వారెన్ జి. హార్డింగ్
వారెన్ జి. హార్డింగ్ | |
|---|---|
Portrait, సుమారు 1920–1923 | |
| 29th President of the United States | |
| In office March 4, 1921 – August 2, 1923 | |
| Vice President | Calvin Coolidge |
| అంతకు ముందు వారు | Woodrow Wilson |
| తరువాత వారు | Calvin Coolidge |
| United States Senator from Ohio | |
| In office March 4, 1915 – January 13, 1921 | |
| అంతకు ముందు వారు | Theodore E. Burton |
| తరువాత వారు | Frank B. Willis |
| 28th Lieutenant Governor of Ohio | |
| In office January 11, 1904 – January 8, 1906 | |
| గవర్నర్ | Myron T. Herrick |
| అంతకు ముందు వారు | Harry L. Gordon |
| తరువాత వారు | Andrew L. Harris |
| Member of the Ohio Senate from the 13th district | |
| In office January 1, 1900 – January 4, 1904 | |
| అంతకు ముందు వారు | Henry May |
| తరువాత వారు | Samuel H. West |
| వ్యక్తిగత వివరాలు | |
| జననం | Warren Gamaliel Harding 1865 నవంబరు 2 Blooming Grove, Ohio, U.S. |
| మరణం | 1923 August 2 (వయసు: 57) San Francisco, California, U.S. |
| సమాధి స్థలం | Harding Tomb |
| రాజకీయ పార్టీ | Republican |
| జీవిత భాగస్వామి | |
| సంతానం | Elizabeth (with Nan Britton) |
| తండ్రి | George Tryon Harding |
| చదువు | Ohio Central College (BA) |
| వృత్తి |
|
| సంతకం | |
వారెను గమాలియలు హార్డింగు (1865 నవంబరు 2, – 1923 ఆగస్టు 2, ) 29వ యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడు. 1921 నుండి 1923లో మరణించే వరకు ఆయన సేవలందించారు. రిపబ్లికన్ పార్టీ సభ్యుడిగా ఆయన పదవిలో ఉన్నప్పుడు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన సిట్టింగు యుఎస్ అధ్యక్షులలో ఒకరు. ఆయన మరణం తరువాత ఆయన ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసిన అనేక కుంభకోణాలు బయటపడ్డాయి.
రాజకీయ సేవ ఆయనను వేరే చోటికి తీసుకెళ్లినప్పుడు తప్ప, హార్డింగు తన జీవితమంతా గ్రామీణ ఒహియోలో నివసించాడు. యువకుడిగా ఆయన ది మారియను స్టారును కొనుగోలు చేసి దానిని విజయవంతమైన వార్తాపత్రికగా నిర్మించాడు. హార్డింగు 1900 నుండి 1904 వరకు ఒహియో స్టేటు సెనేటులో పనిచేశాడు. రెండు సంవత్సరాలు లెఫ్టినెంటు గవర్నరుగా పనిచేశాడు. 1910లో గవర్నరు పదవికి ఆయన ఓడిపోయారు. కానీ 1914లో యునైటెడు స్టేట్సు సెనేటుకు ఎన్నికయ్యారు—ఆ పదవికి రాష్ట్రం మొదటి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక అది. 1920లో అధ్యక్ష పదవికి రిపబ్లికను నామినేషను కోసం హార్డింగు పోటీ పడ్డాడు. కానీ కన్వెన్షనుకు ముందు ఇది చాలా తక్కువ అవకాశంగా పరిగణించబడింది. ప్రముఖ అభ్యర్థులు మెజారిటీని సాధించలేకపోవడంతో సమావేశం స్తంభించిపోయినప్పుడు హార్డింగుకు మద్దతు పెరిగింది. పదవ బ్యాలెటులో ఆయన నామినేటు అయ్యారు. ఆయన ముందు వరండా ప్రచారాన్ని నిర్వహించారు, ఎక్కువగా మారియనులోనే ఉండి ప్రజలు తన వద్దకు వచ్చేలా చేశారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో యునైటెడు స్టేట్సు ముందు సాధారణ స్థితికి తిరిగి వస్తానని ఆయన వాగ్దానం చేశాడు. డెమొక్రాటికు నామినీ జేమ్సు ఎం. కాక్సును ఘోరమైన విధంగా ఓడించి ఎన్నికైన మొదటి సిట్టింగు సెనేటరు అధ్యక్షుడయ్యాడు.
హార్డింగు తన క్యాబినెటుకు అనేక మంది గౌరవనీయ వ్యక్తులను నియమించాడు. వీరిలో ట్రెజరీలో ఆండ్రూ మెల్లను, కామర్సులో హెర్బర్టు హూవరు, స్టేటు డిపార్ట్మెంటులో చార్లెసు ఎవాన్స్యు హ్యూసు ఉన్నారు. 1921–1922 వాషింగ్టను నావలు కాన్ఫరెన్సుతో ఒక పెద్ద విదేశాంగ విధాన విజయం లభించింది. దీనిలో ప్రపంచంలోని ప్రధాన నావికా శక్తులు ఒక దశాబ్దం పాటు కొనసాగిన నావికా పరిమితుల కార్యక్రమం మీద అంగీకరించాయి. హార్డింగు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి వ్యతిరేకత కారణంగా అరెస్టు చేయబడిన రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేశాడు. 1923లో హార్డింగు పాశ్చాత్య పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో గుండెపోటుతో మరణించాడు. ఆయన తర్వాత ఉపాధ్యక్షుడు క్వాలిస్ కూలిడ్జ్ వచ్చాడు.
చరిత్రలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన అధ్యక్షులలో ఒకరిగా హార్డింగు మరణించాడు. టీపాటు డోం, అలాగే నాన్ బ్రిటనుతో వివాహేతర సంబంధం వంటి కుంభకోణాల తదనంతరం బహిర్గతం కావడం ఆయన ప్రజాదరణను దెబ్బతీసింది. హార్డింగు అంతర్గత కార్యదర్శి ఆల్బర్టు బి. ఫాల్, ఆయన అటార్నీ జనరలు హ్యారీ డాగెర్టీ ఇద్దరూ తరువాత కార్యాలయంలో అవినీతికి పాల్పడ్డారు; ఫాల్ దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు. డాగెర్టీ దోషిగా నిర్ధారించబడలేదు. ఈ విచారణలు హార్డింగు మరణానంతర ఖ్యాతిని బాగా దెబ్బతీశాయి. పదవీకాలం తర్వాత దశాబ్దాలలో యు.ఎస్. అధ్యక్షుల చారిత్రక ర్యాంకింగులలో, హార్డింగు తరచుగా చెత్తగా రేటు చేయబడ్డాడు. తరువాతి దశాబ్దాలలో కొంతమంది చరిత్రకారులు పదవిలో హార్డింగు చారిత్రక రికార్డును తిరిగి అంచనా వేయడం ప్రారంభించారు.
ప్రారంభ జీవితం - కెరీరు
[మార్చు]బాల్యం - విద్య
[మార్చు]
వారెను హార్డింగు 1865 నవంబరు 2న “ బ్లూమింగు గ్రోవు, ఒహియో “లో జన్మించాడు.[1] చిన్న పిల్లవాడిగా "విన్నీ" అనే మారుపేరుతో జార్జి ట్రియాను హార్డింగు (సాధారణంగా ట్రయాను అని పిలుస్తారు), ఫోబు ఎలిజబెతు (నీ డికర్సను) హార్డింగులకు జన్మించిన ఎనిమిది మంది పిల్లలలో పెద్దవాడు.[1] ఫోబు రాష్ట్ర లైసెన్సు పొందిన మిడ్వైఫు. ట్రయాను మౌంటు గిలియడు సమీపంలో వ్యవసాయం చేసి పాఠశాలలో బోధించాడు. అప్రెంటిసుషిపు, అధ్యయనం, ఒక సంవత్సరం వైద్య పాఠశాలలో ట్రయాను వైద్యుడయ్యాడు. ఒక చిన్న ప్రాక్టీసును ప్రారంభించాడు.[2] అమెరికాలో హార్డింగు మొదటి పూర్వీకుడు రిచర్డు హార్డింగు ఆయన 1624లో ఇంగ్లాండ్ నుండి మసాచుసెట్సు బేకి వచ్చాడు.[3] హార్డింగుకు వేల్సు స్కాట్లాండు నుండి కూడా పూర్వీకులు ఉన్నారు.[4] ఆయన తల్లి సంబంధ పూర్వీకులలో కొందరు డచ్చు వారు వీరిలో సంపన్న వాన్ కిర్కు కుటుంబం కూడా ఉన్నారు.[5]
బ్లూమింగు గ్రోవులోని ఒక రాజకీయ ప్రత్యర్థి ద్వారా హార్డింగు ముత్తాతలలో ఒకరు ఆఫ్రికను అమెరికను అని పుకారు వచ్చింది.[6] ఆయన ముత్తాత అమోసు హార్డింగు కుటుంబంలో దొంగతనం చేసి పట్టుబడిన ఒక దొంగ ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం, దోపిడీ చేయడానికి చేసిన ప్రయత్నంలో పుకారు ప్రారంభించాడని పేర్కొన్నాడు.[7] 2015లో హార్డింగు వారసుల జన్యు పరీక్ష 95% కంటే ఎక్కువ కచ్చితత్వంతో ఆయనకు నాలుగు తరాల వరకు సబ్-సహారా ఆఫ్రికను పూర్వీకులు లేరని నిర్ధారించింది.[8][9]
1870లో నిర్మూలనవాదులు అయిన హార్డింగు కుటుంబం[9] కాలెడోనియాకి వెళ్లారు. అక్కడ ట్రయాను స్థానిక వారపత్రిక అయిన ది ఆర్గస్ను కొనుగోలు చేశాడు. ది ఆర్గస్లో హార్డింగు 11 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి వార్తాపత్రిక వ్యాపారం ప్రాథమికాలను నేర్చుకున్నాడు.[10] 1879 చివరలో 14 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన ఐబీరియా లోని తన తండ్రి అల్మా మేటరు—ఒహియో సెంట్రలు కాలేజులో చేరాడు—అక్కడ ఆయన ఒక ప్రవీణ్యత కలిగిన విద్యార్థిగా నిరూపించుకున్నాడు. ఒహియో సెంట్రలులో వారి చివరి సంవత్సరంలో ఆయన ఒక స్నేహితుడుతో కలిసి "ఐబీరియా స్పెక్టేటరు" అనే చిన్న వార్తాపత్రికను ప్రచురించారు. ఇది కళాశాల, పట్టణం రెండింటినీ ఆకర్షించే ఉద్దేశంతో ఉంది. ఆయన చివరి సంవత్సరంలో హార్డింగు కుటుంబం కాలెడోనియా నుండి మారియనుకి దాదాపు 6 మైళ్లు (10 కి.మీ.)కి తరలివెళ్లారు. ఆయన 1882లో పట్టభద్రుడయ్యాక ఆయన అక్కడ వారితో చేరాడు.[11]
1883 మే 6న హార్డింగు మారియనులోని ఫ్రీ బాప్టిస్టు చర్చిలో చేరాడు. తరువాత ఆయన అక్కడ 25 సంవత్సరాలు ట్రస్టీగా పనిచేశాడు. ఆయన మరణించే వరకు దాని సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.[12]: 6 సమాజం నార్తర్నుతో విలీనం చేయబడి 1911లో బాప్టిస్టు కన్వెన్షను ప్రారంభించబడింది[12]: 4 1912లో ట్రినిటీ బాప్టిస్టు చర్చిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.[12]: 7
సంపాదకుడు
[మార్చు]హార్డింగు యవ్వనంలో యుఎస్ జనాభాలో ఎక్కువ మంది ఇప్పటికీ పొలాలలో, చిన్న పట్టణాలలో నివసించేవారు. హార్డింగు తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం గ్రామీణ మధ్య ఒహియోలోని ఒక చిన్న నగరమైన మారియనులో గడిపాడు. దానితో దగ్గరి సంబంధం ఏర్పరచుకున్నాడు. ఆయన ఉన్నత పదవికి ఎదిగినప్పుడు ఆయన మారియను, దాని జీవన విధానం పట్ల తనకున్న ప్రేమను స్పష్టంగా వ్యక్తం చేశాడు. ఇతర చోట్ల విజయాన్ని ఆస్వాదించిన అనేక మంది యువ మారియోనైట్ల గురించి చెబుతూ ఒకప్పుడు "పాఠశాల గర్వం" అయిన వ్యక్తి, వెనుకబడి ఉండి కాపలాదారుగా మారిన వ్యక్తి "చాలా సంతోషకరమైన వ్యక్తి" అని సూచించాడు.[13]
గ్రాడ్యుయేటు అయిన తర్వాత హార్డింగు ఉపాధ్యాయుడిగా, భీమాదారుడిగా పనిచేశాడు. న్యాయశాస్త్రం అధ్యయనం చేయడానికి కొంతకాలం ప్రయత్నించాడు. ఆ తరువాత ఆయన ఇతరులతో కలిసి $300 (equivalent to $10,100 in 2024) సేకరించి విఫలమవుతున్న వార్తాపత్రిక ది మారియను స్టారును కొనుగోలు చేశాడు. ఈ వార్తాపత్రిక అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరంలోని మూడు పత్రికలలో అత్యంత బలహీనమైన ఏకైక దినపత్రిక. 18 ఏళ్ల హార్డింగు 1884 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షనుకు హాజరు కావడానికి ఆ పత్రికతో పాటు వచ్చిన రైల్రోడు పాసును ఉపయోగించాడు. అక్కడ ఆయన బాగా తెలిసిన జర్నలిస్టులతో కలిసి గడిపాడు. అధ్యక్ష అభ్యర్థి, మాజీ సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేటు జేమ్సు జి. బ్లెయినుకు మద్దతు ఇచ్చాడు. హార్డింగ్ చికాగో నుండి తిరిగి వచ్చినప్పుడు షెరీఫు ఆ పత్రికను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడని తెలుసుకున్నాడు.[14] ఎన్నికల ప్రచారంలో హార్డింగు మారియను డెమోక్రటికు మిర్రరు కోసం పనిచేశాడు. ఎన్నికలో గెలిచిన డెమోక్రటికు అధ్యక్ష అభ్యర్థి న్యూయార్కు గవర్నరు గ్రోవరు క్లీవుల్యాండును ప్రశంసించాల్సి రావడం పట్ల కోపంగా ఉన్నాడు.[15] తరువాత తన తండ్రి ఆర్థిక సహాయంతో హార్డింగు ఆ పత్రిక యాజమాన్యాన్ని పొందాడు.[14] ఫ్ 1880ల చివరి సంవత్సరాల్లో, హార్డింగ్ స్టార్ను నిర్మించాడు. మారియను నగరం రిపబ్లికనుకు ఓటు వేసే ధోరణిని కలిగి ఉంది (ఒహియో చేసినట్లుగానే) కానీ మారియను కౌంటీ డెమోక్రటికుగా ఉంది. దీని ప్రకారం హార్డింగు ఒక సంపాదకీయ వైఖరిని అవలంబించాడు. దినపత్రిక స్టారుని నిష్పక్షపాతంగా ప్రకటించి మధ్యస్తంగా రిపబ్లికను అయిన వారపు ఎడిషనును ప్రసారం చేశాడు. ఈ విధానం ప్రకటనదారులను ఆకర్షించింది. పట్టణంలోని రిపబ్లికను వారపత్రికను వ్యాపారం నుండి తొలగించింది. ఆయన జీవిత చరిత్ర రచయిత ఆండ్రూ సింక్లైరు ప్రకారం:
స్టార్ తో హార్డింగ్ విజయం ఖచ్చితంగా హోరాషియో అల్జరు నమూనాలో ఉంది. ఆయన ఏమీ లేకుండా ప్రారంభించాడు. పని చేయడం, ఆపడం, బుకాయించడం, చెల్లింపులను నిలిపివేయడం, వేతనాలను తిరిగి తీసుకోవడం, ప్రగల్భాలు పలకడం, మోసపూరితంగా వ్యవహరించడం ద్వారా, ఆయన చనిపోతున్న గుడ్డను శక్తివంతమైన చిన్న-పట్టణ వార్తాపత్రికగా మార్చాడు. ఆయన విజయంలో ఎక్కువ భాగం ఆయన అందం, స్నేహశీలత, ఉత్సాహం, పట్టుదలతో ముడిపడి ఉంది. కానీ ఆయన అదృష్టవంతుడు కూడా. మాకియవెల్లి ఒకసారి ఎత్తి చూపినట్లుగా తెలివితేటలు మనిషిని చాలా దూరం తీసుకెళ్తాయి. కానీ ఆయన అదృష్టం లేకుండా ఉండలేడు.[16]
మారియను జనాభా 1880లో 4,000 నుండి 1890లో రెండింతలకు, 1900 నాటికి 12,000కి పెరిగింది. ఈ పెరుగుదల స్టారుకు సహాయపడింది. హార్డింగు నగరాన్ని ప్రోత్సహించడానికి తన వంతు కృషి చేశాడు. అనేక స్థానిక సంస్థలలో స్టాకులను కొనుగోలు చేశాడు. వీటిలో కొన్ని చెడుగా మారాయి, కానీ ఆయన సాధారణంగా పెట్టుబడిదారుడిగా విజయవంతమయ్యాడు.1923లో $8,50,000 ఎస్టేటును విడిచిపెట్టాడు (2013లో $15.69 మిలియన్లకు సమానం).[17] హార్డింగ్ జీవిత చరిత్ర రచయిత జాన్ డీను ప్రకారం, హార్డింగు "పౌర ప్రభావవంతమైన ఒక కార్యకర్త, ఆయన తన సంపాదకీయ పేజీని పట్టణంలోని అన్ని ప్రజా వ్యవహారాలలో సమర్థవంతంగా తన ముక్కును, ఉలిక్కిపడే స్వరాన్ని ఉంచుకోవడానికి ఉపయోగించాడు".[18] ఈ రోజు వరకు, పూర్తి సమయం జర్నలిజం అనుభవం ఉన్న ఏకైక యుఎస్ అధ్యక్షుడు హార్డింగు.[14] ఆయన గవర్నరు జోసెఫు బి. ఫోరేకరుకి తీవ్రమైన మద్దతుదారుడు అయ్యాడు. రిపబ్లికను.[19]
హార్డింగు మొదట ఫ్లోరెన్సు క్లింగును స్థానిక బ్యాంకరు, డెవలపరు కుమార్తెగా తెలుసుకున్నాడు. అమోసు క్లింగు తన ఇష్టానుసారం పనిచేయడానికి అలవాటు పడిన వ్యక్తి. కానీ హార్డింగు పత్రికలలో ఆయన మీద నిరంతరం దాడి చేశాడు. అమోసు తన కుమార్తె ఫ్లోరెన్సును తన అన్ని వ్యవహారాల్లోనూ ఇరికించాడు. ఆమె నడవగలిగినప్పటి నుండి ఆమెను పనికి తీసుకెళ్ళాడు. ఆమె తండ్రిలాగే మొండి పట్టుదలగలకలిగిన మహిళ. ఫ్లోరెన్సు సంగీత కళాశాల నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత తండ్రితో గొడవ పడింది.[a] ఆమె పీటు డెవోల్ఫుతో పారిపోయి తరువాత డెవోల్ఫు లేకుండా మార్షలు అనే శిశువుతో మారియనుకు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత అమోసు ఆ అబ్బాయిని పెంచడానికి అంగీకరించాడు. కానీ పియానో టీచరుగా జీవనం సాగించే ఫ్లోరెన్సుకు మద్దతు ఇవ్వలేదు. ఆమె విద్యార్థులలో ఒకరు హార్డింగు సోదరి ఛారిటీ. 1886 నాటికి ఫ్లోరెన్సు క్లింగుతో విడిపోయింది. ఆమె, హార్డింగు ప్రేమలో ఉన్నారు. అయినప్పటికీ ఎవరు ఎవరిని అనుసరిస్తున్నారో కచ్చితంగా తెలియదు.[20][21]
చివరి మ్యాచు క్లింగుల మధ్య సంధిని తుడిచిపెట్టింది. హార్డింగులు ఆఫ్రికను అమెరికను రక్తం కలిగి ఉన్నారని అమోసు నమ్మాడు. అమోసు హార్డింగు సంపాదకీయ వైఖరులతో కూడా బాధపడి హార్డింగు నల్లజాతి వారసత్వం గురించి పుకార్లను వ్యాప్తి చేయడం ప్రారంభించాడు. స్థానిక వ్యాపారవేత్తలు హార్డింగు వ్యాపార ప్రయోజనాలను బహిష్కరించమని ప్రోత్సహించాడు.[9] హార్డింగు క్లింగు చేస్తున్న పనిని తెలుసుకున్నప్పుడు ఆయన క్లింగును " ఆయన ఆపకపోతే తారును కొడతానని" హెచ్చరించాడు.[b][22]
హార్డింగులు 1891 జూలై 8 న [23]న మారియనులోని మౌంటు వెర్నాను అవెన్యూలోని వారి కొత్త ఇంట్లో వివాహం చేసుకున్నారు. దీనిని వారు క్వీను అన్నే శైలిలో కలిసి రూపొందించారు.[24] ఈ వివాహంలో పిల్లలు పుట్టలేదు.[25] హార్డింగు ది న్యూయార్కు సన్ సీరియలులోని ఒక పాత్ర సూచిద్తూ తన భార్యను ఆప్యాయంగా "ది డచెసు" ( ఆమె "ది డ్యూక్" వారి డబ్బును నిశితంగా గమనించిం)అని పిలిచాడు.[26]
ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు తన భర్త కెరీరులో, స్టారులో రాజకీయాలలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత కూడా లోతుగా పాలుపంచుకుంది.[20] ఆమె తండ్రి దృఢ సంకల్పం, వ్యాపార జ్ఞానాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఆమె స్టారును ఒక పత్రిక ప్రసరణ విభాగాన్ని ఆమె కఠినంగా నిర్వహించడం ద్వారా లాభదాయకమైన సంస్థగా మార్చింది.[27] హార్డింగు ఒంటరిగా సాధించగల దానికంటే ఎక్కువ సాధించడంలో ఆమెకు సహాయపడింది; ఆమె ఆయనను వైట్ హౌసు వరకు నెట్టివేసిందని కొందరు సూచించారు.[28]
రాజకీయాలలో ప్రారంభం
[మార్చు]స్టారు కొనుగోలు చేసిన వెంటనే హార్డింగు రాజకీయాల మీద దృష్టి సారించాడు. 1885లో గవర్నరు పదవికి తన మొదటి విజయవంతమైన ప్రయత్నంలో ఫోరాకరుకు మద్దతు ఇచ్చాడు. రాష్ట్ర రాజకీయాల మీద నియంత్రణ కోసం సెనేటరు జాన్ షెర్మాను వంటి పాత ఒహియో రిపబ్లికన్లను సవాలు చేసిన యుద్ధ తరంలో ఫోరాకరు భాగం. ఎల్లప్పుడూ పార్టీ విధేయుడైన హార్డింగు, ఒహియో రిపబ్లికను రాజకీయాల సంక్లిష్టమైన అంతర్గత యుద్ధంలో ఫోరాకరుకు మద్దతు ఇచ్చాడు. రెండు పార్టీల వ్యవస్థకి అవసరమైన విధంగా డెమొక్రాట్లను సహించడానికి హార్డింగు సిద్ధంగా ఉన్నాడు. కానీ రిపబ్లికను పార్టీని మూడవ పార్టీ ఉద్యమాలలో చేరడానికి అడ్డుపడిన వారి పట్ల ఆయనకు తృణాభిప్రాయం మాత్రమే ఉంది.[29] ఆయన 1888లో 22 సంవత్సరాల వయస్సులో మారియను కౌంటీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ రిపబ్లికను రాష్ట్ర సమావేశంకు ప్రతినిధిగా ఉన్నాడు. అధ్యక్షుడు అయ్యే వరకు చాలా సంవత్సరాలలో ప్రతినిధిగా ఎన్నికయ్యాడు.[30]
సంపాదకుడిగా హార్డింగు విజయం ఆయన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసింది. 1889 (ఆయనకు 23 ఏళ్ల వయసు ఉన్నప్పుడు) 1901 మధ్య ఐదుసార్లు సింక్లెయిరు "అలసట, అతిగా ఒత్తిడి, నాడీ వ్యాధులు" అని వర్ణించిన కారణాల వల్ల అతను బాటిలు క్రీకు శానిటోరియంలో గడిపాడు.[31] డీను ఈ సందర్శనలను 1923లో హార్డింగును చంపిన గుండె జబ్బు ప్రారంభ సంఘటనలతో ముడిపెడతాడు. 1894లో మారియను నుండి అలాంటి ఒక గైర్హాజరీ సమయంలో స్టారు వ్యాపార నిర్వాహకుడు రాజీనామా చేశాడు. ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు ఆయన స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. ఆమె తన భర్తకు వ్యాపారపరంగా స్టారులో అగ్ర సహాయకురాలిగా మారింది. 1915లో హార్డింగ్సు వాషింగ్టనుకు వెళ్లే వరకు ఆమె తన పాత్రను కొనసాగించింది. ఆమె సామర్థ్యం హార్డింగు ప్రసంగాలు చేయడానికి ప్రయాణించడానికి అనుమతించింది - ఆయన వివాహం తర్వాత ఉచిత రైల్రోడు పాసును ఉపయోగించడం బాగా పెరిగింది.[32] ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు కఠినమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను పాటించాడు.[27] హార్డింగు గురించి ఇలా రాశాడు. "ఆయన నా మాట వింటే బాగా చేస్తాడు విననప్పుడు పేలవంగా చేస్తాడు."[33]
1892లో హార్డింగు వాషింగ్టనుకు వెళ్లాడు అక్కడ ఆయన డెమోక్రటికు నెబ్రాస్కా కాంగ్రెసు సభ్యుడు విలియం జెన్నింగ్సు బ్రయానును కలిశాడు. హౌసు ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్సు అంతస్తులో "బాయ్ ఓరేటరు ఆఫ్ ది ప్లాటు" ప్రసంగాన్ని విన్నాడు. హార్డింగు 1893లో చికాగో కొలంబియను ఎక్స్పోజిషనుకి వెళ్లాడు. రెండు సందర్శనలలో ఫ్లోరెన్సు లేకుండానే ప్రయాణం జరిగింది. మారియను కౌంటీ కార్యాలయాలను డెమొక్రాట్లు సాధారణంగా గెలుచుకున్నారు; 1895లో హార్డింగు ఆడిటరు పదవికి పోటీ చేసినప్పుడు ఆయన ఓడిపోయాడు. కానీ ఊహించిన దానికంటే బాగా రాణించాడు. మరుసటి సంవత్సరం రిపబ్లికను అధ్యక్ష అభ్యర్థి ఆ రాష్ట్ర మాజీ గవర్నరు విలియం మెకిన్లీ ప్రచారంలో భాగంగా ఒహియో అంతటా ప్రసంగించిన అనేక మంది వక్తలలో హార్డింగు ఒకరు. డీన్ ప్రకారం "మెకిన్లీ కోసం పనిచేస్తున్నప్పుడు [హార్డింగు] ఒహియో ద్వారా తనకంటూ ఒక పేరు సంపాదించుకోవడం ప్రారంభించాడు".[32]
ఎదుర్కొంటున్న రాజకీయ నాయకుడు (1897–1919)
[మార్చు]రాష్ట్ర సెనేటరు
[మార్చు]
హార్డింగు మళ్ళీ ఎన్నిక పదవికి ప్రయత్నించాలని కోరుకున్నాడు. ఫోరాకరు (అప్పటికి యుఎస్ సెనేటరు) దీర్ఘకాల ఆరాధకుడు అయినప్పటికీ ఆయన రాష్ట్రంలోని ఇతర యుఎస్ సెనేటరు, మెకిన్లీ రాజకీయ నిర్వాహకుడు. రిపబ్లికను నేషనలు కమిటీ (ఆర్ఎన్సి) ఛైర్మను మార్కు హన్నా నేతృత్వంలోని పార్టీ వర్గంతో మంచి సంబంధాలను కొనసాగించడంలో జాగ్రత్తగా ఉన్నాడు. ఫోరాకరు హన్నా ఇద్దరూ 1899లో రాష్ట్ర సెనేటు కోసం హార్డింగుకు మద్దతు ఇచ్చారు; ఆయన రిపబ్లికను నామినేషను పొందాడు. రెండు సంవత్సరాల కాలానికి సులభంగా ఎన్నికయ్యాడు.[34]
