Jump to content

వైకోమ్ సత్యాగ్రహం

వికీపీడియా నుండి
వైకోమ్ సత్యాగ్రహం
వైకోమ్ సత్యాగ్రహం నాయకులు టి. కె. మాధవన్ (కూర్చుని ఉన్నవారిలో: మధ్య వరుసలో చివరివారు) కె. కుమార్ (టి.కె మాధవన్ వెనుక వరుసలో చివర నిలబడి ఉన్నవారు: (గడ్డం ఉన్నవారు) కె. పి. కేశవ మీనన్ (కూర్చున్నవారిలో మూడవవారు), అమాచాది తేవన్.
వ్యవధిమార్చి 1924 నుండి నవంబర్ 1925 వరకు
ప్రదేశంవైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం, ట్రావెన్‌కోర్
రకంఅహింసాత్మక ఆందోళన (సత్యాగ్రహం)
ప్రేరణపబ్లిక్ యాక్సెస్
Organised by
  • టి. కె. మాధవన్
  • కె. కేళప్పన్
  • జార్జ్ జోసెఫ్ (కార్యకర్త)
  • కె. పి. కేశవ మీనన్
  • మన్నతు పద్మనాభన్
ఫలితంవైకోమ్ మహాదేవ ఆలయానికి వెళ్లే ఉత్తర, దక్షిణ, పశ్చిమ ప్రజా రహదారులు తెరవబడ్డాయి. ఆందోళనకారులు విడుదలయ్యారు.

వైకోమ్ సత్యాగ్రహం అనేది ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యంలో (ట్రావెన్‌కోర్) ఉన్న వైకోమ్ ఆలయం (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) నిషేధిత పరిసరాల్లోకి ప్రవేశం కోసం 1924 మార్చి 30 నుండి 1925 నవంబర్ 23 వరకు జరిగిన అహింసాత్మక ఆందోళన. ట్రావెన్‌కోర్ రాజ్యం కఠినమైన, అణచివేత కుల వ్యవస్థకు (కుల వ్యవస్థ) ప్రసిద్ధి చెందింది.[1][2][3][4][5][6] ఈ ప్రచారాన్ని భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (భారత జాతీయ కాంగ్రెస్) నాయకులు టి. కె. మాధవన్, కె. కేళప్పన్, కె. పి. కేశవ మీనన్ నిర్వహించి నాయకత్వం వహించారు. ఈ ప్రచారంలో పాల్గొన్న ఇతర ప్రముఖ నాయకులలో మన్నతు పద్మనాభన్ ,[7] జార్జ్ జోసెఫ్,[8][9] ఇ.వి. రామస్వామి "పెరియార్" (పెరియార్) ఉన్నారు.[10][11] ఈ ఆందోళన వివిధ వర్గాల నుండి, వివిధ సామాజిక కార్యకర్తల చురుకైన మద్దతును, భాగస్వామ్యాన్ని పొందింది.[4] ట్రావెన్‌కోర్ సంస్థానంలోని చాలా పెద్ద దేవాలయాలు దశాబ్దాలుగా నిమ్న కులాలను (అంటరానివారిని) గుడిలోకి ప్రవేశించకుండా మాత్రమే కాకుండా, చుట్టుపక్కల ఉన్న రోడ్లపై నడవకుండా కూడా నిషేధించాయి.[12][13] ఎళవ (ఈజావ) కాంగ్రెస్ నాయకుడు, శ్రీ నారాయణ గురు (నారాయణ గురు) అనుచరుడైన టి. కె. మాధవన్ ఈ ఆందోళనకు రూపకల్పన చేశాడు. వైకోమ్ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న రోడ్లను ఉపయోగించుకునే హక్కు ఎళవలు, 'అంటరానివారికి' కావాలని ఈ ఉద్యమం డిమాండ్ చేసింది.[5]

