శాంతా ఆప్టే
శాంతా ఆప్టే (1916-1964) మరాఠీ, హిందీ సినిమాల్లో పనిచేసిన భారతీయ నటి-గాయని.[1] ప్రభాత్ ఫిలింస్ పతాకంపై దునియా నా మానే/కుంకు (1937), అమర్ జ్యోతి (1936) వంటి చిత్రాలలో ఆమె పాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఆమె 1932 నుండి 1958 వరకు భారతీయ సినిమాల్లో క్రియాశీలకంగా ఉన్నారు. మరాఠీ సినిమాపై ఆప్టే ప్రభావం బెంగాలీ సినిమాలో కనన్ దేవితో "సమాంతరంగా" ఉంది.[2]కనన్ దేవితో పాటు, ఆప్టే నేపథ్య గాన యుగానికి ముందు నుండి "గొప్ప గాన తారలలో" ఒకరిగా ఉదహరించబడ్డారు.[3] మరాఠీ చిత్రం శ్యాంసుందర్ (1932) లో యువ రాధ పాత్రను పోషించి ఆప్టే తన సినీ జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. ఆమె తన మొదటి హిందీ భాషా చిత్రం అమృత్ మంథన్ (1934) లో నటిస్తూ ప్రభాత్ ఫిల్మ్స్ లో చేరింది.[4]
ఆమె తన "ఆకస్మిక హావభావాలు, కంటి కదలికలతో" సినిమాల్లో పాటల ప్రదర్శనల స్థిరమైన శైలిలో మార్పును తీసుకువచ్చింది. "అరుదైన ప్రతిభ కలిగిన మహిళ", ఆమె తన ఒప్పందంలోని ఒక క్లాజుకు సంబంధించి విభేదాల కారణంగా 1939 లో ప్రభాత్ స్టూడియోస్ గేటు వద్ద నిరాహార దీక్ష చేశారు. కుంకు/దునియా నా మానే వంటి చిత్రాల్లో ఆమె పోషించిన పాత్రల తరువాత "డొమెస్టిక్ గెరిల్లా"గా పేర్కొనబడిన ఆమె ఒక తరం కళాశాల విద్యార్థులకు స్ఫూర్తిదాయకమైన రోల్ మోడల్ గా మారింది.[5]
మరాఠీ-భాషా సినిమాల్లో అత్యధిక పారితోషికం తీసుకునే మహిళా స్క్రీన్ స్టార్ గా చెప్పబడుతున్న ఆమె 1937 నాటికి ప్రేక్షకులతో ఆమె "స్టార్" హోదాను సినీ-పత్రిక ఎడిటర్ బాబూరావ్ పటేల్ ఫిలింఇండియా డిసెంబర్ 1937 సంచికలో "ఇండియా హాజ్ నో స్టార్" అనే సంపాదకీయంలో అంగీకరించారు.[6]
మరాఠీలో తన ఆత్మకథ 'జౌ మి సినిమాట్'(నేను సినిమాల్లో చేరాలా) రాసిన తొలి భారతీయ సినీ నటుల్లో ఆమె ఒకరు.
