శాంతిదేవుడు

శాంతిదేవ
శాంతిదేవ
	శాంతిదేవుని టిబెటన్ చిత్రణ
వ్యక్తిగతం
జననం	c. క్రీ.శ 685
మరణం	c. క్రీ.శ 763
మతం	బౌద్ధమతం
పాఠశాల	మహాయాన బౌద్ధమతం; మాధ్యమక;
విద్య	నలంద;

శాంతిదేవ (సంస్కృతం: శాంతిదేవ; చైనీస్: 寂天; ; Mongolian: Шантидэва гэгээн; Vietnamese: Tịch Thiên) 8వ శతాబ్దానికి చెందిన భారతీయ తత్వవేత్త, బౌద్ధ సన్యాసి (భిక్షువు), కవి, నలంద మహావిహారంలో పండితుడు. ఆయన నాగార్జునుని మాధ్యమక తత్వశాస్త్ర అనుచరుడు. అభయదత్త శ్రీ కూడా ఎనభై నాలుగు మంది మహాసిద్ధులలో శాంతిదేవుని ఒకరిగా పేర్కొన్నారు, ఆయనను భుసుకు పా (布苏固巴) అని కూడా పిలుస్తారు.^[1]

శాంతిదేవుని రెండు రచనలు బోధిసత్వాచార్యావతార, శిక్షాసముచ్చయ ఉనికిలో ఉన్నాయి, ఇవి రెండూ బోధిసత్వుని మార్గాన్ని అనుసరించాలనుకునే వారికి శిక్షణా మాన్యువల్స్‌గా ఉద్దేశించి వ్రాయబడ్డాయి. ముఖ్యంగా బోధిసత్వాచార్యావతార వ్రాయబడిన కాలంలో భారతీయ, టిబెటన్ వ్యాఖ్యానాలకు సంబంధించిన అంశంగా ఉంది, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో 14వ దలైలామా వ్రాసిన వ్యాఖ్యానంతో సహా విద్యావేత్తలు, సామాన్య సాధకుల నుండి కూడా పెద్ద మొత్తంలో దృష్టిని ఆకర్షించింది.^[2]

జీవిత చరిత్ర

టిబెటన్ చరిత్రకారులు బుటన్ రించెన్ డ్రబ్, తారానాథ్ రచించిన శాంతిదేవుని జీవితానికి సంబంధించిన రెండు మూలాలు ఉన్నాయి. ఇటీవలి పరిశోధనలు 14వ శతాబ్దపు నేపాలీ రాతప్రతిలో శాంతిదేవుని చిన్న సంస్కృత జీవిత చరిత్రను కూడా వెలుగులోకి తెచ్చాయి.^[3]

ఒక మూలం ప్రకారం శాంతిదేవుడు సౌరాష్ట్ర ప్రాంతంలో (ఆధునిక గుజరాత్లో) కళ్యాణవర్మన్ రాజు కుమారుడిగా జన్మించాడు, శాంతివర్మన్ అనే పేరుతో పిలువబడ్డాడు.^[4] అయితే శాంతిదేవుని తొలి జీవిత చరిత్ర అయిన విభూతిచంద్రుని బోధిచర్యావతారతాత్పర్యపంజిక విశేషద్యోతని ప్రకారం ఆయన దక్షిణ భారతదేశంలోని శృంగార నగరంలో జన్మించాడని, ఆయన తండ్రి మంజుశ్రీవర్మన్ రాజు అని వివరిస్తుంది.^[5] విభూతిచంద్రుని ప్రకారం శాంతిదేవుడు తన తల్లి సలహా మేరకు ఇంటి నుండి పారిపోయి బెంగాల్, ఆపై మగధకు ప్రయాణించాడు. అతను మగధ రాజు ఆస్థానంలో పనిచేశాడు, అక్కడి నుండి బయలుదేరి నలంద చేరుకున్నాడు. నలందలో ఉన్న సమయంలో అతని సమాధి సాధన కారణంగా అతనికి భుసుకు అనే మారుపేరు ఇవ్వబడింది.^[5]

పెమా చోడ్రాన్ ప్రకారం తన బద్ధకం కారణంగా "శాంతిదేవుడు నలందలో అంతగా ఇష్టపడలేదు".^[6]