మహాత్మా గాంధీ (మోహన్ దాస్ గాంధీ) స్వయంగా 1925 మార్చిలో వైకోమ్‌ను సందర్శించారు.[4] చివరికి, నిమ్న కులాల కోసం ట్రావెన్‌కోర్ (ట్రావెన్‌కోర్) ప్రభుత్వం ఆలయం సమీపంలో కొత్త రోడ్లను నిర్మించింది. అయితే, ఈ రోడ్లు నిమ్న కులాలను వైకోమ్ ఆలయ (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) పరిసరాలకు దూరంగా ఉంచాయి, ఆలయం నిమ్న కులాలకు మూసివేసి ఉంచబడింది.[4][5][14][15] మహాత్మా గాంధీ జోక్యం తరువాత, రీజెంట్ సేతు లక్ష్మీ బాయి (సేతు లక్ష్మీ బాయి) తో ఒక రాజీ కుదిరింది. ఆమె అరెస్టయిన వారందరినీ విడుదల చేసి, వైకోమ్ మహాదేవ ఆలయానికి వెళ్ళే ఉత్తర, దక్షిణ, పశ్చిమ ప్రజా రహదారులను అన్ని కులాల వారికి తెరిచింది. అయితే, తూర్పు రహదారిని తెరవడానికి బాయి నిరాకరించారు. ఈ రాజీని ఇ. వి. రామస్వామి "పెరియార్", మరికొందరు విమర్శించారు. 1936లో టెంపుల్ ఎంట్రీ ప్రొక్లమేషన్ (ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటన) తరువాతే నిమ్న కులాలకు తూర్పు రహదారిలోకి, ఆలయంలోకి ప్రవేశం అనుమతించబడింది.[16][4][5] వైకోమ్ సత్యాగ్రహం అహింసాత్మక ప్రజా నిరసన విధానాన్ని (అహింస) కేరళకు స్పష్టంగా తీసుకువచ్చింది.[5]

నేపథ్యం

[మార్చు]
కేరళలోని కొట్టాయంలో ఉన్న వైకోమ్ పట్టణంలో తంతై పెరియార్ విగ్రహం
  • ఎళవ నాయకుడు టి. కె. మాధవన్, 1917 డిసెంబర్‌లో దేశాభిమాని పత్రిక సంపాదకీయంలో మొదటిసారిగా నిమ్న కులాల ఆలయ ప్రవేశం గురించి ప్రస్తావించాడు.[6] 1917, 1920 మధ్య శ్రీ నారాయణ ధర్మ పరిపాలన యోగం (ఎస్ఎన్ డిపి యోగం), ట్రావెన్‌కోర్ అసెంబ్లీ (ట్రావెన్‌కోర్) సమావేశాలలో నిమ్న కులాల ఆలయ ప్రవేశం గురించి చర్చించబడింది, తీర్మానాలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.[6] 1919లో, దాదాపు 5,000 మంది ఎళవలు (ఈజావ) ట్రావెన్‌కోర్ (ట్రావెన్‌కోర్) ప్రభుత్వం నిర్వహించే అన్ని హిందూ దేవాలయాలలో ప్రవేశ హక్కును డిమాండ్ చేశారు.[14]
  • నవంబర్ 1920లో, టి. కె. మాధవన్, వైకోమ్ ఆలయం (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) సమీపంలోని రహదారిపై ఉన్న నియంత్రణ నోటీసు బోర్డులను దాటి నడిచాడు. ఆ తర్వాత తాను జిల్లా మేజిస్ట్రేట్‌ను ధిక్కరించినట్లు బహిరంగంగా ప్రకటించాడు.[6] ట్రావెన్‌కోర్‌లో మాధవన్ తదనంతర కాలంలో నిర్వహించిన ఆలయ ప్రవేశ సమావేశాలు అగ్రవర్ణ హిందువుల నుండి ప్రతి-ఆందోళనలను ప్రేరేపించాయి.[14]
  • టి.కె. మాధవన్ కేరళలో ఎళవల దుస్థితిని తెలియజేయడానికి 1921 సెప్టెంబర్‌లో తిరునెల్వేలిలో (తిరునెల్వేలి) మహాత్మా గాంధీని కలిశారు.[17] రాష్ట్రంలో ఆ వర్గం పరిస్థితిపై గాంధీ మొదట్లో అనాసక్తంగా ఉన్నప్పటికీ, ఉద్యమానికి తన మద్దతును అందించారు ("చట్టం జోక్యం చేసుకుంటే మీరు ఆలయాల్లోకి ప్రవేశించి జైలు శిక్షను అనుభవించాలి").[6]
  • కాకినాడలో (కాకినాడ) జరిగిన 1923 భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో, 'అంటరానితనం నిర్మూలన' కోసం పనిచేయడానికి పార్టీ కట్టుబడి ఉన్నట్లు ఒక తీర్మానం ఆమోదించబడింది.[17] ఈ తీర్మానాన్ని టి.కె. మాధవన్ ప్రవేశపెట్టారు.[17][14] ఈ తీర్మానంలో 'ఆలయ ప్రవేశం హిందువులందరి జన్మహక్కు' అని కూడా పేర్కొనబడింది.[14]
  • జనవరి 1924లో, కాంగ్రెస్ నాయకుడు కె. కేళప్పన్ (కె. కేళప్పన్) కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ (కేరళ ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ) పరిధిలో 'అంటరానితన నిరోధక కమిటీ'ని ఏర్పాటు చేశారు.[14][6] కేళప్పన్ ఆ తర్వాత మలబార్ జిల్లాకు (మలబార్ జిల్లా) చెందిన కాంగ్రెస్ నాయకుల బృందంతో కలిసి దక్షిణ కేరళలో పర్యటించారు.[14] మాధవన్ ఈ సత్యాగ్రహం కోసం ఆర్థిక వనరులను, కాంగ్రెస్ మద్దతును, అఖిల భారత దృష్టిని ఆకర్షించడంలో కూడా విజయం సాధించారు.[17][18] ఎస్ఎన్ డిపి యోగం (శ్రీ నారాయణ ధర్మ పరిపాలన యోగం) కూడా ఆందోళనకు తన ఆమోదాన్ని తెలియజేసింది.[18]

