వచన సాహిత్యం
వచన సాహిత్యం అనేది 11వ శతాబ్దంలో ఉద్భవించి 12వ శతాబ్దంలో శరణ ఉద్యమంలో భాగంగా విలసిల్లిన కన్నడ భాషలోని ఒక లయబద్ధమైన రచనా రూపం. "వచనాలు" అనే పదానికి "చెప్పబడినది" అని అర్థం. ఇవి సులభంగా అర్థమయ్యే వచన గ్రంథాలు. ఈ రచనలు వాటి సరళత, సూటితనానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి, ఇవి తరచుగా సామాజిక సమస్యలు, వ్యక్తిగత భక్తిని ప్రస్తావిస్తాయి.[1] వీటిని లింగాయత్ మతం సాధువులు కన్నడలో స్వరపరిచారు, వీరిలో ముఖ్యంగా బసవన్న, అక్క మహాదేవి, అల్లమ ప్రభు ఉన్నారు.[2] వచనాలు ఆచారాలు, కుల వివక్షను విమర్శిస్తాయి, శివుడిని విశ్వ దేవునిగా భావించి ఆయన కేంద్రంగా సాగే ఆరాధనా విధానాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.[3]
వచనాలు, శరణ ఉద్యమం
[మార్చు]
200 మందికి పైగా వచన రచయితలు (వచనకారులుగా, శరణులుగా కూడా పిలుస్తారు) నమోదు కాగా వారిలో ముప్పై మందికి పైగా మహిళలు ఉన్నారు.[4][5] ఈ ఉద్యమం వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక అనుభవాలు, సామాజిక సంస్కరణల పై పెట్టిన దృష్టికి ప్రసిద్ధి చెందింది. వచనాలు వాటి సరళమైన భాష, ఆధ్యాత్మిక భావాల ప్రత్యక్ష వ్యక్తీకరణ లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి, సంక్లిష్టమైన తాత్విక భావనలను సామాన్య ప్రజలకు అందుబాటులోకి తెస్తాయి. ఇది ఆనాటి సంస్కృత ఆధిపత్య సాహిత్య రంగం నుండి ఒక ముఖ్యమైన మార్పు, ఆనాటి సాహిత్యం సాధారణ ప్రజలకు చాలావరకు అందుబాటులో లేదు.
వచనాలు
[మార్చు]కన్నడం:
ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯ ಮಾಡುವರು ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ ಬಡವನಯ್ಯಾ
ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ, ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ, ಶಿರವೇ ಹೊನ್ನ ಕಳಸವಯ್ಯಾ
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವಾ ಕೇಳಯ್ಯಾ, ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ ,
ధనవంతులు శివునికి గుడులు కడతారు.
పేదవాడినైన నేనేమి చేయగలను?
నా కాళ్ళే స్తంభాలు,
దేహమే దేవాలయం,
శిరస్సే బంగారు కలశం.
వినవయ్యా కూడలసంగమ దేవా,
నిలకడగా ఉన్నవి కూలిపోతాయి,
కానీ కదిలేవి ఎప్పటికీ నిలిచి ఉంటాయి.[6] ?
వచనాలు సంక్షిప్త పేరాలు, ఇవి శివుడు దేవుడిని ఆవాహన లేదా పూజ చేస్తూ ఏదో ఒక స్థానిక పేర్లతో ముగుస్తాయి. శైలిలో, ఇవి సూక్తిమయంగా, సమాంతరంగా, అన్యాపదేశంగా ఉంటాయి. ఇవి సంపదల వ్యర్థం, కేవల ఆచారాలు లేదా పుస్తక పఠనం విలువలేనితనం, జీవిత అనిశ్చితి, శివ భక్తుని (శివుని ఆరాధకుడు) ఆధ్యాత్మిక విశేషాధికారాలను వివరిస్తాయి.[7] ప్రాపంచిక సంపద, సుఖాల కోరికను విడనాడాలని, ప్రపంచం నుండి నిర్లిప్తత, సంయమనంతో కూడిన జీవితాలను గడపాలని, ఆశ్రయం కోసం శివుని వైపు మళ్లాలని వచనాలు మానవులకు పిలుపునిస్తాయి.[7]
ఒక నిర్దిష్ట వచన రచయితలను వచనంలోని దేవుని ఆవాహన శైలి ద్వారా గుర్తించవచ్చు (బసవేశ్వరుడు "కూడల సంగమ దేవా" అని, అల్లమ ప్రభు "గుహేశ్వర" అని, అక్కమహాదేవి "చన్న మల్లికార్జున" అని, సోలాపూర్కు చెందిన సిద్ధరామ (సిద్ధేశ్వర్) "కపిలసిద్ధ మల్లికార్జున" అని ఆవాహన చేస్తారు). వచనాల ప్రస్తుత పఠనాలు ఎక్కువగా భారతీయ సంప్రదాయాలపై యూరోపియన్ అవగాహన ద్వారా నిర్ణయించబడ్డాయి.