స్పష్టంగా అతను దేనికీ హాజరుకాని, ఎప్పుడూ చదవని, సాధన సెషన్లకు రాని వ్యక్తులలో ఒకడు. అతని తోటి సన్యాసులు అతని మూడు "సాధనలు" తినడం, నిద్రపోవడం, మలవిసర్జన చేయడం అని చెప్పారు.^[6]

పురాణాల ప్రకారం శాంతిదేవుడు ఏ గ్రంథాలను పఠించలేడని బహిర్గతం చేయడం ద్వారా అతను స్వచ్ఛందంగా ఆశ్రమాన్ని విడిచిపెడతాడనే ఆశతో, పెద్ద సింహాసనంపై కూర్చుని మొత్తం విశ్వవిద్యాలయ సభ్యులకు ఉపన్యాసం ఇవ్వాలని అతని తోటి సన్యాసులు ప్రేరేపించారు. శాంతిదేవుడు సులభంగా సింహాసనాన్ని అధిరోహించి బోధిసత్వాచార్యావతారలోని (The Way of the Bodhisattva) 9.35 శ్లోకాన్ని పఠించాడు.^[6] ఈ సమయంలో బోధిసత్వ మంజుశ్రీ కనిపించి అకస్మాత్తుగా శాంతిదేవునితో కలిసి మాయమయ్యాడని పురాణం కొనసాగుతుంది. ఈ సంఘటన తర్వాత సన్యాసులు అతని గదిని పరిశోధించినప్పుడు వారు అతని మూడు రచనలైన సూత్రసముచ్చయ, శిక్షాసముచ్చయ, పూర్తయిన బోధిచర్యావతారాలను కనుగొన్నారు.^[5]

మగధలో మత మార్పిడి కార్యకలాపాలు

బు టన్ శాంతిదేవుని జీవితం నుండి అతను 500 మంది మగధ పౌరులను బౌద్ధమతంలోకి ఎలా మార్చాడో వివరించే అనేక కథలను వివరిస్తాడు. అబౌద్ధులు ప్రకృతి వైపరీత్యాన్ని ఎదుర్కొని ఆకలితో బాధపడుతున్న సమయంలో శాంతిదేవుడు వారితో కలిసి జీవించాడని చెబుతారు. ఆ ప్రజలకు నాయకుడిగా నియమితుడైనందున శాంతిదేవుడు తన అతీంద్రియ శక్తులను ప్రదర్శించి ఒకే ఒక గిన్నె అన్నం 500 మందికి సరిపోయేలా చేశాడు. శాంతిదేవుడు వందలాది మంది యాచకులకు ఎలా ఆహారం పెట్టాడో వివరించే ఇలాంటి కథలు ఇతర మూలాల్లో కనిపిస్తాయి.^[5]

రచనలు

శిక్షాసముచ్చయ

శిక్షాసముచ్చయ ("శిక్షణా సంకలనం") 19 అధ్యాయాలలో ఉన్న రచన. ఇది శిక్షాసముచ్చయ కారిక అని పిలువబడే 27 చిన్న పద్యాలకు వ్యాఖ్యానంగా నిర్వహించబడింది. ఇది ప్రధానంగా సూత్రాల నుండి (వివిధ పొడవుల) కొటేషన్లను కలిగి ఉంటుంది, బుద్ధుని వచనంగా (బుద్ధవచన) పరిగణించబడే అధికారిక గ్రంథాలు-సాధారణంగా ఆ సూత్రాలు సమాధిరాజ సూత్రతో సహా మహాయాన సంప్రదాయానికి సంబంధించినవి.^[7]

బోధిచర్యావతార

శాంతిదేవుడు ముఖ్యంగా బోధిసత్వాచార్యావతార రచయితగా ప్రసిద్ధి చెందారు. దీనికి వివిధ ఆంగ్ల అనువాదాలు ఉన్నాయి, కొన్నిసార్లు ఇవి "బోధిసత్వుని జీవన విధానానికి మార్గదర్శి" లేదా "జ్ఞానోదయ మార్గంలో ప్రవేశించడం"గా వర్ణించబడ్డాయి.^[8] ఇది మొదటి ఆలోచన నుండి పూర్తి బుద్ధత్వం వరకు జ్ఞానోదయ ప్రక్రియను వివరించే ఒక పొడవైన కవిత, దీనిని నేటికీ మహాయాన, వజ్రయాన బౌద్ధులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు.