ఆందోళన

[మార్చు]
వైకోమ్ సత్యాగ్రహం సమయంలో నిరసన మార్చ్

కేరళలోని ఇతర గొప్ప దేవాలయాల మాదిరిగానే వైకోమ్ శివాలయం (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) కూడా దశాబ్దాలుగా నిమ్న కులాలు, 'అంటరానివారిని' లోపలికి ప్రవేశించకుండా మాత్రమే కాకుండా, చుట్టుపక్కల ఉన్న రోడ్లపై నడవకుండా నిషేధించింది.[6]

  • 30 మార్చి 1924న, ఒక మీనన్, ఒక పులయ (పులయర్), ఒక ఎళవ కార్యకర్త, వారిని అనుసరించి వేలాది మంది, వారిలో ఎక్కువ మంది ఖాదీ దుస్తులు ధరించి, వైకోమ్ ఆలయ రోడ్లపై నడవడానికి ప్రయత్నించారు. ఆ ముగ్గురినీ ట్రావెన్‌కోర్ పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.[14][6] అదే చర్యను పునరావృతం చేసిన మరింత మంది కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలను ఏప్రిల్ 10 వరకు పోలీసులు అరెస్టు చేశారు.[14] అరెస్టయిన వారిలో కె. పి. కేశవ మీనన్, టి. కె. మాధవన్, కె. కేళప్పన్ ఉన్నారు.[14][5][6] అరెస్టయి దోషులుగా నిర్ధారించబడిన ఇతర నాయకులలో టిఆర్ కృష్ణ స్వామి అయ్యర్,[19] కె. కుమార్ (కె. కుమార్),[20][21][22] ఏకే పిళ్లై,[23] చిట్టేఝతు శంకు పిళ్లై, బారిస్టర్ జార్జ్ జోసెఫ్ (జార్జ్ జోసెఫ్ (కార్యకర్త)), పెరియార్ (పెరియార్) అని పిలువబడే ఈవీ రామస్వామి నాయకర్, అయ్యముత్తు గౌడర్, కె వెలాయుధ మీనన్ ఉన్నారు.[22]

