లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినల్ రైల్వే స్టేషన్
లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ కుర్లా టెర్మినస్ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 ఎల్టిటి వద్ద కొత్త టెర్మినల్ భవనం | |||||
| General information | |||||
| Location | పైప్లైన్ రోడ్, కుర్లా , ముంబై, మహారాష్ట్ర భారతదేశం | ||||
| Coordinates | 19°04′N 72°53′E / 19.07°N 72.89°E | ||||
| Elevation | 7 మీటర్లు (23 అడుగులు) | ||||
| System |  భారతీయ రైల్వే టెర్మినస్ | ||||
| Owned by | భారతీయ రైల్వేలు | ||||
| Operated by | సెంట్రల్ రైల్వే జోన్ | ||||
| Platforms | 7[1] | ||||
| Tracks | 23 | ||||
| Connections | బెస్ట్  బస్సు మార్పిడి బస్సులు, టాక్సీ స్టాండ్, ప్రీపెయిడ్ ఆటో సర్వీస్ | ||||
| Construction | |||||
| Structure type | ప్రామాణిక ఆన్-గ్రౌండ్ స్టేషన్ | ||||
| Parking | అందుబాటులో ఉంది | ||||
| Other information | |||||
| Status | క్రియాత్మక | ||||
| Station code | ఎల్టిటి | ||||
| జోన్లు | సెంట్రల్ రైల్వే జోన్ | ||||
| డివిజన్లు | ముంబై సిఆర్ | ||||
| History | |||||
| Opened | 1991 | ||||
| Electrified | 25 kV 50 Hz AC | ||||
| Previous names | కుర్లా టెర్మినస్ | ||||
| |||||
లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ (దీని పూర్వపు పేరు కుర్లా టెర్మినస్ , స్టేషన్ కోడ్: ఎల్టిటి) భారతదేశంలోని ముంబై శివారులోని కుర్లాలో ఉన్న ఒక ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్. ఎల్టిటి ని సెంట్రల్ రైల్వే నిర్వహిస్తుంది. కుర్లా, తిలక్ నగర్ సబర్బన్ రైల్వే స్టేషన్లు సమీపంలో ఉన్నాయి. ముంబైలోని ఐదు రైల్వే టెర్మినస్లలో ఇది ఒకటి, మిగిలినవి ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్, దాదర్ (సెంట్రల్), వెస్ట్రన్ లైన్లోని ముంబై సెంట్రల్ , దాదర్ (వెస్ట్రన్) & బాంద్రా టెర్మినస్ ఉన్నాయి.
చరిత్ర
[మార్చు]1996లో బృహన్ ముంబై మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ (బిఎంసి) కుర్లా టెర్మినస్ స్టేషన్ పేరును భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం ప్రముఖ నాయకుడు అయిన లోకమాన్య తిలక్ పేరు మీద పెట్టడానికి ఒక ప్రణాళికను ఆమోదించింది, దానిని మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పంపింది.[2]
అప్పటి రైల్వే సహాయ మంత్రి రామ్ నాయక్ అభ్యర్థన మేరకు 1999లో కేంద్ర హోంమంత్రి లాల్ కృష్ణ అద్వానీ ఈ ప్రతిపాదనను ఆమోదించారు.[3] మొదటి దశలో 6000 చదరపు మీటర్ల ప్లాట్ఫాం షెల్టర్తో రెండు ప్లాట్ఫాంఫేస్లు, మూడు స్టెబ్లింగ్ లైన్లు, రెండు పిట్ లైన్ల లోకో షెడ్, 2300 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణం గల స్టేషన్ భవనం మొదలైనవి సుమారు రూ. 24.95 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో అందించబడతాయి. మొదటి దశలోని పనులలో ప్రధాన భాగం 1989లో పూర్తి చేయాలని ప్రణాళిక చేయబడింది.[4]
2003లో, ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ (సిఎస్ఎంటి) సంతృప్త స్థాయికి చేరుకోవడంతో, మరిన్ని ఎక్స్ప్రెస్ రైళ్లను నిర్వహించలేకపోవడంతో, మరింత రైలు రాకపోకలను చేపట్టేందుకు ఎల్టిటిని విస్తరించాలని సెంట్రల్ రైల్వే (సిఆర్) నిర్ణయించింది.[5] 2006లో సిఆర్ ముంబై విభాగం శిథిలమైన టెర్మినస్ కాంప్లెక్స్ స్థానంలో విస్తృతమైన స్టేషన్ కాంప్లెక్స్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన డిజైన్లను ఆమోదించింది.[6] కొత్త స్టేషన్ కాంప్లెక్స్ రూపకల్పనను వాస్తుశిల్పి పి. కె. దాస్ రూపొందించారు. శాంటా క్రూజ్-చెంబూర్ లింక్ రోడ్ (ఎస్. సి. ఎల్. ఆర్) లో భాగంగా, సమీపంలో నిర్మించబోయే ఫ్లైఓవర్ వరకు ఎల్టిటి నుండి రాంప్ నిర్మించడానికి ముంబై మెట్రోపాలిటన్ రీజియన్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ కూడా అంగీకరించింది.[6] పునరుద్ధరించిన ఎల్టిటిని 2013 ఏప్రిల్ 16న రైల్వే మంత్రి పవన్ కుమార్ బన్సాల్ ప్రారంభించారు. టెర్మినస్ పునరుద్ధరణకు మూడు సంవత్సరాలు పట్టింది. కొత్త స్టేషన్ కాంప్లెక్స్ 50,000 చదరపు మీటర్ల భూమిలో నిర్మించబడింది, 3,300 చదరపు మీటర్ల సముదాయాన్ని కలిగి ఉంది.