హార్డింగు తన నాలుగు సంవత్సరాలను రాష్ట్ర సెనేటరుగా రాజకీయంగా తెలియని వ్యక్తిగా ప్రారంభించి; ఒహియో రిపబ్లికను పార్టీలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన వ్యక్తులలో ఒకరిగా ముగించాడు. ఆయన ఎల్లప్పుడూ ప్రశాంతంగా కనిపిస్తూ వినయాన్ని ప్రదర్శించాడు. ఆయన రాజకీయ ఎదుగుదలలో తోటి రిపబ్లికన్లతో విభేదించినప్పటికీ ఆయన వారిని ఇష్టపడ్డాడు. శాసనసభా నాయకులు క్లిష్ట సమస్యల మీద ఆయన సంప్రదించారు.[35] ఆ సమయంలో ఒహియోలోని రాష్ట్ర సెనేటర్లు ఒకే పదవీకాలం పనిచేయడం సాధారణం కానీ హార్డింగు 1901లో తిరిగి నామినేషను పొందాడు. సెప్టెంబరులో మెకిన్లీ హత్య తర్వాత (ఆయన తర్వాత వైసు ప్రెసిడెంటు థియోడర్ రూజ్వెల్ట్ వచ్చాడు) ఒహియోలో రాజకీయాల పట్ల చాలా ఆకలి తాత్కాలికంగా తగ్గిపోయింది. నవంబరులో హార్డింగు రెండవసారి గెలిచాడు. ఆయన విజయ ఆధిక్యాన్ని 3,563 ఓట్లకు రెట్టింపు చేశాడు.[36]
ఈ కాలంలో హార్డింగు ఫ్రీమేసను అయ్యాడు. 1901లో ఆయన మారియను లాడ్జి నంబరు 7లో దీక్ష పొందాడు.[37][38] తన కాలంలోని చాలా మంది రాజకీయ నాయకుల మాదిరిగానే హార్డింగు కూడా రాజకీయ ప్రయోజనాలను తిరిగి చెల్లించడానికి పోషణ, లంచగొండితనం ఉపయోగించబడుతుందని అంగీకరించాడు. ఒహియో స్కూలు ఫర్ ది బ్లైండులో తన సోదరి మేరీని (చట్టబద్ధంగా అంధురాలు) ఉపాధ్యాయురాలిగా నియమించడానికి ఆయన ఏర్పాటు చేశాడు. అయినప్పటికీ మెరుగైన అర్హత కలిగిన అభ్యర్థులు ఉన్నారు. మరొక వ్యాపారంలో ఆయన వారికి, వారి కుటుంబానికి ఉచిత రైల్వే పాసులకు బదులుగా తన వార్తాపత్రికలో ప్రచారం ఇచ్చాడు. సింక్లైరు అభిప్రాయం ప్రకారం "పదవి లేదా కార్యాలయ ప్రయోజనాలను అంగీకరించడంలో ఏదైనా నిజాయితీ లేదని హార్డింగు ఎప్పుడైనా భావించాడా అనేది సందేహమే. హన్నా రోజులలో పార్టీ సేవకు పోషణ, సహాయాలు సాధారణ బహుమతిగా అనిపించాయి."[39]
సెనేటరుగా హార్డింగు ప్రారంభ ఎన్నిక తర్వాత ఆయన హ్యారీ ఎం. డాగెర్టీని కలిశాడు. ఆయన తన రాజకీయ జీవితంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించేవాడు. 1890ల ప్రారంభంలో రాష్ట్ర ప్రతినిధుల సభలో రెండుసార్లు పనిచేసిన శాశ్వత అభ్యర్థి, డాగెర్టీ రాష్ట్ర రాజధాని కొలంబసులో రాజకీయ ఫిక్సరు. లాబీయిస్టుగా మారారు. హార్డింగుతో మొదటిసారి సమావేశమై మాట్లాడిన తర్వాత డాగెర్టీ ఇలా వ్యాఖ్యానించాడు. "గీ, ఆయనను అంత గొప్పగా కనిపించే అధ్యక్షుడిని చేస్తాడు."[40]
ఒహియో రాష్ట్ర నాయకుడు
[మార్చు]
1903 ప్రారంభంలో ప్రముఖ అభ్యర్థి, కాంగ్రెసు సభ్యుడు చార్లెసు డబ్ల్యూ. ఎఫ్. డికు ఉపసంహరించుకోవడంతో, ఒహియో గవర్నరు పదవికి పోటీ చేస్తానని హార్డింగు ప్రకటించాడు. ప్రగతిశీల యుగం ప్రారంభం కావడంతో, రాజకీయ ప్రయోజనాల వ్యాపారం, కాక్సు వంటి ఉన్నతాధికారుల మీద ప్రజలు అస్పష్టమైన అభిప్రాయాన్ని తీసుకోవడం ప్రారంభించారు. దీని ప్రకారం, వారు మెకిన్లీ స్నేహితుడు అయిన క్లీవ్ల్యాండు బ్యాంకరు మైరాను టి. హెరికును పోటీ చేయమని ఒప్పించారు. క్లీవుల్యాండు మేయరు టాం ఎల్. జాన్సనును సంస్కరించే అవకాశం ఉన్న డెమొక్రాటికు అభ్యర్థి నుండి ఓట్లను తీసివేయడానికి హెరికు కూడా మంచి స్థానంలో ఉన్నాడు. గవర్నరు నామినేషనులో తక్కువ అవకాశం ఉన్నందున హార్డింగు లెఫ్టినెంటు గవర్నరుగా నామినేషను కోరాడు మరియు హెరికు హార్డింగు ఇద్దరూ ప్రశంసల ద్వారా నామినేటు చేయబడ్డారు. [41] ఫోరాకరు, హన్నా (1904 ఫిబ్రవరిలో టైఫాయిడు జ్వరంతో మరణించారు) ఇద్దరూ ఫోర్-హెచ్ టికెటు అని పిలువబడే దాని కోసం ప్రచారం చేశారు. హెర్రికు హార్డింగు అఖండమైన ఓట్లతో గెలిచారు.[42]
ఆయన హార్డింగు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత, హెర్రికు తీసుకున్న అనాలోచిత నిర్ణయాలు కీలకమైన రిపబ్లికను నియోజకవర్గాలను ఆయనకు వ్యతిరేకంగా మార్చాయి. వ్యవసాయ కళాశాల స్థాపనను వ్యతిరేకించడం ద్వారా రైతులను దూరం చేశాయి.[42] మరోవైపు, సింక్లైరు ప్రకారం, "హార్డింగుకు పెద్దగా పని లేదు. ఆయ దానిని చాలా బాగా చేసాడు".[43] రాష్ట్ర సెనేటుకు అధ్యక్షత వహించే ఆయన బాధ్యత ఆయన పెరుగుతున్న రాజకీయ పరిచయాల నెట్వర్కును పెంచడానికి అనుమతించింది.[43] హార్డింగు, ఇతరులు 1905లో విజయవంతమైన గవర్నరు పరుగును ఊహించారు. కానీ హెరికు పక్కన నిలబడటానికి నిరాకరించారు. 1905 ప్రారంభంలో హార్డింగు గవర్నరుగా నామినేషను ఇస్తే అంగీకరిస్తానని ప్రకటించాడు. కానీ కాక్సు, ఫోరాకరు, డిక్ (సెనేట్లో హన్నా స్థానంలో) వంటి నాయకుల కోపాన్ని ఎదుర్కొని 1905లో తాను ఏ పదవిని కోరుకోనని ప్రకటించాడు. హెర్రికు ఓడిపోయాడు. కానీ ఆయన కొత్త సహచరుడు ఆండ్రూ ఎల్. హారిసు ఎన్నికయ్యారు. డెమొక్రాటు జాన్ ఎం. ప్యాటిసను మరణంతో ఐదు నెలల పదవి తర్వాత గవర్నరుగా విజయం సాధించారు. ఒక రిపబ్లికను అధికారి హార్డింగుకు ఇలా వ్రాశాడు, "డిక్ మిమ్మల్ని లెఫ్టినెంటు గవర్నరు. పదవికి పోటీ చేయనివ్వకపోవడానికి మీరు చింతిస్తున్నారా?"[44]

అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకోవడంలో సహాయం చేయడంతో పాటు 1908లో ఒహియో ఓటర్లు ఫోరేకరును తిరిగి ఎన్నుకోవాలా వద్దా అని నిర్ణయించే శాసనసభ్యులను ఎన్నుకోవాలి. సెనేటరు బ్రౌన్సువిల్లే వ్యవహారం మీద అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్టు తో గొడవ పడ్డారు. ఫోరేకరు గెలిచే అవకాశం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ఆయన రూజ్వెల్టు ఎంపిక చేసిన వారసుడు అయిన తన తోటి సిన్సినాటియను, సెక్రటరీ ఆఫ్ వార్ విలియం హోవార్డ్ టాఫ్ట్కు వ్యతిరేకంగా రిపబ్లికను అధ్యక్ష నామినేషను కోసం ప్రయత్నించాడు.[45] 1908 జనవరి 6న హార్డింగు స్టారు ఫోరేకరును ఆమోదించాడు. మనస్సాక్షికి సంబంధించిన విషయం మీద సెనేటరు కెరీరును నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించినందుకు రూజ్వెల్ట్ను మందలించాడు. జనవరి 22న స్టారులోని హార్డింగు తన మార్గాన్ని మార్చుకుని, ఫోరాకరు ఓడిపోయినట్లు టాఫ్టు తరపున ప్రకటించాడు.[46] సింక్లైరు అభిప్రాయం ప్రకారం హార్డింగు టాఫ్టుగా మారడం "... ఆయన వెలుగును చూసినందున కాదు, కానీ అతను వేడిని అనుభవించినందున".[47] టాఫ్ట్పైకి దూకడం బ్యాండ్వాగను హార్డింగు తన పోషకుడి విపత్తు నుండి బయటపడటానికి అనుమతించింది - ఫోరాకరు అధ్యక్ష నామినేషనును పొందలేకపోయాడు. సెనేటరుగా మూడవసారి ఓడిపోయాడు. హార్డింగు కెరీరును కాపాడటంలో కూడా సహాయపడింది. ఆయన ఇప్పుడు ఒహియో రిపబ్లికను పార్టీని నియంత్రించే మరింత ప్రగతిశీల శక్తులతో ప్రజాదరణ పొంది వారికి సహాయం చేశాడు.[48]
హార్డింగు 1910 రిపబ్లికను గవర్నరు నామినేషనును కోరి గెలుచుకుంది. ఆ సమయంలో పార్టీ ప్రగతిశీల, సాంప్రదాయిక విభాగాల మధ్య లోతుగా విభజించబడి ఐక్య డెమొక్రాట్లను ఓడించలేకపోయింది; ఆ ఎన్నికలలో ఆయన ప్రస్తుత జడ్సను హార్మోను చేతిలో ఓడిపోయారు.[49] హ్యారీ డాగెర్టీ హార్డింగు ప్రచారాన్ని నిర్వహించారు. కానీ ఓడిపోయిన అభ్యర్థి తన మీద ఓటమిని ఉంచుకోలేదు. వారి మధ్య పెరుగుతున్న విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ అధ్యక్షుడు టాఫ్టు, మాజీ అధ్యక్షుడు రూజ్వెల్టు ఇద్దరూ హార్డింగు కోసం ప్రచారం చేయడానికి ఒహియోకు వచ్చారు. కానీ వారి గొడవలు రిపబ్లికను పార్టీని చీల్చాయి. హార్డింగు ఓటమిని నిర్ధారించడంలో సహాయపడ్డాయి.[50]
పార్టీ చీలిక పెరిగింది. 1912లో టాఫ్టు, రూజ్వెల్టు రిపబ్లికను నామినేషను కోసం ప్రత్యర్థులుగా ఉన్నారు. 1912 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షను తీవ్రంగా విభజించబడింది. టాఫ్టు అభ్యర్థన మేరకు, హార్డింగు అధ్యక్షుడిని నామినేటు చేస్తూ ప్రసంగించారు. కానీ కోపంగా ఉన్న ప్రతినిధులు హార్డింగు ప్రసంగాన్ని అంగీకరించలేదు. టాఫ్టును తిరిగి నామినేటు చేశారు కానీ రూజ్వెల్టు మద్దతుదారులు పార్టీని ఓడించారు. నమ్మకమైన రిపబ్లికనుగా హార్డింగు టాఫ్టుకు మద్దతు ఇచ్చారు. రిపబ్లికను ఓటు పార్టీ అధికారిక అభ్యర్థి టాఫ్టు, ప్రోగ్రెసివు పార్టీ లేబులు కింద పోటీ చేస్తున్న రూజ్వెల్టు మధ్య విభజించబడింది. దీని వలన డెమోక్రటికు అభ్యర్థి, న్యూజెర్సీ గవర్నరు వుడ్రో విల్సన్ ఎన్నికయ్యారు.[51]
యు.ఎస్. సెనేటర్
[మార్చు]1914 ఎన్నిక
[మార్చు]కాంగ్రెసు సభ్యుడు థియోడరు బర్టను 1909లో ఫోరాకరు స్థానంలో రాష్ట్ర శాసనసభ ద్వారా సెనేటరుగా ఎన్నికయ్యారు. 1914 ఎన్నికలలో తాను రెండవసారి పోటీ చేస్తానని ప్రకటించారు. ఈ సమయానికి యునైటెడు స్టేట్సు రాజ్యాంగానికి పదిహేడవ సవరణ ఆమోదించబడింది. ఇది ప్రజలకు సెనేటర్లను ఎన్నుకునే హక్కును ఇచ్చింది మరియు ఒహియో ప్రాథమిక ఎన్నికలను ఏర్పాటు చేసింది. ఫోరాకరు, మాజీ కాంగ్రెసు సభ్యుడు రాల్ఫు డి. కోలు కూడా రిపబ్లికను ప్రైమరీలోకి ప్రవేశించారు. బర్టను ఉపసంహరించుకున్నప్పుడు. ఫోరాకరు అభిమాని అయ్యాడు. కానీ ఆయన ఓల్డు గార్డు రిపబ్లికనిజం పాతదిగా భావించబడింది. హార్డింగు రేసులోకి ప్రవేశించమని కోరారు. హార్డింగును పోటీకి ఒప్పించినందుకు డాగెర్టీ తన పేరును ప్రకటించుకున్నాడు: "నేను అతన్ని దుంగ మీద ఎండ కాస్తున్న తాబేలులాగా కనుగొన్నాను. నేను ఆయనను నీటిలోకి నెట్టాను."[52] హార్డింగు జీవిత చరిత్ర రచయిత రాండోల్ఫు డౌన్సు ప్రకారం "ఆయన దేవదూతల ప్రశంసలను గెలుచుకునేంత తీపి మరియు తేలికైన ప్రచారాన్ని నిర్వహించాడు. ఇది డెమొక్రాట్లను తప్ప మరెవరినీ కించపరచకూడదని లెక్కించబడింది."[53] హార్డింగు ఫోరాకరు మీద దాడి చేయనప్పటికీ ఆయన మద్దతుదారులకు అలాంటి సందేహాలు లేవు. హార్డింగు ఫోరాకరు మీద 12,000 ఓట్ల తేడాతో ప్రైమరీని గెలుచుకున్నాడు.[54]
ది మెనాస్ చదివి డోప్ పొందండి,
పోల్స్కు వెళ్లి పోప్ను ఓడించండి.
హార్డింగు సాధారణ ఎన్నికలు ప్రత్యర్థి ఒహియో అటార్నీ జనరలు తిమోతి హొగను గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా రోమను కాథలిక్కుల మీద పక్షపాతం ఉన్నప్పటికీ ఆయన రాష్ట్రవ్యాప్త పదవికి ఎదిగారు. 1914లో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభం. ఒహియో నుండి కాథలిక్ సెనేటర్ వచ్చే అవకాశం నేటివిస్టు సెంటిమెంటును పెంచింది. ది మెనాసు, ది డిఫెండరు వంటి పేర్లతో కూడిన ప్రచార పత్రాలలో ఒహియోను నియంత్రించడానికి పోపు 15 బెనెడిక్టు నేతృత్వంలోని నైట్సు ఆఫ్ కొలంబసు ద్వారా ఒక కుట్రలో హొగను అగ్రగామి అని హెచ్చరికలు ఉన్నాయి. హార్డింగు ఈ విషయంలో లేదా ఇతర అంశాల మీద హోగను (పాత స్నేహితుడు) పై దాడి చేయలేదు. కానీ ఆయన తన ప్రత్యర్థి పట్ల స్థానిక ద్వేషాన్ని ఖండించలేదు. [56][57]
హార్డింగు ప్రచార శైలి ఆయనకు సహాయపడింది; [57] 1914 శరదృతువు ప్రచారంలో అభ్యర్థి స్టంపు ప్రసంగం "అసహనకరమైన అధిక ధ్వనించే వాగ్వివాదాలు, దేశభక్తి, స్వచ్ఛమైన అర్ధంలేని మిశ్రమం" అని ఒక హార్డింగ్ స్నేహితుడు భావించాడు. [58] డీన్ ఇలా పేర్కొన్నాడు, "హార్డింగు తన వాక్చాతుర్యాన్ని మంచి ప్రభావానికి ఉపయోగించాడు; అది ఆయనను ఎన్నుకుంది. ఈ ప్రక్రియలో వీలైనంత తక్కువ మంది శత్రువులను చేసింది." [58] హార్డింగు మీద తేడాతో గెలిచాడు 1,00,000 ఓట్ల భారీ ఆధిక్యంతో రిపబ్లికను గవర్నరు ఫ్రాంకు బి. విల్లిసు పదవిని కూడా కైవసం చేసుకున్నారు.[58]
జూనియరు సెనేటరు
[మార్చు]హార్డింగు యుఎస్ సెనేటులో చేరినప్పుడు డెమొక్రాట్లు కాంగ్రెసు రెండు సభలను నియంత్రించారు. అధ్యక్షుడు విల్సను వారికి నాయకత్వం వహించారు. మైనారిటీలో జూనియరు సెనేటరుగా, హార్డింగు అప్రధానమైన కమిటీ నియామకాలను పొందాడు. కానీ ఆ విధులను శ్రద్ధగా నిర్వర్తించాడు.[59] ఆయన సురక్షితమైనవాడు, సంప్రదాయవాది, రిపబ్లికను అభ్యర్థిగా ఉన్నాడు.[60] ఒహియో సెనేటులో ఉన్న సమయంలో హార్డింగు విస్తృతంగా ఇష్టపడటం ప్రారంభించాడు.[61]
మహిళల ఓటు హక్కు, మద్యం నిషేధం వంటి రెండు అంశాల మీద తప్పు వైపు ఎంచుకోవడం 1920లో ఆయన అధ్యక్ష అవకాశాలను దెబ్బతీసేది. ఆయన సూక్ష్మమైన స్థానాలను తీసుకోవడం ద్వారా అభివృద్ధి చెందాడు. సెనేటరుగా ఎన్నికైన ఆయన ఒహియో మహిళలకు ఓట్లకు మద్దతు ఇచ్చే వరకు తాను మద్దతు ఇవ్వలేనని సూచించారు. అక్కడ సెనేటు రిపబ్లికన్లలో ఓటు హక్కుకు మద్దతు పెరగడం వల్ల కాంగ్రెసు ఈ అంశం మీద ఓటు వేసే సమయానికి, హార్డింగు గట్టి మద్దతుదారుగా మారారు. మద్యపానం చేసే హార్డింగు[62] మొదట్లో మద్యాన్ని నిషేధించడానికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేశారు. ఆమోదానికి సమయ పరిమితిని విధించడం ద్వారా దానిని సవరించడానికి విజయవంతంగా ముందుకు సాగిన తర్వాత నిషేధాన్ని విధించిన పద్దెనిమిదవ సవరణకు ఆయన ఓటు వేశారు. ఇది నిషేధాన్ని విధించింది ఇది దానిని అంతం చేస్తుందని భావించారు. ఏమైనప్పటికీ అది ఆమోదించబడిన తర్వాత యాంటీ-సెలూను లీగు మద్దతును హామీ ఇస్తూ సవరణను అమలు చేసిన వోల్స్టెడు బిల్లు విల్సను వీటోను హార్డింగు అధిగమించడానికి ఓటు వేశాడు.[63]
రిపబ్లికన్లు, ప్రోగ్రెసివ్సు ఇద్దరూ గౌరవించే రాజకీయ నాయకుడిగా హార్డింగును 1916 రిపబ్లికను నేషనలు కన్వెన్షనుకి తాత్కాలిక ఛైర్మనుగా, కీలక ప్రసంగం ఇవ్వమని కోరారు. ప్రతినిధులను ఐక్య పార్టీగా నిలబడాలని ఆయన కోరారు. సమావేశం జస్టిసు చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసు నామినేటు చేసింది.[64] మాజీ అధ్యక్షుడు 1916 ప్రోగ్రెసివు నామినేషనును తిరస్కరించిన తర్వాత హార్డింగు రూజ్వెల్టును సంప్రదించాడు. ఈ తిరస్కరణ ఆ పార్టీని సమర్థవంతంగా దెబ్బతీసింది. 1916 నవంబరు అధ్యక్ష ఎన్నికలలో రిపబ్లికను ఐక్యత పెరుగుతున్నప్పటికీ హ్యూసు విల్సను చేతిలో తృటిలో ఓడిపోయాడు.[65]
1917 ఏప్రిల్లో విల్సను అభ్యర్థించిన యుద్ధ తీర్మానానికి హార్డింగు అనుకూలంగా మాట్లాడుతూ ఓటు వేశాడు. ఇది యునైటెడు స్టేట్సును మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలోకి నెట్టివేసింది.[66] ఆగస్టులో యుద్ధ సమయంలో ప్రజాస్వామ్యానికి తక్కువ స్థానం ఉందని పేర్కొంటూ విల్సనుకు దాదాపు నియంతృత్వ అధికారాలు ఇవ్వాలని హార్డింగు వాదించాడు.[67] హార్డింగు చాలా యుద్ధ చట్టాలకు ఓటు వేశాడు. అదనపు లాభాల పన్నును వ్యాపార వ్యతిరేకతగా పౌర స్వేచ్ఛలను పరిమితం చేసిన గూఢచర్య చట్టంతో సహా అఆయన చాలా యుద్ధ చట్టాలకు ఓటు వేశాడు. 1918 మేలో విల్సను పట్ల అంతగా ఉత్సాహం లేని హార్డింగు అధ్యక్షుడి అధికారాలను విస్తరించే బిల్లును వ్యతిరేకించాడు.[68]
యుద్ధ విరమణకు ముందు జరిగిన 1918 మధ్యంతర కాంగ్రెసు ఎన్నికలలో రిపబ్లికన్లు సెనేటును తృటిలో తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు.[69] హార్డింగును సెనేటు విదేశీ సంబంధాల కమిటీకి నియమించారు.[70] విల్సను తనతో పాటు సెనేటర్లను పారిసు శాంతి సమావేశంకి తీసుకెళ్లలేదు. ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా సెనేటు ద్వారా వెర్సైల్లెసు ఒప్పందంగా మారిన దానిని బలవంతం చేయగలడని నమ్మకంతో ఉన్నాడు.[69] శాంతి, లీగు ఆఫ్ నేషన్సు రెండింటినీ స్థాపించే ఒకే ఒప్పందంతో ఆయన తిరిగి వచ్చినప్పుడు దేశం ఆయన వైపు ఎక్కువగా ఉంది. చాలా మంది సెనేటర్లు లీగు ఒడంబడికలోని 10వ ఆర్టికలును ఇష్టపడలేదు. ఇది దాడి చేయబడిన ఏదైనా సభ్య దేశం రక్షణకు సంతకం చేసేవారిని కట్టుబడి ఉంచింది. ఇది కాంగ్రెసు అనుమతి లేకుండా యునైటెడు స్టేట్సును యుద్ధానికి బలవంతం చేస్తుందని భావించింది. లీగును వ్యతిరేకిస్తూ రౌండు-రాబిను లేఖ మీద సంతకం చేసిన 39 మంది సెనేటర్లలో హార్డింగు ఒకరు. విల్సను విదేశాంగ సంబంధాల కమిటీని ఒప్పందం గురించి అనధికారికంగా చర్చించడానికి వైటు హౌసుకు ఆహ్వానించినప్పుడు హార్డింగు విల్సనును 10వ ఆర్టికలు గురించి సమర్థవంతంగా ప్రశ్నించాడు; అధ్యక్షుడు తన విచారణలను తప్పించుకున్నాడు. సెనేటు 1919 సెప్టెంబరులో వెర్సైల్లెసును చర్చించింది. హార్డింగు దానికి వ్యతిరేకంగా ఒక ప్రధాన ప్రసంగం చేశాడు. అప్పటికి విల్సను ప్రసంగ పర్యటనలో ఉన్నప్పుడు స్ట్రోకుకు గురయ్యాడు. వైటు హౌసులో అసమర్థ అధ్యక్షుడు ఉండటం, దేశంలో తక్కువ మద్దతు ఉండటంతో, ఒప్పందం వీగిపోయింది.[71]
1920 అధ్యక్ష ఎన్నిక
[మార్చు]ప్రాథమిక ప్రచారం
[మార్చు]
చాలా మంది ప్రోగ్రెసివులు రిపబ్లికను పార్టీలో తిరిగి చేరడంతో వారి మాజీ నాయకుడు థియోడరు రూజ్వెల్టు 1920లో వైటు హౌసుకు మూడవసారి పోటీ చేసే అవకాశం ఉందని భావించారు. రిపబ్లికను నామినేషనుకు అత్యంత ఇష్టమైన వ్యక్తిగా నిలిచారు. 1919 జనవరి 6న రూజ్వెల్టు అకస్మాత్తుగా మరణించడంతో ఈ ప్రణాళికలు ముగిశాయి. జనరలు లియోనార్డు వుడు ఇల్లినాయిసు గవర్నరు ఫ్రాంకు లోడెను కాలిఫోర్నియా సెనేటరు హిరాం జాన్సను, హెర్బర్టు హూవరు (మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సహాయ కార్యక్రమాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు), మసాచుసెట్సు గవర్నరు కాల్విను కూలిడ్జి, జనరలు జాన్ జె. పెర్షింగు వంటి సాపేక్షంగా చిన్న అవకాశాలు ఉన్న అనేక మంది అభ్యర్థులు త్వరగా బయటకు వచ్చారు.[72]
హార్డింగు అధ్యక్షుడిగా ఉండాలనుకున్నప్పటికీ ఒహియో రిపబ్లికను రాజకీయాల మీద నియంత్రణను కలిగి ఉండాలనే కోరికతో రేసులోకి ప్రవేశించడంలో చాలా ప్రేరణ పొందాడు. దీని వలన ఆయన 1920లో సెనేటుకు తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. హార్డింగు స్థానాన్ని కోరుకునే వారిలో మాజీ గవర్నరు విల్లిసు (ఆయన 1916లో జేమ్సు ఎం. కాక్సు చేతిలో ఓడిపోయాడు), కల్నలు విలియం కూపరు ప్రాక్టరు (ప్రాక్టరు & గాంబులు అధిపతి) ఉన్నారు. 1919 డిసెంబరు 17 న హార్డింగు తన అధ్యక్ష అభ్యర్థిత్వాన్ని తక్కువ స్థాయిలో ప్రకటించాడు.[73] ప్రముఖ రిపబ్లికన్లు పార్టీలోని ప్రగతిశీల వర్గానికి చెందిన వుడ్, జాన్సనులను ఇష్టపడలేదు. స్వతంత్ర ధోరణి ఉన్న లోడెను కొంచెం మెరుగ్గా భావించబడ్డాడు. పార్టీలోని "ఓల్డు గార్డు" నాయకులకు హార్డింగు చాలా ఆమోదయోగ్యుడు.[74]
హార్డింగు ప్రచార నిర్వాహకుడిగా మారిన డాగెర్టీ, ఇతర అభ్యర్థులెవరూ మెజారిటీని సాధించలేరని కచ్చితంగా అనుకున్నాడు. నాయకులు తడబడిన తర్వాత హార్డింగును ప్రతినిధులకు ఆమోదయోగ్యమైన ఎంపికగా చేయడమే ఆయన వ్యూహం. డౌగెర్టీ వాషింగ్టనులో "హార్డింగు ఫర్ ప్రెసిడెంటు" ప్రచార కార్యాలయాన్ని స్థాపించాడు (ఆయన సన్నిహితుడు జెసు స్మితు నడిపేవాడు), హార్డింగు స్నేహితులు, మద్దతుదారుల నెట్వర్కును నిర్వహించడానికి పనిచేశాడు. వీరిలో టెక్సాసుకు చెందిన ఫ్రాంకు స్కోబీ (హార్డింగు అక్కడ ఉన్న కాలంలో ఒహియో స్టేటు సెనేటు గుమస్తా) ఉన్నారు. [75] హార్డింగు నిరంతర లేఖ రాయడం ద్వారా తన మద్దతును పెంచుకోవడానికి పనిచేశాడు. అభ్యర్థి కృషి ఉన్నప్పటికీ రస్సెలు అభిప్రాయం ప్రకారం "డౌగెర్టీ మెఫిస్టోఫెలియను ప్రయత్నాలు లేకుండా, హార్డింగు నామినేషనుకు ఎప్పుడూ ముందుకు వచ్చేవాడు కాదు."[76]
అమెరికా ప్రస్తుత అవసరం హీరోయిక్స్ కాదు, కానీ వైద్యం; నాస్ట్రమ్స్ కాదు, కానీ సాధారణత; విప్లవం కాదు, కానీ పునరుద్ధరణ; ఆందోళన కాదు, సర్దుబాటు; శస్త్రచికిత్స కాదు, ప్రశాంతత; నాటకీయత కాదు, నిష్పాక్షికత; ప్రయోగం కాదు, సమతుల్యత; అంతర్జాతీయతలో మునిగిపోవడం కాదు, విజయవంతమైన జాతీయతలో స్థిరత్వం.