నిరసనకారులు ప్రతిరోజూ ట్రావెన్‌కోర్ పోలీసు బారికేడ్ల ("వర్గాల మధ్య ఘర్షణలను నివారించడానికి" ఏర్పాటు చేయబడినవి) వరకు మార్చ్ చేశారు. వారు రోడ్డును దిగ్బంధించి, ఆలయానికి ఉన్న నాలుగు ప్రవేశద్వారాల వద్ద ఉన్న పోలీసు లైన్ల ముందు కూర్చుని దేశభక్తి గీతాలు పాడారు. తరువాత ఈ ప్రచారంలో కార్యకర్తలు బహిరంగ నిరాహారదీక్షలు చేపట్టారు.[5][6] ఈ కాలంలో, కొందరు కుల హిందువులు నిరసనకారులపై రౌడీల దాడులను ప్రోత్సహించారు.[6]

  • వైకోమ్‌లో జరిగిన సంఘటనలు అఖిల భారత దృష్టిని ఆకర్షించాయి. కాంగ్రెస్ నాయకుడు సి. రాజగోపాలాచారి (సి. రాజగోపాలాచారి), అప్పటి కాంగ్రెస్‌తో సంబంధం ఉన్న ఇ. వి. రామస్వామి "పెరియార్" వైకోమ్‌కు చేరుకుని కార్యకర్తలకు సలహాలు ఇచ్చారు.[6] నాయర్ కాంగ్రెస్ నాయకులలో చాలామంది ఆ తరువాత అరెస్టయ్యారు, క్రైస్తవ (కేరళలో క్రైస్తవం) (కాంగ్రెస్ నాయకుడు) జార్జ్ జోసెఫ్ ఆందోళన బాధ్యతను స్వీకరించారు.[14]
  • 1924 వైకోమ్ సత్యాగ్రహం వద్ద సిక్కు అకాలీల (నిహంగ్) ఫోటో. మాతృభూమి డైలీలో పునర్ముద్రించబడింది.
    'హిందూ వ్యవహారం' నుండి దూరంగా ఉండాలని కోరుతూ గాంధీ (మోహన్ దాస్ గాంధీ) చేసిన ఒక ప్రకటన స్థానిక క్రైస్తవ (కేరళలో క్రైస్తవం) నాయకత్వాన్ని దూరం చేసింది (ఏప్రిల్ 1924).[4][14] అమృత్‌సర్ (అమృత్‌సర్) నుండి సిక్కు (సిక్కు మతం) అకాలీ కార్యకర్తలు కూడా సత్యాగ్రహులకు ఉచిత భోజనశాలలను ఏర్పాటు చేయడానికి వైకోమ్‌కు చేరుకున్నారు (ఏప్రిల్ 1924).[14] సిక్కు భోజనశాలలను మూసివేయాలని గాంధీ పిలుపునిచ్చారు.[14] అప్పటి కాంగ్రెస్‌లో ఉన్న ఇ. వి. రామస్వామి "పెరియార్" (పెరియార్) కూడా సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని రెండుసార్లు జైలు శిక్ష అనుభవించారు.[24][25] ఈ భాగస్వామ్యం పెరియార్‌కు "వైకోమ్ వీరుడు" అనే బిరుదును తెచ్చిపెట్టింది.[26] కె. అయ్యప్పన్ వంటి కొందరు తీవ్రవాద కార్యకర్తలు వివిధ రకాల కమ్యూనిజంతో (కమ్యూనిజం) తమను తాము అనుసంధానించుకున్నారు.[27]
  • ట్రావెన్‌కోర్ రాజు మూలం తిరునాళ్ (మూలం తిరునాళ్) ఆగస్టు 1924లో మరణించారు.[17] గాంధీ (మోహన్ దాస్ గాంధీ) సలహా మేరకు, నిమ్న కులాల వారు రోడ్లను ఉపయోగించడం పట్ల కుల హిందువులకు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేదని తెలుపుతూ కుల హిందువులు వైకోమ్ నుండి త్రివేండ్రం వరకు మార్చ్ నిర్వహించి, ట్రావెన్‌కోర్ పాలకురాలికి ఒక వినతిపత్రాన్ని సమర్పించారు (నవంబర్ 1924 నుండి ప్రారంభమైంది).[6][5] నాయర్ (నాయర్) వర్గ నాయకుడు మన్నతు పద్మనాభ పిళ్ళై (మన్నతు పద్మనాభ పిళ్ళై) 1925లో త్రివేండ్రంకు రెండవ మార్చ్‌కు నాయకత్వం వహించారు.[28] ఆలయం సమీపంలోని రోడ్లను ఉపయోగించుకోవడానికి ఎళవలకు అనుమతినిచ్చే తీర్మానం ట్రావెన్‌కోర్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌లో ఒక ఓటు తేడాతో ఓడిపోయింది (అధికారిక సభ్యులందరూ దీనిని వ్యతిరేకించారు, అక్టోబర్ 1924లో ప్రవేశపెట్టబడింది, ఫిబ్రవరి 1925లో ఓటింగ్ జరిగింది).[14][6]