ప్రారంభ సంవత్సరాలు
[మార్చు]1916 లో భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలోని దుధ్నిలో ఒక మహారాష్ట్ర బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆప్టే ఒక స్టేషన్ మాస్టర్ కుమార్తె.[7] తన తండ్రికి గానం పట్ల ఉన్న అభిరుచిని అనుసరించి, యువ ఆప్టే పూనాలోని స్థానిక గణేష్ ఉత్సవాలలో భజనలు చేస్తూ దీనిని చేపట్టింది. పండరీపూర్ లోని మహారాష్ట్ర సంగీత విద్యాలయంలో సంగీతాన్ని అభ్యసించారు.[8][9]
తొమ్మిదేళ్ల వయసులో బాలనటిగా సినీరంగ ప్రవేశం చేసిన నటుడు, దర్శకుడు బాబూరావ్ పెండార్కర్. ఆప్టే మొదటి చిత్రం శ్యాంసుందర్ లో రాధ భర్తగా నటించిన ఆమె అన్నయ్య బాబూరావ్ ఆప్టే "మార్గదర్శకత్వం" ఆమె స్టార్ డమ్ పైకి ఎదగడానికి సహాయపడిందని చెప్పబడింది.[10]
మరణం
[మార్చు]ఆరు నెలల అనారోగ్యం తరువాత 1964 ఫిబ్రవరి 24 న మహారాష్ట్రలోని ముంబైలోని అంధేరిలోని తన నివాసంలో ఆప్టే గుండెపోటుతో మరణించారు.[7]
ఫిల్మోగ్రఫీ
[మార్చు]సినిమాల జాబితా:[11]
- శ్యాంసుందర్ (1932)
- అమృత్ మంథన్ (1934)
- అమర్ జ్యోతి (1936)
- రాజ్పుత్ రమణి (1936)
- దునియా నా మానే / కుంకు (1937)
- వాహన్ (1937)
- గోపాల్ కృష్ణ (1938)
- సావిత్రి (1941) తమిళం
- అప్నా ఘర్ / అప్లే ఘర్ (1942)
- జమీందార్ (1942)
- దుహాయ్ (1943)
- మొహబ్బత్ (1943)
- భాగ్య లక్ష్మి (1944)
- కాదంబరి (1944)
- సావన్ (1945)
- పాణిహరి (1946)
- సుభద్ర (1946)
- ఉత్తర అభిమన్యు (1946)
- వాల్మీకి (1946)
- మందిర్ (1948)
- భాగ్యరేఖ (1948)
- మై అబ్లా నహిన్ హూన్ (1949)
- స్వయంసిద్ధ (1949)
- జగ భద్యనే దేనే ఆహే (1949) (మరాఠీ)
- శిలాంగనాచే సోనే (1949) (మరాఠీ)
- జరా జపూన్ (1950) (మరాఠీ)
- కుంక్వచా ధని (1951) (మరాఠీ)
- తాయ్ టెలీన్ (1953) (మరాఠీ)
- ములు మానెక్ (1955) (గుజరాతీ)
- చండి పూజ (1957)
- రామ్ భక్త విభీషణ్ (1958)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Yves Thoraval (1 February 2000). The cinemas of India. Macmillan India. p. 27. ISBN 978-0-333-93410-4. Retrieved 27 June 2015.
- ↑ Ashish Rajadhyaksha; Paul Willemen; Professor of Critical Studies Paul Willemen (10 July 2014). "Devi, Kanan". Encyclopedia of Indian Cinema. Routledge. pp. 88–. ISBN 978-1-135-94318-9. Retrieved 26 June 2015.
- ↑ "Shanta Apte". wiki.indiancine.ma. Indiancine.ma. Archived from the original on 17 జూన్ 2024. Retrieved 24 June 2015.
- ↑ "Shanta Apte". streeshakti.com. Streeshakti.com. Retrieved 26 June 2015.
- ↑ Lalit Mohan Joshi (2002). Bollywood: Popular Indian Cinema. Lucky Dissanayake. pp. 163–. ISBN 978-0-9537032-2-7. Retrieved 24 June 2015.
- ↑ Patel, Baburao (December 1937). "India Has No Star". Filmindia. 3 (8). Retrieved 26 June 2015.
- ↑ 7.0 7.1 Careers Digest. Vol. 1. 1964. p. 383. Retrieved 26 June 2015.
- ↑ Patel, Baburao (December 1938). "Questions And Answers". Filmindia. 4 (12): 23. Retrieved 26 June 2015.
- ↑ Sathe, V. P. "Article-Profile Shanta Apte (1977)". cineplot.com. Retrieved 24 June 2015.
- ↑ G. N. Joshi (1984). Down melody lane. Orient Longman. p. 29. ISBN 978-0-86131-175-0. Retrieved 24 June 2015.
- ↑ "Shanta Apte". citwf.com. Alan Goble. Retrieved 27 June 2015.