వాక్యనిర్మాణం
వాక్యనిర్మాణం (ఆంగ్లం: Syntax) అనేది పదాలు, పద సమూహాలు కలిసి వాక్యాలుగా ఏర్పడతాయో తెలిపే భాషాశాస్త్ర విభాగం. పద క్రమం, వాటి మధ్య వ్యాకరణ సంబంధాలు, క్రమానుగత వాక్య నిర్మాణం, అంగీకారం, భాషాంతర వైవిధ్యం, రూపానికి, అర్థానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని తెలిపే అలంకార శాస్త్రం ఇందులో ప్రధాన అంశాలు. ఉత్పాదక వ్యాకరణం, క్రియాత్మక వ్యాకరణం వంటి విభిన్న విధానాలు వాక్యనిర్మాణంపై ప్రత్యేక దృక్కోణాలను అందిస్తాయి. ఇంకా దాని సంక్లిష్టతను, మానవ భాషను అర్థం చేసుకోవడంలో దాని ప్రాముఖ్యతను ప్రతిబింబిస్తాయి.
అంశాలు
[మార్చు]కర్త, కర్మ, క్రియ క్రమం
[మార్చు]ఒక భాష వాక్యనిర్మాణంలో ప్రాథమికమైంది, దాని వాక్యాలలో కర్త (S), క్రియ (V),, కర్మ (O) సాధారణంగా కనిపించే క్రమం. 85% కంటే ఎక్కువ భాషలు సాధారణంగా కర్తను మొదట ఉంచుతాయి. అది SVO లేదా SOV క్రమంలో ఉంటుంది. ఇతర సాధ్యమయ్యే క్రమాలు VSO, VOS, OVS,, OSV, వీటిలో చివరి మూడు అరుదుగా ఉంటాయి. కొన్ని భాషలలో ఈ మూడు వాక్య భాగాలకు నిర్దిష్టమైన క్రమం ఉండదు.[1] చాలా వాక్యనిర్మాణపు ఉత్పాదక సిద్ధాంతాలలో, ఈ ఉపరితల వ్యత్యాసాలు సంక్లిష్టమైన క్లాజల్ పదబంధ నిర్మాణం నుండి ఉత్పన్నమవుతాయి. ప్రతి క్రమం బహుళ ఉత్పన్నాలతో అనుకూలంగా ఉండవచ్చు. పద క్రమం అనేది క్రమబద్ధమైన అంశాల అర్థాన్ని లేదా పనితీరును కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది.[2]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "WALS Online - Feature 81A: Order of Subject, Object and Verb". wals.info. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-08.
- ↑ Rijkhoff, Jan (2015). "Word Order" (PDF). In Wright, James D. (ed.). International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (in ఇంగ్లీష్) (2nd ed.). Amsterdam: Elsevier. pp. 644–656. doi:10.1016/b978-0-08-097086-8.53031-1. ISBN 978-0-08-097087-5.