పరిష్కారం

[మార్చు]
కొచ్చిన్‌లో గాంధీ (గాంధీ) (వైకోమ్ సత్యాగ్రహం సమయంలో)

నిర్వాహకులకు సద్భావన టెలిగ్రామ్‌లు పంపిన మహాత్మా గాంధీ (మోహన్ దాస్ గాంధీ), స్వయంగా మార్చి 1925లో వైకోమ్‌ను సందర్శించారు.[4][14] గాంధీ అన్ని పక్షాలతో (నిరసనకారులు, నంబూద్రి బ్రాహ్మణులు, శ్రీ నారాయణ గురు, ట్రావెన్‌కోర్ రాణి) చర్చలు జరిపారు.[6][29] నిషేధించబడిన రోడ్లలోకి కార్యకర్తలు ప్రవేశించరనే అవగాహనతో తరువాత పోలీసులు ఉపసంహరించుకున్నారు.[6]

  • వైకోమ్ ఆలయానికి (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) మూడు వైపులా ఉన్న (కొత్తగా నిర్మించిన) రోడ్లలోకి నిమ్న కులాల హిందువుల ప్రవేశాన్ని అనుమతించే ఒక రాజీతో వైకోమ్ సత్యాగ్రహం ముగిసింది. మరొక వైపు, ఆలయం నిమ్న కులాలకు మూసివేయబడింది (నవంబర్ 1925).[17][30] కొత్త రోడ్లు కూడా నిమ్న కులాలను వైకోమ్ ఆలయ (వైకోమ్ శ్రీ మహాదేవ ఆలయం) పరిసరాలకు తగినంత దూరంలో ఉంచాయి.[4][5]
  • వైకోమ్ సత్యాగ్రహం ఎళవ నాయకుడు శ్రీ నారాయణ గురును (నారాయణ గురు) ఒప్పించడంలో విఫలమైంది.[31][14] కార్యకర్తలు 'కేవలం నిషేధించబడిన రోడ్ల వెంట నడవడమే కాకుండా ఆలయంలోకి కూడా ప్రవేశించాలని' గురువు కోరుకున్నారు.[31][14] 'ఎస్ఎన్ డిపి (శ్రీ నారాయణ ధర్మ పరిపాలన యోగం) కార్యకలాపాల నుండి' నారాయణ గురు (నారాయణ గురు) దూరమయ్యారని వీధుల్లో గుసగుసలు వినిపించాయి.[14] ఆయన ఒక ఎళవ పాత్రికేయుడితో ఇలా అన్నారు,[27]
“ భారీ వర్షంలో అడ్డంకుల వెలుపల నిలబడి ఉన్న వాలంటీర్లు ఎటువంటి ప్రయోజనకరమైన ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చరు... వారు బారికేడ్లను అధిగమించి, నిషేధించబడిన రోడ్ల గుండా నడవడమే కాకుండా అన్ని దేవాలయాలలోకి ప్రవేశించాలి... ఎవరైనా అంటరానితనాన్ని పాటించడం ఆచరణాత్మకంగా అసాధ్యంగా చేయాలి. ”

—శ్రీ నారాయణ గురు (జూన్ 1924)