1920లో కేవలం 16 అధ్యక్ష ప్రాథమిక రాష్ట్రాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. వాటిలో హార్డింగుకు అత్యంత కీలకమైనది ఒహియో. నామినేషను పొందే అవకాశం కోసం హార్డింగు సమావేశంలో కొంతమంది విశ్వాసపాత్రులను కలిగి ఉండాలి. వుడు ప్రచారం ఒహియోను తీసుకోవడం ద్వారా హార్డింగును పోటీ నుండి తొలగించాలని ఆశించింది. వుడ్ ఒహియో రాష్ట్రంలో ప్రచారం చేశాడు. ఆయన మద్దతుదారుడు ప్రాక్టరు పెద్ద మొత్తాలను ఖర్చు చేశాడు; హార్డింగు 1914లో ఆయన ఘర్షణ లేని శైలిని స్వీకరించి మాట్లాడాడు. హార్డింగు, డాగెర్టీ ఒహియో 48 మంది ప్రతినిధులను కైవసం చేసుకుంటారని చాలా నమ్మకంగా ఉన్నారు. ఏప్రిల్ 27న జరిగిన ఒహియో ప్రాథమికానికి ముందు అభ్యర్థి తదుపరి రాష్ట్రమైన ఇండియానాకు వెళ్లారు. [78] హార్డింగు ఒహియోను వుడ్ మీద కేవలం 15,000 ఓట్ల తేడాతో ఓడించి మొత్తం ఓట్లలో సగం కంటే తక్కువ ఓట్లను సాధించి 48 మంది ప్రతినిధులలో 39 మందిని మాత్రమే గెలుచుకున్నాడు. ఇండియానాలో హార్డింగు పది శాతం కంటే తక్కువ ఓట్లతో నాల్గవ స్థానంలో నిలిచాడు. ఒక్క ప్రతినిధిని కూడా గెలవలేకపోయాడు. ఆయన వదులుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. డాగెర్టీ సెనేటుకు తన పునః ఎన్నికల పత్రాలను దాఖలు చేయమని చెప్పాడు. కానీ ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు ఆయన చేతిలో నుండి ఫోనును లాక్కుని, "వారెను హార్డింగు, మీరు ఏమి చేస్తున్నారు? వదులుకోండి? సమావేశం ముగిసే వరకు కాదు. ఒహియోలోని మీ స్నేహితుల గురించి ఆలోచించండి!"[79] డాగెర్టీ ఫోను లైనును విడిచిపెట్టాడని తెలుసుకున్నప్పుడు కాబోయే ప్రథమ మహిళ ఇలా సమాధానం ఇచ్చింది. "సరే, నరకం గడ్డకట్టే వరకు మనం ఈ పోరాటంలో ఉన్నామని నా తరపున హ్యారీ డాగెర్టీకి చెప్పు."[77]
పేలవమైన ఫలితాల షాకు నుండి కోలుకున్న తర్వాత హార్డింగు బోస్టనుకు వెళ్లాడు. అక్కడ ఆయన ఒక ప్రసంగం చేశాడు. అది డీన్ అభిప్రాయం ప్రకారం "1920 ప్రచారం చరిత్ర అంతటా ప్రతిధ్వనిస్తుంది."[77] అక్కడ ఆయన "అమెరికా ప్రస్తుత అవసరం వీరత్వం కాదు, వైద్యం; నాస్ట్రంలు కాదు కానీ సాధారణత;[c] విప్లవం కాదు పునరుద్ధరణ."[80] డీన్ ఇలా పేర్కొన్నాడు, "ఇతర ఆకాంక్షకుల కంటే హార్డింగు దేశం నాడిని సరిగ్గా చదువుతున్నాడు."[81]
సమావేశం
[మార్చు]1920 రిపబ్లికను జాతీయ సమావేశం 1920 జూన్ 8న చికాగో కొలిసియంలో ప్రారంభమైంది. ఇటీవలే విడుదలైన ప్రచార వ్యయం మీద సెనేటు దర్యాప్తు ఫలితాల మీద తీవ్రంగా విభేదించిన ప్రతినిధులను సమావేశపరిచారు. ఆ నివేదిక ప్రకారం వుడ్ $1.8 మిలియన్లు ($28.25 మిలియన్లకు సమానం) ఖర్చు చేశారని వుడ్ అధ్యక్ష పదవిని కొనుగోలు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడనే జాన్సను వాదనలకు ఇది ఆధారం. లోడెను ఖర్చు చేసిన $6,00,000లో కొంత భాగం ఇద్దరు కన్వెన్షను ప్రతినిధుల జేబులలో కలిసిపోయింది. జాన్సన్ $1,94,000, హార్డింగు $1,13,000 ఖర్చు చేశారు. ఈ విచారణ వెనుక జాన్సను ఉన్నాడని భావించారు. లోడెను, వుడ్ వర్గాల ఆగ్రహం ముందంజలో ఉన్నవారిలో ఏదైనా రాజీకి ముగింపు పలికింది. దాదాపు 1,000 మంది ప్రతినిధులలో 27 మంది మహిళలున్నారు- యునైటెడు స్టేట్సు రాజ్యాంగానికి పంతొమ్మిదవ సవరణ, మహిళలకు ఓటు హక్కును హామీ ఇస్తుంది. ఇది ఆమోదం పొందే స్థితిలో ఉంది. ఆగస్టు చివరి నాటికి ఆమోదించబడుతుంది.[82][83] ఈ సమావేశానికి బాసు లేడు. చాలా మంది బోధన లేని ప్రతినిధులు తమకు నచ్చిన విధంగా ఓటు వేశారు. వైట్ హౌసులో డెమొక్రాటు ఉండటంతో పార్టీ నాయకులు తమ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి పోషణను ఉపయోగించుకోలేకపోయారు.[84]
ప్రైమరీలలో హార్డింగు పేలవమైన ప్రదర్శన కారణంగా నామినేటు అయ్యే అవకాశం లేదని విలేకరులు భావించారు. డార్కు హార్సులలో ఆయన ఒక స్థానానికి నెట్టారు.[82] చికాగోలో తన ప్రచారాన్ని పర్యవేక్షించే ఇతర అభ్యర్థుల మాదిరిగానే హార్డింగు కూడా ఆరవ స్థానంలో నిలిచాడు. చివరి ప్రజాభిప్రాయ పోల్, ముగ్గురు ప్రధాన అభ్యర్థులతో పాటు మాజీ జస్టిసు హ్యూసు, హెర్బర్టు హూవరు వెనుకబడి, కూలిడ్జు కంటే కొంచెం ముందుంది.[85][86]
సమావేశం ఇతర విషయాలను పరిశీలించిన తర్వాత జూన్ 11 శుక్రవారం ఉదయం అధ్యక్ష పదవికి నామినేషన్లు ప్రారంభమయ్యాయి. హార్డింగు విల్లీసును నామినేషనులో తన పేరును ఉంచమని కోరాడు. మాజీ గవర్నరు ప్రతినిధులలో ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రసంగంతో స్పందించాడు. దాని జానపదత, తీవ్రమైన చికాగో వేడిలో దాని సంక్షిప్తత రెండింటికీ.[87] హాజరైన రిపోర్టరు మార్కు సుల్లివను దీనిని "వక్తృత్వం, గ్రాండు ఒపెరా, హాగు కాలింగు"ల అద్భుతమైన కలయికగా అభివర్ణించాడు. "అబ్బాయిలు - అమ్మాయిలు కూడా - వారెను హార్డింగు పేరు ఎందుకు పెట్టకూడదు?" అని పోడియం రైలింగు మీద వాలి, విల్లీసు నమ్మకంగా అన్నాడు.[88] ఆ తర్వాత వచ్చిన నవ్వు, చప్పట్లు హార్డింగులో ఒక వెచ్చని అనుభూతిని కలిగించాయి.[88]
సెనేటర్ హార్డింగ్ మొదటి, రెండవ లేదా మూడవ బ్యాలెట్లలో నామినేట్ అవుతారని నేను ఆశించను, కానీ శుక్రవారం ఉదయం రెండు గంటల తర్వాత, పదిహేను లేదా ఇరవై మంది పురుషులు, కొంతవరకు అలసిపోయి, ఒక టేబుల్ చుట్టూ కూర్చున్నప్పుడు, వారిలో ఒకరు "మనం ఎవరిని నామినేట్ చేస్తాము?" అని అడిగే అవకాశాలను మనం తీసుకోగలమని నేను భావిస్తున్నాను. ఆ నిర్ణయాత్మక సమయంలో, సెనేటర్ హార్డింగ్ స్నేహితులు అతన్ని సూచించగలరు మరియు ఫలితానికి కట్టుబడి ఉండగలరు.
హ్యారీ ఎం. డాగెర్టీ[89]
జూన్ 11 మధ్యాహ్నం నాలుగు బ్యాలెట్లు తీసుకోబడ్డాయి. అవి ప్రతిష్టంభనను వెల్లడించాయి. నామినేటు చేయడానికి 493 ఓట్లు అవసరం కాగా వుడ్ 3141⁄2తో అతి దగ్గరగా ఉన్నాడు; లోడెను 2891⁄2 ఓట్లు సాధించాడు. హార్డింగు చేసిన అత్యుత్తమ విజయం 651⁄2. సెనేటు మెజారిటీ నాయకుడు అయిన మసాచుసెట్సు చైర్మను హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి సాయంత్రం 7 గంటలకు సమావేశాన్ని వాయిదా వేశారు.[88][90]
జూన్ 11–12, 1920 రాత్రి రాజకీయ చరిత్రలో "పొగతో నిండిన గది" రాత్రిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దీనిలో పార్టీ పెద్దలు హార్డింగును నామినేటు చేయమని సమావేశాన్ని బలవంతం చేయడానికి అంగీకరించారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. చరిత్రకారులు బ్లాకుస్టోను హోటలులో రిపబ్లికను నేషనలు కమిటీ (ఆర్ఎన్సి) చైర్మను విల్ హేసు సూటులో జరిగిన సెషను మీద దృష్టి సారించారు. అక్కడ సెనేటర్లు, ఇతరులు వచ్చి వెళ్లారు. అనేక మంది అభ్యర్థుల గురించి చర్చించారు. సాయంత్రం ప్రారంభంలో బయలుదేరే ముందు ఉతా సెనేటరు రీడు స్మూటు, హార్డింగుకు మద్దతు ఇచ్చాడు డెమొక్రాట్లు గవర్నరు కాక్సును నామినేటు చేసే అవకాశం ఉన్నందున వారు ఒహియోను గెలవడానికి హార్డింగును ఎంచుకోవాలని హేసు, ఇతరులకు చెప్పాడు. హార్డింగును నామినేటు చేయడానికి ఒక ఒప్పందం కుదిరిందని కానీ ఇంకా అనేక బ్యాలెటులకు ఇది జరగదని స్మూటు ది న్యూయార్కు టైమ్సుతో అన్నారు.[91] ఇది నిజం కాదు: చాలా మంది పాల్గొనేవారు హార్డింగుకు మద్దతు ఇచ్చారు (ఇతరులు ఆయన ప్రత్యర్థులకు మద్దతు ఇచ్చారు), కానీ ఆయనను నామినేటు చేయడానికి ఎటువంటి ఒప్పందం జరగలేదు. సెనేటరులకు ఏ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడానికి అయినా తక్కువ అధికారం ఉంది. పొగతో నిండిన గది చర్చలలో పాల్గొన్న మరో ఇద్దరు, కాన్సాసు సెనేటరు చార్లెసు కర్టిసు, హేసు సన్నిహితుడు కల్నలు జార్జి బ్రింటను మెక్క్లెల్లను హార్వే, ఇతర అభ్యర్థుల బాధ్యతల కారణంగా హార్డింగు నామినేటు అవుతారని పత్రికలు అంచనా వేశాయి.[92]
ఉదయం వార్తాపత్రికలలో ముఖ్యాంశాలు కుట్రను సూచించాయి. చరిత్రకారుడు వెస్లీ ఎం. బాగ్బీ ఇలా వ్రాశాడు, "వివిధ సమూహాలు వాస్తవానికి నామినేషనును తీసుకురావడానికి వేర్వేరు మార్గాల్లో పనిచేశాయి - కలయిక లేకుండా, చాలా తక్కువ పరిచయంతో." హార్డింగు నామినేషనులో కీలకమైన అంశం ప్రతినిధులలో ఆయనకు ఉన్న విస్తృత ప్రజాదరణ అని బాగ్బీ అన్నారు.[93]
సెనేటర్ల గుంపుకు హార్డింగు ఎంపిక అని పుకార్లు తిరిగి సమావేశమైన ప్రతినిధులు విన్నారు. ఇది నిజం కానప్పటికీ ప్రతినిధులు దానిని నమ్మి హార్డింగుకు ఓటు వేయడం ద్వారా బయటపడటానికి మార్గం వెతుకుతున్నారు. జూన్ 12 ఉదయం బ్యాలెటు తిరిగి ప్రారంభమైనప్పుడు, హార్డింగు తదుపరి నాలుగు బ్యాలెట్లలో ప్రతిదాని మీద ఓట్లు పొందాడు. ఇద్దరు ఫ్రంటు రన్నర్లు పెద్దగా మార్పు చూడకపోవడంతో 1331⁄2కు పెరిగాడు. అప్పుడు లాడ్జు మూడు గంటల విరామం ప్రకటించాడు. డాగెర్టీ పోడియం వద్దకు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, "నువ్వు ఈ వ్యక్తిని ఈ విధంగా ఓడించలేవు! ప్రతిపాదన ఆమోదించబడలేదు! నువ్వు ఈ వ్యక్తిని ఓడించలేవు!" అని ఆయనతో అన్నాడు. [94] లాడ్జి, ఇతరులు హార్డింగు ఊపును ఆపడానికి, ఆర్ఎన్సి ఛైర్మను హేసును నామినీగా చేయడానికి విరామాన్ని ఉపయోగించారు. ఈ పథకంతో హేసు ఎటువంటి సంబంధం కలిగి ఉండలేదు. [95] తొమ్మిదవ బ్యాలెటులో, కొంత ప్రారంభ ఉత్కంఠ తర్వాత, హార్డింగుకు ప్రతినిధి బృందం విరామం తీసుకుంది. ఆయన వుడ్కు 249 ఓట్లతో, లోడెనుకు 1211⁄2 ఓట్లతో ముందంజలో ఉన్నాడు (జాన్సనుకు 83 ఓట్లు). లోడెను తన ప్రతినిధులను హార్డింగుకు విడుదల చేశాడు. సాయంత్రం 6 గంటలకు జరిగిన పదవ బ్యాలెటు కేవలం లాంఛనప్రాయంగానే ఉంది, హార్డింగు 6721⁄5 ఓట్లతో వుడుకు 156 ఓట్లతో ముగించాడు. నామినేషను ఏకగ్రీవంగా ప్రకటించబడింది. మరిన్ని హోటలు ఖర్చులు భరించే ముందు పట్టణాన్ని విడిచి వెళ్లాలని తహతహలాడుతున్న ప్రతినిధులు, తర్వాత ఉపాధ్యక్ష నామినేషనుకు వెళ్లారు. హార్డింగు విస్కాన్సినుకు చెందిన సెనేటరు ఇర్విను లెన్రూటు పోటీ చేయడానికి ఇష్టపడలేదు. కానీ లెనురూటు పేరును ఉపసంహరించుకుని మరొక అభ్యర్థిని నిర్ణయించే ముందు ఒరెగాను ప్రతినిధి వాలెసు మెక్కామంటు గవర్నరు కూలిడ్జును ప్రతిపాదించి ఆమోదం పొందాడు. 1919 నాటి బోస్టను పోలీసు సమ్మెను విచ్ఛిన్నం చేయడంలో తన పాత్రకు ప్రసిద్ధి చెందిన కూలిడ్జు, ఉపాధ్యక్ష పదవికి నామినేటు అయ్యాడు, హార్డింగు కంటే రెండు, ఒక పాక్షిక ఓట్లు ఎక్కువగా పొందాడు. ది బోస్టను గ్లోబులో జేమ్సు మోర్గాను ఇలా వ్రాశాడు: "ఆదివారం చికాగోలో ఉండటాన్ని ప్రతినిధులు వినలేదు... అధ్యక్షుడి నిర్మాతలకు శుభ్రమైన చొక్కా లేదు. అలాంటి వాటి మీద, రోలో, దేశాల విధిని మారుస్తాడు."[96][97]
సాధారణ ఎన్నికల ప్రచారం
[మార్చు]
హార్డింగు/కూలిడ్జు టికెట్టును రిపబ్లికను వార్తాపత్రికలు త్వరగా సమర్థించాయి. కానీ ఇతర దృక్కోణాల వారు నిరాశను వ్యక్తం చేశారు. న్యూయార్కు వరల్డు హార్డింగును జేమ్స్ బుకానన్ తర్వాత అత్యల్ప అర్హత కలిగిన అభ్యర్థిగా గుర్తించింది. ఒహియో సెనేటరును "ఎప్పుడూ అసలు ఆలోచన లేని" "బలహీనమైన, మధ్యస్థమైన" వ్యక్తిగా భావించింది.[98] హర్సుటు వార్తాపత్రికలు హార్డింగును "కొత్త సెనేటోరియలు నిరంకుశత్వానికి పతాకధారి" అని పిలిచాయి.[99] ది న్యూయార్కు టైమ్సు రిపబ్లికను అధ్యక్ష అభ్యర్థిని "రెండవ తరగతికి చెందిన చాలా గౌరవనీయమైన ఒహియో రాజకీయ నాయకుడు"గా అభివర్ణించింది.[98]
డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షను 1920 జూన్ 28న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో మూడవసారి నామినేటు కావాలని కోరుకునే వుడ్రో విల్సను నీడలో ప్రారంభమైంది. విల్సను ఆరోగ్యం ఆయన సేవ చేయడానికి అనుమతించదని ప్రతినిధులు నమ్మారు. అభ్యర్థి కోసం మరెక్కడా వెతికారు. మాజీ ట్రెజరీ కార్యదర్శి విలియం జి. మెకాడు ఒక ప్రధాన పోటీదారుడు కానీ అతను విల్సను అల్లుడు. అధ్యక్షుడు విల్సన్ కోరుకున్నంత కాలం నామినేషనును పరిగణించడానికి నిరాకరించాడు. సమావేశంలో చాలా మంది మెక్ఆడూకు ఓటు వేశారు. అటార్నీ జనరలు ఎ. మిచెలు పామరుతో ప్రతిష్టంభన ఏర్పడింది. 44వ బ్యాలెటులో, డెమొక్రాట్లు గవర్నరు కాక్సును అధ్యక్షుడిగా నామినేటు చేశారు. ఆయన సహచరుడు నేవీ సహాయ కార్యదర్శి ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్వెల్ట్. కాక్సు ఒక వార్తాపత్రిక యజమాని, సంపాదకుడు కావడంతో అధ్యక్ష పదవికి ఇద్దరు ఒహియో సంపాదకులు ఒకరి మీద ఒకరు పోటీ పడ్డారు. కాక్సు, హార్డింగు ఇద్దరూ ఆర్థిక సంప్రదాయవాదులుగా పరిగణించబడుతున్నందున నిజమైన రాజకీయ ఎంపిక లేదని కొందరు ఫిర్యాదు చేశారు. [100] కానీ సైద్ధాంతికంగా అభ్యర్థులు స్పష్టంగా భిన్నంగా ఉన్నారు. కాక్సు ఒక ఉదారవాది[101] హార్డింగు ఒక సంప్రదాయవాది.[102][103]

1896లో మెకిన్లీ లాగా ముందు వరండా ప్రచారాన్ని నిర్వహించడానికి హార్డింగు ఎంచుకున్నారు.[104] కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం హార్డింగు తన ముందు వరండాను మెకిన్లీ లాగా పునర్నిర్మించాడు. ఇది ఆయన పొరుగువారు అధ్యక్ష ఆశయాలను సూచిస్తుందని భావించారు.[105] అభ్యర్థి మారియనులోని ఇంట్లోనే ఉండి సందర్శించే ప్రతినిధులకు ప్రసంగాలు ఇచ్చారు. ఈలోగా కాక్సు, రూజ్వెల్టు వందలాది ప్రసంగాలు చేస్తూ దేశాన్ని ఆశ్చర్యపరిచారు. కూలిడ్జు ఈశాన్య ప్రాంతంలో తరువాత దక్షిణ ప్రాంతంలో మాట్లాడారు. అది ఎన్నికల్లో ముఖ్యమైన అంశం కాలేదు. [104]
మారియనులో, హార్డింగు తన ప్రచారాన్ని నిర్వహించారు. స్వయంగా వార్తాపత్రిక ప్రతినిధిగా ఆయన పత్రికలతో సులభంగా స్నేహం చేసుకున్నాడు. కొద్దిమంది అధ్యక్షులతో మాత్రమే కలిగి ఉన్న సంబంధాన్ని ఆస్వాదించాడు. ఆయన "సాధారణ స్థితికి తిరిగి రావడం" అనే థీం మారియను అందించిన వాతావరణం ద్వారా సహాయపడింది. ఇది చాలా మంది ఓటర్లలో నోస్టాల్జియాను ప్రేరేపించే క్రమబద్ధమైన ప్రదేశం. ముందు వరండా ప్రచారం హార్డింగు తప్పులను నివారించడానికి అనుమతించింది. ఎన్నికలకు సమయం తగ్గుతున్న కొద్దీ ఆయన బలం పెరిగింది. డెమోక్రటికు అభ్యర్థుల ప్రయాణాలు చివరికి హార్డింగు అనేక చిన్న ప్రసంగ పర్యటనలు చేయడానికి కారణమయ్యాయి. కానీ చాలా వరకు ఆయన మారియనులోనే ఉన్నాడు. యునైటెడు స్టేట్సుకు మరో విల్సను అవసరం లేదని హార్డింగు వాదిస్తూ, "సాధారణ స్థితికి దగ్గరగా" ఉన్న అధ్యక్షుడిని కోరాడు.[106]

హార్డింగు అస్పష్టమైన ప్రసంగం కొంతమందిని చికాకు పెట్టింది; మెక్ఆడూ ఒక సాధారణ హార్డింగు ప్రసంగాన్ని "ఒక ఆలోచన కోసం వెతుకుతూ ప్రకృతి దృశ్యం మీదుగా కదులుతున్న ఆడంబరమైన పదబంధాల సైన్యం"గా అభివర్ణించాడు. కొన్నిసార్లు ఈ వంకరటింకర పదాలు వాస్తవానికి ఒక గందరగోళ ఆలోచనను సంగ్రహించి దానిని విజయవంతంగా భరిస్తాయి. వారి మధ్యలో ఒక ఖైదీ, అది బానిసత్వం, పని కారణంగా చనిపోయే వరకు."[107] హె.ఎల్. మెన్కెను ఇలా అన్నారు. "ఇది నాకు తడి స్పాంజుల దారాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. ఇది లైనులో చిరిగిన కడగడాన్ని గుర్తు చేస్తుంది; ఇది నాకు పాత బీన్ సూపును, కళాశాల అరుపులను, అంతులేని రాత్రులలో కుక్కలు మూర్ఖంగా మొరుగుటను గుర్తు చేస్తుంది. ఇది చాలా చెడ్డది దానిలోకి ఒక రకమైన గొప్పతనం ప్రవేశిస్తుంది. ఇది చీకటి అగాధం నుండి బయటకు లాగి... పిష్ నుండి బయటకు వెళ్లి, టోషు అత్యంత పైభాగాన్ని పిచ్చిగా క్రాలు చేస్తుంది. ఇది రంబులు, బంబులు. ఇది బట్టరు, డాషూ."[d][108] ది న్యూయార్కు టైమ్సు హార్డింగు ప్రసంగాలను మరింత సానుకూలంగా చూసింది. వాటిలో ఎక్కువ మంది ప్రజలు "వారి స్వంత అనిశ్చిత ఆలోచనల ప్రతిబింబాన్ని" కనుగొనగలరని రాసింది.[109]
1920 ఎన్నికలు లీగు ఆఫ్ నేషన్సు మీద "గొప్ప, గంభీరమైన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ" అవుతాయని విల్సను అన్నారు. దీని వలన కాక్సు ఈ అంశం మీద ఉపాయాలు చేయడం కష్టమైంది - రూజ్వెల్టు లీగుకు గట్టిగా మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ కాక్సు అంత ఉత్సాహంగా లేరు.[110] విల్సను చర్చలు జరిపిన లీగు ఆఫ్ నేషన్సులోకి ప్రవేశించడాన్ని హార్డింగు వ్యతిరేకించాడు. కానీ ది హేగు లోని శాశ్వత న్యాయస్థానం ఆఫ్ ఆర్బిట్రేషను ఆధారంగా "దేశాల సంఘం"ని సమర్థించాడు.[25] ఇది చాలా మంది రిపబ్లికన్లను సంతృప్తి పరచడానికి తగినంత సాధారణం. ఈ విషయం మీద కొంతమంది మాత్రమే పార్టీని మందలించారు. అక్టోబరు నాటికి 10 ఆర్టికలుకు విస్తృతమైన ప్రజా వ్యతిరేకత ఉందని కాక్సు గ్రహించాడు. ఒప్పందానికి రిజర్వేషన్లు అవసరం కావచ్చు అని చెప్పాడు; ఈ మార్పు హార్డింగు ఈ విషయం మీద ఇంకేమీ చెప్పకుండా ఉండటానికి అనుమతించింది.[111]

ఆర్ఎన్సి హార్డింగును ప్రచారం చేయడానికి చికాగోకు చెందిన ఆల్బర్టు లాస్కరు అనే ప్రకటనల కార్యనిర్వాహకుడిని నియమించింది. లాస్కరు అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో మొదటిసారిగా అనేక ప్రస్తుత-ప్రామాణిక ప్రకటన పద్ధతులను ఉపయోగించే విస్తృత-ఆధారిత ప్రకటనల ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది. లాస్కరు విధానంలో న్యూసురీల్సు, సౌండు రికార్డింగులు ఉన్నాయి. మారియనును సందర్శించే సందర్శకులు సెనేటరు. శ్రీమతి హార్డింగుతో వారి ఛాయాచిత్రాలను తీసుకున్నారు. కాపీలను వారి స్వస్థలమైన వార్తాపత్రికలకు పంపారు.[112] చలన చిత్రాలతో పాటు బిల్బోర్డు పోస్టర్లు, వార్తాపత్రికలు, మ్యాగజైనులను ఉపయోగించారు. హార్డింగును ప్రోత్సహించడానికి స్క్రిప్టు చేసిన డైలాగులతో ఫోను కాల్సు చేయడానికి టెలిమార్కెటర్లు ఉపయోగించబడ్డారు.[113]
