazimierz (1999). "The Synagogues of Lwow". In Paluch, Andrzej K.; Kapralski, Sławomir (eds.). The Jews of Poland, Vol. 2. Judaica Foundation, Center Jewish Culture. p. 252. ISBN 978-8390771519.
- ↑ Ashmore, Harry S., ed. (1961). "Lviv". Encyclopædia Britannica. p. 509.
- ↑ Jerzy Lukowski, Hubert Zawadzki. A Concise History of Poland. Cambridge University Press. 2006. p. 32.
- ↑ Jakob Weiss, The Lemberg Mosaic (New York: Alderbrook Press, 2011) pp. 72 – 76.
- ↑ Feduszka, Jacek (2009). "Szkoci i Anglicy w Zamościu w XVI-XVIII wieku". Czasy Nowożytne (in పోలిష్). Vol. 22. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Historycznego. p. 53. ISSN 1428-8982.
- ↑ Tygielski, Wojciech (2010). "Włosi". In Kopczyński, Michał; Tygielski, Wojciech (eds.). Pod wspólnym niebem. Narody dawnej Rzeczypospolitej (in పోలిష్). Warszawa: Muzeum Historii Polski, Bellona. p. 190. ISBN 978-83-11-11724-2.
- ↑ Polska Encyklopedia Szlachecka, t. I, Warsaw 1935, p. 42
- ↑ "Jesuits in Ukraine". www.manresa-sj.org. Archived from the original on 7 March 2022. Retrieved 7 March 2022.
- ↑ Cathal J. Nolan. Wars of the Age of Louis XIV, 1650–1715: An Encyclopaedia of Global Warfare and Civilization. ABC-CLIO. 2008. pp. 332, 368.
- 1 2 Tony Jaques. Dictionary of Battles and Sieges: A Guide to 8,500 Battles from Antiquity through the Twenty-First Century, Vol. 3. Greenwood Publishing Group. 2007. pp. 608, 895, 951
- ↑ Francis Ludwig Carsten. The New Cambridge Modern History: The Ascendancy of France, 1648–88. Cambridge University Press. 1961. p. 512.
- ↑ Jerzy Lukowski, Hubert Zawadzki. A Concise History of Poland. Cambridge University Press. 2001. p. 81. Cambridge University Press. 2001. p. 81.
- ↑ . Encyclopædia Britannica. Vol. XIV (9th ed.). 1882. p. 453.
- ↑ Karl-Erik Frandsen. The Last Plague in the Baltic Region, 1709–1713. Museum Tuseulanum Press. 2010. p. 20.
- ↑ . ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్). Vol. 16 (11th ed.). 1911. pp. 409–410.
- ↑ Tertius Chandler. (1987) Four Thousand Years of Urban Growth: A Historical Census. Lewiston, New York: Edwin Mellon Press
- ↑ Hrytsak, Yaroslav (2010). Prorok we własnym kraju. Iwan Franko i jego Ukraina (1856–1886). Warsaw. p. 151.
{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link) - ↑ Hrytsak, Yaroslav. "Lviv: A Multicultural History through the Centuries". Harvard Ukrainian Studies. 24: 54.
- 1 2 New International Encyclopedia, Volume 13. Archived 2 జనవరి 2016 at the Wayback Machine Lemberg 1915, p. 760.
- 1 2 Chris Hann, Paul R. Magocsi.(2005). Galicia: Multicultured Land. Toronto: University of Toronto Press, pg. 193
- ↑ Snyder, Timothy (2004-07-11). The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569–1999 (in ఇంగ్లీష్). Yale University Press. p. 123. ISBN 978-0-300-10586-5. Archived from the original on 17 January 2023. Retrieved 11 August 2022.
- ↑ "The General Regional Exhibition of Galicia". Archived from the original on 26 January 2021. Retrieved 22 December 2020.
- ↑ Mick, Christoph (2011). "Lemberg/Lwów/L'viv - die multiethnische Stadt". In Weber, Matthias; Olschowsky, Burkhard; Petranský, Ivan; Pók, Attila; Przewoźnik, Andrzej (eds.). Erinnerungsorte in Ostmitteleuropa: Erfahrungen der Vergangenheit und Perspektiven (in జర్మన్). Oldenbourg. p. 127.
- ↑ Paul Robert Magocsi. (2005) Galicia: a Multicultured Land. Toronto: University of Toronto Press. pp.12–15
- ↑ "03 September 1914 – The Fall Of Lemberg". The Great War Blog. 3 September 2014. Archived from the original on 6 August 2016. Retrieved 9 July 2016.