వారసత్వం

[మార్చు]
  • వైకోమ్ సత్యాగ్రహం కేరళలో అహింసాత్మక ప్రజా నిరసనను (అహింస) పరిచయం చేసింది (కొనసాగించింది).[5]
  • ఈ ఆందోళన కేరళలోని కాంగ్రెస్ పార్టీ (భారత జాతీయ కాంగ్రెస్) స్థైర్యాన్ని పునరుజ్జీవింపజేసింది.[14]
  • టి. కె. మాధవన్ 1927లో శ్రీ నారాయణ ధర్మ పరిపాలన యోగానికి (ఎస్ఎన్ డిపి యోగం) జనరల్ సెక్రటరీ అయ్యారు.[28]
  • ట్రావెన్‌కోర్‌లో టెంపుల్ ఎంట్రీ ప్రొక్లమేషన్ (ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటన) (1936).[32]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • కండోత్ దాడి (కండోత్ దాడి)
  • చన్నార్ తిరుగుబాటు (చన్నార్ తిరుగుబాటు)
  • పున్నప్ర-వాయలార్ తిరుగుబాటు (పున్నప్ర-వాయలార్ తిరుగుబాటు)
  • ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటన (ఆలయ ప్రవేశ ప్రకటన)

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "God's own challenge". The Indian Express. 24 December 2018. Retrieved 27 July 2021.
  2. ↑ N. Vanamamalai; Nā Vān̲amāmalai (1981). Interpretation of Tamil Folk Creations. Dravidian Linguistics Association.
  3. ↑ P. Radhakrishnan (2002). India, the Perfidies of Power: A Social Critique. Vedam ebooks. p. 245. ISBN 978-81-7936-003-3. Retrieved 27 July 2021.
  4. ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 Sarkar, Sumit (1989). Modern India: 1885–1947. Palgrave Macmillan. pp. 229 and 244. ISBN 9781349197125.
  5. ↑ 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 Jeffrey, Robin (1992). Politics, Women and Well-Being: How Kerala became 'a Model'. Palgrave Macmillan. pp. 108 and 118–19. ISBN 978-1-349-12252-3.
  6. ↑ 6.00 6.01 6.02 6.03 6.04 6.05 6.06 6.07 6.08 6.09 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 Jeffrey, Robin (1976). "Temple-Entry Movement in Travancore, 1860-1940". Social Scientist. 4 (8): 13–16. doi:10.2307/3516377. JSTOR 3516377.
  7. ↑ "Mannathu Padmanabhan". Drishti IAS (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-01-03.
  8. ↑ George, Alphons (2014). "The Role of George Joseph in the Vaikom Satyagraha". Proceedings of the Indian History Congress. 75. Indian History Congress: 569–574. ISSN 2249-1937. JSTOR 44158431. Retrieved 25 May 2023.
  9. ↑ B.A, Pon Vasanth (30 Mar 2023). "The contribution of an unsung leader, George Joseph, to the Vaikom Satyagraha". The Hindu. Retrieved 25 May 2023.
  10. ↑ Chandran, Abhilash (14 Mar 2023). "Periyar, the unsung hero who breathed life back into Vaikom Satyagraha". The New Indian Express. Retrieved 25 May 2023.
  11. ↑ Athiyaman, Pazha. (23 Dec 2019). "Periyar, the hero of Vaikom". The Hindu. Retrieved 25 May 2023.
  12. ↑ Jeffrey, Robin (1976). "Temple-Entry Movement in Travancore, 1860-1940". Social Scientist. 4 (8): 14. doi:10.2307/3516377. JSTOR 3516377.
  13. ↑ Mathew, George (2018). "God's Own Challenge". The Indian Express.
  14. ↑ 14.00 14.01 14.02 14.03 14.04 14.05 14.06 14.07 14.08 14.09 14.10 14.11 14.12 14.13 14.14 14.15 14.16 14.17 14.18 14.19 Menon, Dilip M. (1994). Caste, Nationalism and Communism in South India: Malabar, 1900 - 1948. Cambridge University Press. pp. 81–82.
  15. ↑ Sarkar, Sumit (1989). Modern India: 1885–1947. Palgrave Macmillan. pp. 229 and 244. ISBN 9781349197125.
  16. ↑ Anita Diehl (1977). E. V. Ramaswami Naicker-Periyar: A Study of the Influence of a Personality in Contemporary South India. Esselte studium. p. 24. ISBN 978-91-24-27645-4. Retrieved 27 July 2021.
  17. ↑ 17.0 17.1 17.2 17.3 17.4 17.5 Jeffrey, Robin (1976). The Decline of Nayar Dominance: Society and Politics in Travancore, 1847 - 1908. Holmes & Meier Publishers. pp. 328, 258–59.
