లార్వా/డింభకం
లార్వా (/ˈlɑːrvə/ pl.: larva//ˈlɑːrviː//′) అనేది ఒక ప్రత్యేకమైన బాల్య రూపం, అనేక జంతువులు వాటి తదుపరి జీవిత దశలోకి రూపాంతరం చెందడానికి ముందు ఉంటాయి. కీటకాలు, కొన్ని అరాక్నిడ్లు, ఉభయచరాలు లేదా సినిడారియన్లు వంటి పరోక్ష అభివృద్ధి కలిగిన జంతువులు సాధారణంగా వారి జీవిత చక్రం లార్వా దశను కలిగి ఉంటాయి.
లార్వా రూపాన్ని సాధారణంగా వయోజన రూపం (ఉదాహరణకు గొంగళి పురుగులు, సీతాకోకచిలుకలు) నుండి చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది, వీటిలో వయోజన రూపంలో సంభవించని వివిధ ప్రత్యేకమైన నిర్మాణాలు, అవయవాలు ఉంటాయి. వారి ఆహారం కూడా చాలా భిన్నంగా ఉండవచ్చు. చిన్న ఆదిమ అరాక్నిడ్ల విషయంలో, లార్వా దశ నాలుగు జతల కాళ్ళకు బదులుగా మూడు కలిగి ఉంటుంది.[1]
లార్వాలు తరచుగా పెద్దవాటి కంటే భిన్నమైన వాతావరణాలకు అనుగుణంగా జీవిస్తాయి. ఉదాహరణకు, టాడ్పోల్స్ వంటి కొన్ని లార్వాలు దాదాపు పూర్తిగా జల వాతావరణంలోనే నివసిస్తాయి, కానీ పెద్ద కప్పలుగా నీటి బయట కూడా జీవించగలవు . ఒక ప్రత్యేకమైన వాతావరణంలో నివసించడం ద్వారా, లార్వాలకు వేటాడే జంతువుల నుండి ఆశ్రయం లభించవచ్చు, పెద్ద కప్పలతో వనరుల కోసం పోటీని తగ్గించుకోవచ్చు.
లార్వా దశలో ఉన్న జంతువులు వయోజన రూపంలోకి మారడానికి అవసరమైన శక్తిని పొందడానికి ఆహారాన్ని తీసుకుంటాయి. పాలీకీట్స్, బార్నాకిల్స్ వంటి కొన్ని జీవులలో వయోజన దశలు కదలలేవు కానీ వాటి లార్వాలు కదలగలవు, తమను తాము విస్తరించుకోవడానికి వాటి కదిలే లార్వా రూపాన్ని ఉపయోగిస్తాయి.[2][3] విస్తరణ కోసం ఉపయోగించే ఈ లార్వాలు ప్లాంక్టోట్రోఫిక్ (ఆహారం తీసుకునేవి) లేదా లెసిథోట్రోఫిక్ (ఆహారం తీసుకోనివి) గా ఉంటాయి.
