వ్యక్తిత్వ లోపము

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
Personality disorder
వర్గీకరణ & బయటి వనరులు
m:en:ICD-10 {{{m:en:ICD10}}}
m:en:ICD-9 {{{m:en:ICD9}}}
MeSH {{{m:en:MeshID}}}

మూస:Personality disorders sidebar పూర్వం నడవడి లోపములు గా ప్రస్తావించబడే వ్యక్తిత్వ లోపములు, అమెరికన్ సైకియాట్రిక్ అసోసియేషన్ (APA) "అంతర్గత అనుభవము మరియు ప్రవర్తనలను ప్రదర్శించే ఒక వ్యక్తి సంస్కృతి యొక్క ఆకాంక్షల నుండి స్పష్టముగా భిన్నముగా ఉండే శాశ్వత సరళి"గా నిర్వచించే వ్యక్తిత్వ రకముల మరియు ప్రవర్తనల యొక్క వర్గానికి చెందినవి.[1][2] వ్యక్తిత్వ లోపములు డయాగ్నస్టిక్ అండ్ స్టాటిస్టికల్ మాన్యువల్ ఆఫ్ మెంటల్ డిజార్డర్స్ యొక్క యాక్సిస్ II లేదా అమెరికన్ సైకియాట్రిక్ అసోసియేషన్ యొక్క DSM-IV-TR (నాలుగవ సంచిక, వాచక సవరింపు) లో గుర్తించబడ్డాయి.

వ్యక్తిత్వ లోపములు ఇంటర్నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ క్లాసిఫికేషన్ ఆఫ్ డిసీజెస్ అండ్ రిలేటెడ్ హెల్త్ ప్రొబ్లెంస్ (ICD-10) చేత కూడా నిర్వచించబడ్డాయి. దీనిని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రచురించింది. వ్యక్తిత్వ లోపములు ICD-10 Chapter V: Mental and behavioural disorders లో, ముఖ్యంగా మానసిక మరియు ప్రవర్తనా లోపములు: 28F60-F69.29 పెద్దవారి వ్యక్తిత్వ మరియు ప్రవర్తనా లోపములు క్రింద వర్గీకరించబడ్డాయి.[3]

వ్యక్తిత్వ లోపములలోని ఈ ప్రవర్తనా నమూనాలు సాధారణంగా ప్రవర్తన యొక్క విభిన్న అంశములతో కూడిన ఒక వ్యక్తి యొక్క ప్రవర్తనా సరళులలోని పలు సంక్షోభములతో ముడిపడి ఉంటాయి మరియు తగినంత వ్యక్తిగత మరియు సాంఘిక విచ్ఛేదనముతో దాదాపుగా ఎల్లప్పుడూ సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. అదనంగా, అనేక పరిస్థితులలో వ్యక్తిత్వ లోపములు కఠినమైనవి మరియు అభివ్యాపకమైనవి. దీనికి ప్రధాన కారణం ఆ విధమైన ప్రవర్తన ఎగో-సింటానిక్ (అనగా, వ్యక్తి యొక్క స్వీయ చిత్తశుద్ధితో ఈ సరళులు అనుకూలంగా ఉంటాయి) మరియు అందువలన ఆ వ్యక్తి ఆ లోపాలను ఉచితమైనవిగానే భావిస్తాడు. ఈ ప్రవర్తన రోగులలో పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సర్డుకుపోకుండా ఉండే లక్షణాలను అలవరుచుకోవటానికి కారణమౌతుంది, ఇది రోగులలో తీవ్రమైన ఆందోళన, వ్యాకులత మరియు చింతలతో కూడిన వ్యక్తిగత సమస్యలకు దారి తీయవచ్చు.[4]

ఈ ప్రవర్తనా సరళుల యొక్క ఆగమనం కౌమారపు చివరి దశలో మరియు యౌవ్వన ప్రారంభములో మరియు చాలా అరుదుగా బాల్యంలోను సంభవిస్తుంది.[1] అందువలన 16 లేదా 17 సంవత్సరముల వయస్సు లోపల వ్యక్తిత్వ లోపముల రోగ నిర్ధారణ అసంభవము. వ్యక్తిత్వ లోపములు అన్నింటికీ అన్వయించబడే సాధారణ రోగనిర్ధారణ సూచనలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి; ప్రతి ఒక్క ఉప వర్గానికి అదనపు వర్ణనలు అందించబడ్డాయి.