  18. ↑ 18.0 18.1 Jeffrey, Robin (1976). "Temple-Entry Movement in Travancore, 1860-1940". Social Scientist. 4 (8): 17. doi:10.2307/3516377. JSTOR 3516377.
  19. ↑ T. R. Krishnaswamy Iyer, http://www.keralaculture.org/historic-heritage-gallery/tr-krishnaswamy-iyer/1085 , Department of Cultural Affairs, Govt of Kerala retrieved on 02 February 2023
  20. ↑ Vaikom Sathyagraha Rekhakal: Adv. P. Harikumar -Sahithya Pravarthaka Co-Operative Society Ltd: 2019 : pages 160, 217, 298, 299, 353
  21. ↑ Who is Who of Freedom Fighters in Kerala, Regional Records Committee 1975, Government of Kerala : Page/ Entry No 272
  22. ↑ 22.0 22.1 The History of Trade Union Movement in Kerala : K. Ramachandran Nair : Kerala Institute of Labour and Employment - 2006: (also available is the e-book version at : https://indianlabourarchives.org retrieved on 30 Jan 2023: page no: 436)
  23. ↑ https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%8E.%E0%B4%95%E0%B5%86._%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3 , Malayalam : Retrieved 2 February 2023
  24. ↑ Kent, David. "Periyar". Atheist Community of Austin. Archived from the original on 15 June 2010.
  25. ↑ Deihl, Anita (1977). E.V. Ramasamy Naicker-Periyar: A Study of the Influence of a Personality in Contemporary South India. Esselte Studium. pp. 22–24.
  26. ↑ Eugene F. Irschick, Politics and Social Conflict in South India: The Non-Brahmin Movement and Tamil Separatism, 1916–1929 (Berkeley:University of California Press, 1969), pp. 268–69.
  27. ↑ 27.0 27.1 Jeffrey, Robin (1976). "Temple-Entry Movement in Travancore, 1860-1940". Social Scientist. 4 (8): 17–18. doi:10.2307/3516377. JSTOR 3516377.
  28. ↑ 28.0 28.1 Jeffrey, Robin (1992). Politics, Women and Well-Being: How Kerala became 'a Model'. Palgrave Macmillan. pp. 104 and 108. ISBN 978-1-349-12252-3.
  29. ↑ Mahadev Desai, The Epic of Travancore (Ahmedabad: Navajivan Karyalaya, 1937), pp. 17–21.
  30. ↑ M.S.A. Rao, Social Movements and Social Transformation: A Study of Two Backward Classes Movements in India (first published in 1979: reprint New Delhi: Manohar, 1987), p. 66.
  31. ↑ 31.0 31.1 Sarkar, Sumit (1989). Modern India: 1885–1947. Palgrave Macmillan. p. 244. ISBN 9781349197125.
  32. ↑ Jeffrey, Robin (1992). Politics, Women and Well-Being: How Kerala became 'a Model'. Palgrave Macmillan. pp. xv–xvii. ISBN 978-1-349-12252-3.

మరింత చదవడానికి

[మార్చు]
  • Jeffrey, Robin (1992). Politics, Women and Well-Being: How Kerala became 'a Model'. Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-349-12252-3.
  • T. K. Ravindran, Eight Furlongs of Freedom (New Delhi: Light and Life Publishers, 1980)
  • George G. Joseph, George Joseph: The Life and Times of a Kerala Christian Nationalist (Hyderabad: Orient Longman, 2003)
  • Robin Jeffrey, 'The Social Origins of a Caste Association, 1875–1905: The Founding of the S. N. D. P. Yogam', South Asia, Volume 14, Number 1, 1975.
  • Menon, Dilip M. (1994). Caste, Nationalism and Communism in South India: Malabar, 1900 - 1948. Cambridge University Press.
  • King, Mary E. (2015). Gandhian Nonviolent Struggle and Untouchability in South India: The 1924-25 Vykom Satyagraha and Mechanisms of Change. Oxford University Press.

బయటి లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=వైకోమ్_సత్యాగ్రహం&oldid=4782724" నుండి వెలికితీశారు