Jump to content

విదేశీ మారకపు రేటు

వికీపీడియా నుండి
మూడు కరెన్సీల ఎంపిక చేసిన నోట్లు: అమెరికన్ డాలర్, యూరో, రొమేనియన్ ల్యూ.

ఆర్థిక శాస్త్రంలో, మారకపు రేటు (exchange rate) అనేది ఒక కరెన్సీని మరొక కరెన్సీతో మార్పిడి చేసుకునే రేటు.[1] కరెన్సీలు చాలావరకు జాతీయ కరెన్సీలు, కానీ హాంగ్ కాంగ్ లాగా ఉప-జాతీయంగా (సబ్-నేషనల్) లేదా యూరో లాగా సూపర్-నేషనల్‌గా ఉండవచ్చు.[2]

మారకపు రేటును మరొక కరెన్సీతో పోలిస్తే ఒక దేశం కరెన్సీ విలువగా కూడా పరిగణిస్తారు.[3] ఉదాహరణకు, అమెరికన్ డాలర్లతో 141 జపనీస్ యెన్‌ల ఇంటర్‌బ్యాంక్ మారకపు రేటు ఉందంటే, దాని అర్థం ¥141 ని US$1కి మార్చుకోవచ్చు లేదా US$1 ని ¥141కి మార్చుకోవచ్చు. ఈ సందర్భంలో యెన్‌తో పోలిస్తే డాలర్ ధర ¥141 అని చెబుతారు లేదా డాలర్‌తో పోలిస్తే యెన్ ధర $1/141 అని చెబుతారు.

మారకపు రేటును నిష్పత్తిగా (రేషియోగా) కూడా చెప్పవచ్చు. ఉదాహరణకు, USD/EUR నిష్పత్తి 0.8625 గా ఉండవచ్చు.[4] ఈ సందర్భంలో, నిష్పత్తిని ఎటువంటి ప్రమాణాలు (డైమెన్షన్స్) లేకుండా అర్థం చేసుకోవాలి, అంటే USD/EUR=0.8625 లేదా 1 USD = 0.8625 EUR. దీని అర్థం 1 అమెరికన్ డాలర్‌ని 0.8625 యూరోలతో మార్పిడి చేసుకోవచ్చు. అంటే 1 యూరోను 1/0.8625 = 1.1594 అమెరికన్ డాలర్లతో మార్పిడి చేసుకోవచ్చు. అంటే, EUR/USD = 1.1594.

ప్రతి దేశం తన కరెన్సీకి వర్తించే మారకపు రేటు విధానాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. ఉదాహరణకు, కరెన్సీ ఫ్లోటింగ్ మారకపు రేటు, స్థిర మారకపు రేటు లేదా హైబ్రిడ్ కావచ్చు.[5] ప్రభుత్వాలు మారకపు రేట్లపై కొన్ని పరిమితులు, నియంత్రణలను విధించవచ్చు. దేశాలు బలమైన లేదా బలహీనమైన కరెన్సీని కూడా కలిగి ఉండవచ్చు.[5] వాణిజ్యానికి సంబంధించి స్వేచ్ఛా వాణిజ్యాన్ని ఉత్తమమైనదిగా భావించినట్లుగా, సరైన జాతీయ మారకపు రేటు విధానంపై ఆర్థిక సాహిత్యంలో ఎలాంటి ఏకాభిప్రాయం లేదు.[6] దీనికి బదులుగా, జాతీయ మారకపు రేటు విధానాలు ఆయా దేశాల రాజకీయ పరిస్థితులను ప్రతిబింబిస్తాయి.[6]

ఫ్లోటింగ్ మారకపు రేటు విధానాలలో, మారకపు రేట్లు విదేశీ మారకపు మార్కెట్లో నిర్ణయించబడతాయి.[7] ఇవి వివిధ రకాల కొనుగోలుదారులు, అమ్మకందారులకు తెరిచి ఉంటాయి. ఇక్కడ కరెన్సీ ట్రేడింగ్ నిరంతరంగా కొనసాగుతుంది: వారాంతాల్లో మినహా రోజుకు 24 గంటలూ జరుగుతుంది (అంటే ఆదివారం GMT సమయం 20:15 నుండి శుక్రవారం 22:00 వరకు ట్రేడింగ్). ప్రస్తుతం ఉన్న మారకపు రేటును స్పాట్ మారకపు రేటు (స్పాట్ ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్) అంటారు. ఈ రోజు నిర్ణయించబడి, భవిష్యత్తులో నిర్దిష్ట తేదీన చెల్లింపు జరిగే మారకపు రేటును ఫార్వర్డ్ మారకపు రేటు అంటారు.