- ↑ Buttar, Prit (2017). Germany Ascendant, The Eastern Front 1915. Oxford: Osprey Publishing. pp. 260–263. ISBN 9781472819376.
- ↑ Timothy Snyder, The Reconstruction of Nations: Poland, Ukraine, Lithuania, Belarus, 1569–1999, Yale University Press, 2003, p.158
- ↑ Norman Davies. "Ethnic Diversity in Twentieth-Century Poland." Archived 2 జనవరి 2016 at the Wayback Machine In: Herbert Arthur Strauss. Hostages of Modernisation: Studies on Modern Antisemitism, 1870–1933/39. Walter de Gruyter, 1993.
- ↑ Norman Davies, White Eagle, Red star. Polish-Soviet War
- ↑ Ukraine: A Concise Encyclopedia (1963). Edited by Volodymyr Kubiyovych. p. 780.
- ↑ "DECISION TAKEN BY THE CONFERENCE OF AMBASSADORS REGARDING THE EASTERN FRONTIERS OF POLAND. PARIS, MARCH 15, 1923" (PDF). forost.ungarisches-institut.de (in ఇంగ్లీష్). Archived (PDF) from the original on 19 July 2011. Retrieved 14 January 2018.
- ↑ Magocsi, Paul R. (1996). A History of Ukraine: The Land and Its Peoples. University of Toronto Press. pp. 525–526.
- ↑ Mały Rocznik Statystyczny 1939 (Polish statistical yearbook of 1939), Central Statistical Office (Poland), Warsaw, 1939.
- ↑ Aleksander Nikodemowicz (2006). "Targi Wschodnie we Lwowie". Kwartalniki (in పోలిష్). Cracovia Leopolis. Archived from the original on 28 September 2013. Retrieved 13 March 2013.
- ↑ "Text of the 1922 Bill (in Polish)" (in పోలిష్). Pl.wikisource.org. 29 February 2012. Archived from the original on 2 May 2012. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ Magosci, R. (1996). A History of Ukraine. Toronto: University of Toronto Press.
- ↑ Subtelny, Orest (1988). Ukraine: A History. Toronto: University of Toronto Press.
- 1 2 Mick, Christoph (2011). "Lemberg/Lwów/L'viv - die multiethnische Stadt". In Weber, Matthias; Olschowsky, Burkhard; Petranský, Ivan; Pók, Attila; Przewoźnik, Andrzej (eds.). Erinnerungsorte in Ostmitteleuropa: Erfahrungen der Vergangenheit und Perspektiven (in జర్మన్). Oldenbourg. p. 130.
- ↑ Mick, Christoph (2011). "Lemberg/Lwów/L'viv - die multiethnische Stadt". In Weber, Matthias; Olschowsky, Burkhard; Petranský, Ivan; Pók, Attila; Przewoźnik, Andrzej (eds.). Erinnerungsorte in Ostmitteleuropa: Erfahrungen der Vergangenheit und Perspektiven (in జర్మన్). Oldenbourg. p. 131.
- ↑ Robert M. Kennedy, The German Campaign in Poland (1939), Major Infantry United States Army DEPARTMENT OF THE ARMY DC 1956.
- ↑ Piotrowski, Tadeusz (1998), "Poland's Holocaust", Ukrainian collaboration, McFarland, pp. 201–202, ISBN 0-7864-0371-3,
Ukraini-anized.
- ↑ Paul Robert Magocsi. (1996). A History of Ukraine. Toronto: University of Toronto Press
- ↑ Tarik Cyril Amar (2015). "The Ukrainian encounter". The Paradox of Ukrainian Lviv: A Borderland City between Stalinists, Nazis, and Nationalists. Cornell University Press. pp. 87–88. ISBN 978-1-5017-0083-5. Archived from the original on 4 March 2022. Retrieved 20 September 2020.
- ↑ "Lviv massacre". Alfreddezayas.com. Archived from the original on 7 July 2011. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ Організація українських націоналістів і Українська повстанська армія. Інститут історії НАН України.2004р Організація українських націоналістів і Українська повстанська армія,
- ↑ І.К. Патриляк. Військова діяльність ОУН(Б) у 1940–1942 роках. – Університет імені Шевченко \Ін-т історії України НАН України Київ, 2004 (No ISBN)
- ↑ ОУН в 1941 році: документи: В 2-х ч Ін-т історії України НАН України К. 2006 ISBN 966-02-2535-0
- ↑ "Text of Polish-Soviet Treaty of 1941". Avalon.law.yale.edu. 30 July 1941. Archived from the original on 10 August 2011. Retrieved 3 May 2012.
