లా టొమాటినా
| లా టొమాటినా | |
|---|---|
| అధికారిక పేరు | లా టొమాటినా |
| జరుపుకొనేవారు | బునోల్, వాలెన్సియా, స్పెయిన్ |
| జరుపుకొనే రోజు | ఆగస్టులో చివరి బుధవారం in |
| 2025 లో జరిగిన తేది | సమాసంలో (Expression) లోపం: > పరికర్తను (operator) ఊహించలేదు |
| 2026 లో జరిపే తేదీ | సమాసంలో (Expression) లోపం: > పరికర్తను (operator) ఊహించలేదు |
| 2027 జరగవలసిన తేదీ | సమాసంలో (Expression) లోపం: > పరికర్తను (operator) ఊహించలేదు |
| ఆవృత్తి | వార్షిక |
లా టొమాటినా ( [la tomaˈtina]]) స్పెయిన్లోని బునోల్లో జరిగే ఒక స్పానిష్ పండుగ, ఇందులో పాల్గొనేవారు ఒకరినొకరు టమోటాలు విసురుతారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆహార పోరాటంగా చెప్పబడుతుంది.[1][2] 1940లలో స్నేహితుల మధ్య ఆహార పోరాటంగా ప్రారంభమైన ఈ పండుగ, ఒక ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణగా మారింది. 2013 వరకు పాల్గొనేవారి సంఖ్యపై ఎటువంటి పరిమితి లేదు; సుమారు 9,000 మంది జనాభా ఉన్న బునోల్కు ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండేందుకు, 2013లో ఈ పండుగ 20,000 మందికి మించకుండా టిక్కెట్లతో కూడిన కార్యక్రమంగా మారింది.[3]
చరిత్ర
[మార్చు]
1945వ సంవత్సరం ఆగస్టు నెల చివరి బుధవారం నాడు, కొంతమంది యువకులు 'జైంట్స్' (రాక్షసులు), 'బిగ్-హెడ్స్' (పెద్ద తలలు) బొమ్మల ఊరేగింపును చూసేందుకు పట్టణ కూడలిలో సమయం గడపడంతో లా టొమాటినా ఉత్సవం ప్రారంభమైంది. ఈ ఉత్సవాల ఫలితంగా, ఊరేగింపులో పాల్గొన్న ఒక వ్యక్తి పెద్ద తల ఊడిపోయింది. దాంతో ఆ వ్యక్తికి తీవ్రమైన కోపం వచ్చి, దారిలో ఉన్న ప్రతీదాన్నీ కొట్టడం ప్రారంభించాడు. గుంపు ఆగ్రహానికి అక్కడున్న ఒక కూరగాయల మార్కెట్ దుకాణం బలైంది. స్థానిక భద్రతా దళాలు వచ్చి ఆ పండ్ల పోరాటాన్ని ఆపేంత వరకు ప్రజలు ఒకరిపై ఒకరు టమోటాలు విసురుకోవడం ప్రారంభించారు.
మరుసటి సంవత్సరం, కొంతమంది యువకులు ముందస్తు ప్రణాళికతో గొడవపడి, తమ సొంత టమోటాలను ఇంటి నుండి తీసుకువచ్చారు. స్థానిక దళాలు దానిని విచ్ఛిన్నం చేసినప్పటికీ, ఇది వార్షిక సంప్రదాయాన్ని ప్రారంభించింది. తరువాతి సంవత్సరాల్లో, అబ్బాయిల ఉదాహరణను వేలాది మంది అనుసరించారు.