రిటైల్ కరెన్సీ మార్పిడి మార్కెట్‌లో, మనీ డీలర్లు కరెన్సీల కొనుగోలు, అమ్మకానికి వేర్వేరు ధరలను అందిస్తారు. చాలా లావాదేవీలు స్థానిక కరెన్సీకి లేదా స్థానిక కరెన్సీ నుండి జరుగుతాయి. మనీ డీలర్లు విదేశీ కరెన్సీని కొనుగోలు చేసే రేటును కొనుగోలు రేటు (బయింగ్ రేట్) అని, వారు ఆ కరెన్సీని విక్రయించే రేటును అమ్మకపు రేటు (సెల్లింగ్ రేట్) అని పిలుస్తారు. పేర్కొన్న రేట్లలో ట్రేడింగ్‌లో డీలర్ మార్జిన్ (లేదా లాభం) కి సంబంధించిన భత్యం ఉంటుంది, లేదా మార్జిన్‌ను కమీషన్ రూపంలో లేదా మరేదైనా పద్ధతిలో తిరిగి పొందుతారు. నగదు, డాక్యుమెంటరీ లావాదేవీ (చెక్ లాంటివి) లేదా ఎలక్ట్రానిక్ బదిలీల కోసం వేర్వేరు రేట్లు కూడా ఉండవచ్చు. పత్రాన్ని క్లియర్ చేయడానికి (నగదుగా మార్చడానికి) అదనంగా పట్టే సమయం, ఖర్చును భర్తీ చేయడానికి డాక్యుమెంటరీ లావాదేవీలపై అధిక రేటు ఉన్నట్లు సమర్థించబడుతుంది. మరోవైపు, నగదు వెంటనే పునఃవిక్రయానికి (రీసేల్‌కి) అందుబాటులో ఉంటుంది. అయితే దీనికి భద్రత, నిల్వ, రవాణా ఖర్చులు, అలాగే నోట్ల (బిల్లులు) నిల్వలో మూలధనాన్ని ఉంచడానికి అయ్యే ఖర్చులు ఉంటాయి.

రిటైల్ మార్పిడి మార్కెట్

[మార్చు]
EUR/USD మారకపు రేటు

అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలు, దేశ సరిహద్దులు దాటి చేసే చెల్లింపుల కోసం కరెన్సీని ప్రధానంగా బ్యాంకులు, విదేశీ మారక బ్రోకరేజీలు, వివిధ రకాలైన బ్యూరో డి చేంజ్ (కరెన్సీ మార్పిడి కేంద్రాలు) ల నుండి కొనుగోలు చేస్తారు.[మూలం అవసరం] ఈ రిటైల్ అవుట్‌లెట్లు ఇంటర్‌బ్యాంక్ మార్కెట్‌ల నుండి కరెన్సీని తీసుకువస్తాయి, వీటి విలువ రోజుకు US$5.3 ట్రిలియన్ల వరకు ఉంటుందని బ్యాంక్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ సెటిల్మెంట్స్ అంచనా వేసింది.[8] ఈ కొనుగోలు స్పాట్ కాంట్రాక్ట్ రేటు వద్ద జరుగుతుంది. ప్రొవైడర్ ఖర్చులను కవర్ చేయడానికి, లాభాన్ని ఆర్జించడానికి రిటైల్ కస్టమర్‌ల నుండి కమీషన్ రూపంలో లేదా ఇతరత్రా ఛార్జీ వసూలు చేస్తారు. కస్టమర్ల నుండి వసూలు చేసే ఛార్జీలలో ఒక పద్ధతి ఏమిటంటే, హోల్‌సేల్ స్పాట్ రేట్ కంటే తక్కువ అనుకూలమైన (లాభసాటి కాని) మారకపు రేటును ఉపయోగించడం.[9] రిటైల్ కొనుగోలు, అమ్మకపు ధరల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని బిడ్-ఆస్క్ స్ప్రెడ్ (కొనుగోలు-అమ్మకపు ధరల వ్యత్యాసం) అని పిలుస్తారు.