కొన్ని లార్వాలు వాటికి ఆహారం ఇవ్వడానికి పెద్దలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అనేక యూసోషల్ హైమెనోప్టెరా జాతులలో, లార్వాలకు మహిళా కార్మికులు ఆహారం ఇస్తారు. రోపాలిడియా మార్జినేటా (ఒక కాగితం చిన్న ముక్క) మగవారు కూడా లార్వాలకు ఆహారం ఇవ్వగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటారు, కానీ అవి చాలా తక్కువ సమర్థవంతంగా ఉంటాయి, ఎక్కువ సమయం గడుపుతాయి, లార్వాలకు తక్కువ ఆహారాన్ని పొందుతాయి.[4]
కొన్ని జీవుల లార్వాలు (ఉదాహరణకు, కొన్ని కొత్తవి) యుక్తవయస్సు మారవచ్చు, వయోజన రూపంలోకి మరింత అభివృద్ధి చెందవు. ఇది ఒక రకమైన నియోటెనీ.[5]
లార్వా రూపం ఎల్లప్పుడూ సమూహం పరిణామాత్మక చరిత్రను ప్రతిబింబిస్తుందనేది అపార్థం. ఇది అలా ఉండవచ్చు, కానీ తరచుగా లార్వా దశ కీటకాల మాదిరిగానే ద్వితీయంగా అభివృద్ధి చెందింది.[6][7] ఈ సందర్భాలలో లార్వా రూపం సమూహం సాధారణ మూలాల నుండి వయోజన రూపం కంటే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.[8]
లార్వాల ఎంపిక చేసిన రకాలు
[మార్చు]| జంతువు. | లార్వా పేరు |
|---|---|
| పోరిఫెరా (స్పాంజ్) | కోలోబ్లాస్టులా (బ్లాస్టులా, ఆంఫిబ్లాస్టులా) పారెన్కైములా (పారెన్కైమెల్లా , స్టీరియోగాస్ట్రులా) |
| హెటెరోసైమిడా | వాగెనర్ లార్వా |
| డైసిమిడా | ఇన్ఫ్యూసోరిఫార్మ్ లార్వా |
| సినిడారియన్లు | ప్లానులా (స్టీరియోగాస్ట్రులా ఆక్టినులా) |
| టెనోఫోరా | సైడిప్పిడ్ లార్వా |
| ప్లాటిహెల్మింథెస్ | టర్బెల్లేరియా: ముల్లర్ లార్వా , గోట్టే లార్వా;
ట్రెమటోడా: మిరాసిడియం , స్పోరోసిస్ట్, రెడియా, సెర్కేరియా; మోనోజీనియా: ఓంకోమిరాసిడియం; సెస్టోడా : సిస్టిసెర్కస్, సిస్టిసెర్కాయిడ్ , ఓంకోస్ఫియర్ (లేదా హెక్సాకాంత్ ), కోరాసిడియం, ప్లెరోసెర్కాయిడ్ |
| అన్నెలిడా | నెక్టోచేట్, పాలీట్రోచ్ |
| నెమటోడా | డూయర్ లార్వా, మైక్రోఫిలేరియా |
| సిపుంకులా | పెలాగోస్పెర లార్వా |
| ఎక్టోప్రొక్టా | సైఫోనౌట్స్, వెసిక్యులాఫార్మ్ లార్వా |
| నెమటోమార్ఫా | నెమటోమార్ఫాన్ లార్వా |
| ఫోరోనిడ్స్ | ఆక్టినోట్రోచ్ |
| సైక్లియోఫోరా | పండోరా, కార్డాయిడ్ లార్వా |
| నెమెర్టియా | పిలిడియం, ఇవాటా లార్వా, డెసోర్ లార్వా |
| అకాంతోసెఫాలా | అకాంథర్ |
| లోచిఫెరా | హిగ్గిన్స్ లార్వా |
| బ్రాచియోపోడా | లోబేట్ లార్వా |
| ప్రియపుల | లోరికేట్ లార్వా |
| కొన్ని మొలస్క్లు, అన్నెలిడ్స్, నెమెర్టియన్స్, సిపన్క్యులిడ్స్ | ట్రోకోఫోర్ |
| కొన్ని మొలస్క్లు | వెలిగర్ |
| మొల్లుస్కా మంచినీటి బివాల్వియా (మస్సెల్స్) | గ్లోచిడియం |
