వినోద్ కుమార్ శుక్లా
వినోద్ కుమార్ శుక్లా (జననం 1937 జనవరి 1) ఆధునిక హిందీ రచయిత. ఆయన రచనలలో నౌకర్ కి కమీజ్ నవల (ఇది మణి కౌల్ అదే పేరుతో చలనచిత్రంగా రూపొందించబడింది), దీవార్ మే ఏక్ ఖిర్కీ రహతి థీ (ఎ విండో లివ్ ఇన్ ఎ వాల్), ఇది 1999లో ఉత్తమ హిందీ రచనకు సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఈ నవలను రంగస్థల దర్శకుడు మోహన్ మహర్షి రంగస్థల నాటకంగా రూపొందించాడు.
ఆయన 2025లో 59వ జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అందుకున్నాడు.[1] దీంతో ఛత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రం నుంచి అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకున్న మొదటి వ్యక్తిగా ప్రసిద్ధిచెందాడు.
కెరీర్
[మార్చు]ఆయన 1937 జనవరి 1న ఛత్తీస్గఢ్ లోని రాజనందగావ్ లో జన్మించాడు. ఆయన మొదటి కవితా సంకలనం లగ్భాగ్ జై హింద్ 1971లో ప్రచురించబడింది. వాహ్ ఆద్మీ చలా గయా నయా గరం కోట్ పెహంకర్ విచార్ కీ తరా 1981లో సంభవ ప్రకాశన్ ప్రచురించిన ఆయన రెండవ కవితా సంకలనం. నౌకర్ కీ కమీజ్ (ది సర్వెంట్స్ షర్టు) అతని మొదటి నవల, అదే ప్రచురణకర్త 1979లో ప్రచురించారు.[2] పెడ్ పర్ కమ్రా (రూమ్ ఆన్ ది ట్రీ) అనే చిన్న కథల సంకలనం 1988లో, 1992లో మరొక కవితా సంకలనం సబ్ కుచ్ హోనా బచా రహేగా విడుదలైంది.
వినోద్ కుమార్ శుక్లా 1994 నుండి 1996 వరకు ఎజిఆర్ఎ లోని నిరాలా సృజనపీఠంలో అతిథి సాహితీవేత్తగా ఉన్నాడు, ఈ సమయంలో ఆయన ఖిలేగా తో దేఖేంగే, రిఫ్రెష్ దీవార్ మే ఏక్ ఖిర్కీ రాహతి థీ అనే రెండు నవలలు రాసాడు. డ్యూక్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ సత్తి ఖన్నా దీనిని ఆంగ్లంలోకి ఎ విండో లివ్ ఇన్ ఎ వాల్ (2005)గా అనువదించాడు దీని ప్రచురణకర్త న్యూ ఢిల్లీలోని సాహిత్య అకాడమీ.[3] ఆయన "ఏక్ చుప్పి జగా" అనే నవలను రచించాడు.[4]
ఆయన ఎం. ఎస్. సి. చేసాడు. జబల్‌పూర్ లోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కృషి విశ్వవిద్యాలయ నుండి ఎంబీఏ చేసాడు, ఆ తరువాత అతను వ్యవసాయ కళాశాల రాయ్‌పుర్ లో లెక్చరర్ గా చేరాడు. పద్మలాల్ పున్నలాల్ బక్సీ కూడా పనిచేస్తున్న దిగ్విజయ్ కళాశాల రాజనందగావ్ లో హిందీలో లెక్చరర్ గా ఉన్న కవి ముక్తిబోధ్ నుండి ఆయన గణనీయంగా ప్రేరణ పొందాడు. అదే సమయంలో బల్దేవ్ ప్రసాద్ మిశ్రా కూడా రాజనందగావ్ లో ఉన్నాడు.
వినోద్ కుమార్ శుక్లా కవితలు విస్తృతంగా అనువదించబడ్డాయి. 2015లో ఢిల్లీకి చెందిన రచయిత అఖిల్ కత్యాల్ ఆయన రాసిన 'హఠషా సే ఏక్ వ్యక్తి బైత్ గయా' ను ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Jnanpith Award: హిందీ రచయిత వినోద్ కుమార్ శుక్లాకు జ్ఞాన‌పీఠ్ అవార్డు | hindi-writer-vinod-kumar-shukla-selected-for-59th-jnanpith-award". web.archive.org. 2025-03-23. Archived from the original on 2025-03-23. Retrieved 2025-03-23.
{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ Khanna, Satti (2000). Modern Hindi Short Stories. Har-Anand Publications. ISBN 9788124100370.
- ↑ Kumar Shukla, Vinod (2005). Deevar Mein Ek Khidki Rahti Thi. New Delhi: Sahitya Akademi. ISBN 9788126021727.
- ↑ "Ektaraindia". Archived from the original on 2018-07-02. Retrieved 2025-03-23.