రిటైల్ విదేశీ మారకపు వ్యాపారం (ట్రేడింగ్)

[మార్చు]

రిటైల్ విదేశీ మారకపు ట్రేడింగ్ అనేది పెద్ద విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌లో ఒక చిన్న విభాగం. ఇక్కడ వ్యక్తులు వివిధ కరెన్సీల మధ్య మారకపు రేటుపై ఊహాజనిత వ్యాపారం చేస్తారు. ప్రత్యేకమైన ఎలక్ట్రానిక్ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, ఇంటర్నెట్ రాకతో ఈ విభాగం అభివృద్ధి చెందింది. దీని ద్వారా వ్యక్తులు ప్రపంచ కరెన్సీ మార్కెట్‌లను యాక్సెస్ చేయడానికి అనుమతి లభించింది. 2016 నాటికి, మొత్తం విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌లో రిటైల్ విదేశీ మారకపు ట్రేడింగ్ వాటా 5.5% (రోజువారీ ట్రేడింగ్ టర్నోవర్‌లో $282 బిలియన్లు) గా ఉన్నట్లు నివేదించబడింది.[10]

కొటేషన్లు

[మార్చు]
థాయిలాండ్లో ప్రదర్శించిన మారకపు రేట్లు

ఒక కొటేషన్‌లో స్థిర, చర కరెన్సీలను (ఫిక్స్‌డ్, వేరియబుల్ కరెన్సీలను) కమ్యూనికేట్ చేయడానికి ఉపయోగించే నోటేషన్‌ను నియంత్రించే మార్కెట్ కన్వెన్షన్ (సంప్రదాయం) ఒకటి ఉంది. ఉదాహరణకు, EUR (యూరో) నుండి AUD (ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్) కి మార్పిడిలో, EUR అనేది స్థిర కరెన్సీ కాగా, AUD అనేది చర కరెన్సీ. ఇక్కడ మారకపు రేటు అనేది 1 యూరోకు ఎన్ని ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్లు చెల్లించబడతాయో లేదా స్వీకరించబడతాయో సూచిస్తుంది.

యూరోప్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో, అలాగే యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK) లోని రిటైల్ మార్కెట్‌లో, EUR, GBP (బ్రిటిష్ పౌండ్) లు తారుమారు చేయబడ్డాయి, కాబట్టి GBP ని యూరోకు స్థిర కరెన్సీగా పేర్కొంటారు. పై జాబితాలో లేని రెండు కరెన్సీలు (అంటే రెండూ "ఇతరం" అయినప్పుడు) ఉన్నప్పుడు, ఏది స్థిర కరెన్సీ అని నిర్ణయించడానికి, 1.000 కంటే ఎక్కువ మారకపు రేటును ఇచ్చే స్థిర కరెన్సీని ఉపయోగించడం మార్కెట్ కన్వెన్షన్ (సంప్రదాయం). ఇది రౌండింగ్ సమస్యలను, అతిగా దశాంశ స్థానాలను (డెసిమల్ ప్లేసెస్) ఉపయోగించాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఈ నియమానికి కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి: ఉదాహరణకు, జపనీయులు తరచుగా తమ కరెన్సీని ఇతర కరెన్సీలకు మూలంగా ఉదహరిస్తారు.

మారకపు రేటు విధానం

[మార్చు]

దేశాలు తమ కరెన్సీకి ఏ రకమైన మారకపు రేటు విధానాన్ని అన్వయించాలో ఎంచుకోవడానికి స్వేచ్ఛను కలిగి ఉంటాయి. మారకపు రేటు విధానాలలో ప్రధానమైనవి: ఫ్రీ-ఫ్లోటింగ్, పెగ్డ్ (స్థిరమైనది) లేదా హైబ్రిడ్ [మూలం అవసరం].