1994లో 14వ దలైలామా వ్రాసిన బోధిసత్వాచార్యావతార ఉపోద్ఘాతం, వ్యాఖ్యానం ఎ ఫ్లాష్ ఆఫ్ లైట్నింగ్ ఇన్ ది డార్క్ ఆఫ్ నైట్ పేరుతో ముద్రించబడింది. దలైలామా సహనం అధ్యాయంపై వ్యాఖ్యానాన్ని హీలింగ్ యాంగర్ (1997)లో అందించారు, అలాగే జ్ఞాన అధ్యాయంపై ఆయన వ్యాఖ్యానాలు ప్రాక్టీసింగ్ విజ్డమ్ (2004)లో ఉన్నాయి. కుంజంగ్ పాల్డెన్ పద్మకర అనువాద బృందంచే అనువదించబడిన పత్రుల్ రిన్‌పోచే ఇచ్చిన వ్యాఖ్యానం ఆధారంగా ఒక గ్రంథాన్ని వ్రాశారు. పత్రుల్ బోధిసత్వాచార్యావతారను ప్రచారం చేయడానికి తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన గొప్ప పాండిత్యం గల సంచార సన్యాసి.^[9]

తాత్విక అభిప్రాయాలు

వ్యక్తిగత గుర్తింపు, స్వేచ్ఛా సంకల్పం

బుద్ధుని అనుసరించి సహజమైన, వ్యక్తిగతమైన ఆత్మ లేదా సారాంశంపై మనకున్న సహజమైన పెట్టుబడి నిరాధారమైనదే కాకుండా విషపూరితమైనదని శాంతిదేవుడు విశ్వసించాడు. గుడ్‌మాన్ సూచనల ప్రకారం శాంతిదేవుడు బోధిచర్యావతారలో స్వేచ్ఛా సంకల్పం సమస్యను కూడా స్పృశించాడు, "ఎలాంటి అతిక్రమణలు (అపరాధ), నీచమైన చర్యలు (పాప) ఉన్నా అవన్నీ పరిస్థితుల ప్రభావం ద్వారానే ఉత్పన్నమవుతాయి, స్వతంత్రంగా ఉత్పన్నమయ్యేది ఏదీ లేదు" అని వ్రాశాడు.^[10]

నైతిక అభిప్రాయాలు

వ్యక్తిగత గుర్తింపు, ఆత్మ స్వభావంపై తన అభిప్రాయాలకు అనుగుణంగా శాంతిదేవుడు ఇలా వ్రాశాడు, "అన్ని జీవుల ప్రస్తుత, భవిష్యత్తు బాధలు, కష్టాలను ఆపాలి, ప్రస్తుత, భవిష్యత్తు ఆనందం, సంతోషాలను తీసుకురావాలి". ఇది జెరెమీ బెంథమ్ కంటే దాదాపు వెయ్యి సంవత్సరాల క్రితమే "ఆ అభిప్రాయాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తీకరించిన తొలి ప్రకటన" కావచ్చు.^[10]

అహంకారం కంటే పరహితాన్ని ఇష్టపడటానికి అతని ఆధారం ఏమిటంటే "చైతన్య ప్రవాహం క్యూ లాగా, అనుబంధాల కలయిక సైన్యం లాగా వాస్తవమైనవి కావు. బాధను అనుభవించే వ్యక్తి ఉనికిలో లేడు." అదేవిధంగా అతను ఇలా అడుగుతాడు, "నాకు, ఇతరులకు సమానంగా ఆనందం ప్రియమైనప్పుడు నాతో మాత్రమే నా కోసం ఆనందం కోసం కృషి చేయడంలో ప్రత్యేకత ఏమిటి?"^[10]

బోధిచిత్త

శాంతిదేవునికి ఆపాదించబడిన రెండు గ్రంథాలకు బోధిసత్వుడు ప్రధాన కేంద్రం. బోధిసత్వుని హోదాను సాధించడంపై దృష్టి సారించే మనస్సే బోధిచిత్త. బోధిసత్వాచార్యావతార ప్రారంభ అధ్యాయాలు బోధిచిత్త సద్గుణాలను ప్రశంసించడంపై, దానిని ఎలా బలోపేతం చేయాలి, నిర్వహించాలి అనే విషయాలపై దృష్టి సారించాయి.^[2]

శాంతిదేవుడు ఇలా పేర్కొన్నాడు:

లౌకిక అస్తిత్వ సమృద్ధి కష్టాలను అధిగమించాలని ఆరాటపడేవారు, జీవుల ప్రతికూలతలను పోగొట్టాలని కోరుకునేవారు, అసంఖ్యాక ఆనందాలను అనుభవించాలని తహతహలాడేవారు బోధిచిత్తను ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టకూడదు.