సుమారు 22,000 వచనాలు ప్రచురించబడ్డాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం సమగ్ర వచన సంపుటను 15 సంపుటాలలో ప్రచురించింది. ధార్వాడ్ లోని కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం వ్యక్తిగత వచన కవుల సంకలనాలను ప్రచురించింది.
జేడర దాసిమయ్యను 'ఆద్య వచనకారుడు' (మొదటి వచనకారుడు) అని పిలుస్తారు.
వచనాల పెద్ద సేకరణ ఉన్నప్పటికీ, అన్ని వచనాలు పొందగలిగే ఏకైక ప్రదేశం లేదు. వచన సాహిత్యాన్ని పునరుద్ధరించిన ఘనత వచన పితామహ డా. పి.జి. హలకట్టి కి దక్కుతుంది. ఆయన ఇంటింటికీ తిరిగి అనేక వచన సాహిత్యాలను సేకరించి పునరుద్ధరించారు.
చూడండి
[మార్చు]గమనికలు
[మార్చు]- ↑ Shivaprakash, H.S. (2010), I Keep Vigil of Rudra: The Vachanas, London: Penguin Classics, ISBN 9788184752830
- ↑ Ramanujan, A.K. (1973), Speaking of Siva, Penguin Classics, ISBN 0-14-044270-7
- ↑ Ishawaran, K. (1992), Speaking of Basava: Lingayat Religion and Culture in South Asia, Westview Press, ISBN 978-0813383897
- ↑ Sastri (1955), p. 361
- ↑ Other well known Vachana writers were Chennabasava, Prabhudeva, Siddharama, Kondaguli Kesiraja etc. (Narasimhacharya 1988, p. 20)
- ↑ Speaking of Siva, by ఎ. కె. రామానుజన్. Penguin. 1973. ISBN 9780140442700. p. 1.
- ↑ 7.0 7.1 Edward Rice, A History of Kannada Literature, 1921, Asian Educational Services, (Reprinted 1982), p. 56
మూలాలు
[మార్చు]- Narasimhacharya, R (1988) [1988]. History of Kannada Literature. New Delhi: Penguin Books. ISBN 81-206-0303-6.
- Sastri, Nilakanta K.A. (2002) [1955]. A history of South India from prehistoric times to the fall of Vijayanagar. New Delhi: Indian Branch, Oxford University Press. ISBN 0-19-560686-8.
- Rice, Edward P (1982) [1921]. A History of Kannada literature. New Delhi: Asian Educational Services, Oxford university press.
మరింత చదవడానికి
[మార్చు]- లింగాయత ధర్మద మొదలనేయ పుస్తక కన్నడ, 1982, పి.ఎం. గిరిరాజు.
- జాతిగల హుట్టు కన్నడ, 1982, పి.ఎం. గిరిరాజు.
- స్పీకింగ్ ఆఫ్ శివ, రచన ఎ. కె. రామానుజన్. పెంగ్విన్. 1973. ISBN 9780140442700.
- సద్భక్త చరిత్ర కన్నడ. పి.ఎం. గిరిరాజు. https://openlibrary.org/works/OL11062327W/Girirājanu_sērisida_sadbhakta_cāritrya
వనరులు
[మార్చు]