ఫ్రీ-ఫ్లోటింగ్ విధానాలలో, మారకపు రేట్లు మార్కెట్లో ఉండే డిమాండ్, సరఫరాల ఆధారంగా ఒకదానికొకటి మారడానికి (ఫ్లోట్ అవ్వడానికి) అనుమతించబడతాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రధానంగా బ్యాంకుల ద్వారా ఆర్థిక మార్కెట్లలో కోట్ చేయబడే ఈ కరెన్సీల మారకపు రేట్లు దాదాపు నిరంతరం మారే అవకాశం ఉంటుంది.

సర్దుబాటు చేయగల పెగ్ (మూవబుల్ లేదా అడ్జస్టబుల్ పెగ్) వ్యవస్థ అనేది స్థిర మారకపు రేట్ల వ్యవస్థ, కానీ ఇది కరెన్సీ పునర్మూల్యాంకనానికి (సాధారణంగా మూల్యహీనీకరణ - డీవాల్యుయేషన్‌) అవకాశం కల్పిస్తుంది. ఉదాహరణకు, 1994, 2005 మధ్య, చైనీస్ యువాన్ రెన్‌మిన్‌బి (RMB) ని $1 కి RMB 8.2768 చొప్పున యునైటెడ్ స్టేట్స్ డాలర్‌తో పెగ్ చేశారు. ఇలా చేసిన దేశం చైనా ఒక్కటే కాదు; రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసినప్పటి నుండి 1967 వరకు, పశ్చిమ ఐరోపా దేశాలన్నీ బ్రెట్టన్ వుడ్స్ సిస్టమ్ ఆధారంగా US డాలర్‌తో స్థిర మారకపు రేట్లను నిర్వహించాయి.[11] అయితే మార్కెట్ ఒత్తిళ్లు, స్పెక్యులేషన్ కారణంగా ఆ వ్యవస్థను వదిలివేసి ఫ్లోటింగ్, మార్కెట్-ఆధారిత విధానాలను ఆమోదించాల్సి వచ్చిందని 1971 ఆగస్టు 15న అధ్యక్షుడు రిచర్డ్ M. నిక్సన్ తన ప్రసంగంలో పేర్కొన్నాడు. దీనినే నిక్సన్ షాక్ అని పిలుస్తారు.

అయినప్పటికీ, కొన్ని ప్రభుత్వాలు తమ కరెన్సీని ఒక ఇరుకైన పరిధిలో (బ్యాండ్‌) ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. ఫలితంగా, కరెన్సీలు అధిక-విలువను (ఓవర్-వాల్యూడ్) లేదా తక్కువ-విలువను (అండర్-వాల్యూడ్) పొందుతాయి, దీని వల్ల భారీ వాణిజ్య లోటులు లేదా మిగులు ఏర్పడుతుంది.[మూలం అవసరం]