బోధిచిత్త అభివృద్ధి కేవలం బోధిసత్వుని మార్గాన్ని అనుసరించే వారికే కాకుండా తమ శ్రేయస్సు, ఆనందాన్ని కోరుకునే వారికి కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుందని శాంతిదేవుడు వాదించాడు. బోధిచిత్తను పెంపొందించుకున్న వారి మనస్సు కోరికలు (తృష్ణ), కోపం (క్రోధ) వంటి మానసిక రుగ్మతలను కౌంటర్ చేయడానికి పరిష్కారం అని ఆయన అభిప్రాయం.^[2]

దాతృత్వం

దాతృత్వానికి సంబంధించిన ప్రస్తావనలు (భారతీయ సంప్రదాయంలో దాన అని పిలుస్తారు) శాంతిదేవుని రెండు గ్రంథాలలో కనిపిస్తాయి. శాంతిదేవుడు ప్రధానంగా దాతృత్వాన్ని ఒక నిర్దిష్ట మానసిక స్థితిగా భావిస్తాడు, ఇక్కడ ఒక వ్యక్తి తన ఆస్తులన్నింటినీ వదులుకుంటాడు. ఇది వారి స్వంత ఆస్తుల పంపిణీని సూచించదు. శరీర, ఆస్తులు, కర్మ పుణ్యం (పుణ్యం) అనే మూడు విషయాలను వదులుకోవడం ద్వారా బోధిసత్వుడు "దాతృత్వం" మానసిక స్థితిని సాధిస్తాడు. బోధిసత్వుని మార్గంలో ఉన్నవారికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన అవసరంగా శాంతిదేవుడు భావించాడు. శాంతిదేవుడు బోధిచర్యావతారలో తాను దాతృత్వాన్ని నిర్వాణంతో పోల్చడం ద్వారా ప్రయోజనకరంగా నమ్ముతున్నట్లు పేర్కొన్నాడు:^[2]

అన్నీ వదిలివేయడమే నిర్వాణం, నా మనస్సు నిర్వాణాన్ని కోరుకుంటుంది. నేను దానిని వదిలివేయవలసి వస్తే దానిని జీవులకు ఇవ్వడం మంచిది.

కాబట్టి ఈ ప్రకటన నుండి దాతృత్వ పరిపూర్ణతయే విముక్తి అని శాంతిదేవుడు విశ్వసించాడు. ఈ దాతృత్వ భావన తనకు తానుగా ప్రయోజనం చేకూర్చడం, అదే సమయంలో ఇతరులకు ప్రయోజనం చేకూర్చడం అనే రెండు విధాలుగా ఉంటుంది.^[2]

ఫుట్‌నోట్స్

↑ Donald S. Lopez Jr. (28 May 2019). Seeing the Sacred in Samsara: An Illustrated Guide to the Eighty-Four Mahasiddhas. Shambhala. p. 125. ISBN 978-0-8348-4212-0.
1 2 3 4 5 Edelglass, William (2022). The Routledge Handbook of Indian Buddhist Philosophy. Taylor and Francis. pp. 511–525. ISBN 978-1-351-03088-5.
↑ Pezzali, Amalia (1968), Śāntideva Mystjique buddhiste des VII et VIIIe siècles, Florence: Vallechi Edtore
↑ Kunzang Pelden (2007), The Nectar of Manjushri's Speech. A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva, Shambala Publications, p. 17, ISBN 978-1-59030-439-6
1 2 3 4 Akira, Saito (2015). "Śāntideva". Brill's Encyclopedia of Buddhism Online. doi:10.1163/2467-9666_enbo_COM_2057.
1 2 3 "Cutting Ties: The Fruits of Solitude". Tricycle: The Buddhist Review. Retrieved 28 October 2015.
↑ Amod Lele, "Śāntideva", Internet Encyclopedia of Philosophy
↑ The Way of the Bodhisattva: A Translation of the Bodhicharyavatara. Translated by the Padmakara Translation Group. Shambhala Publications. 2003. ISBN 1-59030-057-2.
↑ Kunzang Palden (2007), The Nectar of Manjushri's Speech. A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva, Shambala Publications, ISBN 978-1-59030-439-6
1 2 3 Goodman, Charles (2016), "Śāntideva", in Zalta, Edward N. (ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2016 ed.), Metaphysics Research Lab, Stanford University, retrieved 2022-07-15