- 1 2 ОУН і УПА в 1943 році: Документи / НАН України. Інститут історії України. – К.: Інститут історії України, 2008. – 347 с. ISBN 978-966-02-4911-0 p.166
- ↑ "Lvov 1939–1944 Timeline". United States Holocaust Memorial Museum. Archived from the original on 6 May 2009.
- ↑ Gilbert, M. (1989), Second World War, Weidenfeld & Nicolson, p. 438
- ↑ "A True Story of Holocaust Survivors. The documentary includes 60 historical pictures. 1932–1944, Lwow, Poland (now Lviv, Ukraine)". YouTube. 6 March 2020. Archived from the original on 2021-10-30.
- ↑ Filip Friedman, Zagłada Żydów lwowskich (Extermination of the Jews of Lwów) – online in Polish, Ukrainian and Russian Archived 17 ఏప్రిల్ 2014 at the Wayback Machine
- 1 2 Reynolds, David (2009). Summits : six meetings that shaped the twentieth century. New York: Basic Books. ISBN 978-0-7867-4458-9. OCLC 646810103.
- ↑ pl:wikisource:Umowa graniczna pomiędzy Polską a ZSRR z 16 sierpnia 1945 roku Archived 18 నవంబరు 2009 at the Wayback Machine full text of the agreement (in Polish)
- ↑ Törnquist-Plewa, Barbara, ed. (2016). Whose Memory? Which Future?: Remembering Ethnic Cleansing and Lost Cultural Diversity in Eastern, Central and Southeastern Europe. Berghahn Books. p. 74. ISBN 978-1-78533-122-0.
- 1 2 3 4 "Фіри із трофейними німецькими кіньми, 400-тисячний житель і перші "сталінки". Побутові хроніки Львова: 1950". 2023-04-05. Retrieved 2026-03-24.
- ↑ "Official site of the Khloptsi z Bandershtadtu". Bandershtadt.w6.ru. Archived from the original on 14 April 2008. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ "Коли є "все" не для всіх, зате є джинси, "довгі патли" і жовто-сині трамваї. Побутові хроніки Львова: 1960-ті". 2023-06-07. Retrieved 2026-03-24.
- 1 2 "Русифікований побут, зате з "голосом" західних радіостанцій, дешева "бормотуха", тихий бунт позасуспільних гіпі. Побутові хроніки Львова: 1970-ті". 2023-08-23. Retrieved 2026-03-24.
- 1 2 3 "Russia has attacked Lviv. Here's why the western city is so important to Ukraine's defense". CNN. 18 March 2022. Archived from the original on 23 March 2022. Retrieved 18 March 2022.
- ↑ Tchorek, Kamil (26 November 2004). "Protest grows in western city". Times Online. Archived from the original on 29 June 2011. Retrieved 25 July 2009.
- ↑ Gianluca Mezzofiore (19 February 2014). "Ukraine Facing Civil War: Lviv Declares Independence from Yanukovich Rule". International Business Times. Archived from the original on 1 December 2008. Retrieved 19 February 2014.
- ↑ "Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ". Голос України (in ఉక్రెయినియన్). 2020-07-18. Archived from the original on 9 July 2021. Retrieved 2020-10-03.
- ↑ "Нові райони: карти + склад". Мінрегіон (in Ukrainian). Міністерство розвитку громад та територій України. July 17, 2020. Archived from the original on 2 March 2021. Retrieved 15 January 2022.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Ukraine's Lviv in spotlight as diplomats and others leave Kyiv – the Washington Post". The Washington Post. Archived from the original on 24 February 2022. Retrieved 23 February 2022.
- ↑ "Wrapping The Art Treasures Of Lviv" (in ఇంగ్లీష్). RadioFreeEurope/RadioLiberty. 18 March 2022. Archived from the original on 18 March 2022. Retrieved 18 March 2022.
- ↑ "Three additional blasts heard in Lviv, regional military administration says". CNN (in ఇంగ్లీష్). 26 March 2022. Archived from the original on 26 March 2022. Retrieved 26 March 2022.