మారకపు రేటు మార్పును ప్రభావితం చేసే అంశాలు

[మార్చు]
  1. బ్యాలెన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్స్ (చెల్లింపుల సమతుల్యత): ఒక దేశం పెద్ద అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల లోటును లేదా వాణిజ్య లోటును కలిగి ఉన్నప్పుడు, దాని విదేశీ మారక ఆదాయాలు దాని విదేశీ మారక వ్యయాల కంటే తక్కువగా ఉన్నాయని అర్థం. దాని విదేశీ మారక డిమాండ్ దాని సరఫరాను మించిపోతుంది. కాబట్టి దాని విదేశీ మారకపు రేటు పెరుగుతుంది, దాని కరెన్సీ విలువ తగ్గుతుంది (డిప్రిసియేట్ అవుతుంది).
  2. వడ్డీ రేటు స్థాయి (ఇంట్రెస్ట్ రేట్ లెవెల్): మూలధనాన్ని అప్పుగా తీసుకోవడానికి అయ్యే ఖర్చు, లాభమే వడ్డీ రేట్లు. ఒక దేశం తన వడ్డీ రేటును పెంచినప్పుడు లేదా దాని దేశీయ వడ్డీ రేటు విదేశీ వడ్డీ రేటు కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అది మూలధనం దేశంలోకి రావడానికి (క్యాపిటల్ ఇన్‌ఫ్లో) కారణమవుతుంది, తద్వారా దేశీయ కరెన్సీ డిమాండ్ పెరుగుతుంది. దీనివల్ల ఆ కరెన్సీ విలువ పెరుగుతుంది (అప్రిసియేట్ అవుతుంది), విదేశీ మారక ద్రవ్యం విలువ తగ్గుతుంది.
  3. ద్రవ్యోల్బణ కారకం: ఒక దేశ ద్రవ్యోల్బణ రేటు పెరిగితే, కరెన్సీ కొనుగోలు శక్తి తగ్గుతుంది, పేపర్ కరెన్సీ అంతర్గతంగా విలువను కోల్పోతుంది, దీనివల్ల విదేశీ కరెన్సీ విలువ పెరుగుతుంది. ఒకవేళ రెండు దేశాలలోనూ ద్రవ్యోల్బణం ఉంటే, తక్కువ ద్రవ్యోల్బణం ఉన్న దేశాలతో పోలిస్తే అధిక ద్రవ్యోల్బణం ఉన్న దేశాల కరెన్సీల విలువ తగ్గుతుంది. అంటే తక్కువ ద్రవ్యోల్బణం ఉన్న దేశం కరెన్సీతో పోలిస్తే, అధిక ద్రవ్యోల్బణం ఉన్న దేశం కరెన్సీ సాపేక్షంగా తిరిగి మూల్యాంకనం (రీవాల్యుయేషన్) చేయబడుతుంది.
  4. ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానం: ప్రభుత్వపు ద్రవ్య విధానం మారకపు రేటు మార్పులపై పరోక్ష ప్రభావాన్ని చూపినప్పటికీ, ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. సాధారణంగా, విస్తరణవాద (ఎక్స్‌పాన్షనరీ) ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానాలు, ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా ఏర్పడే భారీ ఆర్థిక ఆదాయ వ్యయాల లోటు దేశీయ కరెన్సీ విలువను తగ్గిస్తుంది. కఠినమైన ద్రవ్య, ఆర్థిక విధానాలు ఆర్థిక వ్యయాలను తగ్గిస్తాయి, కరెన్సీని స్థిరీకరిస్తాయి, దేశీయ కరెన్సీ విలువను పెంచుతాయి.
  5. ఊహాజనిత వ్యాపారం (స్పెక్యులేషన్): ఒక నిర్దిష్ట కరెన్సీ విలువ పెరుగుతుందని స్పెక్యులేటర్లు ఆశిస్తే, వారు ఆ కరెన్సీని పెద్ద మొత్తంలో కొనుగోలు చేస్తారు, దీనివల్ల ఆ కరెన్సీ మారకపు రేటు పెరుగుతుంది. దీనికి విరుద్ధంగా, ఒక నిర్దిష్ట కరెన్సీ విలువ తగ్గుతుందని స్పెక్యులేటర్లు ఆశిస్తే, వారు ఆ కరెన్సీని పెద్ద మొత్తంలో విక్రయిస్తారు, దీనివల్ల మారకపు రేటు తగ్గుతుంది. విదేశీ మారకపు మార్కెట్లో మారకపు రేటు స్వల్పకాలిక హెచ్చుతగ్గులలో స్పెక్యులేషన్ అనేది ఒక ముఖ్యమైన అంశం.
  6. ప్రభుత్వ మార్కెట్ జోక్యం: విదేశీ మారకపు మార్కెట్లో మారకపు రేటు హెచ్చుతగ్గులు ఒక దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వాణిజ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపినప్పుడు, లేదా మారకపు రేటు సర్దుబాట్ల ద్వారా ప్రభుత్వం నిర్దిష్ట విధానపరమైన లక్ష్యాలను సాధించాల్సిన అవసరం ఉన్నప్పుడు, ద్రవ్య అధికార సంస్థలు (మోనిటరీ అథారిటీస్) కరెన్సీ ట్రేడింగ్‌లో పాల్గొనవచ్చు, మార్కెట్‌లో పెద్ద మొత్తంలో స్థానిక లేదా విదేశీ కరెన్సీలను కొనుగోలు చేయడం లేదా విక్రయించడం చేయవచ్చు. విదేశీ మారక సరఫరా, డిమాండ్ మారకపు రేటు మారడానికి కారణమవుతుంది.
  7. ఒక దేశం ఆర్థిక బలం (ఎకనామిక్ స్ట్రెంత్): సాధారణంగా, అధిక ఆర్థిక వృద్ధి రేట్లు స్వల్పకాలంలో విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌లో స్థానిక కరెన్సీ పనితీరుకు అనుకూలించవు. కానీ దీర్ఘకాలంలో అవి స్థానిక కరెన్సీ బలమైన ప్రగతికి గట్టి మద్దతును ఇస్తాయి.