ప్రచార సమయంలో హార్డింగు ముత్తాత వెస్టు ఇండియను నల్లజాతి వ్యక్తి అని నల్లజాతీయుల ఇతర ఆఫ్రికను-అమెరికను వారసత్వం ఆయన కుటుంబ వృక్షంలో కనిపించవచ్చని ప్రత్యర్థులు పాత పుకార్లను వ్యాప్తి చేశారు.[114] హార్డింగు ప్రచార నిర్వాహకుడు ఆరోపణలను తిరస్కరించాడు. వూస్టరు కాలేజు ప్రొఫెసరు విలియం ఎస్టాబ్రూకు ఛాన్సలరు కుటుంబ పరిశోధన ఆధారంగా పుకార్లను ప్రచారం చేశారు. కానీ బహుశా స్థానిక గాసిపును ప్రతిబింబించకపోవచ్చు.[115]

ఎన్నికల రోజు 1920 నవంబరు 2 నాటికి రిపబ్లికను టికెట్టు గెలుస్తుందని కొంతమందికి సందేహం ఉంది.[116] హార్డింగు 60.2 శాతం ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లను పొందారు. ఇది రెండు పార్టీల వ్యవస్థ పరిణామం తర్వాత అత్యధిక శాతం 404 ఎన్నికల ఓట్లు. కాక్సు జాతీయ స్థాయిలో 34 శాతం ఓట్లను 127 ఎలక్టోరలు ఓట్లను పొందారు.[117] యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకించినందుకు శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఫెడరలు జైలు నుండి ప్రచారం చేస్తూ, సోషలిస్టు యూజీను వి. డెబ్సు జాతీయ స్థాయిలో 3 శాతం ఓట్లను పొందారు. రిపబ్లికన్లు కాంగ్రెసులోని ప్రతి సభలో తమ మెజారిటీని బాగా పెంచుకున్నారు.[118][119]
పదవీ స్వీకారం - నియామకాలు
[మార్చు]| పేరు | ఆఫీసు | ప్రారంభం | ముగింపు |
|---|---|---|---|
| వారెను జి. హార్డింగు | అధ్యక్షుడు | 1921 | 1923 |
| కాల్విను కూలిడ్జు | ఉపాధ్యక్షుడు | 1921 | 1923 |
| చార్లెసు ఈవాన్సు హగెసు | సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేటు | 1921 | 1923 |
| ఆండ్ర్యూ మెలాను | ట్రెషరీ | 1921 | 1923 |
| జొహాను డబల్యూ.వీక్స్ | సెక్రటరీ ఆఫ్ వార్ | 1921 | 1923 |
| హర్రీ ఎం.డగర్టీ | అటార్నీ జర్నలు | 1921 | 1923 |
| విల్ హెచ్. హేస్ | పోస్టు మాస్టరు జర్నలు | 1921 | 1922 |
| హుబెర్టు వర్కు | పోస్టు మాస్టరు జర్నలు | 1922 | 1923 |
| హ్యారీ స్టీవర్టు న్యూ | పోస్టు మాస్టరు జర్నలు | 1923 | |
| ఎడ్విను డెన్బీ | సెక్రటరీ ఆఫ్ ది నేవీ | 1921 | 1923 |
| ఆల్బర్టు బి. ఫాలు | సెక్రటరీ ఆఫ్ ది ఇంటీరియరు ప్రారంభం | 1921 | 1923 |
| హుబెర్టు పని | సెక్రటరీ ఆఫ్ ది ఇంటీరియరు ప్రారంభం | 1923 | |
| హెన్రీ కాంట్వెలు వాలెసు | సెక్రటరీ ఆఫ్ ది వ్యవసాయం | 1921 | 1923 |
| హెర్బర్టు హూవరు | సెక్రటరీ ఆఫ్ వాణిజ్యం | 1921 | 1923 |
| జేమ్సు జె. డేవిసు | సెక్రటరీ ఆఫ్ లేబరు | 1921 | 1923 |
హార్డింగు 1921 మార్చి 4న తన భార్య, తండ్రి సమక్షంలో ప్రారంభోత్సవం చేశారు. హార్డింగు ఆచార కవాతు లేకుండా నిదానంగా ప్రారంభోత్సవానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. వైట్ హౌసులో అసలు వేడుక, క్లుప్త స్వాగతాన్ని మాత్రమే మిగిల్చాడు. తన ప్రారంభోత్సవ ప్రసంగంలో "ప్రభుత్వం నుండి చాలా ఎక్కువ ఆశించడం, అదే సమయంలో దాని కోసం చాలా తక్కువ చేయడం అత్యంత ప్రమాదకరమైన ధోరణి" అని ఆయన ప్రకటించారు. [120]

ఎన్నికల తర్వాత డిసెంబరులో సెలవుల నుండి తిరిగి వచ్చే వరకు నియామకాల గురించి ఎటువంటి నిర్ణయాలు తీసుకోబోమని హార్డింగు ప్రకటించాడు. ఆయన టెక్సాసుకు ప్రయాణించాడు. అక్కడ అతను తన స్నేహితుడు ఫ్రాంకు స్కోబీ (త్వరలో మింటు డైరెక్టరు అవుతాడు) తో కలిసి చేపలు పట్టడం, గోల్ఫు ఆడటం ప్రారంభించాడు. తరువాత పనామా కెనాలు జోను కోసం ఓడలో ప్రయాణించాడు. డిసెంబరు ప్రారంభంలో కాంగ్రెస్ ప్రారంభమైనప్పుడు ఆయన వాషింగ్టనును సందర్శించాడు. వైట్ హౌసుకు ఎన్నికైన మొదటి సిట్టింగు సెనేటరుగా ఆయనకు హీరో స్వాగతం లభించింది.[e] ఒహియోకు తిరిగి వచ్చిన హార్డింగు, నియామకాలకు సంబంధించి తమ సలహాలను అందించడానికి మారియనును సందర్శించిన దేశంలోని ఉత్తమ మనస్సులతో సంప్రదించాలని ప్లాను చేసుకున్నాడు.[121][122]

సెనేటరు లాడ్జు, ఇతరుల సలహాలను విస్మరించి, లీగు అనుకూల చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసును విదేశాంగ కార్యదర్శిగా హార్డింగు ఎంచుకున్నాడు. చార్లెసు జి. డావ్సు ట్రెజరీ పదవిని తిరస్కరించిన తర్వాత. ఆయన దేశంలోని అత్యంత ధనవంతులలో ఒకరైన పిట్స్బర్గు బ్యాంకరు ఆండ్రూ డబ్ల్యూ. మెల్లనును ఎంచుకున్నాడు. ఆయన హెర్బర్టు హూవరును సెక్రటరీ ఆఫ్ కామర్సుగా నియమించాడు.[123] ఆర్ఎన్సి చైర్మను విల్ హేసిను పోస్టుమాస్టరు జనరలుగా నియమించాడు. తరువాత క్యాబినెటు పదవిని పొందాడు; చలనచిత్ర పరిశ్రమకు చీఫు సెన్సారుగా ఒక సంవత్సరం పదవిలో ఉన్న తర్వాత ఆయన ఆ పదవి నుండి వైదొలిగాడు.[124]
కుంభకోణంలో పాల్గొనడం ద్వారా అతని పరిపాలన ఖ్యాతిని మసకబారిన ఇద్దరు హార్డింగు క్యాబినెటు నియామకాలు హార్డింగు సెనేటు స్నేహితుడు, న్యూ మెక్సికోకు చెందిన ఆల్బర్టు బి. ఫాలు, ఇంటీరియరు సెక్రటరీ, అటార్నీ జనరలు డాగెర్టీ. ఫాల్ ఒక పాశ్చాత్య పశువుల పెంపకందారుడు మరియు అభివృద్ధిని ఇష్టపడే మాజీ గని కార్మికుడు.[124] గిఫోర్డు పిన్చాటు వంటి పరిరక్షకులు ఆయనను వ్యతిరేకించు వారు ఇలా రాశారు. "ఇంటీరియరు కార్యదర్శిగా అధ్వాన్నమైన వ్యక్తిని ఎంచుకోవడం సాధ్యమయ్యేది. కానీ పూర్తిగా సులభం కాదు."[125] ది న్యూయార్కు టైమ్సు డాగెర్టీ నియామకాన్ని అపహాస్యం చేసింది. ఉత్తమ మనస్సులలో ఒకరిని ఎంచుకోవడానికి బదులుగా హార్డింగు "కేవలం మంచి స్నేహితుడిని ఎంచుకోవడంలో" సంతృప్తి చెందారని రాసింది.[126] యూజీన్ పి. ట్రానీ, డేవిడు ఎల్. విల్సను, హార్డింగు అధ్యక్ష పదవి మీద వారి సంపుటిలో డాగెర్టీ "రాజకీయాల, అసమాన వైపు బాగా తెలిసిన సమర్థ న్యాయవాది... ఫస్ట్-క్లాసు రాజకీయ ట్రబుల్షూటరు, హార్డింగు విశ్వసించగల వ్యక్తి" కాబట్టి, ఆ నియామకం అర్థవంతంగా ఉందని సూచిస్తున్నారు.[127]
విదేశాంగ విధానం
[మార్చు]యూరోపియను సంబంధాలు - అధికారికంగా యుద్ధ ముగింపు
[మార్చు]హ్యూసును విదేశాంగ కార్యదర్శిగా నియమించినప్పుడు మాజీ న్యాయమూర్తి విదేశాంగ విధానాన్ని నిర్వహిస్తారని హార్డింగు స్పష్టం చేశారు. ఇది విల్సను అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిర్వహణకు భిన్నంగా ఉంది.[128] హ్యూసు కొన్ని విస్తృత పరిధిలో పనిచేయాల్సి వచ్చింది; పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత హార్డింగు లీగు ఆఫ్ నేషన్సు మీద తన వైఖరిని కఠినతరం చేసుకున్నాడు. యుఎస్ లీగు చిన్న వెర్షనులో కూడా చేరదని నిర్ణయించుకున్నాడు. వెర్సైల్లెసు ఒప్పందాన్ని సెనేటు ఆమోదించకపోవడంతో అమెరికా సాంకేతికంగా జర్మనీ, ఆస్ట్రియా, హంగరీతో యుద్ధంలో కొనసాగింది. నాక్సు–పోర్టరు తీర్మానంతో శాంతియుత ఒప్పందం ప్రారంభమైంది. అమెరికా శాంతియుతంగా ఉందని ప్రకటించింది. వెర్సైల్లెసు కింద మంజూరు చేయబడిన ఏవైనా హక్కులను రిజర్వు చేసింది. జర్మనీతో, ఆస్ట్రియా హంగేరీ ఒప్పందాలు, వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి వెర్సైల్లెసు ఒప్పందంలోని అనేక లీగు-యేతర నిబంధనలను కలిగి ఉన్నాయి, వీటిని 1921లో ఆమోదించారు.[129]
ఇది ఇప్పటికీ యుఎస్, లీగు మధ్య సంబంధాల ప్రశ్నను మిగిల్చింది. హ్యూసు స్టేటు డిపార్టుమెంటు ప్రారంభంలో లీగు నుండి కమ్యూనికేషనులను విస్మరించింది లేదా సభ్య దేశాలతో ప్రత్యక్ష సంబంధాల ద్వారా దానిని దాటవేయడానికి ప్రయత్నించింది. అయితే 1922 నాటికి అమెరికా జెనీవాలోని తన కాన్సుల ద్వారా లీగుతో వ్యవహరించింది. అమెరికా రాజకీయ చిక్కులతో కూడిన ఏ సమావేశంలోనూ పాల్గొనడానికి నిరాకరించినప్పటికీ సాంకేతిక, మానవతావాద విషయాల మీద సెషనులకు పరిశీలకులను పంపింది. [130]
హార్డింగు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించే సమయానికి అమెరికాకు చెల్లించాల్సిన భారీ యుద్ధ రుణాన్ని తగ్గించాలని విదేశీ ప్రభుత్వాల నుండి పిలుపులు వచ్చాయి. జర్మనీ ప్రభుత్వం చెల్లించాల్సిన పరిహారాలను తగ్గించడానికి ప్రయత్నించింది. అమెరికా ఏదైనా బహుపాక్షిక పరిష్కారాన్ని పరిగణించడానికి నిరాకరించింది. చర్చలలో యుద్ధ రుణాలను తగ్గించడానికి పరిపాలనకు విస్తృత అధికారాన్ని ఇవ్వడానికి మెల్లను ప్రతిపాదించిన ప్రణాళికను హార్డింగు ఆమోదించాలని కోరింది. కానీ కాంగ్రెస్, 1922లో మరింత నిర్బంధ బిల్లును ఆమోదించింది. బ్రిటన్ 62 సంవత్సరాల యుద్ధ రుణాన్ని తక్కువ వడ్డీకి చెల్లించడానికి ఒక ఒప్పందం మీద చర్చలు జరిపాడు. దీని వలన బాధ్యతల ప్రస్తుత విలువ తగ్గింది. 1923లో కాంగ్రెసు ఆమోదించిన ఈ ఒప్పందం ఇతర దేశాలతో చర్చలకు ఒక నమూనాగా పనిచేసింది. నష్టపరిహార చెల్లింపుల తగ్గింపు మీద జర్మనీతో జరిగిన చర్చలు 1924 డావ్సు ప్లానుకు దారితీశాయి.[131]
విల్సను పరిష్కరించని ఒక ముఖ్యమైన సమస్య బోల్షెవికు రష్యా పట్ల అమెరికా విధానం. రష్యను విప్లవం తర్వాత అక్కడికి దళాలను పంపిన దేశాలలో అమెరికా కూడా ఉంది. తరువాత రష్యను ఎస్ఎఫ్ఎస్ఆర్ను గుర్తించడానికి విల్సను నిరాకరించాడు. రష్యను వ్యవహారాలలో గణనీయమైన అనుభవం ఉన్న హార్డింగు వాణిజ్య కార్యదర్శి హూవరు విధానంలో ముందున్నాడు. 1921లో రష్యాలో 1921లో రష్యా కరువు సంభవించినప్పుడు హూవరు తాను నాయకత్వం వహించిన అమెరికను రిలీఫు అడ్మినిస్ట్రేషనును రష్యన్లతో సహాయం అందించడానికి చర్చలు జరిపాడు. యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్. (1922లో స్థాపించబడిన) నాయకులు ఈ ఒప్పందం గుర్తింపుకు దారితీస్తుందని ఆశించలేదు. యుఎస్ కంపెనీలు సోవియటు మార్కెట్టు నుండి స్తంభింపజేయబడతాయని భయపడి హూవరు సోవియటులతో వాణిజ్యానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. కానీ హ్యూసు దీనిని వ్యతిరేకించాడు. హార్డింగు అధ్యక్షతన ఈ విషయం పరిష్కారం కాలేదు.[132]
నిరాయుధీకరణ
[మార్చు]
ప్రచారం సందర్భంగా హార్డింగు నిరాయుధీకరణ, రక్షణ ఖర్చులను తగ్గించాలని కోరారు. కానీ అది పెద్ద సమస్య కాలేదు. ఆయన 1921 ఏప్రిల్లో కాంగ్రెసు ఉమ్మడి సమావేశంలో ప్రసంగిస్తూ తన శాసనసభ ప్రాధాన్యతలను వివరించారు. ఆయన ప్రస్తావించిన కొన్ని విదేశాంగ విధాన విషయాలలో నిరాయుధీకరణ కూడా ఉంది; రక్షణ మీద ఖర్చులను తగ్గించాలనే పిలుపును ప్రభుత్వం "అశ్రద్ధగా" ఉండకూడదని ఆయన అన్నారు.[133]
ఇడాహో సెనేటరు విలియం బోరా ప్రధాన నావికా శక్తులు, యుఎస్, బ్రిటను, జపాన్ తమ నౌకాదళాలను తగ్గించడానికి అంగీకరించే సమావేశాన్ని ప్రతిపాదించారు. హార్డింగు దీనికి అంగీకరించాడు. దౌత్య చర్చల తర్వాత తొమ్మిది దేశాల ప్రతినిధులు 1921 నవంబరులో వాషింగ్టనులో సమావేశమయ్యారు. చాలా మంది దౌత్యవేత్తలు మొదట ఆర్లింగ్టను జాతీయ శ్మశానవాటికలో జరిగిన యుద్ధ విరమణ దినోత్సవం వేడుకలకు హాజరయ్యారు. అక్కడ హార్డింగు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తెలియని సైనికుడు సమాధిలో ప్రసంగించారు. ఆయన గుర్తింపు "తన నశ్వరమైన ఆత్మతో పారిపోయింది. ఆయన ఎక్కడి నుండి వచ్చాడో మనకు తెలియదు. ఆయన మరణం ఆయనను తన దేశం కోసం మరణిస్తున్న ఒక అమెరికను శాశ్వత కీర్తితో సూచిస్తుంది."[134]
1921 నవంబరు 12న జరిగిన సమావేశం ప్రారంభ సమావేశంలో హ్యూసు తన ప్రసంగంలో అమెరికను ప్రతిపాదనను చేశారు - గ్రేటు బ్రిటను 19 నౌకలకు, జపాన్ 17 నౌకలకు అదే విధంగా చేస్తే అమెరికా 30 యుద్ధనౌకలను రద్దు చేస్తుంది లేదా నిర్మించదు.[135] హ్యూసు సాధారణంగా విజయవంతమయ్యాడు, దీని మీద పసిఫికులోని ద్వీపాల మీద వివాదాల పరిష్కారం, విష వాయువు వాడకం మీద పరిమితులు వంటి ఇతర అంశాల మీద ఒప్పందాలు కుదిరాయి. నావికా ఒప్పందం యుద్ధనౌకలకు మరియు కొంతవరకు విమాన వాహక నౌకలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. చివరికి తిరిగి ఆయుధాలు సమకూర్చుకోవడాన్ని నిరోధించలేదు. అయినప్పటికీ హార్డింగు, హ్యూసు వారి పనికి పత్రికలలో విస్తృతంగా ప్రశంసలు అందుకున్నారు. సెనేటరు లాడ్జు, అలబామా ఆస్కారు అండరువుడు, సెనేటు మైనారిటీ నాయకుడు. యుఎస్ ప్రతినిధి బృందంలో భాగం, ఒప్పందాలు సెనేటు ద్వారా ఎక్కువగా నష్టపోకుండా ఉండేలా వారు సహాయం చేశారు. అయినప్పటికీ ఆ సంస్థ కొన్నింటికి రిజర్వేషనులను జోడించింది.[136][137]
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో యుఎస్ వెయ్యికి పైగా నౌకలను కొనుగోలు చేసింది. హార్డింగు అధికారం చేపట్టినప్పుడు వాటిలో ఎక్కువ భాగాన్ని కలిగి ఉంది. 1920లో కాంగ్రెసు మర్చంటు మెరైను యాక్టు ఆఫ్ 1920 వాటిని పారవేయడానికి అధికారం ఇచ్చింది. కానీ సెనేటు షిప్పింగు బోర్డుకి విల్సను నామినీలను నిర్ధారించలేదు. హార్డింగు ఆల్బర్టు లాస్కరును దాని ఛైర్మనుగా నియమించాడు; ఫ్లీట్ఉను విక్రయించే వరకు వీలైనంత లాభదాయకంగా నడపడానికి ప్రకటనల కార్యనిర్వాహకుడు బాధ్యత వహించాడు. ప్రభుత్వ ఖర్చుకు దగ్గరగా ఉన్న ఏ ధరకైనా కొన్ని నౌకలు విక్రయించదగినవి. అమ్మకాలను సులభతరం చేయడానికి లాస్కరు మర్చంటు మెరైనుకి పెద్ద సబ్సిడీని సిఫార్సు చేశాడు. హార్డింగు దానిని అమలు చేయాలని కాంగ్రెసును పదే పదే కోరాడు. ఫలితంగా వచ్చిన బిల్లు మిడ్వెస్టులో ప్రజాదరణ పొందలేదు. అది సభలో ఆమోదం పొందినప్పటికీ సెనేటులో ఫిలిబస్టరు ద్వారా అది ఓడిపోయింది. చాలా ప్రభుత్వ నౌకలు చివరికి రద్దు చేయబడ్డాయి.[138]
లాటిను అమెరికా
[మార్చు]లాటిను అమెరికాలో జోక్యం చేసుకోవడం ఒక చిన్న ప్రచార సమస్యగా ఉండేది. అయితే హార్డింగు విల్సను డొమినికను రిపబ్లిక్కుకు యుఎస్ దళాలను పంపాలనే నిర్ణయానికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడాడు. హైటియను జోక్యంలో ఆయన పాత్రకు డెమొక్రాటికు ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థి ఫ్రాంక్లిను రూజ్వెల్టు మీద దాడి చేశాడు. హార్డింగు ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన తర్వాత జోక్యాన్ని సమర్థించడానికి అమెరికన్లు మన్రో సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించడం పట్ల జాగ్రత్తగా ఉన్న లాటిను అమెరికను దేశాలతో సంబంధాలను మెరుగుపరచడానికి హ్యూసు పనిచేశాడు; హార్డింగు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించే సమయంలో యుఎస్ క్యూబా, నికరాగ్వాలో కూడా దళాలను కలిగి ఉంది. 1921లో క్యూబాలో ఉన్న దళాలను ఉపసంహరించుకున్నారు. కానీ హార్డింగు అధ్యక్ష పదవి అంతటా యుఎస్ దళాలు మిగిలిన మూడు దేశాలలోనే ఉన్నాయి.[f][139] 1921 ఏప్రిల్లో హార్డింగు కొలంబియాతో థామ్సను–ఉర్రుటియా ఒప్పందం ఆమోదాన్ని పొందాడు. ఆ దేశానికి యుఎస్ చేత రెచ్చగొట్టబడిన 1903 పనామా విప్లవానికి పరిష్కారంగా $25 మిలియన్లు ($440.72 మిలియన్లుకి సమానం) మంజూరు చేశాడు.[140] లాటిను అమెరికను దేశాలు పూర్తిగా సంతృప్తి చెందలేదు. ఎందుకంటే యుఎస్ జోక్యాన్ని త్యజించడానికి నిరాకరించింది. అయితే హ్యూసు పనామా కాలువ సమీపంలోని దేశాలకు మాత్రమే పరిమితం చేస్తానని. యుఎస్ లక్ష్యాలను స్పష్టం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. [141]
విల్సను నేతృత్వంలోని మెక్సికోలో అమెరికా పదేపదే జోక్యం చేసుకుంది. దౌత్య గుర్తింపును ఉపసంహరించుకుంది. తిరిగి నియమించడానికి షరతులు విధించింది. అధ్యక్షుడు అల్వారో ఒబ్రెగాను నేతృత్వంలోని మెక్సికను ప్రభుత్వం చర్చలకు ముందు గుర్తింపు కోరుకుంది. కానీ విల్సను, ఆయన చివరి విదేశాంగ కార్యదర్శి బెయినుబ్రిడ్జు కోల్బీ నిరాకరించారు. హ్యూసు, ఫాల్ ఇద్దరూ గుర్తింపును వ్యతిరేకించారు; బదులుగా హ్యూసు 1921 మేలో మెక్సికన్లకు ఒక ముసాయిదా ఒప్పందాన్ని పంపారు. ఇందులో 1910 విప్లవం నుండి మెక్సికోలో జరిగిన నష్టాలకు అమెరికన్లకు పరిహారం చెల్లిస్తామని ప్రతిజ్ఞలు ఉన్నాయి. గుర్తింపు పొందే ముందు ఒబ్రెగాను ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేయడానికి ఇష్టపడలేదు. అమెరికను వ్యాపారం, మెక్సికో మధ్య సంబంధాన్ని మెరుగుపరచడానికి, రుణదాతలతో ఒప్పందానికి రావడానికి, యునైటెడు స్టేట్సులో ప్రజా సంబంధాల ప్రచారాన్ని పెంచడానికి పనిచేశాడు. దీని ప్రభావం చూపింది. 1922 మధ్య నాటికి ఫాల్ ముందుకంటే ఉన్నదానికంటే తక్కువ ప్రభావవంతంగా ఉన్నాడు. గుర్తింపుకు ప్రతిఘటనను తగ్గించాడు. ఇద్దరు అధ్యక్షులు ఒక ఒప్పందానికి రావడానికి కమిషనర్లను నియమించారు. హార్డింగు మరణించిన ఒక నెల తర్వాత మెక్సికో ప్రతిపాదించిన నిబంధనల ప్రకారం 1923 ఆగస్టు 31 న అమెరికా ఒబ్రెగాను ప్రభుత్వాన్ని గుర్తించింది.[142]
దేశీయ విధానం
[మార్చు]యుద్ధానంతర మాంద్యం - పునరుద్ధరణ
[మార్చు]
1921 మార్చి 4న హార్డింగు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు దేశం యుద్ధానంతర ఆర్థిక క్షీణత మధ్యలో ఉంది.[143] శాసనసభ నాయకుల సూచన మేరకు హార్డింగు ఏప్రిలు 11న సమావేశమయ్యేలా కాంగ్రెసు ప్రత్యేక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు. మరుసటి రోజు హార్డింగ్ ఉమ్మడి సమావేశంలో ప్రసంగించినప్పుడు, ఆదాయపు పన్నులను తగ్గించాలని (యుద్ధ సమయంలో పెంచినవి), అమెరికను రైతును రక్షించడానికి వ్యవసాయ వస్తువుల మీద సుంకాలను పెంచాలని అలాగే మరింత విస్తృతమైన సంస్కరణలను కోరాడు. హైవేలు, విమానయానం, రేడియోకు మద్దతు వంటివి.[144][145] వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల మీద అత్యవసర సుంకాల పెంపును కాంగ్రెసు మే 27 వరకు ఆమోదించలేదు. బడ్జెటు బ్యూరోను అధికారం చేసే చట్టం జూన్ 10న అనుసరించబడింది. హార్డింగు ఖర్చులను తగ్గించే ఆదేశంతో చార్లెసు డావ్సును బ్యూరో డైరెక్టరుగా నియమించింది.[146]
మెల్లను పన్ను కోతలు