- ↑ "Blasts rock Ukraine as bodies line streets" (in ఇంగ్లీష్). the Canberra Times. 18 April 2022. Archived from the original on 18 April 2022. Retrieved 18 April 2022.
- ↑ "Explosions in Lviv, city is without electricity and mobile connection". Ukrainska Pravda (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 12 October 2022. Retrieved 2022-10-12.
- ↑ "Russian strike on Ukraine's Lviv hits power supply – mayor". Reuters (in ఇంగ్లీష్). Reuters. 2022-10-12. Archived from the original on 13 October 2022. Retrieved 2022-10-12.
- ↑ "Russian aerial attack on Kyiv kills two, injures 13, Ukraine officials say". Reuters. October 25, 2025.
- ↑ "Russian Offensive Campaign Assessment, January 9, 2026". Institute for the Study of War. 9 January 2026.
- ↑ Kottek, M.; J. Grieser; C. Beck; B. Rudolf; F. Rubel (2006). "World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated" (PDF). Meteorol. Z. 15 (3): 259–263. Bibcode:2006MetZe..15..259K. doi:10.1127/0941-2948/2006/0130. Archived (PDF) from the original on 11 August 2021. Retrieved 24 August 2012.
- 1 2 3 "Pogoda.ru.net" (in రష్యన్). Weather and Climate (Погода и климат). May 2011. Archived from the original on 14 December 2019. Retrieved 8 November 2021.
- ↑ "Climate and Average Weather Year Round in Lviv". WeatherSpark. Retrieved 2025-12-08.
- 1 2 "L'vov (Lviv) Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on 29 October 2021. Retrieved 13 October 2015.
- ↑ "Lviv Climate Normals 1991–2020". World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020). National Centers for Environmental Information. Archived from the original (CSV) on 22 April 2025. Retrieved 21 April 2025.
- ↑ "Cities & towns of Ukraine". pop-stat.mashke.org.
- ↑ https://web.archive.org/web/20141205154531/http://www.city-institute.org/Socio/Demographic_forecast_small_eng.jpg. Archived from the original on 5 December 2014. Retrieved 7 August 2023.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "Lviv City Profile 2010–2011" (PDF). Archived from the original (PDF) on 1 July 2014.
- 1 2 The Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences and general literature. Vol. 14. The Henry G. Allen Company. 1890. p. 435.
- 1 2 Brockhaus' Konversations-Lexikon. 14th edition, vol. 11, Leipzig 1894, p. 76
- 1 2 Meyers Konversations-Lexikon. 6th edition, vol. 12, Leipzig and Vienna 1908, pp. 397–398.
- 1 2 C. M. Hann, Paul Robert Magocsi ed. Galicia: a Multicultured land. University of Toronto Press. 2005. p. 155.
- 1 2 Національний склад Львівського воєводства Archived 31 అక్టోబరు 2010 at the Wayback Machine за переписом 1931 року
- ↑ Населення Східної Галичини Archived 31 అక్టోబరు 2010 at the Wayback Machine за переписом 1900 року
- 1 2 Romantsov 2012, p. 115.
- 1 2 3 4 William Jay Risch. Ukrainian West: Culture and the Fate of Empire in Soviet Lviv. Harvard University Press. 2011. pp. 41–42.
- 1 2 3 Roman Szporluk. Russia, Ukraine, and the Breakup of the Soviet Union. Hoover Institution Press, 2000, p. 304. ISBN 0-8179-9542-0
- 1 2 3 4 "Всеукраїнський перепис населення 2001". 2001.ukrcensus.gov.ua. Archived from the original on 23 July 2011. Retrieved 2 May 2011.
- 1 2 3 Official census of 2001.
- 1 2 Heidemarie Petersen: Judengemeinde und Stadtgemeinde in Polen: Lemberg 1356–1581. Harrasso Verlag, Wiesbaden 2003, p. 50 (in German, limited online preview Archived 2 జనవరి 2016 at the Wayback Machine)
- ↑ Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit (edited by H. A. Pierer). 2nd edition, vol. 7, Altenburg 1843, p. 344.
- ↑ Konversations-Lexikon (edited by Brockhaus). 10th edition, vol. 9, Leipzig 1853, p. 512.
- ↑ Romantsov 2012, p. 114.
- ↑ Meyers Enzyklopädisches Lexikon. 9th edition, vol. 14, Mannheim/Vienna/Zürich 1975, p. 802.
- ↑ "Андрій Садовий". www.ji.lviv.ua. Archived from the original on 16 August 2009. Retrieved 10 April 2013.
