లోహ్రీ
| లోహ్రి | |
|---|---|
 లోహ్రీ మంట | |
| యితర పేర్లు | లాల్ లోయి |
| రకం | మతపరమైన, సాంస్కృతిక, కాలానుగుణమైన |
| ప్రాముఖ్యత | శీతాకాలపు సంక్రాంతి వేడుక |
| జరుపుకొనే రోజు | 13 జనవరి |
| ఉత్సవాలు | మంట, పాటలు |
| సంబంధిత పండుగ | మాఘి , మకర సంక్రాంతి |
| ఆవృత్తి | సంవత్సరానికి ఒకసారి |
లోహ్రీ అనేది శీతాకాలపు మధ్యకాలం నాటి జానపద, పంటకోత పండుగ, ఇది శీతాకాలపు కాలం గడిచి, శీతాకాలం ముగింపును సూచిస్తుంది. ఇది సుదీర్ఘ రోజులు ఉత్తర అర్ధగోళానికి సూర్యుని ప్రయాణం సాంప్రదాయ స్వాగతం. ఇది మకర సంక్రాంతి (భారతీయ క్యాలెండర్ మాఘ మాసం) లేదా సమీపంలో జరుపుకునే భారతీయ పంట పండుగ ఒకటి, మాఘికి ముందు రాత్రి వస్తుంది (పంజాబీ క్యాలెండర్ మాఘ మాసంలో, ఇది సాధారణంగా ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 13న వస్తుంది. దీనిని ప్రధానంగా భారతదేశం, పాకిస్తాన్లోని పంజాబ్ ప్రాంతంలో, ఉత్తర భారతదేశం ఇతర ప్రాంతాలు జమ్మూ కాశ్మీర్లోని దుగ్గర్, జమ్మూ, హర్యానా, హిమాచల్ ప్రదేశ్ జరుపుకుంటారు.[1][2][3]
లోహ్రీ పండుగను భారతదేశంలో హిందువులు , సిక్కులు , క్రైస్తవులు, ముస్లింలు జరుపుకుంటారు. ఇది భారతదేశంలోని పంజాబ్ , జమ్మూ. హిమాచల్ ప్రదేశ్లలో అధికారిక సెలవుదినం. ఈ పండుగను ఢిల్లీ, హర్యానాలో జరుపుకుంటారు, అక్కడ ఇది గెజిటెడ్ సెలవుదినం కాదు [4][5][6][7]
పాకిస్తాన్లోని పంజాబ్లో, దీనిని అధికారిక స్థాయిలో పాటించరు, కాని హిందువులు, సిక్కులు, కొంతమంది ముస్లింలు గ్రామీణ పంజాబ్, ఫైసలాబాద్,లాహోర్ నగరాల్లో పండుగను జరుపుకుంటారు.[8][9][10] ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, పాకిస్తాన్లోని పంజాబ్లో లోహ్రీ పునరుద్ధరణను పాటిస్తున్నారు.[11]
తేదీ
[మార్చు]మాఘికి (మకర సంక్రాంతి) ఒక రోజు ముందు లోహ్రీని జరుపుకుంటారు, దాని తేదీ హిందూ సౌర క్యాలెండర్ ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది. ప్రతి 70 సంవత్సరాలకు ఒకసారి లోహ్రీ తేదీ మారుతుంది. 19వ శతాబ్దం చివరలో, లోహ్రీ జనవరి 11న వచ్చేది.[12][13] 20వ శతాబ్దం మధ్యలో, ఈ పండుగను జనవరి 12 లేదా జనవరి 13న జరుపుకునేవారు.[14] 21వ శతాబ్దంలో, లోహ్రీ సాధారణంగా జనవరి 13 లేదా 14న వస్తుంది. 2024 సంవత్సరంలో లోహ్రీ జనవరి 14 న వస్తుంది, ఎందుకంటే మాఘీ జనవరి 15 న వస్తుంది.[15]
చరిత్ర
[మార్చు]
1832లో మహారాజాను సందర్శించిన వాడే వంటి మహారాజా రంజిత్ సింగ్ లాహోర్ దర్బార్ వచ్చిన యూరోపియన్ సందర్శకులు లోహ్రీని ప్రస్తావించారు.[16] 1836 లో లోహ్రీ రోజున మహారాజా రంజిత్ సింగ్ దుస్తులు, పెద్ద మొత్తంలో డబ్బును బహుమతులుగా పంపిణీ చేసినట్లు కెప్టెన్ మాకెసన్ వివరించాడు.[17] రాత్రి సమయంలో భారీ భోగి మంటలు వేయడంతో లోహ్రీ వేడుక 1844లో రాజసభలో కూడా గుర్తించబడింది.[18] జననం తరువాత మొదటి లోహ్రీని ప్రజలు పేదవారికి రాగి నాణేలు, కౌరీలతో పంచి జరుపుకున్నారని 1907లో రోజ్ పేర్కొంది.[19]
రాజకుటుంబాలలో లోహ్రీ వేడుకల వృత్తాంతాలు పండుగ మూలాలను చర్చించవు. అయితే, లోహ్రీ గురించి చాలా జానపద కథలు ఉన్నాయి. శీతాకాలపు అయనాంతం తరువాత ఎక్కువ రోజులు వచ్చిన వేడుక లోహ్రీ.[20][21][22] జానపద కథల ప్రకారం, పురాతన కాలంలో లోహ్రీని శీతాకాలపు కాలం సంభవించే సాంప్రదాయ నెల చివరిలో జరుపుకునేవారు.[23][24] సూర్యుడు తన ఉత్తర దిశగా ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు రోజులు ఎక్కువవుతున్నందుకు ఇది వేడుకగా జరుపుకుంటుంది. లోహ్రీ తరువాత రోజును మకర సంక్రాంతి జరుపుకుంటారు.[25]