ఈ పండుగకు మతపరమైన ప్రాముఖ్యత లేకపోవడం వల్ల 1950 ల ప్రారంభంలో ఫ్రాన్సిస్కో ఫ్రాంకో లా టొమాటినాను నిషేధించారు, అయితే, ఇది పాల్గొనేవారిని ఆపలేదు, తరువాత వారిని అరెస్టు చేశారు. ప్రజలు నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా నిరసన వ్యక్తం చేశారు, మరింత మంది పాల్గొనే వారితో పండుగను మళ్లీ అనుమతించారు. ఈ పండుగ మళ్ళీ 1957 వరకు రద్దు చేయబడింది, అప్పుడు ధిక్కరణకు చిహ్నంగా, ఒక టమోటా అంత్యక్రియలు జరిగాయిః ఒక ప్రదర్శనలో నివాసితులు లోపల పెద్ద టమోటా తో శవపేటికను తీసుకెళ్లారు. అంత్యక్రియల ప్రదర్శనలను ప్రదర్శించిన సంగీత బృందంతో కవాతు జరిగింది. ఈ నిరసన విజయవంతమైంది, చివరకు లా టొమాటినా ఫెస్టివల్ అనుమతించబడింది, అధికారిక పండుగగా మారింది.[4]
ఇన్ఫార్మ్ సెమానల్ అనే స్పానిష్ టెలివిజన్ కార్యక్రమం నుండి ప్రసారకర్త అయిన జేవియర్ బాసిలియో నివేదిక ఫలితంగా, ఈ పండుగ మిగిలిన స్పెయిన్ అంతటా ప్రసిద్ధి చెందడం ప్రారంభించింది. అప్పటి నుండి, పాల్గొనేవారి సంఖ్య సంవత్సరానికి పెరిగింది అలాగే లా టొమాటినా ఫెస్టివల్ గురించి ఉత్సాహం పెరిగింది. 2002లో, బునోల్ లా టొమాటినాను దాని ప్రజాదరణ కారణంగా పర్యాటక శాఖ కార్యదర్శి అంతర్జాతీయ పర్యాటక ఆసక్తి ఉత్సవం గా ప్రకటించారు.[5]
దాని 75వ వార్షికోత్సవం కావాల్సిన 2020 ఈవెంట్ స్పెయిన్లో కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా ఏప్రిల్ 2020లో రద్దు చేయబడింది.[6] కోవిడ్-19 కారణంగా 2021 ఈవెంట్ కూడా రద్దు చేయబడింది.[7] చివరి సంచికలో 2025 ఆగష్టు 27న, 80వ వార్షికోత్సవంలో, 22,000 మందికి పైగా పాల్గొన్నారు.[8]
వివరణ
[మార్చు]
పోరాటానికి ముందు రోజులలో జరిగే కార్యక్రమాలలో పట్టణ కూడలి సమీపంలో పేలా పోటీ, టొమాటో బాణసంచా, మధ్యయుగ నగర కేంద్రం చుట్టూ వివిధ సంగీత బృందాలు, కవాతులు ఉంటాయి. బుధవారం ఉదయం, టమోటా యుద్ధానికి ముందు మొదటి సంఘటన "పాలో జబాన్", ఇది పొడవైన గ్రీజు వేసిన స్తంభంపై కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది, దాని పైభాగంలో హామ్ ముక్క ఉంటుంది. పాల్గొనేవారు పోల్ ఎక్కి హామ్ డ్రాప్ చేయడమే లక్ష్యం, దీనికి వారు ఒకరినొకరు ఎక్కుకోవాలి. ఈ ప్రయత్నంలో, ఇతర వేడుకలు జరుపుకునేవారు సర్కిల్లలో పాడతారు, నృత్యం చేస్తారు, పాల్గొనే వారందరికీ గొట్టాల నుండి నీరు పోస్తారు. హామ్ పడిపోయిన తర్వాత, టొమాటో యుద్ధం ప్రారంభమవుతుంది.[9]
సాధారణంగా, ఈ పోరాటం సుమారు ఒక గంట పాటు కొనసాగుతుంది, ఆ తరువాత పట్టణ కూడలి టమోటా శిధిలాలతో కప్పబడి ఉంటుంది.[10] అగ్నిమాపక ట్రక్కులు అప్పుడు వీధుల్లో గొట్టం వేస్తాయి, పాల్గొనేవారు తరచుగా తమ శరీరాల నుండి టమోటాలను తొలగించడానికి స్థానికులు అందించే గొట్టాలను ఉపయోగిస్తారు. కొంతమంది పాల్గొనేవారు లాస్ పెనోన్స్ కొలనుకు కడగడానికి వెళతారు. టమోటాల్లోని సిట్రిక్ ఆమ్లం శుభ్రపరిచే ప్రక్రియలో సహాయపడుతుంది, ఫలితంగా పట్టణంలోని కొన్ని ఉపరితలాలు సంఘటనకు ముందు కంటే కడిగిన తర్వాత శుభ్రంగా ఉంటాయి.[11][12]
2013 నుండి ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనడం 20,000 మంది చెల్లింపు టిక్కెట్ హోల్డర్లకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది. 2015లో, దాదాపు 145,000 కిలోగ్రాముల (320,000 పౌండ్లు) టమోటాలు విసిరబడ్డాయని అంచనా వేయబడింది.[11]
పాల్గొనేవారి భద్రత, పండుగ కోసం సూచనల చిన్న జాబితాను నగర మండలి సూచిస్తుంది: [13]
- టమోటాలు తప్ప మరేమీ విసిరేయవద్దు
- బట్టలు చింపకూడదు
- ఇతరులకు హాని కలిగించకుండా ఉండటానికి టమోటాలను విసిరే ముందు స్క్వాష్ చేయండి
- ట్రక్కులకు సురక్షితమైన దూరం పాటించండి
- రెండవ స్టార్టర్ పిస్టల్ షాట్ తర్వాత టమోటాలు విసిరేయడం ఆపండి
- భద్రతా సిబ్బంది ఆదేశాలను పాటించండి
- ఇతరులకు హాని కలిగించకుండా ఉండటానికి, మీరు చూడగలిగే లక్ష్యాల వద్ద మాత్రమే టమోటాలను విసిరేయండి
- నేరుగా భవనాల వద్ద టమోటాలు విసిరేయవద్దు.