[మార్చు]ట్రెజరీ కార్యదర్శి మెల్లను కూడా కాంగ్రెసు ఆదాయపు పన్ను రేట్లను తగ్గించాలని, కార్పొరేటు అదనపు లాభాల పన్నును రద్దు చేయాలని సిఫార్సు చేశారు. హౌసు వేసు అండ్ మీన్సు కమిటీ మెల్లను ప్రతిపాదనలను ఆమోదించింది. కానీ కార్పొరేటు పన్ను రేట్లను పెంచాలనుకునే కొంతమంది కాంగ్రెసు సభ్యులు ఈ చర్యను వ్యతిరేకించారు. హార్డింగు ఏ వైపు మద్దతు ఇవ్వాలో తెలియక, ఒక స్నేహితుడితో ఇలా అన్నాడు. "ఈ పన్ను సమస్య నుండి నేను ఏమీ చేయలేను. నేను ఒక వైపు వింటాను, వారు సరైనవారని అనిపిస్తుంది, ఆపై—దేవుడా!—నేను మరొక వైపు మాట్లాడతాను, వారు కూడా అంతే సరైనవారని అనిపిస్తుంది."[145] హార్డింగు రాజీ పడటానికి ప్రయత్నించాడు. అదనపు లాభాల పన్ను ముగిసిన తర్వాత ఒక సంవత్సరం ఆలస్యం అయిన తర్వాత సభలో బిల్లు ఆమోదం పొందాడు. సెనేటులో బిల్లు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ అనుభవజ్ఞులకు సైనిక బోనసుగా ఓటు వేసే ప్రయత్నాలలో చిక్కుకుంది. జాప్యాలతో నిరాశ చెందిన హార్డింగు జూలై 12న సెనేటు ముందు హాజరై బోనసు లేకుండా పన్ను చట్టాన్ని ఆమోదించాలని కోరారు. నవంబరు వరకు రెవెన్యూ బిల్లు చివరకు ఆమోదం పొందలేదు. మెల్లను ప్రతిపాదించిన దానికంటే ఎక్కువ రేట్లతో.[147][148]

మాజీ సైనికుల బోనసును వ్యతిరేకిస్తూ, హార్డింగు తన సెనేటు ప్రసంగంలో కృతజ్ఞతగల దేశం వారి కోసం ఇప్పటికే చాలా చేస్తోందని. ఈ బిల్లు "మన ఖజానాను విచ్ఛిన్నం చేస్తుందని. దాని నుండి చాలా తరువాత ఆశించవచ్చు" అని వాదించారు.[149] సెనేటు బోనసు బిల్లును తిరిగి కమిటీకి పంపింది, కానీ 1921 డిసెంబరులో కాంగ్రెసు తిరిగి సమావేశమైనప్పుడు సమస్య తిరిగి వచ్చింది.[149] బోనసు అందించే బిల్లు, నిధులు లేకపోయినా 1922 సెప్టెంబరులో ఉభయ సభలు ఆమోదించాయి. కానీ హార్డింగు వీటోను స్వల్పంగా నిలబెట్టుకుంది. 1924లో కూలిడ్జు వీటోను సైనికులకు నగదు రహిత బోనసు ఆమోదించింది.[150]
తన మొదటి కాంగ్రెసుకు వార్షిక సందేశంలో, హార్డింగు సుంకం రేట్లను సర్దుబాటు చేసే అధికారాన్ని కోరాడు. సెనేటులో సమావేశ కమిటీలో సుంకాల బిల్లు ఆమోదం లాబీ ఆసక్తుల తిండిపోతుగా మారింది.[151] 1922 సెప్టెంబరు 21న హార్డింగు ఫోర్డ్నీ–మెక్కంబరు టారిఫు చట్టం మీద సంతకం చేసినప్పుడు. ఆయన ఒక సంక్షిప్త ప్రకటన చేశాడు. రేట్లను మార్చడానికి తనకు కొంత అధికారం ఇచ్చినందుకు బిల్లును ప్రశంసించాడు.[152] ట్రానీ, విల్సను అభిప్రాయం ప్రకారం బిల్లు "అనాలోచితంగా పరిగణించబడలేదు. ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో విధ్వంసం సృష్టించింది. యుద్ధ అప్పుల చెల్లింపును మరింత కష్టతరం చేసింది."[153]
ఆదాయ పన్ను రేట్లు పెరిగినందున డబ్బు భూగర్భంలోకి లేదా విదేశాలకు తరలించబడుతుందని చారిత్రాత్మకంగా నిరూపించే ఒక అధ్యయనాన్ని మెల్లను ఆదేశించాడు. తక్కువ రేట్లు పన్ను ఆదాయాలను పెంచుతాయని ఆయన నిర్ధారించాడు.[154][155] ఆయన సలహా ఆధారంగా హార్డింగు రెవెన్యూ బిల్లు పన్నులను తగ్గించింది ఇది 1922. టాప్ మార్జినలు రేటును ఏటా నాలుగు దశల్లో 1921లో 73% నుండి 1925లో 25%కి తగ్గించారు. 1923 నుండి తక్కువ ఆదాయాలకు పన్నులు తగ్గించబడ్డాయి. తక్కువ రేట్లు ట్రెజరీకి ప్రవహించే డబ్బును గణనీయంగా పెంచాయి. అవి భారీ నియంత్రణ సడలింపును కూడా ముందుకు తెచ్చాయి. జిడిపిలో వాటా 6.5% నుండి 3.5%కి పడిపోయినందున సమాఖ్య వ్యయం. 1922 చివరి నాటికి ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరిగి రావడం ప్రారంభమైంది. దశాబ్దంలో మిగిలిన కాలంలో నిరుద్యోగం 1921లో అత్యధికంగా ఉన్న 12% నుండి సగటున 3.3%కి తగ్గించబడింది. నిరుద్యోగం, ద్రవ్యోల్బణం మిశ్రమ కొలత అయిన దుస్థితి సూచిక హార్డింగు పాలనలో యుఎస్ చరిత్రలో దాని పదునైన క్షీణతను చవిచూసింది. వేతనాలు, లాభాలు, ఉత్పాదకత అన్నీ గణనీయమైన లాభాలను ఆర్జించాయి; 1920లలో వార్షిక జిడిపి పెరుగుదల సగటున 5% కంటే ఎక్కువగా ఉంది. లిబర్టేరియను చరిత్రకారులు లారీ ష్వీకార్టు మైఖేలు అల్లెను వాదిస్తూ, "మెల్లను పన్ను విధానాలు అమెరికా ఇప్పటికే ఆకట్టుకునే ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇప్పటివరకు చూడని అత్యంత అద్భుతమైన వృద్ధికి వేదికను ఏర్పాటు చేశాయి."[156]
కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలను స్వీకరించడం
[మార్చు]1920లు అమెరికాకు ఆధునీకరణ సమయం—విద్యుతు వినియోగం సర్వసాధారణమైంది. మోటారు వాహనాల భారీ ఉత్పత్తి హైవే నిర్మాణం, రబ్బరు, ఉక్కు, భవనం వంటి ఇతర పరిశ్రమలను కూడా ప్రేరేపించింది. ఎందుకంటే పర్యాటకులు రోడ్లపైకి వచ్చేందుకు హోటళ్ళు నిర్మించబడ్డాయి. ఈ ఆర్థిక వృద్ధి దేశాన్ని మాంద్యం నుండి బయటకు తీసుకురావడానికి సహాయపడింది.[157] దేశ రహదారి వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి, విస్తరించడానికి, హార్డింగు ఫెడరలు హైవే చట్టం 1921 మీద సంతకం చేసింది. 1921 నుండి 1923 వరకు సమాఖ్య ప్రభుత్వం అమెరికా రహదారి వ్యవస్థ మీద $162 మిలియన్లు ($3 బిలియన్లకు సమానం) ఖర్చు చేసింది. ఇది యుఎస్ ఆర్థిక వ్యవస్థను పెద్ద మొత్తంలో మూలధనంతో నింపింది.[158] 1922లో హార్డింగు అమెరికా "మోటారు కారు" యుగంలో ఉందని ప్రకటించాడు, ఇది "మన జీవన ప్రమాణాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. మన ప్రస్తుత జీవిత వేగాన్ని అంచనా వేస్తుంది".[159]
1921 ఏప్రిలులో కాంగ్రెసులో చేసిన ప్రసంగంలో హార్డింగు రేడియో ప్రసారాన్ని నియంత్రించాలని కోరారు.[160] వాణిజ్య కార్యదర్శి హూవరు ఈ ప్రాజెక్టుకు బాధ్యత వహించారు. 1922లో రేడియో ప్రసారకుల సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దీని ఫలితంగా వాణిజ్య విభాగం ద్వారా రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీలు లైసెన్సు కోసం స్వచ్ఛంద ఒప్పందం కుదిరింది. హార్డింగు, హూవరు ఇద్దరూ ఒప్పందం కంటే ఎక్కువ అవసరమని గ్రహించారు. కానీ కాంగ్రెసు చర్య తీసుకోవడంలో నెమ్మదిగా ఉంది. 1927 వరకు రేడియో నియంత్రణను విధించలేదు.[161]
హార్డింగు కూడా విమానయానాన్ని ప్రోత్సహించాలని కోరుకున్నారు. హూవరు మళ్ళీ నాయకత్వం వహించి వాణిజ్య విమానయానం మీద జాతీయ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. భద్రతా విషయాలు విమానాల తనిఖీ, పైలట్ల లైసెన్సింగు మీద చర్చలు కేంద్రీకృతమయ్యాయి. హార్డింగు మళ్ళీ చట్టాన్ని ప్రోత్సహించాడు. కానీ 1926 వరకు ఏమీ చేయలేదు, ఎయిరు కామర్సు యాక్టు హూవరు వాణిజ్య విభాగంలో బ్యూరో ఆఫ్ ఏరోనాటిక్సును సృష్టించింది.[161]
వ్యాపారం - శ్రమ
[మార్చు]
వ్యాపారం పట్ల హార్డింగు వైఖరి ఏమిటంటే ప్రభుత్వం వీలైనంత వరకు సహాయం చేయాలి.[162] ఆయన వ్యవస్థీకృత శ్రమ మీద అనుమానం కలిగి ఉన్నాడు. దానిని వ్యాపారానికి వ్యతిరేకంగా కుట్రగా భావించాడు.[163] హూవరు సిఫార్సు మేరకు 1921 సెప్టెంబరులో తాను ఏర్పాటు చేసిన నిరుద్యోగం మీద జరిగిన సమావేశంలో వారిని కలిసి పనిచేయడానికి ఆయన ప్రయత్నించాడు. హార్డింగు తన ప్రారంభ ప్రసంగంలో ఫెడరలు డబ్బు అందుబాటులో ఉండదని హెచ్చరించాడు. ఫలితంగా ముఖ్యమైన చట్టాలు రాలేదు. అయితే కొన్ని ప్రజా పనుల ప్రాజెక్టులు వేగవంతం అయ్యాయి.[164]
విస్తృత పరిమితులలో హార్డింగు ప్రతి క్యాబినెటు కార్యదర్శి తన విభాగాన్ని తనకు తగినట్లుగా నడపడానికి అనుమతించాడు.[165] వ్యాపారానికి మరింత ఉపయోగకరంగా ఉండేలా హూవరు వాణిజ్య విభాగాన్ని విస్తరించాడు. ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్వహించడంలో ప్రైవేటు రంగం ముందుండాలనే హూవరు అభిప్రాయానికి ఇది అనుగుణంగా ఉంది.[166] హార్డింగు తన వాణిజ్య కార్యదర్శిని ఎంతో గౌరవించాడు. తరచుగా ఆయన సలహా అడిగేవాడు. ఆయన పూర్తి మద్దతు ఇచ్చాడు. హూవరును "నాకు తెలిసిన తెలివైన 'గింకు'" అని పిలిచాడు.[167]
1922లో విస్తృత సమ్మెలు జరిగాయి కార్మికులు తగ్గుతున్న వేతనాలు. పెరిగిన నిరుద్యోగానికి పరిష్కారం కోరుతూ వచ్చారు. ఏప్రిల్లో, జాన్ ఎల్. లూయిసు నేతృత్వంలో 5,00,000 మంది బొగ్గు గని కార్మికులు వేతన కోతల మీద సమ్మె చేశారు. మైనింగు ఎగ్జిక్యూటివులు పరిశ్రమ కష్టకాలం చూస్తోందని వాదించారు; యూనియనును విచ్ఛిన్నం చేయడానికి వారు ప్రయత్నిస్తున్నారని లూయిసు ఆరోపించారు. సమ్మె దీర్ఘకాలికంగా మారడంతో, హార్డింగు దానిని పరిష్కరించడానికి రాజీ పడ్డాడు. హార్డింగు ప్రతిపాదించినట్లుగా, మైనర్లు తిరిగి పనిలోకి రావడానికి అంగీకరించారు. కాంగ్రెసు వారి ఫిర్యాదులను పరిశీలించడానికి ఒక కమిషనును ఏర్పాటు చేసింది. [168]
1922 జూలై 1న, 400,000 మంది రైల్రోడు కార్మికులు సమ్మె చేశారు. హార్డింగు కొన్ని రాయితీలు ఇచ్చే పరిష్కారాన్ని సిఫార్సు చేసింది. కానీ యాజమాన్యం అభ్యంతరం తెలిపింది. సమ్మెను విచ్ఛిన్నం చేయడానికి విస్తృత నిషేధాన్ని జారీ చేయమని అటార్నీ జనరలు డాగెర్టీ న్యాయమూర్తి జేమ్సు హెచ్. వికెర్సనును ఒప్పించారు. వికెర్సను నిషేధానికి ప్రజల మద్దతు ఉన్నప్పటికీ హార్డింగు అది చాలా దూరం వెళ్లిందని భావించి డాగెర్టీ, వికెర్సను దానిని సవరించారు. సమ్మెను ముగించడంలో ఆ నిషేధం విజయవంతమైంది; అయితే,ప్ రైల్వే కార్మికులు, యాజమాన్యం మధ్య ఉద్రిక్తతలు సంవత్సరాలుగా ఎక్కువగానే ఉన్నాయి.[169]
1922 నాటికి అమెరికను పరిశ్రమలో ఎనిమిది గంటల పని దినం సర్వసాధారణమైంది. స్టీలు మిల్లులలో ఒక మినహాయింపు ఉంది. ఇక్కడ కార్మికులు వారానికి ఏడు రోజులు పన్నెండు గంటల పని దినం ద్వారా శ్రమించారు. హూవరు ఈ పద్ధతిని అనాగరికంగా భావించి, వ్యవస్థను అంతం చేసే ఉద్దేశంతో హార్డింగు ఉక్కు తయారీదారుల సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయమని కోరాడు. ఈ సమావేశం యు.ఎస్. స్టీలు చైర్మను ఎల్బర్టు గారి నాయకత్వంలో ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఇది 1923 ప్రారంభంలో ఈ పద్ధతిని ముగించకూడదని సిఫార్సు చేసింది. ఈ ఫలితాన్ని విచారిస్తూ హార్డింగు గ్యారీకి ఒక లేఖ పంపాడు. అది ప్రెసులో ముద్రించబడింది. ప్రజల నిరసన తయారీదారులు తమను తాము తిప్పికొట్టి ఎనిమిది గంటల పని దినాన్ని ప్రామాణీకరించడానికి కారణమైంది.[170]
పౌర హక్కులు - వలసలు
[మార్చు]
హార్డింగు కాంగ్రెసులో చేసిన మొదటి ప్రసంగం లిన్చింగు వ్యతిరేక చట్టాన్ని ఆమోదించాలని పిలుపునిచ్చినప్పటికీ[9] ఇటీవలి కాలంలో రిపబ్లికను అధ్యక్షులు చేసిన దానికంటే ఆఫ్రికను అమెరికన్లకు ఎక్కువ ఏమీ చేయకూడదని ఆయన మొదట్లో భావించాడు; ఆయన క్యాబినెటు అధికారులను వారి విభాగాలలో నల్లజాతీయులకు స్థలాలను కనుగొనమని కోరాడు. 1920లో హార్డింగుకు ఐదింట రెండు వంతుల దక్షిణాది ఓట్లు వచ్చాయనే వాస్తవం సాలిడు సౌతులో తన పార్టీకి రాజకీయ అవకాశాన్ని చూడమని సింక్లెయిరు సూచించాడు.1921 అక్టోబరు 26న హార్డింగు బర్మింగుహాం, అలబామాలో 20,000 మంది శ్వేతజాతీయులు 10,000 మంది నల్లజాతీయుల వేరు చేయబడిన ప్రేక్షకులకు ప్రసంగించారు. శ్వేతజాతీయులు, నల్లజాతీయుల మధ్య సామాజిక, జాతి భేదాలను తొలగించలేమని చెబుతూనే హార్డింగు వారికి సమాన రాజకీయ హక్కులను కోరారు. ఆ సమయంలో చాలా మంది ఆఫ్రికను-అమెరికన్లు రిపబ్లికనుకు ఓటు వేశారు, ముఖ్యంగా డెమోక్రటికు సౌతులో దక్షిణాదిలో బలమైన ద్విపార్టీ వ్యవస్థ ఏర్పడితే ఆ మద్దతు అంతం కావడం తనకు అభ్యంతరం లేదని హార్డింగు అన్నారు. అక్షరాస్యత పరీక్ష శ్వేతజాతి, నల్లజాతి ఓటర్లకు న్యాయంగా వర్తింపజేస్తే, ఓటింగు కోసం కొనసాగడాన్ని చూడటానికి ఆయన సిద్ధంగా ఉన్నాడు.[171] "మీరు ఇష్టపడినా ఇష్టపడకపోయినా," హార్డింగు తన విభజించబడిన ప్రేక్షకులతో ఇలా అన్నాడు. "మన ప్రజాస్వామ్యం అబద్ధం కాకపోతే, మీరు ఆ సమానత్వం కోసం నిలబడాలి."[9] ప్రేక్షకులలోని శ్వేతజాతి విభాగం నిశ్శబ్దంగా విన్నది నల్లజాతి విభాగం హర్షధ్వానాలు చేసింది.[172] 1921 తుల్సా జాతి ఊచకోత జరిగిన మూడు రోజుల తర్వాత హార్డింగు పెన్సిల్వేనియాలోని నల్లజాతి ప్రజలతో కూడిన లింకను విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగించారు. "ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేకులు ఉన్నప్పటికీ అమెరికన్లుగా మన ఏకత్వం అనే ఆలోచన కేవలం తరగతి, సమూహానికి ప్రతి విజ్ఞప్తి కంటే ఉన్నతంగా పెరిగింది. కాబట్టి, మన జాతీయ జాతుల సమస్య విషయంలో అది ఉండాలని నేను కోరుకుంటున్నాను" అని ఆయన ప్రకటించారు. తుల్సాలో జరిగిన సంఘటనల గురించి నేరుగా మాట్లాడుతూ, "ఈ దేశం నిగ్రహం, న్యాయంలో, ఇలాంటి దృశ్యాన్ని మనం మరొకటి చూడకూడదని దేవుడు ప్రసాదించు" అని అన్నారు.[173]

1922 జనవరిలో ప్రతినిధుల సభలో ఆమోదించబడిన కాంగ్రెసు సభ్యుడు లియోనిడాసు డయ్యరు ఫెడరలు యాంటీ-లించింగు బిల్లుకు హార్డింగు మద్దతు ఇచ్చాడు.[174] 1922 నవంబరులో ఇది సెనేటు అంతస్తుకు చేరుకున్నప్పుడు దీనిని దక్షిణ డెమొక్రాట్లు ఫిలిబస్టరు చేశారు. హార్డింగు చర్చించడానికి అనుకూలంగా ఉన్న షిప్ సబ్సిడీ బిల్లును అనుమతించడానికి లాడ్జి దానిని ఉపసంహరించుకున్నారు. అయినప్పటికీ అది కూడా నిరోధించబడింది. డయ్యరు బిల్లు ఓటమికి నల్లజాతీయులు హార్డింగును నిందించారు; హార్డింగు జీవిత చరిత్ర రచయిత రాబర్టు కె. ముర్రే, షిప్ సబ్సిడీ బిల్లును పరిగణనలోకి తీసుకోవాలనే హార్డింగుల్ కోరిక కారణంగా ఇది త్వరగా ముగిసిందని పేర్కొన్నారు.[175]
ప్రజలు వలసదారులను ముఖ్యంగా సోషలిస్టులు లేదా కమ్యూనిస్టులు కావచ్చు కాబట్టి వలసలను పరిమితం చేయడానికి త్వరిత మార్గంగా కాంగ్రెసు 1921 మే 19న హార్డింగు సంతకం చేసిన 1921 పర్ సెంటం చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఈ చట్టం 1910 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా యుఎస్లో నివసిస్తున్న ఒక నిర్దిష్ట దేశం నుండి వలసదారుల సంఖ్యను 3%కి తగ్గించింది. ఇది ఆచరణలో ఐర్లాండు, జర్మనీ నుండి వలసలను పరిమితం చేయదు. కానీ చాలా మంది ఇటాలియన్లు, తూర్పు యూరోపియను యూదులను నిరోధిస్తుంది.[176] హార్డింగు, కార్మిక కార్యదర్శి జేమ్సు డేవిసు అమలు మానవీయంగా ఉండాలని విశ్వసించారు. కార్యదర్శి సిఫార్సు మేరకు హార్డింగు దాదాపు 1,000 మంది బహిష్కరించదగిన వలసదారులను అక్కడే ఉండటానికి అనుమతించారు.[177] కూలిడ్జి తరువాత 1924 వలస చట్టం మీద సంతకం చేశాడు. ఇది యుఎస్కు వలసలను శాశ్వతంగా పరిమితం చేసింది.[178]
యూజీను డెబ్సు - రాజకీయ ఖైదీలు
[మార్చు]1920 ఎన్నికలలో హార్డింగు సోషలిస్టు ప్రత్యర్థి, యూజీన్ డెబ్సు, యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడినందుకు అట్లాంటా పెనిటెన్షియరీలో పదేళ్ల శిక్షను అనుభవిస్తున్నాడు. విల్సను పదవిని విడిచిపెట్టే ముందు ఆయనను క్షమించటానికి నిరాకరించాడు. డాగెర్టీ డెబ్సుతో సమావేశమయ్యారు. బాగా ఆకట్టుకున్నారు. అమెరికను లెజియనుతో సహా అనుభవజ్ఞుల నుండి, ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు నుండి కూడా వ్యతిరేకత వచ్చింది. యుద్ధం అధికారికంగా ముగిసే వరకు డెబ్సుని విడుదల చేయలేనని అధ్యక్షుడు భావించలేదు. కానీ శాంతి ఒప్పందాల మీద సంతకం చేసిన తర్వాత 1921 డిసెంబరు 23న డెబ్సు శిక్షను మార్చారు. హార్డింగు అభ్యర్థన మేరకు, డెబ్సు ఇండియానా ఇంటికి వెళ్లే ముందు వైటు హౌసులో అధ్యక్షుడిని సందర్శించారు.[179]
హార్డింగు డెబ్సు వలె అదే సమయంలో 23 ఇతర యుద్ధ ప్రత్యర్థులను విడుదల చేశాడు. తన అధ్యక్ష పదవిలో ఉన్నంత కాలం కేసులను సమీక్షించడం, రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేయడం కొనసాగించాడు. దేశాన్ని సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి అవసరమైన ఖైదీల విడుదలలను హార్డింగు సమర్థించాడు.[180]
న్యాయ నియామకాలు
[మార్చు]యునైటెడు స్టేట్సు సుప్రీం కోర్టుకి హార్డింగు నలుగురు న్యాయమూర్తులను నియమించారు. 1921 మేలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎడ్వర్డు డగ్లసు వైటు మరణించినప్పుడు మాజీ ప్రెసిడెంటు టాఫ్టు లేదా మాజీ ఉటా సెనేటరు జార్జి సదర్లాండుని నియమించాలా వద్దా అని హార్డింగ్కు కచ్చితంగా తెలియదు-ఆయన ఇద్దరికీ కోర్టులో సీట్లు ఇస్తానని హామీ ఇచ్చారు. క్లుప్తంగా మరొక ఖాళీ కోసం వేచి ఉండి వారిద్దరినీ నియమించిన తర్వాత ఆయన టాఫ్టును ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఎంచుకున్నాడు. 1923లో పియర్సు బట్లరు ఎడ్వర్డు టెర్రీ శాన్ఫోర్డు 1923లో సదర్లాండును న్యాయస్థానంలో నియమించారు.[181]
హార్డింగు యునైటెడు స్టేట్సు కోర్టు ఆఫ్ అప్పీల్సుకి ఆరుగురు న్యాయమూర్తులను యునైటెడు స్టేట్సు డిస్ట్రిక్టు కోర్టులుకి 42 మంది న్యాయమూర్తులను యునైటెడు స్టేట్సు కోర్టు ఆఫ్ కస్టమ్సు అప్పీల్సుకి ఇద్దరు న్యాయమూర్తులను కూడా నియమించారు.[182]
రాజకీయ ఎదురుదెబ్బలు - పశ్చిమ పర్యటన
[మార్చు]
1922 మధ్యంతర కాంగ్రెసు ఎన్నికల ప్రచారంలోకి ప్రవేశించి హార్డింగు, రిపబ్లికనులు తమ ప్రచార వాగ్దానాలలో చాలా వరకు అనుసరించారు. కానీ కొన్ని నెరవేర్చిన హామీలు బాగా డబ్బున్న వారి కోసం పన్నులు తగ్గించడం వంటివి ఓటర్లను ఆకర్షించలేదు. 11 శాతం నిరుద్యోగంతో ఆర్థిక వ్యవస్థ సాధారణ స్థితికి రాలేదు, సమ్మెల ఫలితాల మీద సంఘటిత కార్మికులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. 1920లో సభకు ఎన్నికైన 303 మంది రిపబ్లికన్ల నుండి కొత్త 68వ కాంగ్రెసు ఆ పార్టీ 221–213 మెజారిటీకి పడిపోయింది. సెనేటులో రిపబ్లికనులు ఎనిమిది స్థానాలను కోల్పోయారు. కొత్త కాంగ్రెసులో 96 మంది సెనేటరులలో 51 మంది ఉన్నారు హార్డింగును కలుసుకోవడానికి మనుగడ సాగించలేదు.[183]
ఎన్నికల తర్వాత ఒక నెల తర్వాత అవుటుగోయింగు 67వ కాంగ్రెసు కుంటి-బాతు సెషను సమావేశమైంది. హార్డింగు ప్రెసిడెన్సీ గురించి తన ప్రారంభ దృక్పథాన్ని నమ్మాడు-అది విధానాలను ప్రతిపాదించాలి కానీ వాటిని ఆమోదించడం కాంగ్రెసుకు వదిలివేయాలి-ఇకపై సరిపోదు. ఆయన తన షిప్ సబ్సిడీ బిల్లును పొందేందుకు కాంగ్రెసును లాబీయింగు చేశాడు. ఆర్థిక వ్యవస్థ మెరుగుపడుతోంది. హ్యూసు, మెల్లను, హూవరు వంటి హార్డింగు, మరింత సమర్థులైన క్యాబినెటు సభ్యుల కార్యక్రమాలు ఫలితాలను చూపుతున్నాయి. చాలా మంది రిపబ్లికనులు 1924లో హార్డింగుకు తిరిగి ఎన్నికల ప్రచారానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి ఆచరణాత్మక ప్రత్యామ్నాయం లేదని గ్రహించారు.[184]