లోహ్రీ అనేది హిమాలయ పర్వతాల సమీపంలో ఉన్న ప్రాంతాలలో ఉద్భవించిన పురాతన శీతాకాలపు పండుగ, ఇక్కడ శీతాకాలం మిగిలిన భారత ఉపఖండం కంటే చల్లగా ఉంటుంది. రబీ సీజన్ పంట పని వారాల తర్వాత హిందువులు, సిక్కులు సాంప్రదాయకంగా తమ యార్డులలో భోగి మంటలు వెలిగిస్తారు, అగ్ని చుట్టూ సాంఘికీకరిస్తారు, శీతాకాలం ముగింపు, ఎక్కువ రోజులు ప్రారంభమైనప్పుడు కలిసి పాడతారు, నృత్యం చేస్తారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Jeratha, Aśoka (1998). Dogra Legends of Art & Culture (in ఇంగ్లీష్). Indus Publishing. p. 53. ISBN 978-81-7387-082-8.
Lohri has a special significance in and around Duggar area...
- ↑ Excelsior, Daily (12 January 2023). "Lohri - The Bonfire Festival of Dogras". Daily Excelsior (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 December 2023.
Lohri is one of the major festivals of the Dogras.
- ↑ Cambridge Anthropology, Volume 25, Issue 3(2006)
- ↑ List of Holidays (2023).
- ↑ List of holidays for the calendar year 2023
- ↑ "2016 Holidays". Government of Himachal Pradesh. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 8 May 2022.
- ↑ Chauhan, Ramesh K. (1995). Punjab and the Nationality Question in India (in ఇంగ్లీష్). Deep & Deep Publications. ISBN 978-81-7100-717-2.
- ↑ "Punjab celebrates the Lohri: From culture, an invitation to a springtime of peace and unity". AsiaNews. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 13 January 2021.
- ↑ Dilagīra, Harajindara Siṅgha. The Sikh Reference Book (in ఇంగ్లీష్). ISBN 978-0-9695964-2-4.
- ↑ "In Pakistan, a bid to revive Lohri – and remember Dulla Bhatti, a forgotten folk hero". The Indian Express (in ఇంగ్లీష్). 11 January 2024.
- ↑ Yudhvir Rana 14 01 25 Times of Inida Bonfir and Bhangra energises Lohri celebration in Pakistan.
- ↑ officer, Punjab Settlement; Talbot, Walter Stanley (1901). Final Report of the Revision of the Settlement of the Jhelum District in the Punjab (in ఇంగ్లీష్). "Civil and military gazette" Press.
lohri , ( about 11th January )
- ↑ Dr. H.S. Singha (2005). Sikh Studies. Hemkunt Press. pp. 101–102. ISBN 978-81-7010-245-8.
- ↑ Brown, Alan (1986). Festivals in World Religions (in ఇంగ్లీష్). Longman. ISBN 978-0-582-36196-6.
Lohri (around 12 January)
- ↑ "Lohri 2024: Will Lohri be celebrated on 13 or 14 January? Know the Exact Date and Religious Significance". Times Now (in ఇంగ్లీష్). 14 December 2023. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 December 2023.
- ↑ Ahuja, R. L. (1983).
- ↑ Suri, S. L. (1961).
- ↑ Suri, S. L. (1961).
- ↑ Rose, H. A. “Hindu Birth Observances in the Punjab.”
- ↑ "The Tribune...Science Tribune". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 January 2017.
- ↑ "The Tribune Festival binge: Amarjot Kaur 10 January 2015". the original నుండి 18 జనవరి 2015 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 మే 2026.
- ↑ Celebrating with the Robin Hood of the Punjab and all his friends!
- ↑ "What a wonderful world". The Hindu. 7 January 2013. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 January 2017.
- ↑ Hindustan Times 12 01 2013
- ↑ "Punjabi pockets warm up for Lohri bonfires – Times of India". The Times of India. 11 January 2015. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 12 January 2017.