- ↑ "Рідні мови в об'єднаних територіальних громадах України" (in ఉక్రెయినియన్).
- ↑ "Municipal Survey 2023" (PDF). ratinggroup.ua. Archived (PDF) from the original on 19 July 2023. Retrieved 7 August 2023.
- ↑ Der Große Brockhaus. 15th edition, vol. 11, Leipzig 1932, pp. 296–297.
- ↑ 790,908 లో 1.2%
- ↑ "In Poland, a Jewish Revival Thrives". The New York Times. 12 July 2007.
Probably about 70 percent of the world's European Jews, or Ashkenazi, can trace their ancestry to Poland – thanks to a 14th-century king, Casimir III the Great, who drew Jewish settlers from across Europe with his vow to protect them as "people of the king".
- ↑ "Województwo lwowskie. 1920–1939". KALENDARIUM. Grodek Jagiellonski. 2012. Archived from the original on 8 March 2012.
- 1 2 3 R. Lozinsky. "poles in Lviv". Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 11 February 2016.
- 1 2 మూస:Deprecated archive, accessed 21:05, 29 October 2009
- ↑ "Orzeł Biały Lwów". orzelbialy.org.ua (in ఉక్రెయినియన్).
- 1 2 3 Bartov, Omer (2007). Erased: Vanishing Traces of Jewish Galicia in Present-Day Ukraine. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. pp. 13–41. ISBN 9780691131214. OCLC 123912559.
- ↑ "L'viv entry". Archived from the original on 18 November 2022. Retrieved 18 November 2022.
- ↑ "Memorial for the Lwów Ghetto Victims". Center for Urban History of East Central Europe. Archived from the original on 1 May 2013. Retrieved 11 February 2016.
- ↑ "Near Lviv desecrated monument to Holocaust victims". JewishNews.com.ua. Archived from the original on 21 April 2011. Retrieved 20 October 2012.
- ↑ "Львовский мемориал жертвам Холокоста во Львове осквернили. ФОТО". ДемотиваторыДемотиваторы Редакция не несет ответственности за содержание и. Archived from the original on 24 March 2012.
- ↑ "Прямі іноземні інвестиції у Львів скоротились у 2,2 разу (ГРАФІК)". vgolos.com.ua. Archived from the original on 14 March 2016. Retrieved 11 September 2017.
- ↑ Обсяг прямих іноземних інвестицій на Львівщині сягнув понад 50 млн дол. (in ఉక్రెయినియన్). Leopolis News. 2017. Archived from the original on 22 January 2018. Retrieved 6 December 2017.
- ↑ "Ухвала №4261 від 01/19/2015". www8.city-adm.lviv.ua. Archived from the original on 14 March 2016. Retrieved 11 September 2017.
- ↑ Особа, Софія (2017), Львів отримав бюджет на 2017 рік (in ఉక్రెయినియన్), LvivRada, archived from the original on 23 January 2018, retrieved 23 January 2018
- ↑ Депутати Львова затвердили бюджет на 2017 рік (in ఉక్రెయినియన్). Zik.UA. 2017. Archived from the original on 23 January 2018. Retrieved 10 November 2016.
- ↑ "У Львові середня зарплата в галузі ІТ – 28 тис. грн". Гал-інфо. Archived from the original on 14 March 2016. Retrieved 11 September 2017.
- ↑ "Безробітних у Львові менше 1% – офіційна статистика". vgolos.com.ua. Archived from the original on 14 March 2016. Retrieved 11 September 2017.
- ↑ Яка у Львові середня зарплата (in ఉక్రెయినియన్). Dyvys.info. 2019. Archived from the original on 15 November 2019. Retrieved 10 September 2019.
- ↑ State Statistics Service of Ukraine (in ఇంగ్లీష్), Statistics Service of Ukraine, 2019, archived from the original on 23 January 2013, retrieved 23 January 2018
- ↑ "Львів діловий, виставковий, бізнесовий Карта Львова". map.lviv.ua. Archived from the original on 14 July 2010. Retrieved 9 April 2013.
- ↑ "Низькопідлоговий трамвай ось-ось завершать. У червні він уже може поїхати Львовом". Archived from the original on 16 October 2015. Retrieved 6 June 2013.
