విప్లవకారుడు
విప్లవకారి (Revolutionary) అనగా విప్లవంలో పాల్గొనే లేదా విప్లవాన్ని సమర్థించే వ్యక్తి.[1] సమాజంపై గొప్ప, ఆకస్మిక ప్రభావాన్ని కలిగించే విషయాన్ని వివరించడానికి కూడా “విప్లవాత్మక” అనే పదాన్ని విశేషణంగా ఉపయోగిస్తారు.
నిర్వచనం
[మార్చు]
ఈ పదాన్ని — నామవాచకంగానూ, విశేషణంగానూ — సాధారణంగా రాజకీయాల రంగంలో ఉపయోగిస్తారు. అయితే కొన్నిసార్లు శాస్త్రం, ఆవిష్కరణ లేదా కళల సందర్భంలో కూడా వాడుతారు. రాజకీయాల్లో, విప్లవకారి అనగా ఆకస్మికమైన, వేగవంతమైన, తీవ్రమైన మార్పును సమర్థించే వ్యక్తి; సాధారణంగా ప్రస్తుత వ్యవస్థను మార్చాలని కోరుకుంటాడు. దీనికి విరుద్ధంగా, సంస్కరణవాది అనగా క్రమంగా, దశలవారీగా మార్పులను కోరుకునే వ్యక్తి; సాధారణంగా వ్యవస్థలోనే పనిచేస్తూ మార్పును సాధించాలని భావిస్తాడు. ఈ అర్థంలో, విప్లవకారులను తీవ్రమైన మార్పువాదులుగా, సంస్కరణవాదులను మితవాదులుగా పరిగణించవచ్చు.
పైకి విప్లవాత్మకంగా కనిపించే సంఘటనలు చివరికి ఇప్పటికే ఉన్న సంస్థలను మరింత బలపరచవచ్చు. అదే విధంగా, చిన్న మార్పులు కూడా దీర్ఘకాలంలో విప్లవాత్మక ఫలితాలకు దారితీయవచ్చు. అందువల్ల విప్లవం, సంస్కరణ మధ్య తేడా అనుభవాత్మకమైనదికంటే భావనాత్మకమైనదిగా ఎక్కువగా ఉంటుంది.[citation needed]
సంప్రదాయవాది అనగా ఇలాంటి మార్పులకు సాధారణంగా వ్యతిరేకంగా ఉండే వ్యక్తి. ప్రతిచర్యావాది అనగా మార్పు జరిగే ముందు ఉన్న పరిస్థితులకు తిరిగి వెళ్లాలని కోరుకునే వ్యక్తి. గత పరిస్థితులకు తిరిగి వెళ్లడం కూడా ఒక పెద్ద మార్పే కావడంతో, ప్రతిచర్యావాదులు కూడా కొన్నిసార్లు విప్లవకారులుగా పరిగణించబడవచ్చు.
విప్లవం అనేది తిరుగుబాటు ద్వారా ప్రభుత్వాన్ని ఆక్రమించడంతో సమానం కాదు. తిరుగుబాటు సాధారణంగా చిన్న కుట్రగాళ్ల గుంపు హింసాత్మకంగా ప్రభుత్వాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని సూచిస్తే, విప్లవం సాధారణంగా విస్తృత ప్రజా భాగస్వామ్యం, ప్రజా మద్దతును సూచిస్తుంది. ఇక్కడ కూడా ఈ తేడా అనుభవాత్మకమైనదికంటే భావనాత్మకమైనదిగా స్పష్టంగా ఉంటుంది.[citation needed]
విప్లవం, సిద్ధాంతం
[మార్చు]సామాజిక శాస్త్రవేత్త జేమ్స్ చౌనింగ్ డేవియెస్ ప్రకారం, రాజకీయ విప్లవకారులను రెండు విధాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:
- వారు ప్రతిపాదించే విప్లవం యొక్క లక్ష్యాల ఆధారంగా. సాధారణంగా ఈ లక్ష్యాలు ఒక నిర్దిష్ట సిద్ధాంతంలో భాగంగా ఉంటాయి. సిద్ధాంతపరంగా, ప్రతి సిద్ధాంతం తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక విప్లవకారుల వర్గాన్ని సృష్టించగలదు. ఆచరణలో, చాలా మంది రాజకీయ విప్లవకారులు కమ్యూనిస్టులు, సోషలిస్టులు, ఇస్లామిస్టులు, సిండికలిస్టులు, అనార్కిస్టులు లేదా జాతీయవాదులుగా ఉన్నారు.
- వారు ఉపయోగించాలనుకునే పద్ధతుల ఆధారంగా. దీనివల్ల విప్లవకారులు రెండు ప్రధాన వర్గాలుగా విభజించబడతారు:
- హింసాత్మక విప్లవాన్ని సమర్థించే వారు
- అహింసావాదులు
అనార్కిజం
[మార్చు]విప్లవాత్మక అనార్కిస్టు సెర్జీ నెచయెవ్ తన "కాటెచిం ఆఫ్ ఎ రివల్యూషనరీ" గ్రంథంలో ఇలా వాదించాడు:
"విప్లవకారి అనేది ఇప్పటికే నాశనానికి అంకితమైన మనిషి. అతనికి వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు, పనులు, భావోద్వేగాలు, బంధాలు, ఆస్తి, లేదా తన సొంత పేరు కూడా ఉండవు. అతని సంపూర్ణ అస్తిత్వం ఒకే లక్ష్యం, ఒకే ఆలోచన, ఒకే అభిరుచి — విప్లవం — చేత ఆక్రమించబడుతుంది. మాటలతో మాత్రమే కాదు, కార్యాలతో కూడ తన హృదయం, ఆత్మ ద్వారా అతను సామాజిక వ్యవస్థతో, మొత్తం నాగరిక ప్రపంచంతో ఉన్న ప్రతి బంధాన్ని తెంచుకున్నాడు; ఆ ప్రపంచపు చట్టాలు, మర్యాదలు, సంప్రదాయాలు, నైతికతలతో కూడ. అతను దాని కఠిన శత్రువు; దాన్ని నాశనం చేయడమే ఏకైక లక్ష్యంగా అతను దానిలో కొనసాగుతున్నాడు."[2][3]
మార్క్సిజం–లెనినిజం
[మార్చు]చే గువేరా ప్రకారం,[4] “నిజమైన విప్లవకారి గొప్ప ప్రేమ భావన చేత నడిపించబడతాడు. ఈ లక్షణం లేని వ్యక్తిని నిజమైన విప్లవకారిగా ఊహించడం అసాధ్యం.”[5] మార్క్సిక్ట్ ఇంటర్ నెట్ ఆర్చివ్స్ ప్రకారం, విప్లవకారి “సమాజంలో సాంకేతిక పురోగతుల వల్ల ఏర్పడే తేడాలు, ఘర్షణలను మరింత పెంచుతాడు. విప్లవకారులు సమాజంలోని విరుద్ధతలను మరింత తీవ్రతరం చేసి, తాము ప్రతినిధ్యం వహించే వర్గాన్ని అధికారంలోకి తీసుకురావడం ద్వారా ప్రభుత్వాన్ని కూలదోస్తారు. పాత వ్యవస్థను ధ్వంసం చేసిన తరువాత, అభివృద్ధి చెందిన ఉత్పత్తి శక్తుల వల్ల సాధ్యమైన కొత్త సామాజిక సంబంధాలకు అనుగుణంగా కొత్త ప్రభుత్వాన్ని నిర్మించడంలో సహాయపడతారు.”[6]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- అమెరికా గృహ యుద్ధం
- 1911 విప్లవం
- అమెరికా విప్లవం
- ఆర్మ్చెయిర్ విప్లవకారి
- సంప్రదాయవాద విప్లవం
- ప్రతివిప్లవకారి
- 1960ల ప్రతిసంస్కృతి ఉద్యమం
- క్యూబా విప్లవం
- సాంస్కృతిక విప్లవం
- ఫిబ్రవరి విప్లవం
- ఫ్రెంచ్ విప్లవం
- 1918–1919 జర్మన్ విప్లవం
- ఇరానియన్ విప్లవం
- ఐరిష్ విప్లవ కాలం
- మెక్సికన్ విప్లవం
- నికరాగువా విప్లవం
- జాతీయ సిండికలిజం
- అక్టోబర్ విప్లవం
- శాశ్వత విప్లవం
- ఫిలిప్పీన్ విప్లవం
- మత సంస్కరణ ఉద్యమం
- విప్లవ ఉద్యమం
- భారత స్వాతంత్ర్యానికి విప్లవ ఉద్యమం
- విప్లవ జాతీయవాదం
- విప్లవ సామ్యవాదం
- విప్లవ గీతం
- విప్లవ భయం
- విప్లవ తరంగం
- రష్యా విప్లవం
- 1936 స్పానిష్ విప్లవం
- ప్రపంచ విప్లవం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ [usurped]
- ↑ Nechayev Archived 2008-10-18 at the Wayback Machine, Spartacus Educational website by John Simkin
- ↑ Sergey Nechayev (1869). The Revolutionary Catechism Archived 2017-02-06 at the Wayback Machine.
- ↑ Killer Images: Documentary Film, Memory and the Performance of Violence by Joram ten Brink, Joshua Oppenheimer, Columbia University Press, 2012, page 84
- ↑ Guevara, Che (12 March 1965). "From Algiers, for Marcha. The Cuban Revolution Today". Letter to Quijano, Carlos. Marxist Internet Archive. Archived from the original on 23 March 2008. Retrieved 22 December 2022.
- ↑ "Glossary of Terms: Revolutionary". Marxist Internet Archive. Retrieved 22 December 2022.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- Castro: Revolutionary as Celebrity Archived 2009-08-07 at the Wayback Machine – LIFE పత్రిక స్లైడ్షో