1923 ప్రథమార్థంలో హార్డింగు రెండు పనులు చేసాడు. అవి మరణం గురించి ముందుగా తెలియజేసినట్లు చెప్పబడ్డాయి: ఆయన స్టారును విక్రయించాడు (ఆయన అధ్యక్షుడిగా పదేళ్లపాటు సహాయక సంపాదకుడిగా కొనసాగాలని నిర్ణయించుకున్నాడు), ఆయన కొత్త వీలునామా చేసాడు.[185] హార్డింగుకు చాలా కాలంగా ఆరోగ్య సమస్యలు లేనప్పటికీ ఎక్కువగా తినండి, త్రాగండి, ధూమపానం చేయండం వంటి లక్షణాల వైపు ఆయన మొగ్గు చూపాడు. 1919 నాటికి తనకు గుండె జబ్బు ఉందని ఆయనకు తెలుసు. అధ్యక్ష పదవి ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల పరిస్థితి కారణంగా ఏర్పడిన ఒత్తిడి ఆయనను బలహీనపరిచింది. 1923 జనవరిలో ఇన్ఫ్లుఎంజా ఎపిసోడు నుండి ఆయన పూర్తిగా కోలుకోలేదు. ఆ తర్వాత ఆసక్తిగల గోల్ఫు క్రీడాకారుడు హార్డింగు ఒక రౌండు పూర్తి చేయడంలో ఇబ్బంది పడ్డాడు. 1923 జూన్లో ఒహియో సెనేటరు విల్లీసు హార్డింగుతో సమావేశమయ్యారు అయితే ఆయన చర్చించాలనుకున్న ఐదు అంశాలలో కేవలం రెండింటిని మాత్రమే అధ్యక్షుని దృష్టికి తీసుకువచ్చాడు. ఎందుకు అని అడిగినప్పుడు విల్లీసు ఇలా స్పందించాడు "వారెను చాలా అలసిపోయినట్లు కనిపించాడు."[186]
1923 జూన్ ప్రారంభంలో హార్డింగు ఒక ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు. దానిని ఆయన "వాయేజు ఆఫ్ అండరుస్టాండింగు “ అని పిలిచాడు.[184] అధ్యక్షుడు దేశాన్ని దాటాలని అలాస్కా టెరిటరీకి ఉత్తరం వైపుకు వెళ్లాలని పశ్చిమ తీరం వెంబడి దక్షిణం వైపుకు ప్రయాణించి పశ్చిమ తీరం వెంబడి దక్షిణాన ప్రయాణించి అమెరికా నుండి పశ్చిమాన మెక్సీ, సెంట్రలు షిప్పులో ప్రయాణించాలని అనుకున్నాడు. పనామా కాలువ ద్వారా ప్యూర్టో వరకు రికో ఆగస్టు చివరిలో వాషింగ్టనుకు తిరిగి వస్తాడు.[187] హార్డింగుకు ప్రయాణం చేయడమంటే ఇష్టం అలాస్కా పర్యటన గురించి చాలా కాలంగా ఆలోచించాడు.[188] ఈ పర్యటన ఆయన దేశమంతటా విస్తృతంగా మాట్లాడటానికి, రాజకీయంగా అభివృద్ధి చెందడానికి అనుమతిస్తుంది. ప్రచారం అతనికి కొంత విశ్రాంతి ఇవ్వండి[189] వాషింగ్టను, వేసవి వేడి నుండి దూరంగా ఉండండి.[184]
అధ్యక్షుడు దానిని తగ్గించాలని ఆదేశించినప్పటికీ హార్డింగు రాజకీయ సలహాదారులు ఆయనకు భౌతికంగా డిమాండు చేసే షెడ్యూలుని అందించారు.[190] కాన్సాసు సిటీలో, హార్డింగు రవాణా సమస్యల మీద మాట్లాడారు; హచిన్సను, కాన్సాసులో వ్యవసాయం థీం. డెన్వరులో ఆయన నిషేధానికి తన మద్దతు మీద మాట్లాడాడు. ఫ్రాంక్లిను రూజ్వెల్టు వరకు ఏ అధ్యక్షుడికీ సరిపోని ప్రసంగాల పరంపరను పశ్చిమాన కొనసాగించాడు. హార్డింగు వరల్డు కోర్టుకి మద్దతుదారుగా మారాడు. యుఎస్. సభ్యత్వం పొందాలని కోరుకున్నాడు. ప్రసంగాలు చేయడంతో పాటు, ఆయన ఎల్లోస్టోను జియోను నేషనలు పార్కులను[191] సందర్శించాడు. ఒరెగాను ట్రైలు మీద గౌరవనీయమైన జ్రై అండ్ మీకెరు నిర్వహించిన వేడుకలో ఒక స్మారక చిహ్నాన్ని అంకితం చేశాడు..[192]
జూలై 5న హార్డింగు వాషింగ్టను రాష్ట్రంలో యుఎస్ఎస్ హెండర్సను ఎపి-1ని ప్రారంభించాడు. ఆయన అలాస్కాను సందర్శించిన మొదటి ప్రెసిడెంటు. హెండర్సను డెకు నుండి నాటకీయ ప్రకృతి దృశ్యాలను వీక్షిస్తూ గంటల తరబడి గడిపాడు.[193] తీరం వెంబడి అనేక స్టాపుల తర్వాత, అధ్యక్ష బృందం సెవార్డు వద్ద అలాస్కా అంకెలీకి వెళ్లడానికి ఓడను విడిచిపెట్టింది. పార్కు, ఫెయిరుబ్యాంక్సు, అక్కడ ఆయన 94 °F (34 °C) వేడిలో 1,500 మంది గుంపును ఉద్దేశించి ప్రసంగించాడు. పార్టీ రిచర్డ్సను ట్రైలు ద్వారా సెవార్డుకు తిరిగి రావాల్సి ఉంది. కానీ హార్డింగు అలసట కారణంగా వారు రైలులో వెళ్లారు.[194]
1923 జూలై 26న హార్డింగు కెనడాను సందర్శించిన మొదటి సిట్టింగు అమెరికను ప్రెసిడెంటుగా వాంకోవర్, బ్రిటీష్ కొలంబియా పర్యటించాడు. బ్రిటీషు కొలంబియా లెఫ్టినెంటు గవర్నరు వాల్టరు నికోలు,[195] బ్రిటీషు కొలంబియా ప్రీమియరు జాన్ ఆలివరు, వాంకోవరు మేయరు, 50,000 మంది ప్రేక్షకులతో మాట్లాడారు. ఆయన మరణించిన రెండు సంవత్సరాల తర్వాత స్టాన్లీ పార్కులో హార్డింగు స్మారక చిహ్నాన్ని ఆవిష్కరించారు.[196] 2015 ఒక గంట విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత ఆయన 17వ - 18వ రంధ్రాలను ఆడాడు తద్వారా ఆయన రౌండు పూర్తి చేసినట్లు కనిపిస్తుంది. ఆయన తన అలసటను దాచడంలో విజయం సాధించలేదు; ఒక రిపోర్టరు ఆయన చాలా అలసిపోయాడని భావించాడు. ఆయన రిఫ్రెషు చేయడానికి మిగిలిన రోజులు సరిపోవు.[197]
మరుసటి రోజు సియాటిలులో హార్డింగు తన బిజీ షెడ్యూలును కొనసాగించాడు. వాషింగ్టను విశ్వవిద్యాలయం వద్ద స్టేడియం 25,000 మందికి ప్రసంగించాడు. ఆయన ఇచ్చిన ఆఖరి ప్రసంగంలో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో ఆయన ఇవ్వలేని ప్రసంగాన్ని మినహాయించేలా పదజాలం రూపొందించబడింది. అది పత్రికలకు విడుదల చేయబడింది. అలాస్కాకు రాష్ట్ర హోదాను హార్డింగు అంచనా వేశారు.
మరణం - రాష్ట్ర అంత్యక్రియలు
[మార్చు]
హార్డింగు వాషింగ్టను విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రసంగం చేసిన కొన్ని గంటల తర్వాత 1923 జూలై 27 సాయంత్రం త్వరగా పడుకున్నాడు. ఆ రాత్రి తరువాత ఆయన తన వైద్యుని చార్లెసు ఇ. సాయరుని పిలిచి, పొత్తికడుపు పైభాగంలో నొప్పి గురించి ఫిర్యాదు చేశాడు. ఇది కడుపు నొప్పి పునరావృతమని సాయరు భావించారు. కానీ డాక్టరు జోయెలు టి. బూన్ గుండె సమస్యను అనుమానించారు. హార్డింగు "తీవ్రమైన గ్యాస్ట్రోఇంటెస్టినలు దాడిని ఎదుర్కొన్నాడని ప్రెసుకి చెప్పబడింది. పోర్టుల్యాండులో ఆయన షెడ్యూలు వారాంతం రద్దు చేయబడింది. మరుసటి రోజు రైలు శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోకు పరుగెత్తడంతో జూలై 29 ఉదయం వారు చేరుకున్నారు. ఆయన రైలు నుండి కారు వద్దకు నడవాలని పట్టుబట్టాడు. ఆపై ప్యాలెసు హోటలు[198] [199] చేరుకున్న తరువాత ఆయన మరుక్షణం బాధపడ్డాడు. వైద్యులు ఆయన గుండె సమస్యలను మాత్రమే కాకుండా న్యుమోనియా కలిగి ఉన్నారని కనుగొన్నారు. ఆయన తన హోటలు గదిలో బెడ్ రెస్టుకు పరిమితమయ్యాడు. వైద్యులు ఆయనకు లిక్విడు కెఫీను డిజిటాలిసుతో చికిత్స చేసారు. ఆయన మెరుగుపడినట్లు అనిపించింది. ప్రపంచ న్యాయస్థానంలో సభ్యత్వాన్ని సమర్ధిస్తూ హార్డింగు విదేశాంగ విధాన చిరునామాను హూవరు విడుదల చేశాడు. దానిని అనుకూలంగా స్వీకరించినందుకు అధ్యక్షుడు సంతోషించాడు. ఆగస్టు 2 మధ్యాహ్నం నాటికి హార్డింగు పరిస్థితి ఇంకా మెరుగుపడుతున్నట్లు అనిపించింది. ఆయన వైద్యులు ఆయన మంచం మీద కూర్చోవడానికి అనుమతించారు. ఆ సాయంత్రం సుమారు 7:30 గంటలకు, ఫ్లోరెన్సు ఆయనకు ది సాటర్డే ఈవినింగు పోస్టు నుండి ఆయనను గురించి "ఎ కాం రివ్యూ ఆఫ్ ఎ కాం మాన్" చదువుతోంది; ఆమె ఆగింది. ఆయన ఆమెతో "అది బాగుంది. ఇంకా కొంచెం చదవండి." అవే ఆయన చివరి మాటలు. కొన్ని సెకన్ల తర్వాత హార్డింగు మూర్ఛగా మెలితిప్పినట్లు, ఊపిరి పీల్చుకుంటూ మంచం మీద తిరిగి కుప్పకూలినప్పుడు ఆమె చదవడం ప్రారంభించిన ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు వెంటనే వైద్యులను గదిలోకి పిలిచారు. కాని వారు ఆయనను ఉద్దీపనలతో పునరుద్ధరించలేకపోయారు. హార్డింగు కొన్ని నిమిషాల తరువాత 57 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించినట్లు ప్రకటించబడింది.[200] ప్రారంభంలో మరణం ఒక సెరిబ్రలు హెమరేజు కారణంగా సంభవించిందని ఆపాదించబడింది. ఆ సమయంలో వైద్యులు సాధారణంగా కార్డియాకు అరెస్టు లక్షణాలను అర్థం చేసుకోలేదు. ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు అధ్యక్షుడిని శవపరీక్ష చేయడానికి అంగీకరించలేదు.[25][201]

హార్డింగు ఊహించని మరణం దేశానికి తీవ్ర దిగ్భ్రాంతిని కలిగించింది. ఆయన ఇష్టపడే వారిచేత అభిమానించబడ్డాడు పత్రికలు ప్రజలు ఆయన అనారోగ్యాన్ని నిశితంగా అనుసరించారు. ఆయన స్పష్టంగా కోలుకోవడం ద్వారా భరోసా పొందారు.[202] హార్డింగు మృతదేహాన్ని పేటికలో రైలుకు తీసుకువెళ్లి దేశమంతటా ప్రయాణించారు. దానిని వార్తాపత్రికలు చాలా దగ్గరగా అనుసరించాయి. యునైటెడు స్టేట్సు క్యాపిటలు రొటుండా వద్ద అతను పడుకుని ఉన్న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నుండి వాషింగ్టను, డిసికి ఆయనకు మృతదేహాన్ని మోసుకెళ్ళే రైలు వెళుతుండగా తొమ్మిది మిలియన్ల మంది ప్రజలు రైలు పట్టాల మీద బారులు తీరారు. అక్కడ అంత్యక్రియల సేవల తర్వాత హార్డింగు మృతదేహాన్ని ఖననం కోసం మారియను, ఒహియోకు తరలించారు.[203]
మారియనులో హార్డింగు మృతదేహాన్ని గుర్రపు శవవాహనం మీద ఉంచారు. దానిని ప్రెసిడెంటు కూలిడ్జు చీఫ్ జస్టిసు టాఫ్టు, తర్వాత హార్డింగు భార్య, ఆయన తండ్రి వచ్చారు.[204] వారు శవ వాహనాన్ని నగరం గుండా అనుసరించి స్టారు భవనం దాటి చివరగా మేరియను శ్మశానవాటికలో ఉన్న శ్మశానవాటికకు చేరుకుని శ్మశానవాటికను స్వీకరించే ఖజానాకు అందించారు.[205][206] అంత్యక్రియలకు అతిధులలో ఆవిష్కర్త థామసు ఎడిసను పారిశ్రామికవేత్త వ్యాపారవేత్తలు హెన్రీ ఫోర్డు, హెచ్ ఆర్వీ ఎస్. ఫైర్స్టోను మరుసటి సంవత్సరం మరణించిన ఫ్లోరెన్సు హార్డింగు, విశ్రాంతి హార్డింగు టోంబులో దీనిని 31వ యుఎస్ అధ్యక్షుడు (1929-1933) హెర్బర్టు హూవరు అంకితం చేశారు.[207]
కుంభకోణాలు
[మార్చు]
హార్డింగు స్నేహితులు పరిచయస్తులను సమాఖ్య పదవులకు నియమించాడు. కొందరు సమర్థవంతంగా పనిచేశారు. ఉదాహరణకు వైటు హౌసులో వారికి చికిత్స చేసిన మారియను నుండి హార్డింగ్సు వ్యక్తిగత వైద్యుడు చార్లెసు ఇ. సాయరు, వెటరన్సు బ్యూరో కుంభకోణం గురించి హార్డింగును అప్రమత్తం చేశారు. మరికొందరు పదవిలో అసమర్థులుగా నిరూపించబడ్డారు. ఉదాహరణకు డేనియలు ఆర్. క్రిసింగరు ( మారియను న్యాయవాది, హార్డింగు ఆయన కరెన్సీ కంప్ట్రోలరు, తరువాత ఫెడరలు రిజర్వు బోర్డు గవర్నరుగా చేశాడు); మరొకరు హార్డింగు పాత స్నేహితుడు ఫ్రాంకు స్కోబీ, మింట్ డైరెక్టరు, ట్రానీ, విల్సను "తన పదవీకాలంలో తక్కువ నష్టం కలిగించాడు" అని గుర్తించారు. ఈ సహచరులలో మరికొందరు అవినీతిపరులుగా నిరూపించబడ్డారు. తరువాత వారిని "ఒహియో గ్యాంగు" అని పిలిచారు.[208]
హార్డింగు పరిపాలన ఖ్యాతిని దెబ్బతీసిన చాలా కుంభకోణాలు ఆయన మరణం తర్వాత వరకు బయటపడలేదు. వెటరన్సు బ్యూరో కుంభకోణం 1923 జనవరిలో హార్డింగుకు తెలుసు కానీ, ట్రానీ, విల్సను అభిప్రాయం ప్రకారం, "అధ్యక్షుడు దానిని నిర్వహించడం ఆయనకు పెద్దగా గుర్తింపు ఇవ్వలేదు."[209] బ్యూరో అవినీతి డైరెక్టరు చార్లెసు ఆర్. ఫోర్బ్సు ఐరోపాకు పారిపోవడానికి హార్డింగు అనుమతించాడు. అయినప్పటికీ ఆయన తరువాత తిరిగి వచ్చి జైలు శిక్ష అనుభవించాడు.[210] న్యాయ శాఖలో డాగెర్టీ ఫ్యాక్టోటం, జెసు స్మితు అవినీతిలో పాల్గొన్నాడని హార్డింగు తెలుసుకున్నాడు. స్మితును వాషింగ్టను నుండి బయటకు తీసుకురావాలని అధ్యక్షుడు డాగెర్టీని ఆదేశించాడు. అలాస్కాకు రాబోయే అధ్యక్ష పర్యటన నుండి ఆయన పేరును తొలగించాడు. స్మితు 1923 మే 30న ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.[211] స్మితు అక్రమ కార్యకలాపాల గురించి హార్డింగుకు ఎంత తెలుసో కచ్చితంగా తెలియదు.[212] హార్డింగు అవినీతిలో పాల్గొనలేదని, దానిని క్షమించలేదని ముర్రే గుర్తించాడు.[213]
పాశ్చాత్య పర్యటనలో హూవరు హార్డింగుతో పాటు వెళ్ళాడు. తరువాత హార్డింగు హూవరుకు ఏదైనా గొప్ప కుంభకోణం గురించి తెలిస్తే దానిని ప్రచారం చేయాలా లేదా పూడ్చిపెట్టాలా అని అడిగాడని రాశాడు. హార్డింగు ప్రచురించి సమగ్రతకు క్రెడిటు పొందాలని హూవరు బదులిచ్చాడు. వివరాలను అడిగాడు. హార్డింగు అది స్మితుతో సంబంధం కలిగి ఉందని చెప్పాడు. కానీ, హూవరు డాగెర్టీ ప్రమేయం గురించి విచారించినప్పుడు, హార్డింగు సమాధానం ఇవ్వడానికి నిరాకరించాడు.[214]
టీపాటు డోం
[మార్చు]
హార్డింగు ప్రతిష్ఠకు అతిపెద్ద నష్టం కలిగించిన కుంభకోణం టీపాటు డోం. పరిపాలన కాలంలోని చాలా కుంభకోణాల మాదిరిగానే ఇది హార్డింగు మరణం తర్వాత వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆయనకు చట్టవిరుద్ధమైన అంశాల గురించి తెలియదు. టీపాటు డోం వ్యోమింగులోని ఒక చమురు నిల్వను కలిగి ఉంది. ఇది జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిలో నేవీ ఉపయోగం కోసం పక్కన పెట్టిన మూడు చమురు నిల్వలలో ఒకటి. నిల్వలను అభివృద్ధి చేయాలనే వాదన చాలా కాలంగా ఉంది; విల్సను మొదటి అంతర్గత కార్యదర్శి ఫ్రాంక్లిను నైటు లేను ఈ స్థానానికి మద్దతుదారుడు. హార్డింగు పరిపాలన అధికారం చేపట్టినప్పుడు అంతర్గత కార్యదర్శి ఫాల్ లేను వాదనను స్వీకరించారు. హార్డింగు 1921 మేలో నేవీ డిపార్టుమెంటు నుండి అంతర్గతానికి నిల్వలను బదిలీ చేస్తూ ఒక కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు మీద సంతకం చేశారు. ఇది నేవీ సెక్రటరీ ఎడ్విన్ సి. డెన్బీ సమ్మతితో జరిగింది.[215][216]
కాలిఫోర్నియాలోని ఎల్క్ హిల్సు నావికా రిజర్వు అంచుల వెంట డ్రిల్లింగు చేయడానికి ఎడ్వర్డు డోహెనీకి లీజు మంజూరు చేయబడిందని 1921 జూలైలో అంతర్గత శాఖ ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన పెద్దగా వివాదానికి దారితీయలేదు. ఎందుకంటే చమురు ప్రక్కనే ఉన్న ప్రైవేటు భూమిలోని బావులకు పోతుంది.[217] వ్యోమింగు సెనేటర్జాను కెండ్రికు టీపాటు డోంను కూడా లీజుకు తీసుకున్నారని నియోజకవర్గాల నుండి విన్నారు. కానీ ఎటువంటి ప్రకటన చేయలేదు. అంతర్గత విభాగం డాక్యుమెంటేషను అందించడానికి నిరాకరించింది. కాబట్టి ఆయన సెనేటు తీర్మానాన్ని బలవంతంగా బహిర్గతం చేసేలా ఆమోదించాడు. హ్యారీ సింక్లైరు మమ్మోతు ఆయిలు కంపెనీకి డ్రిల్లింగు హక్కులను మంజూరు చేస్తూ టీపాటు డోం లీజు కాపీని ఆ విభాగం పంపింది. సైనిక సంసిద్ధత ఇమిడి ఉన్నందున పోటీ బిడ్డింగు జరగలేదని ఒక ప్రకటనతో పాటు - ఒప్పందంలో భాగంగా మమ్మోతు నేవీ కోసం చమురు ట్యాంకులను నిర్మించాల్సి ఉంది. ఇది కొంతమందిని సంతృప్తిపరిచింది, కానీ గిఫోర్డు పిన్చాటు, హ్యారీ ఎ. స్లాటరీ, ఇతరులు వంటి కొంతమంది పరిరక్షకులు ఫాల్, ఆయన కార్యకలాపాల మీద పూర్తి దర్యాప్తు కోసం ఒత్తిడి చేశారు. వారు విస్కాన్సిను సెనేటరు రాబర్టు ఎం. లా ఫోలెటును చమురు లీజుల మీద సెనేటు దర్యాప్తు ప్రారంభించమని ఆదేశించారు. లా ఫోలెటు డెమోక్రటికు మోంటానా సెనేటరు థామసు జె. వాల్షును దర్యాప్తుకు నాయకత్వం వహించమని ఒప్పించారు, వాల్షు 1922 నుండి 1923 వరకు ఇంటీరియరు డిపార్టుమెంటు అందించిన ట్రక్కుల సామగ్రిని చదివారు. బదిలీ, లీజులు తన జ్ఞానం, ఆమోదంతో జరిగాయని పేర్కొంటూ హార్డింగు రాసిన లేఖ పత్రాలలో ఉంది. [218]
టీపాటు డోం మీద విచారణలు హార్డింగు మరణించిన రెండు నెలల తర్వాత 1923 అక్టోబరులో ప్రారంభమయ్యాయి. ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలో ఫాల్ పదవిని విడిచిపెట్టాడు. సింక్లైరు లేదా డోహెనీ నుండి ఎటువంటి డబ్బును అందుకోలేదని ఆయన ఖండించాడు; సింక్లైరు అంగీకరించాడు. తరువాతి నెలలో ఫాల్ తన న్యూ మెక్సికో రాంచును విస్తరించడానికి, మెరుగుపరచడానికి విలాసవంతంగా ఖర్చు చేశాడని వాల్షు తెలుసుకున్నాడు. ఫాల్ మళ్ళీ ప్రత్యక్షమై, ఆ డబ్బు హార్డింగు స్నేహితుడు, వాషింగ్టన్ పోస్ట్ ప్రచురణకర్త ఎడ్వర్డు బి. మెక్లీను నుండి అప్పుగా వచ్చిందని చెప్పాడు. కానీ మెక్లీను సాక్ష్యమిచ్చినప్పుడు దానిని తిరస్కరించాడు. గత అనుబంధానికి గౌరవంగా ఫాల్కు డబ్బును వ్యక్తిగత రుణంగా నగదు రూపంలో ఇచ్చినట్లు డోహెనీ కమిటీకి చెప్పాడు, కానీ ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి బదులుగా మళ్ళీ హాజరుకావాల్సి వచ్చినప్పుడు ఫాల్ తన ఐదవ సవరణను స్వీయ-నేరారోపణకు వ్యతిరేకంగా హక్కును ఉపయోగించాడు.[219]
డోహెనీ, సింక్లెయిరు నుండి ఫాల్, ఆయన బంధువు మొత్తం $4,00,000 అందుకున్నారని ఈ బదిలీలు వివాదాస్పద లీజులతో సమకాలీనంగా ఉన్నాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు.[220] 1929లో లంచాలు తీసుకున్నందుకు ఫాల్ దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు. 1931లో పదవిలో జరిగిన నేరాలకు జైలు శిక్ష అనుభవించిన మొదటి యుఎస్ క్యాబినెటు సభ్యుడయ్యాడు.[221] సింక్లెయిరు ధిక్కారానికి పాల్పడినందుకు మాత్రమే దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు జ్యూరీ ట్యాంపరింగు కోసం కోర్టు. ఫాల్ లంచం ఇచ్చినందుకు 1930 ఏప్రిల్లో డోహెనీని జ్యూరీ ముందు విచారణకు తీసుకురాబడింది కానీ ఆయన నిర్దోషిగా విడుదలయ్యాడు.[222]
న్యాయ శాఖ
[మార్చు]
హార్డింగు హ్యారీ ఎం. డాగెర్టీని అటార్నీ జనరలుగా నియమించడం మరే ఇతర విమర్శల కంటే ఎక్కువ విమర్శలను అందుకుంది. డాగెర్టీ ఒహియో లాబీయింగు బ్యాక్-రూం యుక్తులు ఆయనను పదవికి అనర్హులుగా పరిగణించబడ్డాయి.[223] 1923-1924లో వివిధ కుంభకోణాల వివరాలు వెలువడినప్పుడు డాగెర్టీకున్న అనేక మంది శత్రువులు ఆయనను నిజాయితీ లేని వ్యక్తితో ముడిపెట్టే అవకాశాన్ని చూసి సంతోషించారు. ఫాల్ డాగెర్టీ స్నేహితులు కానప్పటికీ ఆయన టీపాటు డోంలో పాల్గొన్నాడని భావించారు. 1924 ఫిబ్రవరిలో సెనేటు న్యాయ శాఖను దర్యాప్తు చేయడానికి ఓటు వేసింది. అక్కడ డాగెర్టీ అటార్నీ జనరలుగా కొనసాగారు.[224]