- ↑ Обсяг реалізованої промислової продукції за основними видами діяльності у місті Львові за 2015 рік (PDF) (in ఉక్రెయినియన్), ukrstat.gov.ua, 2016, archived (PDF) from the original on 14 March 2016, retrieved 23 January 2018
- ↑ ОВІДОМЛЕННЯ ПРО СОЦІАЛЬНО-ЕКОНОМІЧНЕ СТАНОВИЩЕ МІСТА ЛЬВОВА У СІЧНІ 2015 РОКУ (PDF) (in ఉక్రెయినియన్), ukrstat.gov.ua, 2015, archived from the original (PDF) on 14 March 2016, retrieved 23 January 2018
- ↑ Lviv becomes Ukraine's real estate boomtown (in ఇంగ్లీష్), bunews.com, archived from the original on 15 November 2019, retrieved 15 November 2019
- ↑ Стратегія економічного розвитку (in ఉక్రెయినియన్), city-adm.lviv.ua, 2015, archived from the original on 24 October 2009, retrieved 23 January 2018
- ↑ "У Львові відкрили перший у Європі об'єднаний бізнес-сервіс-центр Nestlé" (in ఉక్రెయినియన్). Zahid.Net. 2011. Archived from the original on 28 January 2016. Retrieved 4 July 2011.
- ↑ "У Львові відкрили перший у Європі об'єднаний бізнес-сервіс-центр Nestlé" (in ఉక్రెయినియన్). Zahid.Net. 2016. Archived from the original on 18 December 2016. Retrieved 16 December 2016.
- ↑ "Why Outsource Software Development to Eastern Europe?". newfireglobal.com (in ఇంగ్లీష్). 12 July 2017. Archived from the original on 27 May 2021. Retrieved 2021-05-27.
- ↑ "Why Lviv is the Most Attractive IT Outsourcing Destination in Ukraine – N-iX". n-ix.com (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 26 May 2020. Retrieved 2019-10-02.
- 1 2 "Economic impact of IT Industry in Lviv reached $1 billion – IT Cluster research". AIN.UA (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2019-01-02. Archived from the original on 17 October 2019. Retrieved 2019-10-02.
- ↑ Storozhkova, Elena (2019-11-25). "IT Outsourcing 2019 in Ukraine". Perfectial (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 15 March 2022. Retrieved 2020-04-13.
- ↑ Події 2009 року, що змінили Львів. Львівська міська рада (in ఉక్రెయినియన్). city-adm.lviv.ua. 2009. Archived from the original on 3 January 2010. Retrieved 23 January 2018.
- ↑ IT Research 2.0 (in ఇంగ్లీష్), IT Cluster, 2017, archived from the original on 23 January 2018, retrieved 23 January 2018
- ↑ Altinajusufi (2017), "Regional Structure of Ukraine's IT Outsourcing Industry", Symphony Solutions, archived from the original on 26 August 2021, retrieved 26 August 2021
- ↑ "Why Lviv is the best destination for IT outsourcing – Elitex Systems". elitex.systems (in ఇంగ్లీష్). 11 January 2021. Archived from the original on 6 March 2021. Retrieved 2021-01-18.
- 1 2 L'viv - the Ensemble of the Historic Centre Archived 24 ఫిబ్రవరి 2022 at the Wayback Machine, UNESCO - World Heritage. URL Accessed: 30 October 2006
- ↑ Ihor Zhuk, 'The Architecture of Lviv from the Thirteenth to the Twentieth Centuries', s. 113
- ↑ "Who is he, the citizen of Lviv?". 29 April 2014. Archived from the original on 29 April 2014. Retrieved 7 August 2023.
- ↑ "International Forum:"Challenge of Holocaust and Its Lessons"". Lviv Polytechnic National University Regional Holocaust Study Center: Ukrainian Holocaust History Study Center. November 2003. Archived from the original on 8 March 2012.
- ↑ "Entry for L'viv". YIVO. Archived from the original on 16 November 2022. Retrieved 16 November 2022.
- ↑ Kosmolinska, Natalia (2007). "Ein Fenster zur Moderne: Das Atelier der Sielskis Archived 2 జనవరి 2016 at the Wayback Machine." In: Hermann Simon, Irene Stratenwerth, & Ronald Hinrichs (Eds.), Lemberg: Eine Reise nach Europa Berlin: Ch. Links Verlag. pp. 218–227; here: p. 224.
- ↑ Baranovskiy, Mikhail (202). "Tango of Death. A True Story of Holocaust Survivors". Amazon. Archived from the original on 18 August 2020. Retrieved 16 April 2020.