| ఆర్థ్రోపోడా † త్రిలోబిత | ప్రోటాస్పిస్ (కీళ్ల సంఖ్య పెరగడం, కానీ హోలాస్పిస్ కంటే 1 తక్కువ (ఎన్. ఆర్. వయోజన) [9] |
| ఆర్థ్రోపోడా జిఫోసురా | యుప్రోప్స్ లార్వా (ట్రిలోబైట్ లార్వా) |
| ఆర్థ్రోపోడా పిక్నోగోనిడా | ప్రోటానిమ్ఫోన్ |
| క్రస్టేసియన్లు | జనరల్: నౌప్లియస్, మెటానాప్లియస్, ప్రోటోజోయా, యాంటిజోయా, సూడోజియా, జోయా, పోస్ట్లర్వా, సైప్రిస్, ప్రైమరీ లార్వా, మైసిస్ డెకపోడా: జోయా రైజోసెఫాలా కెంట్రోగాన్ |
| కీటకం: లెపిడోప్టెరా (సీతాకోకచిలుకలు, చిమ్మటలు) | గొంగళి పురుగు |
| కీటకాలు: బీటిల్స్ | గ్రబ్ |
| కీటకంః ఎగురుతూ, తేనెటీగలు, కందిరీగలుకుంచెలు | మాగ్గోట్ |
| కీటకాలుః దోమలు | రిగ్లర్ |
| డ్యూటెరోస్టోమ్స్ | డైప్లేయురులా (హైపోథెటికల్ లార్వా) |
| ఎకినోడెర్మాటా | బైపిన్నారియా, విటెల్లేరియా, బ్రాచియోలేరియా, ప్లూటియస్, ఓఫియోప్లూటస్, ఎకినోప్లూటస్, ఔరిక్యులేరియా |
| హెమికోర్డాటా | టోర్నారియా |
| యురోకార్డటా | టాడ్పోల్ (ఆహారం ఇవ్వదు, సాంకేతికంగా "ఈత పిండం") |
| చేపలు (సాధారణంగా) | ఇక్తియోప్లాంక్టన్ |
| చేపలః పెట్రొమైజొంటిఫార్మ్స్ (లాంప్రే) | అమ్మోకోటీ |
| మత్స్యం: అంగుయిలిఫోర్మ్స్ (Eels) | లెప్టోసెఫాలస్ |
| ఉభయచరాలు | కప్పపిల్ల, పోలివాగ్ |
కీటకాల లార్వా
[మార్చు].jpg)
కీటకాలలో, ఎండోప్టెరిగోట్స్ మాత్రమే ఒక ప్రత్యేకమైన లార్వా దశతో సహా పూర్తి రూపాంతరం చెందుతాయి.[10][11] అనేక వర్గీకీటకాలు. అనేక కీటక శాస్త్రవేత్తలచే సూచించబడ్డాయి, క్రింది వర్గీకరణ 1913లో ఆంటోనియో బెర్లీస్ వర్గీకరణ ఆధారంగా ఉంది.[12][13] ఎండోప్టెరిగోట్ లార్వాల రకాలు నాలుగు ప్రధాన రకాలు ఉన్నాయి: [14][15]
- అపోడస్ లార్వాలు – వీటికి అస్సలు కాళ్లు ఉండవు, ఇవి సరిగా స్క్లెరోటైజ్ చేయబడవు. స్క్లెరోటైజేషన్ ఆధారంగా . అన్ని అపోక్రిటాలు అపోడస్గా ఉంటాయి. మూడు అపోడస్ రూపాలు గుర్తించబడ్డాయి.
- యూసెఫాలస్ – బాగా గట్టిపడిన తల కవచంతో ఉంటుంది. నెమటోసెరా , బ్యూప్రెస్టిడే, సెరాంబైసిడే కుటుంబాలలో కనిపిస్తుంది.
- హెమిసెఫాలస్ – క్షీణించిన తల కవచంతో, వక్షస్థలంలోకి ముడుచుకోగలదు. టిపులిడే, బ్రాకిసెరా కుటుంబాలలో కనిపిస్తుంది.
- ఏసెఫాలస్ – తల కవచం లేకుండా ఉంటుంది. సైక్లోరాఫాలో కనిపిస్తుంది.
- ప్రోటోపాడ్ లార్వాలు – లార్వాలు అనేక విభిన్న రూపాలను కలిగి ఉంటాయి, తరచుగా సాధారణ కీటకాల రూపానికి భిన్నంగా ఉంటాయి. అవి చాలా తక్కువ పచ్చసొనను కలిగి ఉన్న గుడ్ల నుండి పొదుగుతాయి . ఉదాహరణకు, పరాన్నజీవి హైమెనోప్టెరా మొదటి దశ లార్వాలు.