మారకపు రేట్లలో హెచ్చుతగ్గులు

[మార్చు]

మార్కెట్ ఆధారిత మారకపు రేటు అనేది రెండు కరెన్సీలలో దేని విలువ మారినా మారుతుంది. ఒక కరెన్సీకి అందుబాటులో ఉన్న సరఫరా కంటే డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు దాని విలువ పెరుగుతుంది. అందుబాటులో ఉన్న సరఫరా కంటే డిమాండ్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కరెన్సీ విలువ తగ్గుతుంది (దీనర్థం ప్రజలకు ఇకపై డబ్బు అవసరం లేదని కాదు, వారు తమ సంపదను వేరే రూపంలో, బహుశా మరో కరెన్సీలో ఉంచుకోవడానికి ఇష్టపడుతున్నారని మాత్రమే అర్థం).

కరెన్సీకి డిమాండ్ పెరగడానికి కారణం లావాదేవీల కోసం డబ్బు డిమాండ్ పెరగడం లేదా డబ్బు కోసం స్పెక్యులేటివ్ డిమాండ్ పెరగడం కావచ్చు. లావాదేవీల డిమాండ్ అనేది దేశ వ్యాపార కార్యకలాపాల స్థాయి, స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP), ఉపాధి స్థాయిలతో ఎక్కువగా ముడిపడి ఉంటుంది. నిరుద్యోగుల సంఖ్య ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, సామాన్య ప్రజానీకం వస్తువులు, సేవలపై వెచ్చించే ఖర్చు అంత తక్కువగా ఉంటుంది. వ్యాపార లావాదేవీల వల్ల డబ్బుకు పెరిగే డిమాండ్‌ను తట్టుకునేందుకు అందుబాటులో ఉన్న డబ్బు సరఫరాను సర్దుబాటు చేయడంలో సెంట్రల్ బ్యాంక్‌లకు సాధారణంగా పెద్దగా ఇబ్బంది ఉండదు.

మారకపు రేట్ల మానిప్యులేషన్

[మార్చు]

ఒక దేశం తన కరెన్సీ విలువను తక్కువగా ఉంచడానికి దాని మార్కెట్‌ను నియంత్రిస్తే అది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ప్రయోజనం పొందవచ్చు. సాధారణంగా జాతీయ సెంట్రల్ బ్యాంక్ విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌లో ఓపెన్ మార్కెట్ కార్యకలాపాలలో పాల్గొనడం ద్వారా లేదా దేశీయ నోట్లకు విదేశీ కరెన్సీని మార్పిడి చేయకుండా నిరోధించడం ద్వారా ఇది జరుగుతుంది. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా మారకపు రేటును తారుమారు చేస్తుందని క్రమం తప్పకుండా ఆరోపణలు వస్తుంటాయి,[12] ప్రత్యేకించి అమెరికా అధ్యక్ష పదవికి విజయవంతమైన తన ప్రచార సమయంలో డొనాల్డ్ ట్రంప్ చైనాపై ఈ ఆరోపణలు చేశాడు.[మూలం అవసరం]

ఐస్లాండ్, జపాన్, బ్రెజిల్ వంటి ఇతర దేశాలు ఎగుమతుల ఖర్చును తగ్గించి తమ ఆర్థిక వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలనే ఆశతో తమ కరెన్సీ విలువను తక్కువగా ఉంచే విధానాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. తక్కువ మారకపు రేటు ఇతర దేశాల వినియోగదారులకు ఆ దేశపు వస్తువుల ధరను తగ్గిస్తుంది. అయితే తక్కువ విలువ గల కరెన్సీ ఉన్న దేశంలోని వినియోగదారులకు దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులు, సేవల ధరను పెంచుతుంది.[13]