- ↑ Stanislaw M. Ulam, Adventures of a Mathematician, New York: Charles Scribner's Sons, 1976. ISBN 0-684-15064-6
- ↑ "The Scottish Café in Lvov" Archived 29 సెప్టెంబరు 2007 at the Wayback Machine, at the MacTutor History of Mathematics archive.
- ↑ "Slowo Polskie – a daily with 100-year tradition". Reporterzy.info. 20 November 2007. Archived from the original on 15 March 2022. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ Lévy, Bernard-Henri (2016-05-23). "'East West Street,' by Philippe Sands". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Archived from the original on 28 February 2022. Retrieved 2023-02-25.
- 1 2 "Stryiskyi Park". Lviv Interactive (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-12-12.
- ↑ "Lviv old photos, Ukraine". retrophotos.org. Archived from the original on 2024-12-13. Retrieved 2024-12-12.
- ↑ "Following the Steps of the 1894 General Regional Exhibition in Lviv". Lvivcenter (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-12-12.
- ↑ ""Ivasyk-Telesyk" fountain in Stryiskyi park". Urban Media Archive (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-12-12.
- ↑ "Ivan Bobersky – training of the first teachers of physical training is connected to his name." Archived 18 జూలై 2018 at the Wayback Machine.
- ↑ "UEFA EURO 2016". UEFA. 29 October 2011. Archived from the original on 6 June 2020. Retrieved 31 March 2020.
- ↑ "Lviv – the chess capital of Ukraine" Archived 22 జూలై 2011 at the Wayback Machine.
- ↑ ФК "Львів" повертається до рідного міста [FC Lviv returns to its native city] (in ఉక్రెయినియన్). ua-football.com. 19 November 2011. Retrieved 19 November 2011.
- ↑ "Lviv officially enters race to stage 2022 Winter Olympics and Paralympics". www.insidethegames.biz. 5 November 2013. Archived from the original on 2 October 2023. Retrieved 7 March 2022.
- ↑ "Ukraine's Lviv withdraws bid for 2022 Winter Games". AP News. 30 June 2014. Retrieved 19 December 2024.
- ↑ "Експерти підрахували кількість магазинів, ресторанів і кафе у найбільших містах України Источник". ІНФОРМАТОР. 16 October 2017. Archived from the original on 10 January 2019. Retrieved 9 January 2019.
- 1 2 Two cities prepare for Euro 2012 Archived 25 నవంబరు 2018 at the Wayback Machine, BBC News (2 December 2011)
- ↑ "Lviv dialect". Balzatul.multiply.com. Archived from the original on 9 February 2012. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ Tymotsko, Roman (19 March 2021). "Local governments name stadiums after Bandera and Shukhevych, provoking protest from Israel and Poland". The Ukrainian Weekly. Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 27 February 2022.
- ↑ "Hundreds of Ukrainian nationalists march in honor of Nazi collaborator". The Times of Israel. January 2022. Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 27 February 2022.
- ↑ "Israeli Envoy in Ukraine Slams Naming of Soccer Stadium in Honor of Nazi Ally Roman Shukhevych". Algemeiner.com. Archived from the original on 27 February 2022. Retrieved 27 February 2022.
- ↑ Urzędowy Rozkład Jazdy i Lotów PKP, Lato 1939 (Polish State Railroads Timetable, Summer 1939)
- 1 2 "Zdzislaw Sikorski, Lotniczy Lwow". Lwow.home.pl. Archived from the original on 5 March 2012. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ "Europe Airports – Lviv (LWO)". Europe-airports.com. Archived from the original on 4 March 2012. Retrieved 3 May 2012.
- ↑ "New terminal of the Lviv Airport". kmu.gov.ua. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 19 February 2013.
- ↑ Modernization of Lviv airport for Euro-2012 finals to cost $200 million. The government can cough up $70 million Archived 20 నవంబరు 2008 at the Wayback Machine, Z I K (27 May 2008)
- ↑ www.city-adm.lviv.ua https://web.archive.org/web/20110717123621/http://www.city-adm.lviv.ua/news/images/stories/program_bicycle_network_lviv.pdf. Archived from the original (PDF) on 17 July 2011.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "bikeday.org.ua". bikeday.org.ua. Archived from the original on 2 March 2013. Retrieved 16 February 2013.
- ↑ "Downloads | Event Reports". Mobilnist.org.ua. Archived from the original on 17 March 2013. Retrieved 16 February 2013.