అక్టోబర్ 2012లో దాదర్ టెర్మినస్ వద్ద 5-6 సంవత్సరాలలో సుదూర రైలు సేవలను నిలిపివేసే ప్రణాళికలను సిఆర్ ప్రకటించింది. ఎల్టిటి వద్ద ప్లాట్ఫారమ్ల సంఖ్యను ఐదు నుండి 12కి పెంచడం ద్వారా లోడ్ ఎల్టిటిని బదిలీ చేయబడుతుంది. ఇతర రవాణా మార్గాలతో అనుసంధానాన్ని ప్రవేశపెట్టడంతో పాటు మాల్, బహుళ అంతస్తుల పార్కింగ్, ఎస్కలేటర్లు, రెస్టారెంట్లు, ఫుడ్ కోర్టులు, మెరుగైన సైనేజ్, ఇండికేటర్లు, బడ్జెట్ హోటళ్ళు అందంగా ఆహ్లాదకరమైన బాహ్య, అంతర్గత నిర్మాణాన్ని సిఆర్ యోచిస్తోంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (పిపిపి) పద్ధతిలో అమలు చేయబడుతుంది, దీనికి ₹ 50–60 బిలియన్ల ఖర్చు అవుతుందని అంచనా. ఎల్టిటి చుట్టూ సిఆర్ ఆధీనంలో ఉన్న 20 ఎకరాల భూమిలో రైల్వే ల్యాండ్ డెవలప్మెంట్ అథారిటీ ఈ ప్రాజెక్ట్ను అమలు చేస్తుంది.[7]
ప్రధాన రైళ్లు
[మార్చు]లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ (ఎల్టిటి) నుండి బయలుదేరే రైళ్లు:
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-సికింద్రాబాద్ దురంతో ఎక్స్ప్రెస్ (12219/12220)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-ఎర్నాకులం దురంతో ఎక్స్ప్రెస్ (12223/12224)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–ప్రయాగ్రాజ్ దురంతో ఎక్స్ప్రెస్ (12293/12294)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-అగర్తలా AC సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12519/12520)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ AC సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22109/22110)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–కర్మాలి AC సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22115/22116)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–మడ్గావ్ AC సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (11099/11100)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–హరిద్వార్ AC సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12171/12172)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–లక్నో ఏసీ సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22121/22122)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - ధన్బాద్ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (13379/13380)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-కోయంబత్తూరు ఎక్స్ప్రెస్ (11013/11014)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–కామాఖ్య కర్మభూమి ఎక్స్ప్రెస్ (22511/22512)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - విశాఖపట్నం సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (నాగ్పూర్ వయా) (22847/22848)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–పూరి సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (ఝర్సుగూడ రోడ్ ద్వారా) (22865/22866)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–పూరీ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (టిట్లాగఢ్ ద్వారా) (12145/12146)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–గౌహతి సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (15647/15648)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-దిబ్రూఘర్ సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (15945/15946)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–భువనేశ్వర్ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12879/12880)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - తిరువనంతపురం సెంట్రల్ నేత్రావతి ఎక్స్ప్రెస్ (16345/16346)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - కాకినాడ పోర్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (17221/17222)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - షాలిమార్ ఎక్స్ప్రెస్ (18029/18030)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - షాలిమార్ జ్ఞానేశ్వరి ఎక్స్ప్రెస్ (12101/12102)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - షాలిమార్ సమర్సత ఎక్స్ప్రెస్ (12152/12153)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - విశాఖపట్నం ఎక్స్ప్రెస్ (విజయవాడ వయా) (18519/18520)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ – MGR చెన్నై సెంట్రల్ ఎక్స్ప్రెస్ (12163/12164)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–మధురై ఎక్స్ప్రెస్ (22101/22102)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - అయోధ్య కాంట్ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22103/22104)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–తిరువనంతపురం నార్త్ ఎక్స్ప్రెస్ (22113/22114)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - అయోధ్య కాంట్ తులసి ఎక్స్ప్రెస్ (22129/22130)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–చెన్నై సెంట్రల్ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (22179/22180)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - అయోధ్య