వ్యక్తిత్వ లోపముల యొక్క రోగనిర్ధారణ విశేషమైనది; అయినప్పటికీ, కఠినమైన మరియు వ్యాప్తి చెందే ప్రవర్తనా సరళులు తరచుగా వ్యక్తిగత మరియు సాంఘిక ఇబ్బందులను, అదేవిధంగా ఒక సాధారణ క్రియాశీల చెరుపుని కలుగజేస్తాయి. అనుభూతుల, ఆలోచనల మరియు ప్రవర్తనల యొక్క కఠినమైన మరియు భవిష్యత్తు సరళులు అంతర్గత విశ్వాస వ్యవస్థల ద్వారా కలుగజేయబడతాయని నానుడి మరియు ఈ వ్యవస్థలు స్థిరమైన కల్పనలు లేదా "డిస్ఫంక్షనల్ స్కీమాటా" (కాగ్నిటివ్ మాడ్యూల్స్)గా ప్రస్తావించబడతాయి.

వర్గీకరణ[మార్చు]

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ[మార్చు]

  • (F60) నిర్దిష్ట వ్యక్తిత్వ లోపములు
    • (F60.0) పారనాయిడ్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.1) స్కిజాయిడ్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.2) యాంటీసోషల్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.3) బోర్డర్ లైన్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.4) కృత్రిమత్వ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.5) అబ్సెసివ్–కంపల్సివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.6) ఆందోళనా (తప్పించుకునే) వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.7) ఆశ్రిత వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.8) ఇతర నిర్దిష్ట వ్యక్తిత్వ లోపములు
      • నార్సిస్టిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము
      • పాసివ్-అగ్రెసివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము
    • (F60.9) వ్యక్తిత్వ లోపము, వివరించబడనిది
  • (F61) మిశ్రమ మరియు ఇతర వ్యక్తిత్వ లోపములు

DSM-IV యాక్సిస్ II లో మూడు గుంపులుగా వర్గీకరించిన పది వ్యక్తిత్వ లోపాలను జాబితా చేస్తుంది. DSM ఈ పది లోపాలకు సరిపడని ప్రవర్తనా సరళుల వర్గాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది, కానీ వ్యక్తిత్వ లోపము యొక్క లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది. ఈ వర్గము వేరే ఏవిధంగాను వివరించబడని వ్యక్తిత్వ లోపముగా పేరు పెట్టబడింది.

సమూహము A (వింతైన లేదా అసాధారణ లోపములు)[మార్చు]

  • పారనాయిడ్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.0) : అకారణ అనుమానములు మరియు ఇతరులపై అపనమ్మకం దీని లక్షణములు.
  • స్కిజాయిడ్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.20) : సాంఘిక సంబంధములపై ఆసక్తి లేకపోవటం, ఇతరులతో సమయం గడపటం అర్ధం లేనట్లు భావించటం, అన్హేడోనియా, ఆత్మశోధన.
  • స్కిజోటైపల్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.22) : వింత ప్రవర్తన లేదా ఆలోచన దీని లక్షణములు.

సమూహము B (నాటకీయ, ఉద్రేకపూరిత లేదా క్రమరహిత లోపములు)[మార్చు]

  • యాంటీసోషల్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.7) : చట్టం మరియు ఇతరుల హక్కుల కొరకు ఒక అభివ్యాపకమైన ఉపేక్ష.
  • బోర్డర్ లైన్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.83) : తరచుగా స్వీయ-హాని మరియు మానసిక ప్రేరణకు దారితీసే తీవ్రమైన "మంచి మరియు చెడు" ఆలోచన, సంబంధములలో అస్థిరత్వం, స్వీయ-భావన, గుర్తింపు మరియు ప్రవర్తన. బోర్డర్ లైన్ వ్యక్తిత్వ లోపము మగవారిలో కన్నా ఆడవారిలో మూడురెట్లు అధికంగా సంభవిస్తుంది[5]
  • హిస్ట్రియోనిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.50) : అననుగుణమైన లైంగిక ప్రేరణ మరియు పిచ్చి లేదా అతిశయించిన భావనలతో కూడిన అందరి దృష్టిని ఆకర్షించాలనుకునే శాశ్వత ప్రవర్తన.
  • నార్సిస్టిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము/1} (DSM-IV కోడ్ 301.81) : గ్రండియోసిటీ, మెప్పుకోలు అవసరము, సహానుభూతి లోపించటం యొక్కఅభివ్యాపక సరళి.

సమూహము C (ఆత్రుత లేదా భయముతో కూడిన లోపములు)[మార్చు]

  • తప్పించుకు తిరిగే వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.82) : సాంఘిక ఆక్షేపణ, చాలకపోవడము అనే భావనలు, ప్రతికూల మూల్యాంకనానికి తీవ్ర సూక్ష సంవేదన మరియు సాంఘిక సంకర్షణను తప్పించుకోవటం.
  • ఆధారపడే వ్యక్తిత్వ లోపము (DSM-IV కోడ్ 301.6) : ఇతరుల పై శాశ్వతంగా మానసికంగా ఆధారపడటం.
  • అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము (అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ రుగ్మత వంటిది కాదు) (DSM-IV కోడ్ 301.4) : నిబంధనలు, నైతిక నియమావళి మరియు అధికమైన మంచి నడవడికి కఠినమైన అనువర్తనము దీని లక్షణములు.

అపెండిక్స్ B: మరింత అధ్యయనానికి అందించబడిన ప్రమాణ సమూహములు మరియు సంబంధములు[మార్చు]

అపెండిక్స్ B ఈ క్రింది లోపాలను కలిగి ఉంది.[6] థియోడోర్ మిలాన్ వంటి మానసిక నిపుణులు వాటిని ఇప్పటికీ ప్రామాణికమైన లోపములుగానే పరిగణిస్తున్నారు.[7]

  • డిప్రెసివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము - ఇది యుక్తవయస్సు ప్రారంభములో మొదలయ్యే వ్యాకులత కలిగించే భావనలు మరియు ప్రవర్తనల శాశ్వత సరళి.
  • పాసివ్-అగ్రెసివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము (నెగటివిస్టిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము) - వ్యక్తుల మధ్య కొన్ని సందర్భములలో ప్రతికూల ధోరణులు మరియు జడమైన నిరోధకత్వ సరళి.

తొలగించబడ్డాయి[మార్చు]

ఈ క్రింది లోపములు ఇప్పటికీ మిల్లాన్ చే ప్రామాణికమైన లోపములుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.[7] అవి DSM-III-R లో ఉన్నాయి కానీ DSM-IV నుండి తొలగించబడ్డాయి. ఈ రెండూ “ప్రపోజ్ద్ డయాగ్నొస్టిక్ క్యాటగిరీస్ నీడింగ్ ఫరదర్ స్టడీ” అనే అపెండిక్స్ లో అగుపించాయి, [8] అందువలన వీటికి ఒక నిర్దిష్ట రోగనిర్ధారణ ప్రమాణములు ఏమీ లేవు.

  • శాడిస్టిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము - ఇది క్రూరమైన, కించపరిచే మరియు దుడుకు ప్రవర్తన యొక్క ఒక కుటిల సరళి.
  • స్వీయ-పరాజయ వ్యక్తిత్వ లోపము (మజోకిస్ట్ వ్యక్తిత్వ లోపము) - ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆనందాన్ని మరియు లక్ష్యాలను కృంగదీయటానికి దారితీసే ప్రవర్తన దీని లక్షణము.

కారణం[మార్చు]

వైద్యపరంగా సంబంధం లేని సుమారు 30 సంవత్సరముల వయస్సు కలిగిన 600 మంది కాలేజీ విద్యార్థులపై జరిపిన ఒక అధ్యయనం, బాల్యంలోని లైంగిక మరియు శారీరిక వేధింపుల అనుభవాలకు మరియు ప్రస్తుతం నివేదించిన వ్యక్తిత్వ లోప లక్షణములకు మధ్య సంబంధాన్ని పరీక్షించింది. బాల్య వేధింపు చరిత్రలు రోగ లక్షణ శాస్త్రము యొక్క తీవ్ర స్థాయిలతో కచ్చితంగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని తెలిసింది. A, B మరియు C సమూహముల కొలమానముల పైన విస్తరించిన వ్యాధి లక్షణ శాస్త్ర తేడాలలో, వేధింపు తీవ్రత గణాంకముల ప్రకారం ప్రముఖమైంది, కానీ వైద్యపరంగా స్వల్పమైనది [9]

యుక్త వయస్సులో వ్యక్తిత్వ లోపముల వృద్ధిచెందటానికి బాల వేధింపులు మరియు ఉపేక్ష స్వయంగా పూర్వపు ప్రమాదములుగా క్రమం తప్పకుండా సాక్ష్యంగా నిలిచాయి.[10] క్రింది అధ్యయనములో, బాల్యం నుండి యవ్వనం వరకు మానసిక రోగ లక్షణములను ప్రదర్శించిన రోగులతో వేధింపుల యొక్క గత నివేదికలను సరిపోల్చటానికి ప్రయత్నములు జరిగాయి. ఆ రోగులు వేధింపులకు మరియు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యారని తరువాత తెలిసింది. లైంగిక వేధింపులకు గురయిన వర్గం మానసిక రోగ లక్షణములలో మరింత ప్రస్పుటమైన ధోరణిని ప్రదర్శించింది. అధికారికంగా పర్యవేక్షించబడిన శారీరిక వేధింపు సంఘ వ్యతిరేక మరియు దురుసైన ప్రవర్తన ఏర్పడటంలో బలమైన పాత్ర పోషించినట్లు చూపించింది. మరొక విధంగా, బాల్య రోగ లక్షణములను సృష్టించిన నిర్లక్ష్య రకపు వేధింపు కేసులు యవ్వనములో పాక్షిక ఉపశమనమునకు కారణముగా కనుగొనబడ్డాయి.[10]

రోగ నిర్ధారణ[మార్చు]

ICD-10 ప్రకారము, వ్యక్తిత్వ లోపము యొక్క రోగనిర్ధారణ పరిగణలో ఉన్న ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వ లోపము క్రింద జాబితా చేయబడిన ప్రత్యేక ప్రమాణములకు అదనంగా, క్రింద ఇవ్వబడిన సాధారణ ప్రమాణములను సంతృప్తపరచాలి:

  1. వ్యక్తుల యొక్క అంతర్గత అనుభవము మరియు ప్రవర్తన యొక్క స్వాభావిక మరియు శాశ్వత సరళులు మొత్తంగా సాంస్కృతికంగా అనుకున్న మరియు అంగీకరించిన పరిధి (లేదా "ప్రమాణము") నుండి స్పష్టంగా దారితప్పాయి. ఆ విధమైన విచలనం ఈ క్రింద ఉన్న వాటిలో ఒకటి కన్నా ఎక్కువ వాటిలో విశదపరచబడాలి:
    1. ఎరుక (అనగా వస్తువులను, మనుష్యులను మరియు సంఘటనలను చూచి వివరించే విధానములు; తన యొక్క మరియు ఇతరుల యొక్క ధోరణులను మరియు గుర్తింపును ఏర్పరుచుకోవటం) ;
    2. ఉద్వేగము (భావ ప్రేరణ మరియు ప్రతిస్పందన యొక్క పరిధి, తీవ్రత మరియు సముచితత్వము) ;
    3. ప్రేరణలపై నియంత్రణ మరియు అవసరములను సంతృప్తి పరచటం;
    4. ఇతరులతో సంబంధం పెట్టుకునే విధానం మరియు వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాలను నడిపించటం.
  2. ఈ విచలనం కఠినమైన, తప్పుగా స్వీకరించబడే, లేదా మరొక విధంగా విభిన్న వ్యక్తిగత మరియు సాంఘిక పరిస్థితులలో (అనగా., ఒకటే ప్రేరణకు లేదా పరిస్థితికి పరిమితం కాకుండా) దానికది శాశ్వతంగా విశదమవ్వాలి.
  3. సాంఘిక పరిసరములపై వ్యక్తిగత వ్యాకులత లేదా ప్రతికూల ప్రభావం లేదా రెండూ ఉంటాయి. ఇవి రెండవ ప్రమాణములో ప్రస్తావించబడిన ప్రవర్తనకు స్పష్టంగా అన్వయించబడతాయి.
  4. ఈ విచలనము బాల్యపు చివరి దశలో లేదా యవ్వనములో సంభవిస్తూ, స్థిరమైనది మరియు దీర్ఘకాలికమైనది అని చెప్పటానికి తార్కాణం ఉంది.
  5. ఈ విచలనం యుక్త వయస్సులోని ఇతర మానసిక వ్యాధుల యొక్క ఆవిర్భావం లేదా పరిణామంగా వివరింపబడలేదు, అయినప్పటికీ F00-F59 లేదా F70-F79 విభాగములలోని ఈ వర్గానికి చెందిన ఎపిసోడిక్ లేదా దీర్ఘకాల పరిస్థితులు ఈ విచలనముతో కలిసి ఉండవచ్చు లేదా ఈ విచలనము పైన ఉండవచ్చు.
  6. ఇంద్రియ సంబంధ మెదడు వ్యాధి, గాయం, లేదా పనిచేయకపోవటం విచలనానికి కారణాలుగా మినహాయించాలి. (ఏదైనా ఇంద్రియ కారణం ద్యోతకమైతే, F07. విభాగాన్ని - ఉపయోగించాలి.)

పిల్లలు మరియు యుక్తవయస్కులలో[మార్చు]

వ్యక్తిత్వ లోపముల పూర్వ దశలు మరియు ప్రాథమిక రూపులకు బహు-మాత్రక మరియు త్వరిత చికిత్సా విధానం అవసరం. వ్యక్తిత్వ వికాస లోపము బాల్య ప్రమాద కారకము లేదా యుక్తవయస్సులో తరువాతి వ్యక్తిత్వ లోపము యొక్క మొదటి దశగా పరిగణించబడుతుంది.

ఉన్నతాధికారులలో[మార్చు]

2005లో, UK లోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ సర్రీ వద్ద పనిచేస్తున్న మానసిక నిపుణులు బెలిండా బోర్డ్ మరియు కాతరినా ఫ్రిట్జోన్, ఉన్నత పదవులలో ఉన్న బ్రిటిష్ అధికారులను ఇంటర్వ్యూ చేసి వారికి వ్యక్తిత్వ పరీక్షలు నిర్వహించారు మరియు వారి ప్రొఫైల్స్ ను UK లోని బ్రాడ్మూర్ హాస్పిటల్లో ఉన్న నేరస్థులైన మానసిక రోగులతో పోల్చారు. పదకొండు వ్యక్తిత్వ లోపములలో మూడు వాస్తవానికి కలత చెందిన నేరస్థులలో కన్నా ఉన్నతాధికారులలో సర్వ సాధారణం అని వారు కనుగొన్నారు:

  • హిస్ట్రియోనిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము: దీనిలో పైపై మెరుగులు, కపటము, అహంకారము మరియు మోసపూరిత సర్దుబాటు
  • నార్సిస్టిక్ వ్యక్తిత్వ లోపము: దీనిలో గ్రాన్డియోసిటీ, స్వార్ధపరత్వం ఇతరులపైన సహానుభూతి లేకపోవటం, ఇతరులను తన స్వార్ధానికి ఉపయోగించుకోవటం మరియు స్వాతంత్ర్యము ఉంటాయి.
  • అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ వ్యక్తిత్వ లోపము: దీనిలో పరిపూర్ణత్వం, పనికి అధిక అంకితభావం, కాఠిన్యము, మొండితనం మరియు నిరంకుశ ధోరణులు ఉంటాయి.[11]

చరిత్ర[మార్చు]

వ్యక్తిత్వ లోపములు అనే భావన సుమారు పురాతన గ్రీకుల కాలానికి సంబంధించింది.[3]

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 మానసిక రుగ్మతల యొక్క రోగ నిర్ధారణ మరియు గణాంకముల పుస్తకం
  2. ఇతర అధిష్టానములు వ్యక్తిత్వ లోప రోగ నిర్ధారణలో సాంఘిక ఆకాంక్షల నుండి విచలనం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఎలుగెత్తి చాటుతున్నాయి, ఉదాహరణ; బెర్రియాస్, G E (1993) వ్యక్తిత్వ లోపములపై యూరోపియన్ అభిప్రాయములు: ఒక ఊహాత్మక చరిత్ర. కాంప్రహెన్సివ్ సైకియాట్రీ 34: 14-30
  3. 3.0 3.1 Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3728: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil). ఉదహరింపు పొరపాటు: Invalid <ref> tag; name "millon" defined multiple times with different content
  4. కెర్న్బెర్గ్, O. 1984. తీవ్రమైన వ్యక్తిత్వ లోపములు. న్యూ హవెన్, CT: యేల్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణాలయం, 1996.
  5. హర్టిగ్ C, విడ్జర్ T మానసిక వైకల్యముల రోగ నిర్ణయంలో లింగ బేధములు: DSM-IV యొక్క పర్యవసానములు మరియు వివాదములు. సైకలాజికల్ బులిటెన్ 1998;123 PP260-278
  6. "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision". psychiatryonline.com. doi:10.1176/appi.books.9780890423349.5088. Retrieved 25 November 2010.
  7. 7.0 7.1 మిల్లాన్, థియోడోర్, ఆధునిక జీవితంలో వ్యక్తిత్వ అవలక్షణములు, 2004
  8. ఫుల్లర్, AK, బ్లాష్ ఫీల్డ్, RK, మిల్లర్, M, హేస్టార్, T శాడిస్టిక్ అండ్ సెల్ఫ్-డిఫీటింగ్ పర్సనాలిటీ డిసార్డర్ క్రైటీరియా ఇన్ అ రూరల్ క్లినిక్ శాంపిల్ జర్నల్ ఆఫ్ క్లినికల్ సైకాలజీ , 48(6), 827-831 (2006)
  9. Miller, P. M. & Lisak, D. (1999). "Associations Between Childhood Abuse and Personality Disorder Symptoms in College Males". Journal of Interpersonal Violence. 14: 642. doi:10.1177/088626099014006005. Retrieved May 25, 2010.CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  10. 10.0 10.1 కోహెన్, పాట్రిసియా, బ్రౌన్, జోసేలిన్, స్మైలెస్, ఎలిజబెత్. "పిల్లల దూషణ మరియు నిర్లక్ష్యం మరియు సామాన్య ప్రజానీకంలో మానసిక వైకల్యముల పెరుగుదల" వికాసము మరియు మానసిక రోగ నిర్ణయశాస్త్రం. 2001. Vol 13, No 4, pp981-999. ISSN 0954-5794
  11. Board, Belinda Jane; Fritzon, Katarina (2005). "Disordered personalities at work". Psychology Crime and Law. 11: 17. doi:10.1080/10683160310001634304.

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • అమెరికన్ సైకియాట్రిక్ అసోసియేషన్. (2000). డయాగ్నొస్టిక్ అండ్ స్టాటిస్టికల్ మాన్యువల్ ఆఫ్ మెంటల్ డిజార్డర్స్. 4వ సంచిక (టెక్స్ట్ రివిజన్). (DSM-IV-TR). అర్లింగ్టన్, VA.
  • హేకర్, H. O. స్తప్ఫ్ (2004). Dorsch Psychologisches Wörterbuch, వెర్లగ్ హాన్స్ హుబెర్, బెర్న్
  • మార్షల్, W. & సెరిన్, R. (1997) పర్సనాలిటీ డిజార్డర్స్. ఇన్ Sm.M. టర్నర్ & R. హీర్సేన్ (Eds.) అడల్ట్ సైకోపాథాలజీ అండ్ డయాగ్నోసిస్. న్యూయార్స్:విల్సే 508-541
  • మర్ఫీ, N. & McVey, D. (2010) ట్రీటింగ్ సివియర్ పర్సనాలిటీ డిజార్దర్: క్రియేటింగ్ రోబస్ట్ సర్వీసెస్ ఫర్ క్లయింట్స్ విత్ కాంప్లెక్స్ మెంటల్ హెల్త్ నీడ్స్. లండన్: రౌట్లెడ్జ్
  • మిలాన్, థియోడోర్ (మరియు రోజర్ D. డేవిస్, దోహదకారి) - డిజార్డర్స్ ఆఫ్ పర్సనాలిటీ: DSM IV అండ్ బియాండ్ - 2nd ed. - న్యూయార్క్, జాన్ విలీ అండ్ సన్స్, 1995 ISBN 0-471-01186-X
  • యుడోఫ్స్కీ, స్టుఅర్ట్ C. M.D. (2005) ఫాటల్ ఫ్లాస్: నావిగేటింగ్ డిస్ట్రక్టివ్ రిలేషన్షిప్స్ విత్ పీపుల్ విత్ డిజార్డర్స్ ఆఫ్ పర్సనాలిటీ అండ్ క్యారెక్టర్, బై ISBN 1-58562-214-1

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:DSM personality disorders మూస:ICD-10 personality disorders మూస:Psychological manipulation