- ఆనందించండి, ఆనందించండి!
ఇతర దేశాల్లో
[మార్చు]
లా టొమాటినా బునోల్ ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో ఇలాంటి వేడుకలను ప్రేరేపించింది:
- 1982 నుండి, కొలరాడోలోని ట్విన్ లేక్స్ పట్టణం "కొలరాడో-టెక్సాస్ టొమాటో వార్" అని పిలువబడే టమోటా పోరాటాన్ని నిర్వహించింది, దీనిలో టెక్సాన్స్, కొలరాడాన్స్ స్క్వేర్ ఆఫ్ అవుతాయి. కొలరాడన్లు టెక్సాన్స్ గడ్డి అలమో దిష్టిబొమ్మను అధిగమించడానికి కూడా ప్రయత్నిస్తారు, సాధారణంగా విజయవంతమవుతారు.
- 2004 నుండి కొలంబియా పట్టణం సుతామార్చాన్ జూన్ 15న ఇదే విధమైన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తుంది, ఈ సందర్భంగా మిగులు టమోటాలను పండిస్తారు.[14]
- కోస్టా రికాలో, శాన్ పెడ్రో జిల్లాలోని శాన్ జోస్ డి ట్రోజాస్ పట్టణం, సార్చి కాంటన్ (అలజుయేలా ప్రావిన్స్) స్థానిక టొమాటో ఫెయిర్ సమయంలో టొమాటినాను జరుపుకుంటుంది.[15]
- చైనాలోని దక్షిణ గువాంగ్డాంగ్ డోంగ్గువాన్ పట్టణంలో, అక్టోబరు 19న టొమాటో పోరాటం జరుగుతుంది, ఈ సమయంలో వారు 15 టన్నుల టమోటాలను ఉపయోగిస్తారు.[15]
- యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని నెవాడాలోని రెనో నగరంలో 2009లో ప్రారంభమైన గంటసేపు జరిగే వార్షిక టమోటా పోరాటం కూడా ఉంది. ఈ కార్యక్రమం ఆగస్టు చివరి ఆదివారం నాడు జరుగుతుందని, దీనిని అమెరికన్ క్యాన్సర్ సొసైటీ నిర్వహిస్తుందని తెలుస్తోంది. నిర్వాహకులు ఈ పండుగకు లా టొమాటినా అని పేరు పెట్టారు, స్పానిష్ పండుగకు ఈ ఆలోచనకు పూర్తి ఘనత ఇచ్చారు.[14]
- భారతదేశంలోని కర్ణాటక రాష్ట్రంలో, ప్రైవేట్ నిర్వాహకులు ఒక టొమాటినా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించిన తరువాత, కర్ణాటక ప్రభుత్వం బెంగళూరు, మైసూర్లలో ఇటువంటి టొమాటినా ఈవెంట్ను నిర్వహించడాన్ని నిషేధించింది. ముఖ్యమంత్రి డి. వి. సదానంద గౌడ ఇలా అన్నారుః "లా టొమాటినా పండుగ పేరిట, టమోటాలను వృధా చేయడానికి అనుమతి ఇవ్వకూడదు". ప్రజల నుండి ప్రతికూల స్పందన వచ్చిన తరువాత ఢిల్లీలో ఇదే విధమైన ప్రణాళిక రద్దు చేయబడింది.[16]
- పాట్నా ఫంటాసియా ద్వీపం 26 మార్చి 2013న భారతదేశంలోని పాట్నాలోని ఫంట్సియా వాటర్ పార్కులో ఇలాంటి లా టొమెటినా హోలీ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.[17]
ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో
[మార్చు]- 2011 బాలీవుడ్ సినిమా జిందగి నా మిలేగి దోబారా నుండి "ఇక్ జునూన్ (పెయింట్ ఇట్ రెడ్) " పాట కోసం ఈ ఉత్సవం తిరిగి సృష్టించబడింది [18][19]
- వి నీడ్ టు టాక్ ఎబౌట్ కెవిన్ సినిమా ప్రారంభ సన్నివేశం లా టొమాటినాలో పాల్గొన్న ఎవా పాత్రను వర్ణిస్తుంది.
- స్పానిష్ మసాలా సినిమాలో లా టొమాటినా పండుగను చూపించే దృశ్యం ఉంది
- 2007 ఆట టెక్కెన్ 6 టొమాటినా ఆధారంగా "ఫియస్టా డెల్ టొమేట్" అనే వేదికను కలిగి ఉంది.
- 2014 బ్రిటిష్ సంగీత చిత్రం వాకింగ్ ఆన్ సన్షైన్లో ఇటలీలోని నార్డో చిత్రీకరించిన అపులియన్ గ్రామంలో టమోటా పోరాటాన్ని కలిగి ఉంది [20]
- 2013 యానిమేటెడ్ సిరీస్ మిక్కీ మౌస్ ఎపిసోడ్ "అల్ రోజో వివో" లో మిక్కీ మౌస్కు లా టొమాటినా అంతటా పొరపాట్లు ఉన్నాయి [21]
- 2025 అమెజాన్-ఎంజిఎం ఫిల్మ్ హెడ్స్ ఆఫ్ స్టేట్ ప్రారంభ సన్నివేశంలో లా టొమాటినాను కలిగి ఉంది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Geiling, Natasha. "Photos from La Tomatina, the World's Biggest Food Fight". Smithsonian Magazine (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-04-07.
- ↑ Fine, Camille. "'World's largest food fight': Best photos from 'Tomatina' tomato street fight in Spain". USA TODAY (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-04-07.
- ↑ "La Tomatina – The World's biggest and most famous food fight". www.latomatinatours.com (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2024-04-07.
- ↑ Barr, Sabrina (28 August 2019). "What is La Tomatina, how did it begin and where does it take place?". The Independent (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2021-08-23.
- ↑ Studio, Socarrat. "La Tomatina – Página oficial". latomatina.info (in స్పానిష్). Archived from the original on 2017-08-20. Retrieved 2017-08-20.
- ↑ Donaldson, Emma (13 July 2020). "La Tomatina Festival 2020 cancelled due to COVID-19". idealista (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 5 July 2021.
- ↑ "Buñol suspende La Tomatina 2021 (Buñol suspends La Tomatina 2021)". buol.es (in స్పానిష్). Ayuntamiento de Bunyol (Bunyol Town Hall). 11 March 2021. Archived from the original on 16 June 2021. Retrieved 5 July 2021.
- ↑ Novita, Mila (29 August 2025). "La Tomatina Festival Brings 22,000 Tomato-Drenched Tourists to Spain". Tempo English.
- ↑ SpanishFiesta.org (14 September 2022). "La Tomatina". SpanishFiesta.org.
- ↑ Mullins, Deirdre (26 June 2009). "La Tomatina". RTE.
- ↑ 11.0 11.1 Harris, Jenn (28 August 2013). "La Tomatina festival: 20,000 people, 130 tons of tomatoes, 1 big mess". The Los Angeles Times.
- ↑ "La Tomatina". The Taste of Spain. Archived from the original on 17 August 2016. Retrieved 24 August 2017.
- ↑ "The Rules of Tomatina Festival". Tomatina. Archived from the original on 2018-06-12. Retrieved 2018-06-09.
- ↑ 14.0 14.1 Galván, Javier A. (19 June 2014). They Do What? A Cultural Encyclopedia of Extraordinary and Exotic Customs from around the World: A Cultural Encyclopedia of Extraordinary and Exotic Customs from around the World. ABC-CLIO. pp. 309–. ISBN 978-1-61069-342-4.
- ↑ 15.0 15.1 "La Tomatina Tomato Festival Inspires Tomato Battle In USA". Odd Culture. 10 August 2011. Archived from the original on 2016-07-23. Retrieved 2016-07-28.
- ↑ "Bangalore's Tomatina festival cancelled". NDTV 24x7. Retrieved 17 September 2011.
- ↑ "Splash of La Tomatina adds to park revelry – Funmakers get drenched in tomatoes instead of gulal ahead of festival". Calcutta Telegraph. Archived from the original on 3 April 2013.
- ↑ "Abhay Deol goes topless!". Hindustan Times. 31 May 2011. Retrieved 2011-06-29.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "Check out: Hrithik, Katrina, Farhan & Abhay shooting for Tomatina fest in Spain". Bollywood Hungama. 19 March 2011. Archived from the original on 28 August 2015. Retrieved 2015-08-25.
- ↑ On location: ‘Walking on Sunshine’, Joanne O'Connor, 27 June 2014, Financial Times
- ↑ "Al Rojo Vivo | A Mickey Mouse Cartoon | Disney Shorts". Youtube. 28 March 2015. Retrieved 18 June 2020.