- ↑ "Social Portrait of Lviv resident". Lviv City Institute. Archived from the original on 5 December 2014. Retrieved 7 August 2023.
- ↑ "Serwis informacyjny UM Rzeszów– Informacja o współpracy Rzeszowa z miastami partnerskimi". rzeszow.pl. Retrieved 2 February 2010.
{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link) - ↑ "Kraków – Miasta Partnerskie" [Kraków -Partnership Cities]. Miejska Platforma Internetowa Magiczny Kraków (in పోలిష్). Archived from the original on 2 July 2013. Retrieved 10 August 2013.
- ↑ "Wrocław Official Website – Partnership Cities of Wrocław" (in పోలిష్). Archived from the original on 30 July 2008. Retrieved 23 October 2008.
- ↑ "Miasta partnerskie – Urząd Miasta Łodzi [via WaybackMachine.com]". City of Łódź (in పోలిష్). Archived from the original on 24 June 2013. Retrieved 21 July 2013. N.B. Lviv appears on this reference under its Polish language name 'Lwów'
- ↑ Градови партнери [City of Banja Luka – Partner cities]. Administrative Office of the City of Banja Luka (in సెర్బియన్). Archived from the original on 17 September 2011. Retrieved 9 August 2013.
- ↑ "Lublin's Partner and Friend Cities". lublin.eu. Archived from the original on 21 November 2015. Retrieved 20 November 2015.
- ↑ Sandrick, Bob (16 July 2013). "Parma forms sister-city relationship with Lviv in Ukraine". Archived from the original on 16 April 2014. Retrieved 16 April 2014.
- ↑ yvasovic#utilisateurs; yvasovic#utilisateurs (2022-04-04). "Les jumelages – Les pactes d'amitié". www.cannes.com (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 23 February 2023. Retrieved 2023-02-25.
- ↑ "Німецький Вюрцбург став містом-побратимом Львова".
- ↑ "Польське місто Катовіце стало 23 містом-побратимом Львова — Львівська міська рада". city-adm.lviv.ua. 11 September 2023.
- ↑ "Рейк'явік, столиця Ісландії, став містом-партнером Львова (відео) — Львівська міська рада". city-adm.lviv.ua. 23 May 2023.
- ↑ "Пула-Пола стало 21 містом-побратимом Львова".
- ↑ "Данське місто Орхус стало містом-побратимом Львова". 18 April 2023.
- ↑ "Stedenband met Oekraïense stad Lviv". Mechelen Mondiaal. 30 May 2025. Archived from the original on 2 సెప్టెంబర్ 2025. Retrieved 15 ఆగస్టు 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Одне з найбільших міст Японії – Кобе стало містом-партнером Львова".
- ↑ "Lviv: Frankfurts Neue Partnerstadt". 2024.
- ↑ Jakob Weiss, The Lemberg Mosaic (New York: Alderbrook Press, 2011) pp. 72 – 76.
గ్రంథ పట్టిక
[మార్చు]- Romantsov, Roman (2012). "Żydzi na tle statystyk demograficznych Lwowa 1918-1939". Studia Żydowskie. Almanach. 2 (2): 105–136. doi:10.56583/sz.786.
బయటి లింకులు
[మార్చు]| Find more about ' at Wikipedia's sister projects | |
| Definitions and translations from Wiktionary | |
| Media from Commons | |
| Travel guide from Wikivoyage | |
| Learning resources from Wikiversity | |
- Lviv.com Archived 25 మార్చి 2022 at the Wayback Machine
- అధికారిక పర్యాటక వెబ్సైట్
- లవీవ్ పాత పటాలు Archived 21 అక్టోబరు 2021 at the Wayback Machine – హిస్టారిక్ సిటీస్ Archived 25 మార్చి 2022 at the Wayback Machine
- లవీవ్ సిటీ గైడ్, ఇంటరాక్టివ్ మ్యాప్
- Pages using location map with a double number sign in the caption
- Pages using the Phonos extension
- Pages with Ukrainian IPA
- Pages including recorded pronunciations
- Articles containing Polish-language text
- Pages with Polish IPA
- Wikipedia articles incorporating a citation from EB9
- CS1 maint: location missing publisher
- Articles with Polish-language sources (pl)
- Articles needing more detailed references
- Wikipedia articles needing clarification from May 2018
- Articles with unsourced statements from May 2018
- Articles with unsourced statements from August 2016
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with BNF identifiers
- ఉక్రెయిన్
- ఉక్రెయిన్లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు