విషాహార వ్యాధి

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

మూస:Food safety

ఆహారం వలన కలిగే వ్యాధి (దీనిని ఆహారం వలన కలిగే రోగము మరియు వ్యవహారికంగా విషాహార వ్యాధి అంటారు) [1] కలుషితమైన ఆహారం తినడం వల్ల ఇది సంభవిస్తుంది.

రెండు రకాల విషాహార వ్యాధులు ఉన్నాయి: ఒకటి అంటువ్యాధి లక్షణాలు కలిగినది, రెండవది, విషపు ప్రభావం కలిగినది. ఆహార అంటువ్యాధి (ఫుడ్ ఇన్‌ఫెక్షన్) అంటే ఆహారం తీసుకున్నాక బాక్టీరియా లేదా ఇతర సూక్ష్మ జీవులు శరీరానికి కలుగచేసే అనారోగ్యం. ఆహారం విషతుల్యం అవటం (ఫుడ్ ఇంటాక్సికేషన్) అంటే బాక్టీరియా ఉత్పత్తి చేసే ఎక్సొటాక్సిన్స్తో పాటుగా ఆహారంలో ఉన్న టాక్సిన్స్ ను తీసుకోవటం. ఈ విషాహార ప్రక్రియ, విషపుక్రిమిని ఉత్పత్తి చేసిన సూక్ష్మజీవి లేకపోయినా, వ్యాధి కలిగించే ఆస్కారం లేకపోయినా కూడా జరుగవచ్చు. సాధారణంగా ఉపయోగించే పదం విషాహారవ్యాధి అయినప్పటికీ కూడా, రసాయన పదార్ధాల వల్లనో, లేదా సహజ టాక్సిన్ల వల్లనో కాక, చాలా సందర్భాలలో, ఆహారాన్ని కలుషితం[2] చేసే వ్యాధికారక బాక్టీరియా, వైరస్, పరాన్నజీవుల వలన వ్యాధి కలుగుతుంది.

విషయ సూచిక

వ్యాధి సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

వ్యాధి లక్షణాలు సాధారణంగా విష కారకాన్ని బట్టి, విషాహారం తీసుకున్న కొన్ని గంటల లేదా కొన్ని రోజుల తరువాత మొదలవుతాయి. వాటిలో ఇక్కడ తెలిపిన లక్షణాలు ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. అవి వాంతులు వచ్చినట్లు ఉండటం, పొత్తికడుపు నొప్పి, వాంతులు, అతిసారం, జీర్ణాశయాంతర వ్యాధి, జ్వరం, తలనొప్పి లేదా భరించలేని అలుపు, ఆయాసం.

చాలా సందర్భాలలో, శరీరం కొంతకాలం తీవ్రమైన వ్యాకులత మరియు వ్యాధికి గురయిన తరువాత శాశ్వతంగా కోలుకునే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, ఆహారం వలన కలిగే వ్యాధి, శాశ్వతమైన ఆరోగ్య సమస్యలు లేదా మరణాన్ని కలిగించవచ్చు. ముఖ్యంగా శిశువులు, పసిపిల్లలు, గర్భిణీ స్త్రీలు (మరియు వారిలోని పిండాలు), వయసు పైబడిన వారు, వ్యాధిగ్రస్తులు మరియు బలహీనమైన వ్యాధినిరోధక వ్యవస్థలు కలిగిన వారు సహా అధిక ప్రమాద స్థితిలో ఉన్నవారు ఈ సమస్యల బారిన పడొచ్చు.

కాంపైలోబాక్టర్, ఏర్సీనియా, సాల్మొనెల్లా వలన ఆహార సంబంధ వ్యాధి కలుగుతుంది లేదా అతిసారవ్యాధి సోకిన 1-3 వారాల తరువాత కలిగే ప్రతిస్పందిత కీళ్ళవాతానికి ముఖ్య కారణం షిగెల్లా అంటువ్యాధి. అలాగే కాలేయ సంబంధ వ్యాధులు ఉన్నవారికి, నత్తగుల్లలలోనూ, పీతలలోనూ కనబడే, విబ్రియో వల్నిఫికస్ నుండి ఇంఫెక్షన్ సోకే అవకాశం ఉంది.

రీఫ్ అనబడే చేపలో నుండి, ఇతర జంతువుల నుండి వచ్చే టెట్రొడొటాక్సిన్ అనే విషం అతిత్వరగా, శరీరంలోని భాగాలు మొద్దుబారటానికీ, ఊపిరి పలచనవ్వడానికి దారితీస్తుంది, అది చాలా వరకు ప్రాణాంతకమైనది.

కారణాలు[మార్చు]

రిఫ్రీజిరేటర్ లో సరిగా ఉంచని ఆహారం

ఆహారం వలన వచ్చే వ్యాధి, ఆహారాన్ని అపరిశుభ్రమైన చేతులతో తాకడం వల్ల, అపరిశుభ్రమైన తయారీ వలన లేదా అపరిశుభ్రంగా ఆహారాన్ని నిల్వ ఉంచడం వలన సంభవిస్తుంది. ఆహారం తయారుచేసే ముందు, చేసేటపుడు, చేసిన తరువాత మంచి పరిశుభ్రమైన పధ్ధతులు పాటిస్తే వ్యాధి సోకే అవకాశాలు తగ్గించవచ్చు. ఎప్పటికప్పుడు చేతులు కడుక్కోవటం అనేది ఆహారం వలన కలిగే జబ్బుల నుండి కాపాడుకోవడంలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన రక్షణలలో ఒకటి అన్న విషయంలో జనారోగ్య సముదాయంలో సాధారణంగా సర్వామోదం కలిగి ఉంది. ఆహారసంబంధ వ్యాధులు సోకకుండా ఆహారాన్ని పర్యవేక్షించే ప్రక్రియని ఆహార భద్రత అంటారు. పర్యావరణాన్ని ప్రభావితం చేసే అనేక రకాల విషక్రిముల వలన కూడా ఆహార సంబంధ వ్యాధి కలగవచ్చు. రసాయనాల వలన కలిగే ఆహార సంబంధ వ్యాధి గురించి తెలుసుకోడానికి ఆహార కలుషితాలు అనే శీర్షిక చూడండి.

ఆహార సంబంధ వ్యాధులు పురుగుల మందుల వలన లేదా ఆహారంలో ఔషధాల వలన ఇంకా ప్రాకృతిక విష పదార్ధాలైన విషంతో కూడిన పుట్టగొడుగులు లేదా రీఫ్ చేప నుండి కూడా సోకవచ్చు.

బ్యాక్టీరియా[మార్చు]

ఆహార సంబంధ వ్యాధికి బాక్టీరియా సాధారణ కారణం. 2000వ సంవత్సరంలో, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో అఖండమైన బాక్టీరియా ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నది: కాంపైలోబాక్టర్ జెజ్యూని 77.3%, సాల్మొనెల్లా 20.9%, Escherichia coli O157:H7 1.4%, ఇంకా ఇతరములు 0.1% కన్నా తక్కువ.[3] గతంలో బాక్టీరియా వలన కలిగే ఇంఫెక్షన్స్ చాలా విస్తృతంగా ఉన్నాయని భావించేవారు. ఎందుకంటే, నోరోవైరస్ ఉనికిని కనిపెట్టగలిగే స్థలాలు కొన్ని మాత్రమే ఉన్నాయి, అంతేకాక ఆ ప్రత్యేకమైన ఏజెంట్ కోసం క్రియాశీలకమైన పర్యవేక్షణ జరుగలేదు. బాక్టీరియా వలన కలిగే ఇంఫెక్షన్స్ యొక్క లక్షణాలు ఆలస్యంగా తెలుస్తాయి. ఎందుకంటే, వృధ్ధి చెందడానికి బాక్టీరియాకు సమయం పడుతుంది. కలుషిత ఆహారం తీసుకున్నాక 12-72 గంటల దాకా కూడా అవి కనిపించవు.

అతి సాధారణం గా కనపడే ఆహారసంబంధ వ్యాధికారక బాక్టీరియా ఏమిటంటే:

  • సెకండరి గ్విలైన్-బార్ సిండ్రోమ్ మరియు పెరియోడొంటిటిస్‌లకు దారి తీసే కాంపైలోబాక్టర్ జెజుని .[4]
  • క్లోస్ట్రిడియమ్ పెర్ఫ్రింజెన్స్ అనబడే "కేఫ్‌టేరియా క్రిమి"[5]
  • సాల్మొనెల్ల spp - దాని S. టైఫిమూరియం ఇంఫెక్షన్ సరిగ్గా ఉడకపెట్టని గ్రుడ్లు తినడం వల్ల ఇంకా ఇతర పరస్పర మానవ-జంతు వ్యాధికారకాల వలన సంభవిస్తుంది.[6][7][8]
    సల్మోనెల్లా
  • Escherichia coli O157:H7 హెమోలిటిక్-యురెమిక్ సిండ్రోమ్ కలుగజేసే ఎంటెరోహెమొర్రాజిక్ (EHEC)

ఇతర సాధారణ ఆహార సంబంధ వ్యాధికారక బాక్టీరియా ఎమిటి అంటే:

  • బెసిల్లస్ సెరెయస్
  • ఎస్కేరిషియ కోలి యొక్క ఎంటెరోఇన్వేసివ్ (EIEC), ఎంటెరోపాథోజెనిక్ (EPEC), ఎంటెరోటాక్సిజెనిక్ (ETEC), ఎంటెరోఅగ్గ్రిగేటివ్ (EAEC లేదా EAgEC) లాంటి ఇతర వైరస్ వ్యాధి తీవ్రతా గుణాలు
  • లిస్టీరియా మొనోసైటోజీన్స్
  • షిగెల్లా spp.
  • స్టపైలోకోకస్ ఆరియస్
  • స్ట్రెప్టోకోకస్
  • విబ్రియో కలరే, 01 మరియు 01 కాని వాటితో కలిపి
  • విబ్రియో పారాహీమోలిటికస్
  • విబ్రియో వల్నిఫికస్
  • యెర్సీనియా ఎంటెరోకోలిటికా మరియు యెర్సీనియా సూడోట్యూబర్‌క్యులోసిస్

తక్కువ సాధారణ బాక్టీరియల్ ఏజెంట్లు:

  • బ్రూసెల్లా spp.
  • కొరీనెబాక్టీరియం అల్సరన్స్
  • కాక్సియెల్ల బర్నెటై లేదా Q జ్వరం
  • ప్లెసియోమోనస్ షిగెల్లాయిడస్

జీవబాహ్య విషపదార్ధములు[మార్చు]

బాక్టీరియల్ ఇంఫెక్షన్ నేరుగా కలుగచేసే రోగానికి అదనంగా, కొన్ని ఆహార సంబంధ వ్యాధులు బాక్టీరియం వృధ్ధి చెందుతున్నపుడు కణం విడుదల చేసే జీవబాహ్య విషపదార్ధాల వల్ల కూడా కలుగుతాయి. జీవబాహ్యవిషపదార్ధాలు, వాటిని ఉత్పత్తి చేసే సూక్ష్మజీవులు చనిపోయినా కూడా వ్యాధి కలుగచేయకలవు. ఎంత మోతాదులో విషక్రిములు లోపలికి వెళ్ళాయి అన్న విషయం మీద ఆధారపడి, వ్యాధి లక్షణాలు 1-6 గంటలలోపు కనిపిస్తాయి.

  • క్లోస్ట్రిడియమ్ బోట్యులినం
  • క్లొస్ట్రిడియం పెర్ఫ్రిన్‌జన్స్
  • స్టాపైలోకోకస్ ఆరియస్
  • బెసిల్లస్ సెరెయస్

ఉదాహరణకి స్టాపైలోకోకస్ ఆరియస్ తీవ్రమైన వాంతులను కలుగచేసే టాక్సిన్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది. అరుదైన మరియు మరణసదృశమైన రోగం అయిన బోట్యులిజం, డబ్బాలలో సరిగ్గా నిలువ ఉంచని తక్కువ ఆమ్లం కలిగిన ఆహారపదార్ధాలలో అనెరోబిక్ బాక్టీరియం క్లోస్ట్రిడియం బోట్యులినం పెరిగి బోట్యులిన్ అనబడే శక్తిమంతమైన పరాన్నభుక్త టాక్సిన్ ఉత్పత్తి చేసినపుడు కలుగుతుంది.

సూడోఆల్టరోమోనస్ టెట్రాడోనిస్, సూడోమోనాస్ మరియు విబ్రియోలలోని కొన్ని జాతులూ, కొంత ఇతర బాక్టీరియా, ఘాతుకమైన టెట్రోడోటోక్సిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, అది కుళ్ళిపోయిన పదార్థం వలె కాకుండా కొన్ని జీవించే జంతుజాతులలోని కణజాలంలో ఉంటుంది.

మైకోటాక్సిన్స్ మరియు అలిమెంటరీ మైకోటాక్సికోసెస్[మార్చు]

అలిమెంటరీ మైకోటాక్సికోసెస్ అనే పదం ఆహారం తీసుకోవడం వలన మైకోటాక్సిన్స్ కలుగచేసే విషపు ప్రభావాన్ని సూచిస్తుంది. మైకోటాక్సిన్స్ కొన్నిసార్లు మానవ, జంతు ఆరోగ్యం పై ముఖ్యమైన ప్రభావాలు చూపుతాయి. ఉదాహరణకి, UKలో, 1960లో ఒక మహమ్మారి వ్యాప్తి, అఫ్లాటాక్సిన్‌తో కలుషితమైన బఠాణీ గింజల భోజనం తిన్న 100,000 మంది టర్కీల మరణానికి కారణమయ్యింది. రెండవ ప్రపంచ యుధ్ధంలో USSRలో అలిమెంటరీ టాక్సిక్ అలూకియా (ALA) [9] వలన, 5000 మంది మనుషులు చనిపోయారు. సాధారణ ఆహారసంబంధ మైకోటాక్సిన్లు క్రింది వాటిని కలిగి ఉంటాయి:

  • అఫ్లాటాక్సిన్స్ - ఆస్పెరిజిల్లస్ పారాసిటికస్ మరియు ఆస్పెరిజిల్లస్ ఫ్లేవస్‌ల నుండి జనియించింది. అవి తరచుగా చెట్లలో ఉండే పెంకుగల కాయల్లోనూ, బఠాణీలలోనూ, మొక్కజొన్నల్లోనూ, జొన్నలలోనూ ఇతర నూనెగింజలలోనూ, జొన్న మరియు ప్రత్తి విత్తనాలలోనూ ఉంటాయి. అఫ్లాటాక్సిన్స్‌లోని ప్రకటించిన ఆకృతులలో B1, B2, G1 మరియు G2, అందులో అఫ్లాటాక్సిన్ B1 ముఖ్యంగా కాలేయాన్ని గురిపెడుతుంది, దాని వల్ల కణజాల క్షయం (నెక్రోసిస్), కాలేయసంబంధ వ్యాధి (సిర్రోసిస్) మరియు కార్సినోమా వంటి వ్యాధులు కలుగుతాయి.[10][11] USలో ఆహారంలో సమ్మతించబడిన మొత్తం అఫ్లాటాక్సిన్స్ స్థాయి 20 μg/kg కన్నా తక్కువ, ఒక్క అఫ్లాటాక్సిన్ M1ను మినహాయించి, అది 0.5 μg/kg కన్నా తక్కువ ఉండాలి.[12] అధికారిక దస్తావేజుని FDA యొక్క వెబ్‌సైట్‌లో చూడవచ్చు.[13] ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> ట్యాగు కాదు; తప్పు పేర్లు, ఉదాహరణకు మరీ ఎక్కువ
  • ఆల్టర్టాక్సిన్లు - ఆల్టర్నారియోల్ (AOH), ఆల్టర్నారియోల్ మిథైల్ ఈథర్ (AME), ఆల్టెన్యూన్ (ALT), ఆల్టర్టాక్సిన్-1 (ATX-1), టెన్యువాజోనిక్ ఆసిడ్ (TeA) మరియు రాడిసినిన్ (RAD) లకు సంబంధించినవి ఆల్టర్నేరియా spp. నుండి జనియించినవి. కొన్ని టాక్సిన్లు జొన్న, రాగి, గోధుమ మరియు టమేటాలలో ఉండవచ్చు.[14][15][16] ధాన్యపు సరుకుల మధ్య టాక్సిన్లు ఒకదానికొకటి అంటుకుని కలుషితం అయ్యే అవకాశం ఉన్నదని కొంత పరిశోధన తేల్చింది. దానివల్ల ధాన్యపు సరుకుల ఉత్పత్తి, నిలువ అనేవి సంక్లిష్టమైన పద్ధతి అని తెలుస్తుంది.[17]
  • సిట్రినిన్
  • సిట్రియోవిరిడిన్
  • సైక్లోపియాజోనిక్ ఆసిడ్
  • సైటోచలసిన్స్
  • ఎర్గాట్ అల్కలాయిడ్స్/ఎర్గోపెప్టైన్ అల్కలాయిడ్స్ - ఎర్గోటమైన్
  • ఫ్యుమోనిసిన్స్ - మొక్కజొన్న పంట ఫ్యుసేరియం మోనిలిఫోర్మ్ అనే ఫంగై చేత సులభంగా కలుషితమవుతుంది మరియు దాని యొక్క దాని ఫ్యూమోనిసిన్ B1 గుర్రాలలో ల్యూకోసిఫలోమలేషియా (LEM), పందులలో పల్మొనరి ఎడీమా సిండ్రోమ్ (PES), ఎలుకలలో కాలేయానికి సంబంధించిన కాన్సర్ మరియు మనుషులలో అన్నవాహికకు సంబంధించిన కాన్సర్ కలుగచేస్తుంది.[18][19] మానవ మరియు జంతు ఆరోగ్యం కోసం, FDA మరియు EC ఆహార మరియు జంతువుల మేతలలో టాక్సిన్ల పరిమాణ స్థాయిలను నియంత్రించాయి.[20][21]
  • ఫ్యుసారిక్ ఆసిడ్
  • ఫ్యుసారోక్రోమానోన్
  • కోజిక్ ఆసిడ్
  • లోలిత్రెం అల్కలాయిడ్స్
  • మోనిలిఫోర్మిన్
  • 3-నైట్రోప్రొపియానిక్ ఆసిడ్
  • నివాలెనాల్
  • ఓఖ్రాటాక్సిన్లు - ఆస్ట్రేలియాలో, 20వ ఆస్ట్రేలియన్ సంపూర్ణ ఆహార అధ్యయనంలో, ఓఖ్రాటాక్సిన్ A (OTA) విశ్లేషణలలో నివేదిక యొక్క సరిహద్దు (LOR) స్థాయి 1 µg/kg, [22] కానీ EC, OTA యొక్క పరిమాణాన్ని ధాన్యజాతి యొక్క సరుకులలో 5 µg/kg గానూ, సంవిధానపరచిన ఆహారపదార్ధాలలో (ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్) 3 µg/kg గానూ, ఎండబెట్టిన ద్రాక్ష పండ్లలో 10 µg/kg గానూ పరిమితం చేసింది.[23]
  • ఊస్పోరెయిన్
  • పాట్యులిన్ - ప్రస్తుతం, పండ్ల ఉత్పత్తులలో ఈ టాక్సిన్ ను ఉపదేశయుక్తంగా నియంత్రించారు. EC మరియు FDA దానిని పండ్ల రసాలకు, పండ్ల మకరందానికీ 50 µg/kgగా నిర్ధారించారు, ఘనపదార్ధ పండ్ల ఉత్పత్తులలో 25 µg/kg గానూ, చిన్నారుల ఆహారాల్లో‌ 10 µg/kg గా EC నిర్ధారించింది.[23][24]
  • ఫోమోప్‌సిన్స్
  • స్పోరిడెస్మిన్ A
  • స్టెరొగ్మాటోసిస్టిన్
  • ట్రెమోర్జెనిక్ మైకోటాక్సిన్స్ - వీటిల్లో అయిదు పులియబడిన మాంసాలలోని బూజుతో సంబంధం కలిగినవని నివేదించబడింది. అవి ఫ్యూమిట్రెమోర్జెన్ B, పాక్సిల్లైన్, పెనిట్రెం A, వెర్రుకోసిడిన్ మరియు వెర్రుక్యులోజెన్.[25]
  • ట్రైఖొథెసీన్స్ - సేఫలోస్పోరియం, ఫ్యుసేరియం, మైరోథెసియం, స్టాఖిబోట్రిస్ మరియు ట్రైఖొడర్మ నుండి జనియించేవి. బూజుపట్టిన జొన్నలలోనూ, గోధుమలలోనూ, మొక్కజొన్నలలోనూ, బఠాణీలలోనూ, బియ్యంలోనూ, జంతువుల మేతలోనూ ఎండుగడ్డిలోనూ మరియు గడ్డి పరకలలోనూ ఈ టాక్సిన్లు సాధారణంగా కనిపిస్తాయి.[26][27] నాలుగు ట్రైకోథిసీన్స్, T-2 టాక్సిన్, HT-2 టాక్సిన్, డయాసెటాక్సిసిర్పెనాల్ (DAS) మరియు డీ్ఆక్సినివాలెనోల్ (DON) వీటన్నింటినీ కూడా సర్వ సాధారణంగా మనుషులు మరియు జంతువులు ఎదుర్కొంటూ ఉంటాయి. ఈ టాక్సిన్లను నోటి ద్వారా తీసుకోవడం వలన, చర్మానికి తగలడం వలన ఆహారసంబంధమైన టాక్సిక్ అలూకియా, న్యూట్రొపీనియా, అప్లాస్టిక్ అనీమియా, త్రోంబోసైటోపీనియా మరియు చర్మపు రేగుదల లాంటి పరిణామాలకి దారితీస్తుంది.[28][29][30] 1993లో, FDA ఉపదేశయుక్త స్థాయిలో ఆహారంలోనూ, జంతువుల మేతలోనూ DON యొక్క పరిమాణ సరిహద్దులకు సంబంధించిన దస్తావేజు విడుదల చేసింది.[31] 2003లో, ట్రైఖొథెసీన్‌ను నివారించే పంట పండించడానికి, US రైతుల కొరకు ఒక మేధోసంపత్తి హక్కుని ముద్రించింది.[32]
  • జియెరాలెనోన్
  • జియెరాలెనోల్స్

క్రొత్తగా ఉద్భవిస్తోన్న ఆహారసంబంధ వ్యాధికారకాలు[మార్చు]

చాలా ఆహారసంబంధ రుగ్మతలు హీనంగా అర్థం చేసుకోబడిన స్థితిలో ఉండిపోతాయి. అరవై శాతం మహమ్మారుల యొక్క వ్యాప్తి తెలియని మూలాల నుండి ఉద్భవిస్తాయి.[ఉల్లేఖన అవసరం]

  • ఏరోమోనాస్ హైడ్రోఫీలియా, ఏరోమోనాస్ కవియే, ఏరోమోనాస్ సోబ్రియా

బాక్టీరియాకు సంబంధించిన విషాహార ప్రక్రియను నివారిచడం[మార్చు]

సరైన బద్రత మరియు ఆహారం యొక్క రిఫ్రీజిరేషన్ వలన విష ఆహారాన్ని అరికట్టవచ్చు.

శుభ్రత విషయంలోనూ, వ్యవసాయం నుండి రూపాంతర పరిశ్రమ మరియు సరఫరా (దుకాణాలు మరియు రెస్టారెంట్లు) వరకూ ప్రభుత్వ సేవల యొక్క పశువైద్యానికి సంబంధించిన అధ్యయనం విషయంలోనూ కఠినమైన నిబంధనలు విధించడం ద్వారా నివారించడం ప్రభుత్వం యొక్క ముఖ్య పాత్ర. నిబంధనలలో ఉన్న అంశాలలో:

  • కనిపెట్టగలిగే శక్తి: అంతిమ పదార్థంలో, మూలవస్తువుల యొక్క మూలాన్ని (ఎక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యింది, పంటకోతను లేదా జంతువు యొక్క గురింపు) ఆ తర్వాత ఎక్కడ అది రూపాంతరం చెందింది తెలుసుకునే అవకాశం ఉండాలి; తెలుసుకోగలిగి నివారించగల వ్యాధి యొక్క మూలం (ఇంకా శిక్షించే అవకాశం), మరియు అంతిమ పదార్ధాన్ని ఏదయినా సమస్య ఎదురయినపుడు అమ్మకం జరగకుండా చూడడం;
  • HACCP మరియు "కోల్డ్ చైన్"లాంటి శుభ్రతకు సంబంధించిన పధ్ధతులను అమలు చేయడం;
  • పశువైద్యులకు సంబధించిన చట్టాలను అమలుచేసే విషయానికి సంబంధించిన నియంత్రణ యొక్క అధికారం.

ఆగస్టు 2006లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఫేజ్ థెరపీని ఆమోదించింది, దానిలో ఇంఫెక్షన్‌ను నివారించడం కోసం, బాక్టీరియా ఇంఫెక్ట్ చేసే వైరస్‌లను కలిగిన మాంసం పై మందులు జల్లడం ఒక ప్రక్రియ. ఇది ఆందోళనకు దారి తీసింది, ఎందుకంటే చట్టపరమైన లేబుల్స్ లేకుండా వినియోగదారులకు మాంసము, కోళ్ళ పరిశ్రమకు సంబంధించిన ఉత్పత్తులలో మందులు చల్లారో లేదో తెలీదు. [1]

ఇంటిలో, నివారణ మంచి ఆహారభద్రత పధ్ధతులు అవలంబించడం అనే అంశాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఆహారం కొంత కలుషితమయినప్పటికీ, దానిని తగినంత సేపు వండడం ద్వారా, వండిన తరువాత ఆలస్యం చేయకుండా త్వరగా తినడం ద్వారా, దానిని ప్రభావవంతంగా ఫ్రిడ్జ్‌లో పెట్టడం ద్వారా చాలా రకాల బాక్టీరియాకు సంబంధించిన విషప్రక్రియను నివారించవచ్చు.[ఉల్లేఖన అవసరం] ఏది ఏమయినప్పటికీ, వేడి తగలడం వలన చాలా బాక్టీరియాలు నశించవు.

వైరస్లు[మార్చు]

అభివృధ్ధి చెందిన దేశాలలో విషాహార ప్రక్రియకు సంబంధించిన విషయాలలో వైరల్ ఇంఫెక్షన్లు మూడోవంతు ఉంటాయి. USలో, 50 శాతానికి పైగా కేసులు వైరస్ కు సంబంధించినవి అయి ఉంటాయి మరియు అతి సాధారణంగా కనపడే ఆహారసంబంధ వ్యాధులు నోరోవైరస్‌కు సంబంధించినవి, ఇది 2004లో, 57% వ్యాప్తికి దారితీసింది. ఆహారసంబంధ వైరల్ ఇంఫెక్షన్ సాధారణంగా మాధ్యమికంగా పొదుగుదల కాలం (1-3) రోజులకు చెందినది అయి ఉంటుంది ఇది ఆరోగ్యకరమైన మనుషులలో తనంత తాను సరిహద్దుని నియంత్రించుకునే వ్యాధిని కలుగచేస్తుంది, అది పైన విశదీకరించిన బాక్టీరియల్ ఆకృతుల లాగా ఉంటుంది.

  • ఎంటెరోవైరస్
  • తన కొనసాగించబడిన పొదుగుదల కాలం (2-6 వారలు) మరియు కడుపు మరియు ప్రేగులు దాటి కాలేయం దాకా వ్యాప్తి చెందగల శక్తి వలన, ఇతర వైరల్ కారణాల నుండి హెపటైటిస్ A వేరుగా కనపడుతుంది. ఇది తరచు కామెర్ల వ్యాధికి దారి తీస్తుంది లేదా చర్మం పసుపు రంగులోకి మార్చేస్తుంది, ఇంకా అప్పుడప్పుడూ కాలేయం నిరంతరంగా పనిచేయకపోవటానికి దారితీస్తుంది. అప్పుడే నరకబడిన ఉత్పత్తిలో మలసంబంధమైన కాలుష్యం ఉండి దానిని సేవించడం వలన ఈ వైరస్ ఇంఫెక్షన్‌కు దారి తీస్తుందని కనిపెట్టడం జరిగింది.[33][34]
  • హెపటైటిస్ E
  • నోరోవైరస్
  • రోటావైరస్
    రోటవైరస్

పరాన్న జీవులు[మార్చు]

చాలా ఆహారసంబంధ పరాన్నజీవులు జంతువుల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి.

ఇవి కూడా చూడండి: టేప్‌వార్మ్ మరియు ఫ్లాట్‌వార్మ్
  • నెమటోడ్:
    • అనిసాకిస్ sp.
    • అస్కారిస్ లూమ్బ్రికాయిడస్
    • యూస్ట్రోంజిలైడ్స్ sp.
    • ట్రైకినెల్ల స్పైరాలిస్
    • ట్రైకరిస్ ట్రైకియురా
  • ప్రోటోజోవా:
    • అకాంథమీబా మరియు ఇతర స్వేచాజీవులైన అమీబా
    • క్రిప్టోస్పోరిడియం పర్వం
    • సైక్లోస్పోరా కేయ్‌టనెన్సిస్
    • ఎంటమీబా హిస్టోలిటికా
    • జియార్డియా లంబ్లియా
      గియార్డియా లంబ్లియా
    • సార్కోసిస్టిస్ హోమినిస్
    • సార్కోసిస్టిస్ సూయిహోమినిస్
    • టోక్సోప్లాస్మా గోన్‌డి

సహజ టాక్సిన్స్[మార్చు]

చాలా ఆహారములు సహజంగా టాక్సిన్స్ కలిగి ఉండవచ్చు, అందులో చాలా వరకు బాక్టీరియ ఉత్పత్తి చేయనివి ఉండవచ్చు. ప్రత్యేకంగా మొక్కలు విషపూరితమైనవి అయి ఉండవచ్చు; తినడానికి సహజసిధ్ధంగా విషపూరితమైన జంతువులు చాలా అరుదుగా ఉంటాయి. పరిణామక్రమాలలో, జంతువులు పారిపోవడం ద్వారా తినబడే ప్రమాదం నుండి బయటపడతాయి; మొక్కలు పరోక్ష రక్షణలు మాత్రం చేసుకోగలవు వాటిలో విషాలు మరియు తినడానికి రుచికరం కాని పదార్ధాలు ఉంటాయి, ఉదాహరణకి చిలి పెప్పర్స్‌లో కాప్సైసిన్ మరియు వెల్లుల్లి, ఉల్లిపాయలలో తీవ్రమైన సల్ఫర్ పదార్ధాలు. చాలా జంతు విషాలు జంతువుచే సమన్వయం చేయబడినవి కావు, కానీ వాటిని తన శరీరం తట్టుకోగలిగే విషపు మొక్కలను తినడం ద్వారా సంక్రమించుకోవచ్చు లేదా బాక్టీరియా సోకడం వల్ల సంక్రమించవచ్చు.

  • ఆల్కలాయిడ్స్
  • సిగువాటెరా విషప్రక్రియ
  • గ్రాయానోటోక్సిన్ (తేనె యొక్క విషప్రక్రియ)
  • పుట్టగొడుగుల విషక్రిములు
  • ఫైటోహెమాగ్లుటినిన్ (ఎరుపు రంగు కిడ్నీ బీన్ విషప్రక్రియ; మరగబెట్టడం ద్వారా నాశనం చేయబడింది)
  • పిర్రోలిజిడైన్ అల్కలాయిడ్స్
  • షెల్‌ఫిష్ టాక్సిన్, ఈ క్రింది వాటితో కలిపి - పరాలిటిక్ షెల్ల్‌ఫిష్ విషప్రక్రియ, డయారిక్ షెల్‌ఫిష్ విషప్రక్రియ, న్యూరోటాక్సిక్ షెల్‌ఫిష్ విషప్రక్రియ, ఆమ్నీసిక్ షెల్‌ఫిష్ విషప్రక్రియ మరియు సిగువటేరా చేప విషప్రక్రియ
  • స్కోమ్‌బ్రోటాక్సిన్
  • టెట్రోడోటాక్సిన్ (ఫ్యూగు చేప విషప్రక్రియ)

కొన్ని మొక్కలు పెద్ద మోతాదులలో విషాన్ని కలిగిన పదార్ధాలనూ, కానీ అవసరమైనంత మోతాదులో రోగాలను గుణపరచగల పదార్ధాలను కలిగి ఉంటాయి.

  • ఫాక్స్‌గ్లోవ్‌లో హృదయ సంబంధమైన గ్లైకోసైడ్స్ ఉంటాయి.
  • విషపూరితమైన హెమ్‌లాక్ (కోనియం) లో ఔషధ ఉపయోగాలున్నాయి.

ఇతర వ్యాధికారక ఏజెంట్లు[మార్చు]

  • క్ర్రోజ్ఫెల్ట్-జాకోబ్ రోగానికి దారితీసే ప్రయోన్స్

"టొమైన్ విషప్రక్రియ"[మార్చు]

విషాహార ప్రక్రియకు సంబంధించిన ఒక మునుపటి సిధ్ధాంతం కుళ్ళిపోయే జంతువులలోనూ మరియు కూరగాయలలోనూ కనపడే టొమైన్స్ (గ్రీకు భాష నుండి ptōma "పడటం, కిందపడ్డ శరీరం, శవం") మరియు ఆల్కలాయిడ్స్ గురించి వివరించింది. కొన్ని ఆల్కలాయిడ్స్ విషప్రక్రియను కలుగచేసే మాట నిజమయితే, బాక్టీరియా కనిపెట్టడం, టొమైన్ సిధ్ధాంతాన్ని కాలదోషం పట్టేలా చేసింది, ఇక టొమైన్ అనే పదమును శాస్త్రపరంగా ఉపయోగించట్లేదు.

యంత్రాంగం[మార్చు]

పొదుగుదల కాలం[మార్చు]

కలుషితమైన ఆహారాన్ని సేవించడం మరియు వ్యాధికి సంబంధించిన మొదటి లక్షణాలు కనపడడం మధ్యనున్న ఆలస్యాన్ని పొదుగుదల కాలంగా అభివర్ణిస్తారు. ఇది గంటల నుండి రోజుల వరకు ఉండవచ్చు (కొన్నిసార్లు చాలా అరుదుగా నెలలు లేదా సంవత్సరాలు ఉండవచ్చు, ఉదాహరణకి లిస్టెరియోసిస్ లేదా క్రూట్జ్‌ఫెల్ట్-జాకబ్ రోగం), ఇది క్రిమి పైనా, ఎంత పరిమాణంలో సేవించారన్న విషయం మీదా ఆధారపడి ఉంది. ఆహారం తీసుకున్నాక 1-6 గంటలలో లక్షణాలు కనపడటం మొదలు పెడితే, అది బ్రతికి ఉన్న బాక్టీరియా వలన కాకుండా బాక్టీరియాకు సంబంధించిన విషక్రిమి వల్లనో లేదా రసాయనం వల్లనో సంభవించిందని సూచిస్తుంది.

చాలా ఆహారసంబంధ వ్యాధుల యొక్క సుదీర్ఘ పొదుగుదల కాలం బాధితులను తమ వ్యాధిలక్షణాలను "స్టమక్ ఫ్లు" అని భావించేలా చేస్తుంది.

పొదుగుదల కాలంలో, సూక్ష్మజీవులు కడుపులోనుండి ప్రేగుల్లోకి వెళ్ళి, ప్రేగుల గోడలకున్న కణాలను అంటుకుని సంఖ్యావృధ్ధి చెందడం మొదలుపెడతాయి. కొన్ని రకాల సూక్ష్మజీవులు ప్రేగులలో ఉంటాయి, కొన్ని టాక్సిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, అది రక్తప్రవాహంలో చేరిపోతుంది, కొన్ని లోతుగా ఉండే శరీర కణజాలాన్ని దాడి చేస్తాయి. సూక్ష్మజీవి యొక్క జాతి పై ఉత్పత్తి అయిన వ్యాధి లక్షణాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.[35]

వ్యాధికారక మోతాదు[మార్చు]

వ్యాధికారక మోతాదు అంటే, ఎంత మొత్తంలో వ్యాధికారక క్రిమిని తీసుకోవడం వల్ల ఆహారం ద్వారా కలిగే వ్యాధి యొక్క లక్షణాలు కనపడతాయి అనేది, అది వినియోగదారుడి వయసుని బట్టి, అతని మొత్తపు ఆరోగ్య స్థితిని బట్టి, ఏజెంట్‌ని బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. సాల్మొనెల్లా విషయంలో ఆరోగ్యకరమైన మనుషులలో[2] వ్యాధిలక్షణాలు ఉత్పత్తి చేయడానికి పెద్ద మోతాదులో పదిలక్షల నుండి వంద కోట్లదాకా సూక్ష్మజీవులు అవసరం, ఎందుకంటే, సాల్మొనెల్లె ఆమ్లం విషయంలో చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. అసాధారణమైన కడుపు యొక్క pH స్థాయి (తక్కువ ఆమ్లత) వ్యాధిలక్షనాలు కలగచేయడానికి అవసరమయ్యే బాక్టీరియా యొక్క సంఖ్యను చాలా ఎక్కువగా తగ్గిస్తుంది, ఆ సంఖ్య పై చెప్పిన సంఖ్యలను 10 నుండి 100 తో భాగిస్తే వచ్చే సంఖ్య అంత తక్కువగా ఉంటుంది.

సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం[మార్చు]

ప్రతి ఏడాది సంయుక్త రాష్ట్రాలలో సుమారు 76 మిలియన్ల ఆహారం ద్వారా వచ్చే‌ అనారోగ్య కేసులు నమోదవుతున్నాయని అంచనా (లక్ష మందిలో 26 వేల కేసులు), యునైటెడ్‌ కింగ్‌డమ్‌లో 2 మిలియన్లు (ప్రతి లక్ష మందిలో 3,400 కేసులు) మరియు ఫ్రాన్స్‌లో 7,50,000 (ప్రతి లక్షకూ 1,220 కేసులు) నమోదవుతున్నాయి.

సంయుక్త రాష్ట్రాలు[మార్చు]

యునైటెడ్‌ స్టేట్స్‌లో 1996-98 ఫుడ్‌నెట్‌ సమాచారాన్ని ఉపయోగించి, 76 మిలియన్ల ఫుడ్‌బోర్న్‌ అనారోగ్య కేసులు ఉన్నాయని సిడిసిపి నిర్ధారించింది (లక్షకు 26 వేల కేసులు) :[36]

  • 3,25,000 మంది ఆసుపత్రుల పాలవుతున్నారు. (లక్షకు 111 మంది)
  • 5 వేల మంది ప్రజలు చనిపోయారు (లక్షలకు 1.7 మంది చొప్పున)
  • యునైటెడ్‌ స్టేట్స్‌లో ఆహారం ద్వారా వచ్చే‌ అనారోగ్యం నుంచి ప్రధాన వ్యాధికారక క్రిములు, సుమారు 35 బిలియన్‌ డాలర్ల వైద్య ఖర్చు మరియు ఉత్పత్తి నష్టాన్ని చేకూరుస్తున్నాయి.

యు.ఎస్‌.లో ఆహారం ద్వారా వచ్చే‌ అనారోగ్యానికి కారణాలు
[36]
కారణం ఏడాదికి కేసులు రేటింగులు
(లక్షమందికి)
1 నార్‌వాల్‌ లాంటి వైరస్‌లు 20,000 కేసులు 7.3
2 సల్మోనెల్లా 15608 కేసులు 5.7
3 కాంపైలోబాక్టర్‌ 10539 కేసులు 3.9
4 టాక్సోప్లాస్మా గోండి 2500 కేసులు 0.9
5 లిస్టీరియా మొనోసైటోజేన్స్ 2298 కేసులు 0.8
మొత్తం 60854 కేసులు 22.3

యు.ఎస్‌.లో ఆహారం వలన కలిగే‌ అనారోగ్యం వల్ల మరణించడానికి కారణాలు
[36]
కారణం వార్షిక మరణాలు రేటింగులు
(లక్షమందికి)
1 సల్మోనెల్లా 553 కేసులు 0.21
2 లిస్టీరియా 499 కేసులు 0.19
3 టాక్సోప్లాస్మా 374 కేసులు 0.14
4 నార్‌వాల్‌ లాంటి వైరస్‌లు 124 కేసులు 0.046
5 కాంపైలోబాక్టర్‌ 99 కేసులు 0.037
గ్యాస్ట్రోఇంటెస్టినల్‌ అనారోగ్యం, తెలియని ఇటియాలజి 5100 కేసులు 1.9

ఫ్రాన్స్[మార్చు]

ఫ్రాన్స్‌లో 7.5 లక్షల కేసులకు (లక్ష మందికి 1,210 మంది చొప్పున) :

  • ఆసుపత్రులలోని అత్యవసర విభాగాల్లో 70 వేల మంది చూపించుకున్నారు (లక్ష మందికి 113 మంది చొప్పున) ;
  • 1.13 లక్షల మంది ఆసుపత్రి పాలయ్యారు (లక్ష మందికి 24 మంది చొప్పున) ;
  • 400 మంది మరణించారు (లక్ష మందికి 0.9 చొప్పున).

ఫుడ్‌బోర్న్‌ అనారోగ్యానికి కారణాలు
ఫ్రాన్స్ లో [37][38]
కారణం ఏడాదికి కేసులు రేటింగులు
(లక్ష మందికి)
1 సల్మోనెల్లా ~8,000 కేసులు 13
2 కాంపైలోబెక్టర్‌ ~3,000 కేసులు 4.8
3 పరాన్న జీవులు
incl. టాక్సోప్లాస్మా
~500 కేసులు
~400 కేసులు
0.8
0.65
4 లిస్టిరియా ~300 కేసులు (9.5)
5 హెపటైటిస్‌ A ~60 కేసులు (6.1)

ఆహారం వలన కలిగే అనారోగ్యం వల్ల మరణించడానికి కారణాలు
ఫ్రాన్స్
కారణం ఏడాదికి రేటింగులు
(లక్ష మందికి)
1 సల్మోనెల్లా ~300 కేసులు (9.5)
2 లిస్టెరియా ~80 కేసులు 0.13
3 పరాన్న జీవులు ~37 కేసులు 0.06
(టోక్సోప్లాస్మా కారణంగా 95 శాతం)
4 కాంపైలోబెక్టర్‌ ~15 కేసులు 0.02
5 హెపటైటిస్‌ A ~2 కేసులు 0.003

ఆస్ట్రేలియా[మార్చు]

ఆస్ట్రేలియాలో 5.4 మిలియన్‌ ఆహారం వలన కలిగే‌ అనారోగ్య కేసులు ప్రతి ఏడాది నమోదవుతున్నాయని అంచనా. ఇవి కింది అంశాలకు కారణమవుతున్నాయి:[39]

  • 18 వేల మంది ఆసుపత్రి పాలవడానికి
  • 2003 మరణాలు
  • 2.1 మిలియన్‌ రోజుల పనినష్టం
  • 1.2 మిలియన్‌ వైద్యుల సంప్రదింపులు
  • 3 లక్షల యాంటిబయాటిక్స్‌ ప్రిస్కిప్షన్స్‌

విస్తారమైన వ్యాప్తి[మార్చు]

ఆహారం వలన కలిగే‌ అనారోగ్యాలు ఎక్కువ సంఖ్యలో వ్యక్తిగత లేదా క్రమం లేని కేసులుగానే నమోదవుతున్నాయి. ఈ క్రమం లేని కేసులు ఎందుకు వస్తున్నాయనేది అంచనా వేయలేకపోయారు. యునైటెడ్‌ స్టేట్స్‌లో ఇంటి బయట తరచుగా ఆహారం తీసుకునే వారిలో, వాణిజ్యపరమైన ఆహార సౌకర్యాలను వినియోగించుకునే వారిలో ఎక్కువగా (58 శాతం) ఇది కనిపిస్తోంది. (2004 ఫుడ్‌నెట్‌ సమాచారం ప్రకారం). విస్తారమైన వ్యాప్తి‌ అంటే, ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది ఒకే చోట నుంచి ఒకే తరహా ఆహారాన్ని తీసుకుని ఒకే తరహా అనారోగ్యానికి గురికావడం.

తరచుగా, కొన్ని అంశాల కలయిక వల్ల విస్తారమైన వ్యాప్తి జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, గది ఉష్ణోగ్రతలో అనేక గంటల పాటు వదిలేసిన ఆహారం బ్యాక్టీరియా అభివృద్దికి దోహదపడుతుంది. సరిగా వండని ఆహారం కూడా ప్రమాదకర బ్యాక్టీరియా స్థాయిలను చంపడంలో విఫలమవుతుంది.

సాధారణంగా ఈ విస్తారమైన వ్యాప్తి‌ ఒకరికొకరు తెలిసినవాళ్లలోనే జరుగుతుంది. ఏదేమైనా, చాలా ఎక్కువగా విస్తారమైన వ్యాప్తిని ప్రజా ఆరోగ్య సిబ్బంది గుర్తిస్తుంటారు. అనుకోకుండా ప్రయోగశాల ఫలితాల్లో పెరిగిన బ్యాక్టీరియా వల్ల ఇది జరుగుతుంది. యునైటెడ్‌ స్టేట్స్‌లో విస్తారమైన వ్యాప్తులను గుర్తించే ప్రాథమిక పరిశోధన, స్థానిక ఆరోగ్య చట్టపరిధుల్లో జరిగింది‌ మరియు ఇవి ఒక్కో జిల్లాకు ఒక్కోలా మారుతూ ఉంటాయి. 1 నుంచి 2 శాతం విస్తారమైన వ్యాప్తులను కనుగొన్నారని అంచనా.

సమాజం మరియు సంస్కృతి[మార్చు]

ప్రపంచం పై ప్రభావం[మార్చు]

ఆధునిక కాలంలో, విశ్వవ్యాప్తంగా పెరిగిన ఆహార ఉత్పత్తి మరియు అమ్మకాలు, ఆహారంలోని అనారోగ్య అంశాలకు కారణం అవుతున్నాయి. ఆహారం వలన కలిగే‌ వ్యాధుల యొక్క విస్తారమైన వ్యాప్తులు‌ ఒకప్పుడు చిన్న చిన్న కమ్యూనిటీల్లో మాత్రమే ఉండేవి. ఇప్పుడు అవి విశ్వవ్యాప్తంగా కనిపిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆహార భద్రత వర్గాలు గుర్తించిన దాని ప్రకారం, ఆహార భద్రతను జాతీయ స్థాయిలో పరిరక్షించాలి. అంతే కాకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆహార సంస్థలు సన్నిహిత సంబంధాలు కలిగి ఉండటం ద్వారా వీటిని కొంత మేరకు నివారించవచ్చు. ఆహార భద్రత పై కనీస సమాచారాన్ని తరచుగా ఒకరికొకరు ఇచ్చి పుచ్చుకోవడం ద్వారా, ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన అత్యవసర కేసుల్లో వేగంగా చర్యలు తీసుకోవడానికి అవకాశం ఉంటుంది.

ఆహారం వలన కలిగే‌ వ్యాధుల్ని ప్రపంచ వ్యాప్తంగా గుర్తించడం కష్టం. కానీ 2000వ సంవత్సరంలో 2.1 మిలియన్‌ ప్రజలు డయోరియా వ్యాధులతో అనారోగ్యం బారిన పడుతున్నారని గుర్తించారు. ఇందులో అధిక శాతం కేసులు ఆహారం వల్ల లేదా తాగునీరు వల్ల ఏర్పడినవే. వీటికి అదనంగా, పిల్లల్లో మరియు చిన్నారుల్లో పోషక విలువలు తగ్గిపోవడానికి డయేరియా ప్రధాన కారణం.

పరిశ్రమలు బాగా ఉన్న దేశాల్లో కూడా, ప్రతి ఏడాది 30 శాతం వరకు ప్రజలు ఆహారం వలన కలిగే‌ వ్యాధుల వల్ల ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. యు.ఎస్‌.లో సుమారు 76 మిలియన్‌ కేసులు ఈ వ్యాధులకు సంబంధించినవిగా నమోదయ్యాయి. దీని వల్ల 3.25 లక్షల మంది ఆసుపత్రుల పాలుకావడంతో పాటు సుమారు 5 వేల మంది మరణించారు. ప్రతి ఏడాది ఇలాగే జరుగుతోందని అంచనా. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో, ఆహారం కారణంగా ఏర్పడే అనారోగ్యాలు ఎక్కువగా ప్రబలుతున్నాయి.పరాన్నజీవుల వలన కలిగే వ్యాధులతో పాటు ఇతర వ్యాధులు కూడా చాలా వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతున్నాయి. ఆహారం వలన కలిగే అనారోగ్యం సమాజం మీద చాలా ఎక్కువగా మరియు ప్రమాదకరంగా ప్రభావం చూపుతున్నది. 1994లో, USAలో ఐస్‌క్రీమ్‌ వల్ల సాల్‌మోనెలోసిస్‌ విస్తారంగా వ్యాప్తి చెందింది. ఇది సుమారు 2.24 లక్షల మంది పై ప్రభావం చూపించింది. 1988లో హెపటైటిస్‌ A విస్తారంగా వ్యాపించింది. కంటామినేటెడ్‌ క్లామ్స్‌ను ఉపయోగించడం వల్ల చైనాలో 3 లక్షల మంది వ్యక్తులు దీని బారిన పడ్డారు.

సమాజంలో ఆహారం వల్ల ఏర్పడే వ్యాధులు సామాజికంగా, ఆర్థికంగా కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. యు.ఎస్‌.లో, ప్రధాన రోగకారక క్రిముల వల్ల వచ్చే వ్యాధుల వల్లనే సుమారు 34 బిలియన్‌ డాలర్లు ఏడాదికి (1997లో) ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చింది. ఇది వైద్య ఖర్చులను పెంచడంతో పాటు ఉత్పత్తి సామర్ధ్యాన్ని దెబ్బతీసింది. పెరులో 1991లో కలరా తిరిగి విజరిమభించటం వల్ల 500 మిలియన్‌ డాలర్ల విలువైన చేపలు మరియు చేపల ఆహార ఉత్పత్తులు వృథాగా ఎగుమతి చేయడానికి పనికి రాకుండా పోయాయి.

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్[మార్చు]

అబెర్‌డీన్‌ యుద్ధం తర్వాత (1964) పెద్ద సంఖ్యలో (400కు పైగా కేసులు) టైఫాయిడ్‌కు సంబంధించిన విస్తార వ్యాప్తి‌ ఏర్పడింది. ఇది అర్జెంటీనా[40] నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న దున్న మాంసం తినడం వల్ల జరిగింది. కోసిన మాంసాన్ని క్యాన్‌లలో నిల్వ చేశారు. అయితే చల్లబరిచే ప్లాంట్‌ చెడిపోయింది, అందువలన క్యానులను చల్లబరచటానికి ప్లేట్ జలసంధి నుండి తీసుకున్న చల్లని నదీ నీటిని వినియోగించారు. క్యాన్లలో ఒకటి పాడయింది. దానిలో మాంసం విషపూరితంగా మారింది. ఈ మాంసాన్ని అబెర్‌డీన్‌లోని ఒక దుకాణంలో స్లైస్‌ చేయడానికి ఉపయోగించారు. ఈ యంత్రాలను శుభ్రం చేయకుండా వాడటం వల్ల ఇందులోని వ్యాధి కారకాలు ఇతర మాంసానికి కూడా విస్తరించాయి. అబెర్‌డీన్‌లో ఈ మాంసం తిన్న ప్రజలంతా అనారోగ్యం బారిన పడ్డారు.

UKలో ప్రమాదకర ఆహార సంబంధించిన అనారోగ్య విస్తార VYAAPTI కారణంగా, 1970ల్లో యుకె ఆహార భద్రత చట్టంలో కీలక మార్పులు చేశారు. ఇందులో విస్తార వ్యాప్తి‌ కారణంగా స్టాన్లీ రోయిడ్‌ ఆసుపత్రిలో మరణించిన 19 మంది రోగులు కూడా ఉన్నారు. 1980ల్లో మరో విస్తార వ్యాప్తి[3]‌ (BSE‌, మ్యాడ్‌ కౌ వ్యాధి) బోవైన్‌ స్పాంగిఫోమ్‌ ఎన్‌సెఫాలపతిని గుర్తించారు. 1996లో ఈ.కోలి O 157 [4] యొక్క విషా విస్తార వ్యాప్తి వల్ల 17 మంది ప్రజలు మరణించారు. ఇవన్నీ కలిపి ఆహార ప్రమాణాల సంస్థ ఏర్పాటుకు దారితీశాయి. 1998లో టోనీ బ్లెయిర్‌ వైట్‌ పేపర్‌ ప్రకారం ఎ ఫోర్స్‌ ఫర్‌ చేంజ్ ‌ సిఎమ్‌ 3830 ఇది శక్తిమంతం, మరియు వినియోగదారుల ఆసక్తిని పరిరక్షించడానికి అంకితం అని చెప్పింది.

సంయుక్త రాష్ట్రాలు[మార్చు]

1999లో యు.ఎస్‌.లో ఆహారం వలన కలిగే రోగాల‌ కారణంగా 5 వేల మరణాలు, 3.25 లక్షల మంది ఆసుపత్రుల పాLA మరియు 76 మిలియన్‌ మంది అనారోగ్యం బారిన పడ్డారు.[41][42]

2001లో, యునైటెడ్‌ స్టేట్స్‌ వ్యవసాయ శాఖలో, సెంటర్‌ ఫర్‌ సైన్స్‌ సంస్థ ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేసింది. దీని ప్రకారం, మనుషులు తినడం కోసం ఉపయోగించే ఆహారాన్ని ప్యాక్‌ చేసే ముందు రోగాలు తెప్పించే వెన్నుముక భాగాలను తొలగించాలని కోరారు. క్రుట్‌ఫెల్డ్ట్‌-జాకబ్‌ వ్యాధి సహా అలాంటివి రాకుండా తీసుకున్న ముందు జాగ్రత్త ఇది. ఈ వ్యాజ్యాన్ని అమెరికన్‌ ప్రజా ఆరోగ్య సంస్థ, అమెరికా వినియోగదారుల సమాఖ్య, ప్రభుత్వ అకౌంటబులిటీ ప్రాజెక్ట్‌, జాతీయ వినియోగదారుల సమాఖ్య‌ మరియు సేఫ్‌ టేబుల్స్‌ అవర్‌ ప్రయారిటీ సంస్థలు స్వాగతించాయి. దీనిని జాతీయ కేటిల్‌మెన్‌ బీఫ్‌ సంఘం, జాతీయ రెండరర్స్‌ సంఘం, జాతీయ మాంసం సంఘం, ద పోర్క్‌ ఉత్పత్తిదారుల కౌన్సిల్‌, షీప్‌ రైజర్స్‌, పాల ఉత్పత్తిదారులు, ద టర్కీ ఫెడరేషన్‌ మరియు మరో ఎనిమిది జంతు సంబంధ ఆహారాన్ని సరఫరా చేసే సంస్థలు వ్యతిరేకించాయి. వివిధ రకాల క్రూట్జ్‌ఫెల్ట్‌ జాకబ్‌ వ్యాధులను అరికట్టడానికి ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ రూపొందించిన నియమాళను ఉల్లంఘించడంతో ఇది పెద్ద వివాదానికి దారి తీసింది.[ఉల్లేఖన అవసరం]

2007లో ఆహారం వలన వ్యాధులు ఏర్పడిన సంఘటనలకు US‌ ఆరోగ్య శాఖ గానీ మానవ సర్వీసుల శాఖ[43] గానీ బాధ్యలు కాలేదు.[44]

సంస్థలు[మార్చు]

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆహార భద్రత విభాగం
WHO సంస్థలకు శాస్త్రీయ సలహాలను ఇస్తుంది మరియు ప్రజలలో ఆహార భద్రతకు సంబంధించి అవగాహన పెంచుతుంది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అన్ని దేశాల్లోనూ ఆహార భద్రత వ్యవస్థకు సంబంధించి ఇదొక సాధనంగా ఉపయోగపడుతుంది. ప్రస్తుతం WHO యొక్క పది అతి ముఖ్య ప్రాముఖ్యాలలో ఆహార భద్రత కూడా ఒకటి. ప్రస్తుతం మన ప్రపంచంలో ఆహార భద్రత ఒక పెద్ద సమస్య. ఆహారానికి సంబంధించిన వ్యాధులను తగ్గించేందుకు సంస్థలు మరింత వ్యవస్థీకృతంగా మరియు దూకుడుగా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఆహార భద్రత విభాగం, జంతువుల మరియు ఆహార సంభంద వ్యాధులు
ఆహార భద్రత విభాగం, జంతువుల వలన‌ మరియు ఆహారం వలన వ్యాప్తి చెందే వ్యాధులు, WHO లో పని చేసే ఒక విభాగం. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆహారం వల్ల ఏర్పడుతున్న వ్యాధుల ప్రభావాన్ని తగ్గించడం దీని ధ్యేయం. WHO వెబ్‌సైట్‌ ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందని దేశాల్లో ఆహారం మరియు నీరు డయేరియా వ్యాధులకు, వాటి ద్వారా అనారోగ్యం, మరణాలకు దారి తీస్తున్నాయి. ఇవి ఏడాదికి సుమారు 3.8 మిలియన్ల మందిని చంపుతున్నాయి. ఇందులో ఎక్కువ మంది పిల్లలే ఉన్నారు.

WHO works closely with the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) to address food safety issues along the entire food production chain--from production to consumption--using new methods of risk analysis. These methods provide efficient, science-based tools to improve food safety, thereby benefiting both public health and economic development.

అంతర్జాతీయ ఆహార భద్రత సంస్థల నెట్‌వర్క్‌ (INFOSAN)
ప్రస్తుతం ఉన్నWHO విస్తారమైన వ్యాప్తి‌ హెచ్చరిక‌ మరియు స్పందన‌ నెట్‌వర్క్‌ (GOARN) కు పూర్తి మద్దతు మరియు సహకారం అందించటం ఈ నెటవర్క్‌ ముఖ్య లక్ష్యం. ఇందులో కెమికల్‌ అలర్ట్‌ మరియు స్పందన కంపోనెంట్‌ కూడా కలిసి ఉంటాయి.

వీటిని కూడా పరిశీలించండి[మార్చు]

  • దేశంలో ఆహార సంభంధమైన వ్యాధుల యొక్క జాబితా
  • 1984 రజనీషీ బయోటెర్రర్ ఎటాక్
  • 2006 నార్త్ అమెరికన్ E. కోలి కలహం
  • అలక్షాన్డర్ లిట్వినెంకో పాయిసన్యింగ్
  • ఎటాక్ రేట్
  • సెంటర్ ఫర్ ఫుడ్బోర్న్ ఇల్నెస్ రీసేర్చ్ & ప్రేవెన్షన్
  • యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిసీస్ కొంట్రోల్ అండ్ ప్రేవెన్షన్
  • ఆహార అలెర్జీలు
  • ఫుడ్ హైజిన్

  • ఆహార నాణ్యత
  • ఆహార సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం
  • ఆహార భద్రత
  • ఆహార పర్యవేక్షణ ఖండము
  • గాస్ట్రోఎంటెరైటిస్ (ఉదర సంబంధ వ్యాధి)
  • రసము
  • అంటూ వ్యాధుల జాబితా

  • విషప్రయోగాల జాబితా
  • మైకోటోక్షికొలజి
  • మినమట వ్యాధి
  • మునీర్ సైడ్ తాలిబ్
  • తెరిచిన తర్వాత రిఫ్రిజరేటర్‌లో ఉంచండి
  • ప్రమాదం యొక్క అంచనా
  • జూనోటిక్ పాతోజెన్స్

సూచనలు[మార్చు]

  1. "food poisoning" at Dorland's Medical Dictionary
  2. US CDC ఫుడ్ విషాహార మార్గదర్శి
  3. ఫుడ్ స్టాండర్డ్స్ ఏజెన్సీ
  4. Humphrey, Tom; O'Brien, S; Madsen, M; et al. (2007). "Campylobacters as zoonotic pathogens: A food production perspective <internet>". International Journal of Food Microbiology. 117 (3): 237. doi:10.1016/j.ijfoodmicro.2007.01.006. PMID 17368847. Explicit use of et al. in: |first= (help)
  5. USDA. "Foodborne Illness: What Consumers Need to Know". Retrieved 2008. Cite web requires |website= (help); Check date values in: |accessdate= (help)
  6. Tribe, Ingrid G.; et al. "An outbreak of Salmonella typhimurium phage type 135 infection linked to the consumption of raw shell eggs in an aged care facility <internet>". Retrieved 29 August 2008. Explicit use of et al. in: |first= (help); Cite web requires |website= (help)
  7. Centers for Disease Control and Prevention. "Salmonella Infection (salmonellosis) and Animals <internet>". Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  8. Doyle, M. P. "Reducing the carriage of foodborne pathogens in livestock and poultry <internet>" (PDF). Retrieved 12 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  9. E. Mount, Michael. "Fungi and Mycotoxins <internet>" (PDF). Retrieved 11 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  10. Center for Food Safety & Applied Nutrition. "Aflatoxins <internet>". Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  11. Food and Agriculture Organization of the United Nations. "GASGA Technical Leaflet - 3 Mycotoxins in Grain <internet>". Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  12. World Health Organization. "Chapter 2 Foodborne Hazards in Basic Food Safety for Health Workers <internet>" (PDF). Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  13. Food and Drug Administration. "Sec. 683.100 Action Levels for Aflatoxins in Animal Feeds (CPG 7126.33) <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  14. Webley, D. J.; et al. "Alternaria toxins in weather-damaged wheat and sorghum in the 1995-1996 Australian harvest <internet>". Retrieved 13 August 2007. Explicit use of et al. in: |first= (help); Cite web requires |website= (help)
  15. Li, Feng-qin. "Alternaria Mycotoxins in Weathered Wheat from China <internet>". Retrieved 13 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  16. da Motta, Silvana. "Survey of Brazilian tomato products for alternariol, alternariol monomethyl ether, tenuazonic acid and cyclopiazonic acid <internet>". Retrieved 13 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  17. Li, F. Q.; et al. "Production of Alternaria Mycotoxins by Alternaria alternata Isolated from Weather-Damaged Wheat <internet>". Retrieved 13 August 2007. Explicit use of et al. in: |first= (help); Cite web requires |website= (help)
  18. Marasas, Walter F. O. "Fumonisins: Their implications for human and animal health <internet>". Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  19. Soriano, J.M. "Occurrence of fumonisins in foods <internet>". Retrieved 12 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  20. Food and Drug Administration. "CVM and Fumonisins <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  21. Food Standards Agency. "More contaminated maize meal products withdrawn from sale <internet>". Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  22. Food Standards Australia New Zealand. "20th Australian Total Diet Survey – Part B <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  23. 23.0 23.1 FAO FOOD AND NUTRITION PAPER 81. "Worldwide regulations for mycotoxins in food and feed in 2003 <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  24. Food and Drug Administration. "Patulin in Apple Juice, Apple Juice Concentrates and Apple Juice Products <internet>". Retrieved 16 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  25. Sabater-Vilar, M. "Genotoxicity Assessment of Five Tremorgenic Mycotoxins (Fumitremorgen B, Paxilline, Penitrem A, Verruculogen, and Verrucosidin) Produced by Molds Isolated from Fermented Meats <internet>". Retrieved 16 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  26. Adejumo, Timothy O. "Occurrence of Fusarium species and trichothecenes in Nigerian maize <internet>". Elsevier. Retrieved 12 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  27. Mazur, Lynnette J. "Spectrum of Noninfectious Health Effects From Molds <internet>". American Academy of Pediatrics. Retrieved 12 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  28. Froquet, R.; et al. "Trichothecene toxicity on human megakaryocyte progenitors (CFU-MK) <internet>". SAGE Publications. Retrieved 12 August 2007. Explicit use of et al. in: |first= (help); Cite web requires |website= (help)
  29. Joffe, A. Z. "Comparative study of the yield of T-2 toxic produced by Fusarium poae, F. sporotrichioides and F. sporotrichioides var. tricinctum strains from different sources <internet>". SAGE Publications. Retrieved 12 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  30. Hay, Rod J. "Fusarium infections of the skin <internet>". Retrieved 12 August 2007. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  31. Food and Drug Administration. "Guidance for Industry and FDA - Letter to State Agricultural Directors, State Feed Control Officials, and Food, Feed, and Grain Trade Organizations <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  32. Hohn, Thomas M. "Trichothecene-resistant transgenic plants <internet>". Retrieved 13 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  33. Dubois, Eric; et al. "Intra-laboratory validation of a concentration method adapted for the enumeration of infectious F-specific RNA coliphage, enterovirus, and hepatitis A virus from inoculated leaves of salad vegetables spt on from mexican migrant workers. <internet>". Retrieved 11 August 2007. Explicit use of et al. in: |first= (help); Cite web requires |website= (help)
  34. Schmidt, Heather Martin. "Improving the microbilological quality and safety of fresh-cut tomatoes by low dose dlectron beam irradiation - Master thesis <internet>" (PDF). Retrieved 11 August 2007. Cite web requires |website= (help)
  35. "Food-Related Diseases". Cite web requires |website= (help)
  36. 36.0 36.1 36.2 Mead PS; et al. (1999). "Food-related illness and death in the United States". Emerg Infect Dis. 5 (5): 607–25. doi:10.3201/eid0505.990502. PMC 2627714. PMID 10511517. Explicit use of et al. in: |author= (help) 10.3201/eid0505.990502
  37. "Report of the French sanitary agencies" (PDF) (French లో). INVS/Afssa. Cite web requires |website= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  38. "Summary of Report of the French sanitary agencies" (PDF) (French లో). INVS/Afssa. Cite web requires |website= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  39. "Food borne illness in Australia" (PDF). OzFoodNet. Cite web requires |website= (help)
  40. డేవిడ్ F. స్మిత్, H. లేస్లి డియాక్, మరియు T. హాగ్ పెన్నింగ్టన్: 1960 బ్రిటిన్ లోఫుడ్ పాయిసన్యింగ్, పొలిసి అండ్ పోలిటిక్స్: కోరండ్ బీఫ్ అండ్ టైఫాయిడ్ , బాయ్డిల్ ప్రెస్, జూలై 15, 2005, ISBN 1843831384
  41. "Emerging Infectious Diseases". 5 (5). 1999. Retrieved 2010-07-26. Cite journal requires |journal= (help)
  42. Eric Schlosser (July 25, 2010). "Unsafe at Any Meal". New York Times. Retrieved 2010-07-26. Every day, about 200,000 Americans are sickened by contaminated food. Every year, about 325,000 are hospitalized by a food-borne illness.
  43. హెల్తి పీపుల్ 2010 హొమ్ పేజ్
  44. "Preliminary FoodNet Data on the Incidence of Infection with Pathogens Transmitted Commonly Through Food". CDC Morbidity and Mortality Weekly Report. Retrieved 2008-04-15. Cite web requires |website= (help)

మరింత చదవటానికి[మార్చు]

అనుకాలికాలు[మార్చు]

పుస్తకాలు[మార్చు]

  • A.D. హాకింగ్ చే అడ్వాన్సెస్ ఇన్ ఫుడ్ మైకాలజీ (అడ్వాన్సెస్ ఇన్ ఏక్ష్పెరిమెంటల్ మెడిసిన్ అండ్ బయోలజి) (2006) et al., ISBN 978-0387283913 (ఎలక్ట్రానిక్) 978-0387283852 (పేపర్), స్ప్రిన్గేర్
  • హన్స్ P. రీ మాన్న్ మరియు డీన్ O. క్లివేర్ చే ఫుడ్బోర్న్ ఇన్ఫెక్షన్స్ అండ్ ఇన్టోక్షికేషన్స్ (2006) ISBN 012588365X, ఏల్సెవిర్
  • పిన M. ఫ్రాటమికో చే ఫుడ్బోర్న్ పాతోజెన్స్: మైక్రో బియోలజి అండ్ మోలికులర్ బయోలజి (2005) et al., ISBN 190445500X ISBN 978-1904455004, కైస్టర్ అకడమిక్ ప్రెస్

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:CDC మూస:Consumer Food Safety