డెమొక్రాటికు మోంటానా సెనేటరు బర్టను కె. వీలరు దర్యాప్తు కమిటీలో ఉన్నారు. 1924 మార్చి 12న విచారణలు ప్రారంభమైనప్పుడు ప్రాసిక్యూటరు పాత్రను చేపట్టారు.[225] జెస్ స్మితు, మరో ఇద్దరు ఒహియో వాసులు (హోవార్డు మానింగ్టను, ఫ్రెడ్ ఎ. కాస్కీ)లతో మద్యం అక్రమ రవాణాదారుల నుండి చెల్లింపులను అంగీకరించడానికి లేదా ప్రభుత్వ గిడ్డంగుల నుండి మద్యం విడుదల చేయడానికి కుట్ర పన్నారు. మానింగ్టను, కాస్కీ నివాసం స్ట్రీటులోని లిటిలు గ్రీను హౌసుగా అపఖ్యాతి పాలైంది.[226] స్మితు విడాకులు తీసుకున్న భార్య రాక్సీ స్టిన్సను, అవినీతిపరుడైన మాజీ ఎఫ్బిఐ ఏజెంటు గ్యాస్టను మీన్సు వంటి కొంతమంది సాక్షులు డాగెర్టీ వ్యక్తిగతంగా ప్రమేయం ఉందని ఆరోపించారు. అటార్నీ జనరలు వీలరు కమిటీకి న్యాయ శాఖ రికార్డులను యాక్సెసు చేయడానికి అనుమతించబోమని సూచించినప్పుడు కూలిడ్జు డాగెర్టీ రాజీనామాను అభ్యర్థించాడు. డాగెర్టీ 1924 మార్చి 28న దానికి కట్టుబడి ఉన్నాడు.[227]
డాగెర్టీకి అత్యంత సమస్యలను కలిగించిన అక్రమ కార్యకలాపాలు, హార్డింగు ఏలియను ప్రాపర్టీ కస్టోడియనుగా నియమించిన మాజీ డెలావేరు కాంగ్రెసు సభ్యుడు కల్నలు థామసు డబల్యూ. మిల్లరుతో స్మితు ఒప్పందం. జర్మనీ యాజమాన్యంలోని అమెరికను మెటలు కంపెనీ అనే సంస్థను కొత్త యుఎస్ యజమానులకు విడుదల చేసినందుకు స్మితు, మిల్లరు దాదాపు అర మిలియను డాలర్ల ప్రతిఫలాన్ని అందుకున్నారు. స్మితు, డాగెర్టీతో ఉన్న ఉమ్మడి ఖాతాలో $50,000 జమ చేశాడు. దీనిని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించాడు. ఆ ఖాతాకు సంబంధించిన రికార్డులను డాగెర్టీ, ఆయన సోదరుడు నాశనం చేశారు. ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేసినందుకు మిల్లరు, డాగెర్టీ మీద అభియోగాలు మోపబడ్డాయి.1926 సెప్టెంబరులో జరిగిన మొదటి విచారణలో హంగు జ్యూరీ ఏర్పడింది; రెండవ విచారణలో 1927 ప్రారంభంలో మిల్లరు దోషిగా నిర్ధారించబడి జైలు శిక్ష అనుభవించాడు. కానీ జ్యూరీ మళ్ళీ డాగెర్టీ మీద వేలం వేసింది. డాగెర్టీ మీద ఉన్న అభియోగాలు అప్పుడు తొలగించబడ్డాయి. తరువాత ఆయన ఎప్పుడూ ఎటువంటి నేరానికి పాల్పడలేదు. ఆయన తన సొంత రక్షణలో నిలబడటానికి నిరాకరించడం ఆయన ప్రతిష్ఠను నాశనం చేసింది. మాజీ అటార్నీ జనరలు ధిక్కార వైఖరిని అవలంబిస్తూ తన కష్టాలకు కార్మిక ఉద్యమంలోని తన శత్రువులు, కమ్యూనిస్టులను నిందించాడు. "నేను మొత్తం ప్రపంచాన్ని ముఖంలోకి చూడకుండా నిరోధించేది ఏదీ చేయలేదని" రాశాడు.[228][229]
వెటరన్సు బ్యూరో
[మార్చు]
వెటరన్సు బ్యూరో శక్తివంతమైన డైరెక్టరు చార్లెసు ఆర్. ఫోర్బ్సు, తన బ్యూరోలో వెటరన్సు ఆసుపత్రుల నియంత్రణ వాటి నిర్మాణాన్ని ఏకీకృతం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. హార్డింగు అధ్యక్ష పదవి ప్రారంభంలో ఈ అధికారం ట్రెజరీ డిపార్టుమెంటుకు అప్పగించబడింది. రాజకీయంగా శక్తివంతమైన అమెరికను లెజియను ఫోర్బుసుకు మద్దతు ఇచ్చి సెక్రటరీ మెల్లను వంటి వారిని కించపరిచింది. 1922 ఏప్రిల్లో హార్డింగు వెటరన్సు బ్యూరోకు నియంత్రణను బదిలీ చేయడానికి అంగీకరించాడు.[230] ఫోర్బ్సు ప్రధాన పని ఏమిటంటే 3,00,000 మంది గాయపడిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ అనుభవజ్ఞులకు సహాయం చేయడానికి దేశవ్యాప్తంగా కొత్త ఆసుపత్రులు నిర్మించబడ్డాయని నిర్ధారించడం.[231]
1922 ప్రారంభంలో ఫోర్బ్సు ఆసుపత్రులను నిర్మించాలనుకున్న సెయింటు లూయిసులోని థాంప్సను-బ్లాక్ కన్స్ట్రక్షను కంపెనీ ఏజెంటు ఎలియాసు మోర్టిమరును కలిశాడు. ఇద్దరూ దగ్గరయ్యారు. గాయపడిన మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ అనుభవజ్ఞుల కోసం సంభావ్య ఆసుపత్రి స్థలాలను పరిశీలించడానికి మోర్టిమరు పశ్చిమ దేశాల గుండా ఫోర్బ్సు ప్రయాణాలకు చెల్లించాడు. ఫోర్బ్సుకు వాషింగ్టను రాష్ట్రంలోని హర్లీ-మాసను కన్స్ట్రక్షను కంపెనీ యజమాని చార్లెసు ఎఫ్. హర్లీతో కూడా స్నేహంగా ఉంది.[232] హార్డింగు అన్ని ఒప్పందాలను ప్రజా నోటీసుకు అనుగుణంగా నిర్వహించాలని ఆదేశించాడు.[233] కానీ ఫోర్బ్సు, కాంట్రాక్టర్లు రెండు కంపెనీలు లాభాలను మూడు విధాలుగా విభజించి కాంట్రాక్టులను పొందే ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నారు. కొంత డబ్బు బ్యూరో చీఫ్ కౌన్సెలు చార్లెసు ఎఫ్. క్రామెరుకు వెళ్ళింది.[232] ఫోర్బ్సు ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేసాడు. నిర్మాణ ఖర్చులను బెడ్కు $3,000 నుండి $4,000 కు పెంచింది.[234] పెంచిన నిర్మాణ బిల్లులలో పదోవంతు కుట్రదారుల కోసం కేటాయించబడింది. ఫోర్బ్సు టేకులో మూడో వంతు అందుకుంది.[235] ఆ తర్వాత ఈ అవినీతి భూ సేకరణకు వ్యాపించింది. ఫోర్బ్సు $20,000 కంటే తక్కువ విలువైన శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ట్రాక్టును $1,05,000 కు కొనుగోలు చేయడానికి అధికారం ఇచ్చింది. ఫలితంగా వచ్చిన ఆర్థిక అదనపు మొత్తంలో కనీసం $25,000 ఫోర్బ్సు, క్రామెరు మధ్య విభజించబడింది.[232]

మరింత డబ్బు సంపాదించాలనే ఉద్దేశంతో, ఫోర్బ్సు 1922 నవంబరులో మేరీల్యాండులోని పెర్రీవిల్లే డిపోలో తన నియంత్రణలో ఉన్న విలువైన ఆసుపత్రి సామాగ్రిని అమ్మడం ప్రారంభించాడు.[236] మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ప్రభుత్వం భారీ మొత్తంలో ఆసుపత్రి సామాగ్రిని నిల్వ చేసింది. ఫోర్బ్సు వాటిని థాంప్సను, కెల్లీ బోస్టను సంస్థకు వారి ఖర్చులో కొంత భాగానికి కుదించింది. ఆ సమయంలో వెటరన్సు బ్యూరో ఆసుపత్రులకు సామాగ్రిని చాలా ఎక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేస్తోంది.[237]
పెర్రీవిల్లెలో ఫోర్బ్సు అధికారం మీద తనిఖీ చేసిన వ్యక్తి హార్డింగు వైద్యుడు, ఫెడరలు హాస్పిటలైజేషను బోర్డు ఛైర్మను డాక్టరు సాయరు.[238] ఫోర్బ్సు విలువైన ఆసుపత్రి సామాగ్రిని అంతర్గత కాంట్రాక్టరుకు విక్రయిస్తున్నట్లు సాయరు హార్డింగుతో చెప్పాడు.[239] మొదట హార్డింగు దానిని నమ్మలేదు కానీ సాయరు 1923 జనవరిలో రుజువును పొందాడు.[210] తన పరిపాలనలో అవినీతి మీద కోపం నిరాశ మధ్య మారుతూ వచ్చిన హార్డింగు షాకుకు గురై, ఫోర్బ్సు ఫోర్బుసును వైటు హౌసుకు పిలిపించి ఆయన రాజీనామాను డిమాండు చేశాడు. హార్డింగు బహిరంగ కుంభకోణ విచారణను కోరుకోలేదు. ఫోర్బ్సును ఐరోపాకు పారిపోవడానికి అనుమతించాడు. అక్కడ నుండి ఆయన 1923 ఫిబ్రవరి 15న రాజీనామా చేశాడు. హార్డింగు నిరోధించడానికి ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ ఫోర్బ్సు కార్యకలాపాల గురించి గాసిపు రెండు వారాల తర్వాత సెనేటు దర్యాప్తుకు ఆదేశించేలా చేసింది.[240] మార్చి మధ్యలో క్రామరు ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు.[241]
మోర్టిమరు అన్నీ చెప్పడానికి ఇష్టపడ్డాడు. ఎందుకంటే ఫోర్బ్సు తన భార్యతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. ఇది ఫోర్బ్సు వివాహాన్ని కూడా విచ్ఛిన్నం చేసింది. హార్డింగు మరణం తర్వాత 1923 చివరిలో జరిగిన విచారణలలో నిర్మాణ కార్యనిర్వాహకుడు ప్రధాన సాక్షిగా ఉన్నాడు. ఫోర్బ్సు సాక్ష్యం చెప్పడానికి ఐరోపా నుండి తిరిగి వచ్చాడు. కానీ కొద్దిమందిని ఒప్పించాడు. 1924లో ఆయన, థాంప్సను-బ్లాకుకు చెందిన జాన్ డబల్యూ. థాంప్సనులను ప్రభుత్వాన్ని మోసం చేయడానికి కుట్ర పన్నినందుకు చికాగోలో విచారించారు. ఇద్దరూ దోషులుగా నిర్ధారించబడి రెండు సంవత్సరాల జైలు శిక్ష విధించబడింది. 1926లో ఫోర్బ్సు తన శిక్షను అనుభవించడం ప్రారంభించాడు; హృదయ సంబంధ వ్యాధితో బాధపడుతున్న థాంప్సను, ఆ సంవత్సరం తన పదవిని ప్రారంభించే ముందు మరణించాడు.[242] ట్రానీ, విల్సను అభిప్రాయం ప్రకారం, "హార్డింగు అధ్యక్ష పదవిలో అత్యంత సమస్యాత్మకమైన అంశాలలో ఒకటి, న్యాయం పొందడం కంటే కుంభకోణం, రాజకీయ బాధ్యతల గురించి ఆయన ఎక్కువగా ఆందోళన చెందుతున్నట్లు కనిపించాడు."[210]
వివాహేతర వ్యవహారాలు
[మార్చు]హార్డింగు మారియనుకు చెందిన క్యారీ ఫుల్టను ఫిలిప్సుతో వివాహేతర సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. ఇది దాదాపు 15 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగి 1920లో ముగిసింది. హార్డింగు జీవిత చరిత్ర రచయిత ఫ్రాన్సిసు రస్సెలు 1963లో తన పుస్తకాన్ని పరిశోధిస్తున్నప్పుడు హార్డింగు నుండి ఫిలిప్సుకు రాసిన లేఖలను కనుగొన్నప్పుడు ఈ వ్యవహారం బయటపడింది. ఈ లేఖలను ఒహియో హిస్టారికలు సొసైటీకి విరాళంగా ఇచ్చారు. హార్డింగు ఖ్యాతిని కాపాడటానికి అక్కడ ఉన్న కొందరు ఆ లేఖలను నాశనం చేయాలని కోరుకున్నారు. హార్డింగు వారసులు ఆ లేఖల మీద కాపీరైటును క్లెయిం చేయడంతో ఒక వ్యాజ్యం దావా వేయబడి చివరికి 1971లో కేసు పరిష్కారమైంది. ఆ లేఖలను లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్కి విరాళంగా ఇచ్చారు. అవి 2014 వరకు సీలు చేయబడ్డాయి. కానీ వాటి ప్రారంభానికి ముందు చరిత్రకారులు వెస్ట్రను రిజర్వు హిస్టారికలు సొసైటీ (కెన్నెతు డబ్ల్యూ. డకెటు పేపర్సు), యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వ్యోమింగు లోని రస్సెలు పత్రాలలో కాపీలను ఉపయోగించారు.[243][244][245][246] రస్సెలు లేఖల నుండి ఫిలిప్సు హార్డింగు జీవితంలో ప్రేమికుడు అని ముగించాడు—"ఆయన "మనస్సు, శరీరం ఒకే వ్యక్తిలో కలిసిపోయాయి" అని చరిత్రకారుడు జస్టిను పి. కాఫీ తన 2014 హార్డింగు జీవిత చరిత్రల సమీక్షలో "హార్డింగు లైంగిక జీవితం మీద మక్కువ" కలిగి ఉన్నాడని విమర్శించాడు. [247]
హార్డింగు తన ఉంపుడుగత్తె నాన్ బ్రిటనుతో వివాహం కాకుండా ఎలిజబెతు ఆన్ బ్లేసింగుకు జన్మనిచ్చింది. 2015లో డిఎన్ఎ పరీక్ష బ్లేసింగు ఆయన కుమార్తె అని నిరూపించింది. హార్డింగు పితృత్వాన్ని తీవ్రంగా ఖండించాడు. కుటుంబ కథనం ప్రకారం ఆయన సంతానం లేనివాడు. బిడ్డకు తండ్రి కాలేడు బాల్యంలో గవదబిళ్ళలుతో బాధపడ్డాడు.[8] ఆయన తోబుట్టువులు, మేనకోడళ్ళు, మేనల్లుళ్ళు 90 సంవత్సరాలు ఈ వాదనను కొనసాగించారు.[8]
1927లో మారియనుకు చెందిన బ్రిటను హార్డింగు తన బిడ్డ ఎలిజబెతు ఆన్ బ్లేసింగుకు తండ్రి అని రాస్తూ ది ప్రెసిడెంట్సు డాటరును ప్రచురించింది. "అన్ని పెళ్లికాని తల్లులకు", "ప్రపంచానికి తెలియని తండ్రులు ఉన్న వారి అమాయక పిల్లలకు" అంకితం చేయబడిన ఈ పుస్తకం ఇంటింటికీ అశ్లీల చిత్రాల మాదిరిగా బ్రౌను పేపరులో చుట్టబడి అమ్ముడైంది.[248] ఫలితంగా హార్డింగు పేరు దిగజారింది. 1923లో మరణం వరకు చాలామంది బ్రిటనును నమ్మారు.[249] ఓవలు ఆఫీసు సమీపంలోని గదిలో ఇద్దరూ లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉన్నారని సీక్రెటు చొరబాటుదారులను నివారించడానికి సర్వీసు ఏజెంట్లను నియమించారని బ్రిటను చేసిన వాదన వంటి హాస్యాస్పదమైన వివరాలతో ప్రజలు ఆశ్చర్యపోయారు.[249]
విస్తృతంగా నమ్మబడుతున్నప్పటికీ బ్రిటను తన పుస్తకం ఖండనకు వ్యతిరేకంగా ఒక పరువు నష్టం దావాను కోల్పోయింది.[250] హార్డింగు తాను ఎప్పుడూ కలవని కుమార్తెకు నెలకు $500 పిల్లల సహాయాన్ని అందించాడని ఆమె చెప్పింది.[251] కానీ ఆయన అభ్యర్థన మేరకు ఆమె ఆయన నుండి ప్రేమ కరస్పాండెన్సును నాశనం చేసిందని.[8][251] బ్రిటను వాదన ధ్రువీకరించబడటానికి ముందు రాసిన రస్సెలు దానిని నిస్సందేహంగా నమ్మాడు.[252] అయితే యూనివర్శిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా లాస్ ఏంజిల్సు (యుసిఎల్ఎ)లో బ్రిటను పత్రాలను సమీక్షించిన డీన్ దానిని నిరూపించబడనిదిగా భావించాడు.[253]
1884లో అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన గ్రోవర్ క్లీవ్ల్యాండ్ (అయినప్పటికీ ఆయనకు ఒక ఉంపుడుగత్తె ఉందని, ఆయన వివాహ బంధేతరంగా ఆయన ఒక కొడుకుకు తండ్రి అయి ఉండవచ్చు) కంటే హార్డింగుకు కఠినమైన ప్రమాణాన్ని వర్తింపజేయాలని సింక్లైరు సూచించాడు. [250]
చారిత్రక అభిప్రాయాలు
[మార్చు]ఆయన మరణం తరువాత హార్డింగుకు తీవ్ర సంతాపం వ్యక్తం చేశారు—అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలోనే కాదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక యూరోపియను వార్తాపత్రికలు ఆయనను శాంతియుత వ్యక్తి అని పిలిచాయి. అమెరికను జర్నలిస్టులు ఆయనను ఘనంగా ప్రశంసించారు. కొందరు ఆయన తన దేశం కోసం తన ప్రాణాలను అర్పించారని అభివర్ణించారు. ఆయన మరణంతో ఆయన సహచరులు దిగ్భ్రాంతి చెందారు. "నేను దాని గురించి రాయలేకపోతున్నాను లేదా దాని గురించి ఆలోచించడానికి కూడా నన్ను నేను అనుమతించుకోలేకపోతున్నాను" అని డాగెర్టీ రాశాడు. [254] హ్యూసు ఇలా అన్నాడు. "మా ప్రియమైన చీఫ్ ఇక మాతో లేడని నేను గ్రహించలేకపోతున్నాను."[255]
హాజియోగ్రాఫికు హార్డింగు మరణం తర్వాత జో మిచెలు చాపులు రాసిన లైఫ్ అండు టైమ్సు ఆఫ్ వారెను జి. హార్డింగు, అవరు ఆఫ్టరు-వారు ప్రెసిడెంటు (1924) వంటి హార్డింగు జీవితానికి సంబంధించిన వివరాలు త్వరగా వెల్లడయ్యాయి.[256] అప్పటికి కుంభకోణాలు బయటపడుతున్నాయి. హార్డింగు పరిపాలన త్వరలోనే ప్రజల దృష్టిలో అవినీతికి మారుపేరుగా మారింది. 1920ల చివరలో రాసిన రచనలు హార్డింగు సందేహాస్పద చారిత్రక ఖ్యాతిని రూపొందించడంలో సహాయపడ్డాయి: విలియం అల్లెను వైటు రాసిన మాస్కులు ఇన్ ఎ పేజెంటు, హార్డింగును ఎగతాళి చేసి తోసిపుచ్చింది. అలాగే సామ్యూలు హాప్కిన్సు ఆడమ్సు హార్డింగు పరిపాలన గురించి కల్పిత కథనం (రివెల్రీ) ప్రచురించబడింది.[249] ఈ పుస్తకాలు హార్డింగు పదవిలో ఉన్న సమయాన్ని గొప్ప అధ్యక్ష బలహీనతగా చిత్రీకరించాయి.[257] నాన్ బ్రిటను అత్యధికంగా అమ్ముడైన పుస్తకం వారికి ఎఫైరు ఉందని వెల్లడించడం కూడా దివంగత అధ్యక్షుడి గౌరవాన్ని తగ్గించింది. తన పూర్వీకుడి నుండి తనను తాను దూరం చేసుకోవాలని కోరుకున్న అధ్యక్షుడు కూలిడ్జు, హార్డింగు సమాధిని అంకితం చేయడానికి నిరాకరించాడు. కూలిడ్జు వారసుడు హూవరు కూడా అదేవిధంగా అయిష్టంగానే ఉన్నాడు. కానీ చివరికి 1931లో కూలిడ్జు హాజరైనప్పుడు అంకితభావానికి అధ్యక్షత వహించాడు. ఆ సమయానికి గ్రేటు డిప్రెషను పూర్తి స్వింగులో ఉండటంతో హూవరు దాదాపు హార్డింగు లాగానే అపఖ్యాతి పాలయ్యాడు.[258][259]
1930లలో ఆడమ్సు అనేక నాన్ ఫిక్షను రచనలతో హార్డింగు ప్రతికూల దృక్పథాన్ని రూపొందించడం కొనసాగించాడు. ది ఇన్క్రెడిబులు ఎరా: ది లైఫు అండ్ టైమ్సు ఆఫ్ వారెను జి. హార్డింగు (1939)తో ముగింపు పలికాడు. దీనిలో ఆయన తన అంశాన్ని "ఒక చిన్న పట్టణ సెమీ-ఎడ్యుకేట్డు జర్నలిస్టు పరికరాలతో స్నేహపూర్వకమైన మంచి ఉద్దేశ్యం కలిగిన మూడవ-తరగతి మిస్టరు బాబిటు అని పిలిచాడు... అది పని చేయలేకపోయింది."[260]
డీన్ వైటు రచనలను చూస్తాడు. ఆడమ్సు "గమనించదగ్గ అసమతుల్యమైన, అన్యాయమైన ఖాతాలు, ప్రతికూలతను అతిశయోక్తి చేయడం, అన్ని తప్పులకు హార్డింగుకు బాధ్యతను అప్పగించడం, ఏదైనా సరైన పనికి ఆయన క్రెడిటును తిరస్కరించడం. నేడు హార్డింగు వారి చిత్రణలను ఖండించే గణనీయమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ ఆ పురాణం కొనసాగింది."[261]

1964లో పరిశోధన కోసం హార్డింగు పత్రాలను తెరవడం కొద్దిపాటి జీవిత చరిత్రలకు దారితీసింది వాటిలో అత్యంత వివాదాస్పదమైనది రస్సెలు రాసిన ది షాడో ఆఫ్ బ్లూమింగు గ్రోవు (1968) ఇది నల్లజాతి వంశపారంపర్య పుకార్లు (పేరు "నీడ") హార్డింగును ఆయన బాల్య సంవత్సరాలలో తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయని దీని వలన హార్డింగు సంప్రదాయవాదం, అందరితో కలిసి ఉండాలనే, కోరిక రెండూ ఏర్పడ్డాయని తేల్చింది. రస్సెలు పద్ధతులను కాఫీ తప్పుపట్టాడు. జీవిత చరిత్రను "చాలా క్లిష్టమైనది, అయితే పూర్తిగా సానుభూతి లేనిది కాదు" అని భావించాడు.[262] ముర్రే రాసిన ది హార్డింగు ఎరా (1969) అధ్యక్షుడి గురించి మరింత సానుకూల దృక్పథాన్ని తీసుకుంది. ఆయన కాలపు సందర్భంలో ఆయన ఉంచింది. హార్డింగును తన క్యాబినెటు అధికారుల విజయవంతమైన విధానాలతో అనుసంధానించడానికి ప్రయత్నించడంలో "అతిగా వెళ్లే ధోరణి" ఉందని 1923 నాటికి కొత్త మరింత దృఢమైన హార్డింగు ఉద్భవించిందని తగినంత ఆధారాలు లేకుండా నొక్కి చెప్పినందుకు ట్రానీ, విల్సను ముర్రేను తప్పుపట్టారు. [263]
తరువాతి దశాబ్దాలలో హార్డింగు మీద రివిజనిస్టు పుస్తకాలు ప్రచురించబడ్డాయి. రాబర్టు ఫెర్రెలు రాసిన ది స్ట్రేంజు డెత్సు ఆఫ్ ప్రెసిడెంటు హార్డింగు (1996), కాఫీ ప్రకారం, "హార్డింగు గురించిన ప్రతి కథను సవాలు చేస్తూ దాదాపు మొత్తం రచనను గడుపుతుంది. ఆయన విషయం గురించి చదివిన, బోధించబడిన దాదాపు ప్రతిదీ తప్పు అని తేల్చింది."[264] 2004లో మరొక అధ్యక్ష కుంభకోణం, వాటరుగేటులో తన ప్రమేయానికి ప్రసిద్ధి చెందిన జాన్ డీన్, "ది అమెరికను ప్రెసిడెంట్సు" సిరీసు చిన్న జీవిత చరిత్రలలో హార్డింగు సంపుటిని రాశాడు. దీనిని ఆర్థరు ఎం. ష్లెసింగరు జూనియరు సవరించాడు. కాఫీ ఆ పుస్తకాన్ని ఇప్పటివరకు అత్యంత రివిజనిస్టుగా భావించాడు. హార్డింగు జీవితంలోని కొన్ని ప్రతికూల సంఘటనలను. 1914 సెనేటు ప్రచారంలో ఆయన నిశ్శబ్దం వంటి, ఆయన ప్రత్యర్థి హోగను తన విశ్వాసం కోసం దాడి చేయబడినప్పుడు, డీనును తప్పుపట్టినందుకు తప్పుపట్టాడు.[265]
హార్డింగు లోతు, నిర్ణయాత్మకత లేకపోవడం ఆయనకు కళంకితమైన వారసత్వాన్ని తెచ్చిపెట్టిందని ట్రానీ తప్పుబట్టారు.[266]
హార్డింగు సాంప్రదాయకంగా చెత్త అధ్యక్షులలో ఒకరిగా ర్యాంకు పొందారు.[267] 1948లో హార్వర్డు విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహించిన పోల్లో చరిత్రకారుడు ఆర్థరు ఎం. ష్లెసింగరు సీనియరు అధ్యక్షుల గురించి మేధావుల అభిప్రాయాల సర్వేను నిర్వహించారు. పరిగణించబడిన 29 మంది అధ్యక్షులలో హార్డింగును చివరి స్థానంలో ఉంచారు.[268] అప్పటి నుండి అనేక ఇతర పోల్లలో కూడా ఆయన చివరి స్థానంలో ఉన్నాడు.