- పాలీపోడ్ లార్వాలు – వీటిని ఎరుసిఫార్మ్ లార్వాలు అని కూడా పిలుస్తారు , ఈ లార్వాలకు సాధారణ ఉరఃకాళ్ళతో పాటు ఉదర ప్రోలెగ్స్ కూడా ఉంటాయి . ఇవి సరిగా స్క్లెరోటైజ్ చేయబడవు, సాపేక్షంగా నిష్క్రియంగా ఉంటాయి. ఇవి తమ ఆహారానికి దగ్గరగా జీవిస్తాయి. లెపిడోప్టెరాన్ల గొంగళి పురుగులు దీనికి ఉత్తమ ఉదాహరణ.
- ఒలిగోపాడ్ లార్వాలు – పెద్దవాటిని పోలిన బాగా అభివృద్ధి చెందిన తల కవచాలు, నోటి భాగాలను కలిగి ఉంటాయి, కానీ సంయుక్త నేత్రాలు ఉండవు. వీటికి ఆరు కాళ్లు ఉంటాయి. ఉదర ప్రోలెగ్స్ ఉండవు. రెండు రకాలను చూడవచ్చు:
- క్యాంపోడిఫార్మ్ – బాగా గట్టిపడిన, వీపు-ఉదర భాగాలలో చదునుగా ఉన్న శరీరం. సాధారణంగా పొడవాటి కాళ్లు, ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన నోటి భాగాలు కలిగిన మాంసాహారులు. (లేస్వింగ్, ట్రైకోప్టెరాన్లు, మేఫ్లైలు, కొన్ని కోలియోప్టెరాన్లు).
- స్కారాబిఫార్మ్ – సరిగా గట్టిపడని, చదునైన వక్షోభాగం, ఉదరం. సాధారణంగా పొట్టి కాళ్లు కలిగి, క్రియారహితంగా బొరియలు తవ్వే రూపాలు. ( స్కారాబియోయిడియా, ఇతర కోలియోప్టెరాన్లు).
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "TICK IDENTIFICATION". Division of environmental health. 4 October 2024. the original నుండి 11 జూలై 2025 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 17 మే 2026.
- ↑ Qian, Pei-Yuan (1999), "Larval settlement of polychaetes", Reproductive Strategies and Developmental Patterns in Annelids, Dordrecht: Springer Netherlands, pp. 239–253, doi:10.1007/978-94-017-2887-4_14, ISBN 978-90-481-5340-4
{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link) - ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ Wakahara, Masami (1996). "Heterochrony and Neotenic Salamanders: Possible Clues for Understanding the Animal Development and Evolution".
- ↑ Nagy, Lisa M.; Grbić, Miodrag (1999), "Cell Lineages in Larval Development and Evolutions of Holometabolous Insects", The Origin and Evolution of Larval Forms, Elsevier, pp. 275–300, doi:10.1016/b978-012730935-4/50010-9, ISBN 978-0-12-730935-4
{{citation}}: CS1 maint: work parameter with ISBN (link) - ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- ↑ Moore, R.C. (1959). Arthropoda I – Arthropoda General Features, Proarthropoda, Euarthropoda General Features, Trilobitomorpha. Treatise on Invertebrate Paleontology. Vol. Part O. Boulder, Colorado/Lawrence, Kansas: Geological Society of America/University of Kansas Press. pp. O121, O122, O125. ISBN 978-0-8137-3015-8.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ "Division: Endopterygota – Amateur Entomologists' Society (AES)". www.amentsoc.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-08-03.
- ↑ "Recognizing Insect Larval Types". University of Kentucky. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 April 2016.
- ↑ JOHNSON, NORMAN. TRIPLEHORN, CHARLES A. (2020). BORROR AND DELONG'S INTRODUCTION TO THE STUDY OF INSECTS. CENGAGE LEARNING CUSTOM P. ISBN 978-0-357-67127-6. OCLC 1163940863.
{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Capinera, John L., ed. (2008). Encyclopedia of Entomology. Dordrecht: Springer Netherlands. doi:10.1007/978-1-4020-6359-6. ISBN 978-1-4020-6242-1.
- ↑ "Types of Insect Larva". Agri info. the original నుండి 14 May 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 28 April 2016.
- ↑ "Types of Insect Larva". agriinfo.in (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2017-03-23. the original నుండి 2017-02-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2021-11-22.