మూలాలు

Shantideva (1997), The Way of the Bodhisattva, translated by the Padmakara Translation Group, Boston: Shambala, ISBN 1-57062-253-1
Shantideva (2002), Guide to the Bodhisattva's way of life : how to enjoy a life of great meaning and altruism, translation from Tibetan into English by Neil Elliot, Ulverston (UK); Glen Spey, N.Y.: Tharpa, ISBN 0-948006-89-7
Pema Chödrön (2005), No Time to Lose: A Timely Guide to the Way of the Bodhisattva, commentary on Shantideva's Guide to the Bodhisattva's Way of Life, Boston: Shambhala, ISBN 1-59030-135-8
Tenzin Gyatso (1994), A Flash of Lightning in the Dark of Night: A Guide to the Bodhisattva's Way of Life, Commentary on Shantideva's Guide to the Bodhisattva's Way of Life, Boston: Shambhala, ISBN 0-87773-971-4
Geshe Kelsang Gyatso (1980), Meaningful to Behold – The Bodhisattva's Way of Life, Ulverston (UK); Glen Spey, N.Y.: Tharpa, ISBN 0-948006-35-8
Geshe Kelsang Gyatso (2007) [2005], How to Solve Our Human Problems (US ed.), Tharpa Publications, ISBN 978-0-9789067-1-9
K. Crosby; A. Skilton (1996), The Bodhicaryāvatāra, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-19-282979-3
Stephen Batchelor (1979), A Guide to the Bodhisattva's Way of Life, Dharamsala: Library of Tibetan Works and Archives
Kunzang Pelden (2007), The Nectar of Manjushri's Speech. A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva, Shambala Publications, ISBN 978-1-59030-439-6
Śāntideva, Cecil Bendall and W. H. D. Rouse (transl.) (1922), Śikshā-samuccaya: a compendium of Buddhist doctrine, compiled by Śāntideva chiefly from earlier Mahāyāna Sūtras, London: Murray
Richard Mahoney (2016), Of the progresse of the Bodhisattva: the bodhisattvamārga in the Śikṣāsamuccaya, Oxford: Indica et Buddhica, ISBN 978-0-473-37538-6 Archived 2019-04-16 at the Wayback Machine
L. D. Barnett (transl.) (1909), "The Path of light rendered for the first time into Engl. from the Bodhicharyāvatāra of Śānti-Deva: a manual of Mahā-yāna Buddhism", New York: Dutton

బయటి లింకులు

[Jr.2019-1] Donald S. Lopez Jr. (28 May 2019). Seeing the Sacred in Samsara: An Illustrated Guide to the Eighty-Four Mahasiddhas. Shambhala. p. 125. ISBN 978-0-8348-4212-0.

[Edelglass2022-2] 1 2 3 4 5 Edelglass, William (2022). The Routledge Handbook of Indian Buddhist Philosophy. Taylor and Francis. pp. 511–525. ISBN 978-1-351-03088-5.

[3] Pezzali, Amalia (1968), Śāntideva Mystjique buddhiste des VII et VIIIe siècles, Florence: Vallechi Edtore

[4] Kunzang Pelden (2007), The Nectar of Manjushri's Speech. A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva, Shambala Publications, p. 17, ISBN 978-1-59030-439-6

[Brill-5] 1 2 3 4 Akira, Saito (2015). "Śāntideva". Brill's Encyclopedia of Buddhism Online. doi:10.1163/2467-9666_enbo_COM_2057.

[chodron-6] 1 2 3 "Cutting Ties: The Fruits of Solitude". Tricycle: The Buddhist Review. Retrieved 28 October 2015.

[7] Amod Lele, "Śāntideva", Internet Encyclopedia of Philosophy

[8] The Way of the Bodhisattva: A Translation of the Bodhicharyavatara. Translated by the Padmakara Translation Group. Shambhala Publications. 2003. ISBN 1-59030-057-2.

[9] Kunzang Palden (2007), The Nectar of Manjushri's Speech. A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva, Shambala Publications, ISBN 978-1-59030-439-6

[:0-10] 1 2 3 Goodman, Charles (2016), "Śāntideva", in Zalta, Edward N. (ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2016 ed.), Metaphysics Research Lab, Stanford University, retrieved 2022-07-15

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]