హార్డింగు ప్రతికూల రేటింగులను ఫెర్రెలు తక్కువ చదివి, హార్డింగు సంచలనాత్మక ఖాతాల మీద ఎక్కువ దృష్టి సారించే మేధావులకు ఆపాదించాడు.[267]
"హార్డింగు పట్ల విద్యాపరమైన ఆసక్తి లేకపోవడం ఆయన ఖ్యాతిని కోల్పోయేలా చేసిందని మేధావులు ఇప్పటికీ అధ్యక్షులలో హార్డింగును దాదాపు చివరి వ్యక్తిగా ర్యాంకు చేస్తున్నారని" కాఫీ నమ్ముతాడు.[269]
పునర్మూల్యాంకనం
[మార్చు]ఆయన పదవీకాలం తర్వాత దశాబ్దాలలో యుఎస్ అధ్యక్షుల చారిత్రక ర్యాంకింగులలో హార్డింగు తరచుగా చెత్తగా రేటు చేయబడ్డాడు. అయితే ఇటీవలి దశాబ్దాలలో కొంతమంది రచయితలు, చరిత్రకారులు హార్డింగు పదవిలో ఉన్న చారిత్రక రికార్డు, సాంప్రదాయ అభిప్రాయాలను తిరిగి అంచనా వేయడం ప్రారంభించారు.[248][270] ది స్పాయిల్సు ఆఫ్ వార్లో (2016) బ్రూసు బ్యూనో డి మెస్క్విటా, అలస్టెయిరు స్మితు ప్రతి అధ్యక్షుడు పదవిలో ఉన్న సమయంలో అతి తక్కువ యుద్ధ మరణాలు, అత్యధిక వార్షిక తలసరి ఆదాయ వృద్ధి ర్యాంకింగులో హార్డింగును మొదటి స్థానంలో ఉంచారు.[271]
ముర్రే తన ది హార్డింగు ఎరా పుస్తకంలో హార్డింగు చరిత్రకారులు చెప్పిన దానికంటే ఎక్కువ క్రెడిటు పొందాలని వాదించాడు: "ఆయన ఖచ్చితంగా ఫ్రాంక్లిన్ పియర్స్, ఆండ్రూ జాన్సన్, బెంజమిన్ హారిసన్ లేదా క్వాలిస్ కూలిడ్జ్తో సమానం. నిర్దిష్ట విజయాలలో ఆయన పరిపాలన దేశ చరిత్రలోని గణనీయమైన భాగం కంటే ఉన్నతమైనది."[272]
హార్డింగు పేలవమైన స్థితికి సంబంధించిన కొన్ని సాధారణ అంశాలను ముర్రే పేర్కొన్నాడు. ఇది సాధారణంగా హార్డింగు ప్రతికూల విమర్శలకు సాపేక్షంగా అస్పష్టమైన, బలహీనమైన ఆధారాన్ని వివరిస్తుంది. అంటే సాంప్రదాయిక అభిప్రాయాలు తరచుగా హార్డింగు చర్యల వాస్తవ విమర్శ లేదా విశ్లేషణను విస్మరించడానికి కారణమవుతాయి. తరచుగా హార్డింగు నియమించబడినవారి స్వభావం మీద సాపేక్షంగా పరిమితమైన, ఏకపక్ష దృష్టిని కలిగి ఉంటాయి. పెద్ద చారిత్రక వాస్తవాల విస్తృత విశ్లేషణను విస్మరించడానికి, హాని కలిగించడానికి. ముర్రే ఇలా చెబుతున్నాడు:
అమెరికను వ్యవస్థలో వైటు హౌసులో అమాయక ప్రేక్షకుడు అనేవాడు లేడు. హార్డింగు రాష్ట్రంలో హ్యూసు లేదా వాణిజ్యంలో హూవరు సాధించిన విజయాలను సరిగ్గా చెప్పుకోగలిగితే న్యాయంలో డాగెర్టీ, అంతర్గత పతనానికి కూడా ఆయన బాధ్యత వహించాలి. ముఖ్యంగా ఫోర్బ్సు, స్మితు వంటి వ్యక్తుల మీద శిక్షార్హమైన చర్య లేకపోవడం వంటి చర్యలకు ఆయన బాధ్యతను భరించాలి. తన నిష్క్రియాత్మకత ద్వారా ఆయన తన స్థానం సమగ్రతను కాపాడుకోవడానికి తనకు తన పరిపాలనకు అనుకూలమైన ఇమేజును కాపాడుకోవడానికి తనకు లభించిన ఏ అవకాశాన్ని అయినా కోల్పోయాడు. అదే విధంగా తదుపరి ప్రజాదరణ పొందిన, మేధావుల ప్రతికూల తీర్పుకు పూర్తిగా అర్హమైనది కాకపోయినా అది తప్పనిసరి.[272]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 రస్సెల్, p. 33.
- ↑ రస్సెల్, p. 35.
- ↑ ది న్యూ ఇంగ్లాండ్ హిస్టారికల్ అండ్ జెనియాలాజికల్ రిజిస్టర్.
{{cite book}}: Unknown parameter|పబ్లిషర్=ignored (help); Unknown parameter|సంవత్సరం=ignored (help) - ↑ ది న్యూ ఇంగ్లాండ్ హిస్టారికల్ అండ్ జెనియాలాజికల్ రిజిస్టర్, వాల్యూమ్లు 76–77. అక్టోబరు 1923, పేజీ. 244
- ↑ రస్సెల్, థామస్ (1923). యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క ఇరవై తొమ్మిదవ అధ్యక్షుడు వారెన్ జి. హార్డింగ్ యొక్క విశిష్ట జీవితం మరియు కృషి. the University of Wisconsin–Madison. p. 51.
- ↑ Gage, Beverly (April 6, 2008). "మా మొదటి నల్లజాతి అధ్యక్షుడు?". The New York Times. Retrieved June 15, 2015.
{{cite news}}: zero width space character in|title=at position 4 (help) - ↑ Russell, p. 26.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 Baker, Peter (August 12, 2015). "DNA వారెన్ హార్డింగ్ ప్రేమ జీవితంలోని రహస్యాన్ని ఛేదిస్తుందని చెప్పబడింది". The New York Times. Retrieved August 13, 2015.(subscription required)
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 Baker, Peter (ఆగస్టు 18, 2015). "DNA వారెన్ హార్డింగ్ను చూపిస్తుంది అమెరికా యొక్క మొదటి నల్లజాతి అధ్యక్షుడు కాదా". The New York Times. Retrieved ఆగస్టు 18, 2015.
- ↑ డీన్, p. 6.
- ↑ డీన్, pp. 7–9.
- ↑ 12.0 12.1 12.2 ట్రినిటీ బాప్టిస్ట్ చర్చి — మారియన్, ఒహియో: చరిత్ర మరియు అభివృద్ధి (PDF), ట్రినిటీ బాప్టిస్ట్ చర్చి, మారియన్, ఒహియో, archived from the original (PDF) on February 18, 2008
- ↑ సింక్లైర్, pp. 6–9.
- ↑ 14.0 14.1 14.2 డీన్, pp. 9–13.
- ↑ నెవిన్స్, p. 252.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 12–13.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 14–15.
- ↑ డీన్, pp. 13–14.
- ↑ రస్సెల్, pp. 56–68.
- ↑ 20.0 20.1 Gutin, Myra G. "Harding, Florence Kling deWolfe". American National Biography Online.(subscription required)
- ↑ Dean, pp. 14–19.
- ↑ డీన్, pp. 18–19.
- ↑ రస్సెల్, p. 81.
- ↑ మారియన్ స్టార్ సిబ్బంది నివేదిక (ఆగస్టు 13, 2015). "జన్యు పరీక్ష హార్డింగ్ కుమార్తెను నిర్ధారిస్తుంది". ది మారియన్ స్టార్. Retrieved ఆగస్టు 13, 2015.
- ↑ 25.0 25.1 25.2 Hawley, Ellis W. "హార్డింగ్, వారెన్ గమాలియల్". అమెరికన్ నేషనల్ బయోగ్రఫీ ఆన్లైన్.మూస:చందా అవసరం
- ↑ డీన్, pp. 20–21.
- ↑ 27.0 27.1 రస్సెల్, p. 90.
- ↑ ష్లెసింగర్, p. 50.
- ↑ రస్సెల్, pp. 68–70.
- ↑ సింక్లైర్, p. 35.
- ↑ సింక్లెయిర్, p. 286.
- ↑ 32.0 32.1 డీన్, pp. 21–23.
- ↑ సిబ్లీ, p. 20.
- ↑ రస్సెల్, pp. 105–108.
- ↑ డీన్, pp. 23–24.
- ↑ రస్సెల్, pp. 172–173.
- ↑ GWMNMA. "స్మారక చిహ్నం మూలస్తంభం వేయడానికి సిద్ధమవుతున్నాడు". జార్జ్ వాషింగ్టన్ మాసోనిక్ నేషనల్ మెమోరియల్. Retrieved January 27, 2025.
- ↑ "అధ్యక్షులు బ్రదర్ మాసోన్స్". జాక్సన్ లాడ్జ్ నంబర్ 1, F. & A. M. Archived from the original on 2025-07-05. Retrieved January 27, 2025.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 40–42.
- ↑ రస్సెల్, pp. 108–112.
- ↑ రస్సెల్, pp. 147–155.
- ↑ 42.0 42.1 రస్సెల్, pp. 155–157.
- ↑ 43.0 43.1 సింక్లైర్, p. 44.
- ↑ రస్సెల్, pp. 163–168.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 42–45.
- ↑ రస్సెల్, p. 188.
- ↑ సింక్లైర్, p. 46.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 46–47.
- ↑ రస్సెల్, pp. 197, 208–210.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 47–49.
- ↑ రస్సెల్, pp. 227–235.
- ↑ రస్సెల్, p. 246.
- ↑ డీన్, pp. 34–35.
- ↑ వాల్టర్స్, pp. 291–293.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 54–55.
- ↑ రస్సెల్, pp. 250–251.
- ↑ 57.0 57.1 సింక్లైర్, p. 54.
- ↑ 58.0 58.1 58.2 డీన్, p. 35.
- ↑ డీన్, p. 44.
- ↑ నెవిన్స్, p. 253.
- ↑ డీన్, pp. 38, 44.
- ↑ రస్సెల్, p. 141.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 63–65.
- ↑ డీన్, pp. 37–39.
- ↑ సింక్లైర్, p. 70.
- ↑ రస్సెల్, p. 283.
- ↑ సింక్లైర్, p. 77.
- ↑ రస్సెల్, p. 299.
- ↑ 69.0 69.1 సింక్లైర్, p. 82.
- ↑ డీన్, p. 47.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 91–100.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 21.
- ↑ Dean, pp. 49–51.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 659–660.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 26–27.
- ↑ రస్సెల్, pp. 336–339.
- ↑ 77.0 77.1 77.2 డీన్, p. 56.
- ↑ డీన్, pp. 55–56.
- ↑ రస్సెల్, pp. 346–347.
- ↑ Russell, p. 347.
- ↑ Dean, p. 56.
- ↑ 82.0 82.1 బాగ్బీ, p. 660.
- ↑ రస్సెల్, pp. 351–356, 363.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 33.
- ↑ రస్సెల్, p. 335.
- ↑ డీన్, p. 60.
- ↑ రస్సెల్, pp. 374–375.
- ↑ 88.0 88.1 88.2 ముర్రే 1969, p. 34.
- ↑ బాగ్బీ, p. 661.
- ↑ డీన్, p. 61.
- ↑ బాగ్బీ, pp. 662–663.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 38.
- ↑ బాగ్బీ, pp. 657–674.
- ↑ రస్సెల్, pp. 387–390.
- ↑ డీన్, p. 65.
- ↑ రస్సెల్, pp. 392–394.
- ↑ డీన్, pp. 66–67.
- ↑ 98.0 98.1 డీన్, p. 67.
- ↑ సింక్లైర్, p. 156.
- ↑ Sinclair, pp. 157–159.
- ↑ Capace, Nancy (2000). "McGill, Ralph Emerson". Tennessee యొక్క ఎన్సైక్లోపీడియా. Somerset. p. 63. ISBN 978-0-4030-9349-6. Retrieved December 21, 2024.
- ↑ Tucker, Garland (2012). అమెరికన్ కన్జర్వేటిజం యొక్క అధిక ఆటుపోట్లు: డేవిస్, కూలిడ్జ్, మరియు 1924 ఎన్నికలు. Emerald Book Company. p. 32. ISBN 978-1-9371-1029-1. Retrieved December 21, 2024.
- ↑ . జూన్ 14, 1920 https://books.google.com/books?id=2VlkAAAAIBAJ&dq=పాత+గార్డ్+గెలిచాడు.+రిపబ్లికన్+జాతీయ+సమావేశంలో+ప్రగతిశీల+మరియు+రూజ్వెల్ట్+ఎలిమెంట్స్+ఓడించబడ్డాయి&pg=PA1&article_id=4707,6615733.
{{cite news}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|చివరి=ignored (help); Unknown parameter|మొదటి=ignored (help); Unknown parameter|యాక్సెస్-డేట్=ignored (help); Unknown parameter|వార్తాపత్రిక=ignored (help); Unknown parameter|శీర్షిక=ignored (help) - ↑ 104.0 104.1 డీన్, pp. 71–73.
- ↑ Sinclair, p. 61.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 163–165.
- ↑ డీన్, p. 72.
- ↑ Dean, p. 72.
- ↑ Sinclair, p. 166.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 43–45.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 27–28.
- ↑ డీన్, p. 69.
- ↑ Morello, pp. 64–65.
- ↑ రస్సెల్, p. 372.
- ↑ రస్సెల్, pp. 403–405.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 62.
- ↑ రస్సెల్, p. 418.
- ↑ రస్సెల్, p. 420.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 66.
- ↑ రస్సెల్, pp. 2, 14.
- ↑ Russell, pp. 420–424.
- ↑ Sinclair, p. 181.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 38–39.
- ↑ 124.0 124.1 డీన్, p. 89.
- ↑ నోగిల్, p. 242.
- ↑ సింక్లైర్, p. 188.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 43.
- ↑ రస్సెల్, p. 43.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 142–145.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 145–147.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 162–163.
- ↑ ట్రాని & విల్సన్, pp. 116–126.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 149–150.
- ↑ డీన్, pp. 130–131.
- ↑ రస్సెల్, p. 481.
- ↑ Sinclair, pp. 241–245.
- ↑ Dean, pp. 132–134.
- ↑ ట్రాని & విల్సన్, pp. 174–178.
- ↑ Trani & Wilson, pp. 133–135.
- ↑ Murray 1969, pp. 340–341.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 136–137.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 130–132.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 40–41.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 54–57.
- ↑ 145.0 145.1 ముర్రే 1973, pp. 52–55.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 51–52.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 55–58.
- ↑ డీన్, p. 108.
- ↑ 149.0 149.1 డీన్, pp. 107–108.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 78–79.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 74–75.
- ↑ డీన్, p. 104.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 74.
- ↑ మెల్లన్, Andrew.W. (1924). టాక్సేషన్. New York: Macmillan. p. 16. ISBN 9785879551631.
{{cite book}}: ISBN / Date incompatibility (help) - ↑ Slemrod, Joel (2000). అట్లాస్ ష్రగ్ చేస్తుందా?: ధనవంతులపై పన్ను విధించడం వల్ల కలిగే ఆర్థిక పరిణామాలు. Harvard UP. pp. 48–49. ISBN 9780674001541.
- ↑ Schweikart, Larry; Allen, Michael (2004). A Patriot's History of the United States. New York: Penguin. p. 536.
- ↑ సింక్లైర్, p. 206.
- ↑ Wynn, pp. 217–218.
- ↑ Harding, Warren G. (December 8, 1922). "కాంగ్రెస్కు రెండవ వార్షిక సందేశం". American Presidency Project. Retrieved ఆగస్టు 3, 2015.
- ↑ ముర్రే 1973, p. 46.
- ↑ 161.0 161.1 ట్రానీ & విల్సన్, p. 88.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 83.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 253–254.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 92–93.
- ↑ ముర్రే 1973, p. 29.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 84.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 32–33.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 97–99.
- ↑ రస్సెల్, pp. 546–549.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 255–256.
- ↑ Sinclair, pp. 230–234.
- ↑ Radosh, Ronald; Radosh, Allis (July 16, 2014). "వారెన్ హార్డింగ్ భయంకరమైన అధ్యక్షుడు కాకపోతే ఏమిటి?". Slate. Retrieved July 18, 2014.
- ↑ Robenalt, James D. (June 21, 2020). "తుల్సా ఊచకోత తర్వాత అమెరికాలో జాతి న్యాయం కోసం పిలుపునిచ్చిన రిపబ్లికన్ అధ్యక్షుడు". The Washington Post. Retrieved జూన్ 22, 2020.
{{cite news}}: Invalid|url-status=లైవ్(help); Unknown parameter|ఆర్కైవ్-url=ignored (help); Unknown parameter|ఆర్కైవ్-డేట్=ignored (help) - ↑ డీన్, p. 123.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 89–90.
- ↑ సింక్లైర్, p. 215.
- ↑ డీన్, pp. 101–102.
- ↑ సింక్లైర్, p. 217.
- ↑ డీన్, pp. 126–129.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 168–169.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 48–49.
- ↑ "ఫెడరల్ జ్యుడిషియరీ సెంటర్ యొక్క బయోగ్రాఫికల్ డిక్షనరీ=Fpubublichal". Archived from the original on July 30, 2016. Retrieved జూన్ 14, 2015.
{{cite web}}: Cite has empty unknown parameter:|1=(help) "కోర్టు ప్రెసిడెంటుని ఎంచుకోండి" అనే రకాన్ని ఎంచుకుని, ఆపై "కోర్టు ప్రెసిడెంటుని ఎంపిక చేయవద్దు" అనే రకాన్ని ఎంచుకుని, ఆపై "నో పరిశోధన కేటగిరీలు ఎంపిక చేయవద్దు" అనే రకాన్ని ఎంచుకుని, పేజీ నుండి శోధనలు అమలు చేయబడతాయి వారెన్ జి. హార్డింగ్. - ↑ Trani & Wilson, pp. 80–81.
- ↑ 184.0 184.1 184.2 ముర్రే 1973, p. 95.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 438–439.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 441.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 172.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 439–440.
- ↑ డీన్, p. 147.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 442–443.
- ↑ Dary, pp. 322–323.
- ↑ డీన్, p. 149.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 446–447.
- ↑ https://search-bcarchives.royalbcmuseum.bc.ca/u-s-president-warren-gamaliel-harding-and-leutenant-governor-nichol-in-procession-on-granville-street-vancouver. Retrieved జూలై 29, 2020.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help); Unknown parameter|publicer=ignored (help); Unknown parameter|తేదీ=ignored (help); Unknown parameter|శీర్షిక=ignored (help) - ↑ "Warren G. Harding & Stanley-1 ParkJacune-1, 5". ది హిస్టరీ ఆఫ్ మెట్రోపాలిటన్ వాంకోవర్.
{{cite web}}:|archive-date=requires|archive-url=(help); Check date values in:|archive-date=(help); Cite has empty unknown parameter:|1=(help) - ↑ ముర్రే 1969, pp. 447–448.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 449–450}, డిసెంబరు 449–450.
- ↑ {{cite news |last=Ziv |first=స్టావ్ | date=డిసెంబరు 9, 2012 |title=అధ్యక్షుడు హార్డింగ్ యొక్క రహస్యమైన S.F. మరణం |url=http://www.sfgate.com/entertainment/article/President-Harding-s-mysterious-S-F-death-4097303.php |website=San Francisco Chronicle |publisher=[[Hearst Newspapers=,Can Can]|స్థానం |access-date=ఆగస్టు 17, 2015}}
- ↑ "91 సంవత్సరాల తర్వాత, అధ్యక్షుడు వారెన్ హార్డింగ్ యొక్క ఆకస్మిక మరణం Recalled". National Constitution కేంద్రం. ఆగస్టు 1, 2014. Archived from the original on ఫిబ్రవరి 28, 2017. Retrieved ఫిబ్రవరి 28, 2017.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 449–450.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 450.
- ↑ డీన్, pp. 152–153.
- ↑ రస్సెల్, pp. 601–602.
- ↑ రస్సెల్, p. 602.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 454.
- ↑ రస్సెల్, pp. 633, 640.
- ↑ నెవిన్స్, p. 256.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 181–182.
- ↑ 210.0 210.1 210.2 ట్రానీ & విల్సన్, p. 182.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 179–180.
- ↑ డీన్, pp. 139–141.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 125–126.
- ↑ సింక్లైర్, pp. 284–285.
- ↑ ముర్రే 1973, p. 107.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 183, 185.
- ↑ Noggle, pp. 254–256.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 463–465.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 465–471.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 471–472.
- ↑ రస్సెల్, pp. 497–498.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 472.
- ↑ రస్సెల్, p. 444.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 473–475.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 478.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 180.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 478–479.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, pp. 180–181.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 480–481.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 459–460.
- ↑ ఆడమ్స్, p. 287.
- ↑ 232.0 232.1 232.2 ముర్రే 1969, p. 460.
- ↑ రస్సెల్, p. 526.
- ↑ రస్సెల్, p. 525.
- ↑ Ferrell, 2369.
- ↑ ఆడమ్స్, pp. 289, 292.
- ↑ రస్సెల్, pp. 524–525.
- ↑ ఆడమ్స్, pp. 232, 292, 294.
- ↑ ఆడమ్స్, p. 294.
- ↑ ముర్రే 1973, p. 103.
- ↑ రస్సెల్, p. 563.
- ↑ ముర్రే 1973, pp. 106–107.
- ↑ "కెన్నెత్ డబ్ల్యూ. డకెట్ పేపర్స్". Western Reserve Historical Society. Retrieved May 28, 2022.[permanent dead link]
- ↑ Coffey, p. 84.
- ↑ Russell, pp. 650–663.
- ↑ Ferrell, 3207.
- ↑ కాఫీ, p. 85.
- ↑ 248.0 248.1 Robenalt, James D. (August 13, 2015). "వారెన్ జి. హార్డింగ్ లైంగిక జీవితంతో మనం అంతగా నిమగ్నమై ఉండకపోతే, అతను చాలా మంచి అధ్యక్షుడని మనం గ్రహించేవాళ్ళం". The Washington Post. Retrieved August 13, 2015.
- ↑ 249.0 249.1 249.2 కాఫీ, p. 80.
- ↑ 250.0 250.1 సింక్లైర్, p. 293.
- ↑ 251.0 251.1 Strochlic, Nina (August 14, 2015). "Our Dirtiest President's Mistress అందరికీ చెబుతుంది". The Daily Beast. Retrieved August 15, 2015.
- ↑ Coffey, p. 85.
- ↑ డీన్, p. 162.
- ↑ ముర్రే 1969, pp. 456–457.
- ↑ ముర్రే 1969, p. 457.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 208.
- ↑ Ferrell, 2970.
- ↑ రస్సెల్, pp. 632–633, 639–640.
- ↑ పేన్ 2014, pp. 125, 127.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 209.
- ↑ డీన్, p. 163.
- ↑ కాఫీ, p. 86.
- ↑ ట్రానీ & విల్సన్, p. 211.
- ↑ కాఫీ, pp. 88–89.
- ↑ కాఫీ, p. 89.
- ↑ Trani, Eugene P. (October 4, 2016). "వారెన్ జి. హార్డింగ్: ఇంపాక్ట్ అండ్ లెగసీ". Miller Center. Retrieved December 26, 2017.
- ↑ 267.0 267.1 Ferrell, 3474–3485.
- ↑ Schlesinger, Arthur M. (November 1, 1948). "Historians Rate the U.S. Presidents". Life. pp. 65–66, 68, 73–74.
- ↑ Coffey, p. 86.
- ↑ Pecquet, Gary M.; Thies, Clifford F. (Summer 2016). "Reputation ఓవర్రైడ్స్ రికార్డ్: వారెన్ జి. హార్డింగ్ తప్పుగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క 'చెత్త' అధ్యక్షుడిగా ఎలా మారారు" (PDF). The Independent Review. 21. Independent Institute: 29–45. ISSN 1086-1653.
- ↑ Bueno de Mesquita, Bruce; Smith, Alaster (2016). The Spoils of War. PublicAffairs. p. 255.
- ↑ 272.0 272.1 ముర్రే 1969, p. 536.
ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో <ref> ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన <references group="lower-alpha"/> ట్యాగు కనబడలేదు