కాంట్ సాకేత్ ఎక్స్ప్రెస్ (22183/22184)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - రాంచీ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (18609/18610)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-గోరఖ్పూర్ ఎక్స్ప్రెస్ (బర్హ్ని ద్వారా) (11079/11080)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-గోరఖ్పూర్ ఎక్స్ప్రెస్ (వారణాసి ద్వారా) (11081/11082)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-సీతాపూర్ జంక్షన్ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12107/12108)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–పట్లీపుత్ర ఎక్స్ప్రెస్ (12141/12142)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-సుల్తాన్పూర్ ఎక్స్ప్రెస్ (12143/12144)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–రాణి కమలాపతి సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12153/12154)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - ఆగ్రా లష్కర్ ఎక్స్ప్రెస్ (12161/12162)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-గోరఖ్పూర్ ఎక్స్ప్రెస్ (ప్రయాగ్రాజ్ ద్వారా) (12165/12166)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-వారణాసి ఎక్స్ప్రెస్ (12167/12168)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - ప్రతాప్గఢ్ ఉద్యోగగ్రి ఎక్స్ప్రెస్ (12173/12174)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - తిరువనంతపురం నార్త్ గరీబ్ రథ్ ఎక్స్ప్రెస్ (12201/12202)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - భాగల్పూర్ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12335/12336)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - రక్సాల్ కర్మభూమి ఎక్స్ప్రెస్ (12545/12546)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - మంగళూరు సెంట్రల్ మత్స్యగంధ ఎక్స్ప్రెస్ (12619/12620)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–కరైకల్ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (11017/11018)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - సహర్స అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్ (11015/11016)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-ఛప్రా ఎక్స్ప్రెస్ (11059/11060)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - జయనగర్ పవన్ ఎక్స్ప్రెస్ (11061/11062)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - బల్లియా కమయాని ఎక్స్ప్రెస్ (11071/11072)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - గోండా జంక్షన్ గోదాన్ ఎక్స్ప్రెస్ (11055/11056)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–హటియా సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (12811/12812)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - రాజ్గిర్ జంతా ఎక్స్ప్రెస్ (13201/13202)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–బరేలీ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (14313/14314)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - గోరఖ్పూర్ కాశీ ఎక్స్ప్రెస్ (15017/15018)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - రక్సాల్ అంత్యోదయ ఎక్స్ప్రెస్ (ఛప్రా వయా) (15267/15268)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్-అజంగఢ్ వీక్లీ ఎక్స్ప్రెస్ (20103/20104)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్–గయా వీక్లీ సూపర్ ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22358/22359)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - గోరఖ్పూర్ ఖుషీనగర్ సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ప్రెస్ (22537/22538)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - రక్సాల్ అంత్యోదయ ఎక్స్ప్రెస్ (పట్లీపుత్ర ద్వారా) (22533/22534)
● లోకమాన్య తిలక్ టెర్మినస్ - ఛప్రా అంత్యోదయ ఎక్స్ప్రెస్ (22583/22584)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Busy Kurla terminus to get bigger", Mumbai Mirror, 18 July 2011, archived from the original on 3 October 2012, retrieved 2 August 2011
- ↑ "Lokmanya Tilak Terminus". Daily Excelsior. Retrieved 18 November 2007.
- ↑ "Advani clears Kurla terminus renaming". The Indian Express. 10 January 1999. Retrieved 18 November 2007.
- ↑ "Lokmanya Tilak Terminus" (PDF). Rajya Sabha. p. 96. Retrieved 12 February 2024.[permanent dead link]
- ↑ "Kurla terminus will be expanded soon". The Times of India. 19 April 2003. Archived from the original on 18 October 2012. Retrieved 18 November 2007.
- ↑ 6.0 6.1 Dasgupta, Devraj (26 November 2006). "Makeover for Kurla terminus". The Times of India. Archived from the original on 18 October 2012. Retrieved 18 November 2007.
- ↑ Lokmanya Tilak Terminus to replace Dadar as outstation hub# The Times of India (17 October 2012). Retrieved 16 July 2013.