ఈ పద్ధతిని "ఆధునిక వాణిజ్య విధానం (మోడరన్ మెర్కాంటిలిజం)" అని పిలుస్తారు. వాణిజ్యం, ఎగుమతుల పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి, ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి మారకపు రేటును దాని వాస్తవ, న్యాయమైన ధర (ఫెయిర్ ప్రైస్) కంటే తక్కువ చేయడం ఇందులో భాగం.[14] ఈ పద్ధతి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహించడంలో బాగా ప్రభావవంతంగా ఉన్నట్లు రోడ్రిక్ పేర్కొన్నాడు. అయితే, దీనివల్ల ఇతర లోటు (డెఫిసిట్) దేశాలు నష్టపోవాల్సి వస్తుందని ఆయన వ్యాఖ్యానించాడు.[15]

సాధారణంగా, వస్తువులు, సేవల ఎగుమతిదారులు తమ కరెన్సీకి తక్కువ విలువ ఉండాలని కోరుకుంటారు, అయితే దిగుమతిదారులు ఎక్కువ విలువను కోరుకుంటారు.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Frieden, Jeffry A.; Lake, David A.; Schultz, Kenneth A. (2019). World politics: interests, interactions, institutions (4th ed.). New York: W.W. Norton & Company. pp. 395. ISBN 978-0-393-64449-4.
  2. Frieden, Jeffry A.; Lake, David A.; Schultz, Kenneth A. (2019). World politics: interests, interactions, institutions (4th ed.). New York: W.W. Norton & Company. pp. 394–395. ISBN 978-0-393-64449-4.
  3. O'Sullivan, Arthur; Steven M. Sheffrin (2003). Economics: Principles in action. Upper Saddle River, New Jersey 07458: Prentice Hall. p. 458. ISBN 0-13-063085-3. Archived from the original on 2016-12-20. Retrieved 2020-12-02.{{cite book}}: CS1 maint: location (link)
  4. "USD/EUR (EUR=X)". Yahoo Finance. Retrieved 2025-08-02.
  5. 5.0 5.1 Frieden, Jeffry A.; Lake, David A.; Schultz, Kenneth A. (2019). World politics: interests, interactions, institutions (4th ed.). New York: W.W. Norton & Company. pp. 391–395. ISBN 978-0-393-64449-4.
  6. 6.0 6.1 Broz, J. Lawrence; Frieden, Jeffry A. (2001). "The Political Economy of International Monetary Relations". Annual Review of Political Science (in ఇంగ్లీష్). 4 (1): 317–343. doi:10.1146/annurev.polisci.4.1.317. ISSN 1094-2939.
  7. The Economist – Guide to the Financial Markets (pdf)
  8. "Triennial Central Bank Survey: Foreign (other countries) exchange turnover in April 2013 : preliminary global results : Monetary and Economic Department" (PDF). Bis.org. Retrieved 23 December 2017.
  9. Peters, Will. "Find the Best British Pound to Euro Exchange Rate". Pound Sterling Live. Retrieved 21 March 2015.
  10. "Triennial Central Bank Survey : Foreign exchange turnover in April 2016 (Monetary and Economic Department)" (PDF). bis.org. Bank for International Settlements. 11 December 2016. Retrieved 24 October 2025.
  11. McKinnon, Ronald I. (9 August 1999). "Euroland and East Asia in a Dollar-Based International Monetary System: Mundell Revisited" (PDF). Archived from the original (PDF) on 24 August 2006.
  12. "China denies currency undervalued" article on BBC News on Sunday, 14 March 2010
  13. "More Countries Adopt China’s Tactics on Currency" article by David E. Sanger and Michael Wines in ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ October 3, 2010, accessed October 4, 2010
  14. Rahman, Abdurrahman Arum (2021-12-13). Initiating a True International Currency (3rd ed.). Jakarta: Global Currency Initiative. pp. 42–49.
  15. Rodrik, Dani (September 2008). "The Real Exchange Rate and Economic Growth". Brookings Papers on Economic Activity (in ఇంగ్లీష్). 2008 (2): 365–412. doi:10.1353/eca.0.0020. ISSN 1533-4465.

బయటి లింకులు

[మార్చు]

Media related to విదేశీ మారకపు రేటు at Wikimedia Commons

వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.