శాంత దుర్గా దేవాలయం
| శాంత దుర్గా దేవాలయం | |
|---|---|
 | |
  గోవాలో స్థానం | |
| భౌగోళికం | |
| భౌగోళికాంశాలు | 15°23′45″N 73°58′04″E / 15.3958323°N 73.9677682°E |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | గోవా |
| స్థలం | కవలే, పొండా, దక్షిణ గోవా |
| సంస్కృతి | |
| దైవం | శాంతదుర్గా |
| ముఖ్యమైన పర్వాలు | మాఘ శుద్ధ పంచమి (జాత్రోత్సవం), నవరాత్రి, 5 మహాపంచమి |
| చరిత్ర, నిర్వహణ | |
| స్థాపితం | 1738 |
శ్రీ శాంతదుర్గా దేవాలయం అనేది హిందూ దేవాలయం కాగా, ఇది గౌడ్ సారస్వత బ్రాహ్మణులు (GSB) సమాజానికి చెందినది. ఇది భారతదేశంలోని గోవా రాష్ట్రంలో పనాజీ నుండి సుమారు 30 కి.మీ దూరంలో, పొండా తాలూకాలోని కవలే గ్రామం పాదప్రాంతంలో ఉంది. కవలే మఠంకు చెందిన శ్రీమద్ స్వామీజీ ఈ దేవస్థానానికి ఆధ్యాత్మిక ప్రధానిగా వ్యవహరిస్తారు. (శ్రీమత్ శివానంద సరస్వతి స్వామి గౌడపాదాచార్యులు, శ్రీ కవలే మఠంకు ఆధ్యాత్మిక అధిపతి కూడా.) శ్రీ శాంతదుర్గా అనేది అనేక గౌడ్ సారస్వత బ్రాహ్మణ కుటుంబాలకు కులదేవిగా పూజింపబడుతుంది. 2016 డిసెంబర్ 4న (మార్గశీర్ష శుద్ధ పంచమి రోజున) కవలేలోని శ్రీ శాంతదుర్గా దేవస్థానం తన ఉనికికి 450వ సంవత్సరాన్ని పూర్తిచేసుకుంది.
దేవత
[మార్చు]ఈ దేవాలయం శాంత దుర్గాకు అంకితం చేయబడింది. ఆమె విష్ణువు, శివుడు మధ్య మధ్యవర్తిత్వం చేసే దేవతగా భావించబడుతుంది. ఈ దేవిని స్థానికంగా 'సాంతేరి' అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం, శివుడు, విష్ణువు మధ్య ఒక ఘోర యుద్ధం జరిగింది. ఆ యుద్ధం అత్యంత భీకరంగా సాగడంతో దేవుడు బ్రహ్మ దేవి ఆదిశక్తి పార్వతిని జోక్యం చేసుకోవాలని ప్రార్థించాడు. అప్పుడు ఆమె శాంతదుర్గా రూపంలో అవతరించింది. శాంతదుర్గా తన కుడిచేతిపై విష్ణువును, ఎడమచేతిపై శివుడిని ఉంచి వారి మధ్య పోరును శాంతింపజేసిందని కథనం. శాంతదుర్గా దేవి తన రెండు చేతుల్లో రెండు సర్పాలను పట్టుకుని ఉంటుంది. అవి విష్ణువు, శివుడిని ప్రతినిధ్యం వహిస్తాయని విశ్వసిస్తారు.
దేవాలయం
[మార్చు]సాల్సెతేలోని క్వెలోసిమ్ (కెలోషి) వద్ద ఉన్న అసలు దేవాలయం[1][2] ను పోర్చుగీసువారు 1566లో ధ్వంసం చేశారు.[3][4] దేవిని తరువాత కావలెమ్కు తరలించి అక్కడ పూజ కొనసాగించారు. క్వెలోసిమ్ (కెలోషి)లో శాంతాదుర్గ ఆలయం మొదట నిలిచిన స్థలాన్ని "దేయూలభాట" అని పిలుస్తారు. ఈ భూమి శ్రీ శాంతాదుర్గ సౌంస్థాన్ కమిటీ, కావలె ఆధీనంలో ఉంది. ప్రస్తుత ఆలయాన్ని మరాఠా సామ్రాజ్యంకు చెందిన సాతారాలో పాలించిన ఛత్రపతి శాహు మహారాజు కాలంలో 1713 నుండి 1738 మధ్య నిర్మించారు. కొంకణంలోని వెంగుర్ల తాలూకాలో ఉన్న కోచర గ్రామానికి చెందిన నరోరామ్ మంత్రి (రేగే) ఛత్రపతి శాహు మహారాజు అష్టప్రధాన్ మండలంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు. అతని ప్రయత్నాల వల్ల 1738లో బాజీ రావు I పేష్వా ద్వారా కావలెమ్ గ్రామాన్ని ఆలయానికి దానంగా ఇచ్చారు.[5] ఆలయ పునర్నిర్మాణం 1730లలో ప్రారంభమైంది.[6]
ఈ ఆలయ సముదాయం ఒక పర్వత శ్రేణి పాదభాగంలోని వాలులో, సమృద్ధిగా ఉన్న వృక్షావళితో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఇక్కడ ప్రధాన ఆలయం, ఇతర దేవతలకు అంకితమైన మూడు చిన్న ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఇవి ఆలయానికి మూడు వైపులా నిర్మించబడ్డాయి. ఆలయం గుమ్మడితో కూడిన పిరమిడ్ ఆకారపు పైకప్పుల సమాహారంతో నిర్మించబడింది. స్తంభాలు, నేలలు కాశ్మీర్ రాయితో తయారయ్యాయి.
ఈ ఆలయంలో ఒక విశాలమైన చెరువు, ఒక దీప జ్యోతి స్తంభం, అగ్రశాలలు (అతిథి గృహాలు) ఉన్నాయి.
ప్రధాన ఆలయంతో పాటు ఇతర దేవతల ఆలయాలకు, అగ్రశాలకు కాలానుగుణంగా అనేక పునరుద్ధరణ పనులు చేపట్టబడ్డాయి. ఇటీవలి కాలంలో ఆలయం విదేశీయుల ప్రవేశాన్ని నిషేధించింది. అభ్యంతరకరమైన దుస్తుల ధారణ, ప్రవర్తన ఇందుకు కారణమని పేర్కొంది.[7]
వాస్తుశైలులు
[మార్చు]ఈ ఆలయం సరస్వత్ వాస్తుశైలిలో నిర్మించబడింది. ప్రవేశ మండపం (ఫసాడ్), ప్రధాన సభామండపంపై పైకి ఎదిగే పిరమిడ్ ఆకారపు 'శిఖరాలు', రోమన్-వంపు గల కిటికీలు, వాటిలో కొన్ని లోతైన ఎరుపు, పసుపు, నీలం, ఆకుపచ్చ రంగుల స్టెయిన్-గ్లాస్ అద్దపు పలకలతో ఉండటం, లోపల వేలాడే చాండిలియర్లు, గేటు స్తంభాలు, బలస్ట్రేడ్ ఉన్న చదునైన గుంబజం, అలాగే ఆలయానికి వేసిన మరూన్-పీచ్-తెలుపు రంగుల పూత ఈ ఆలయానికి ఎంతో ప్రశాంతమైన, అందమైన రూపాన్ని ఇస్తాయి.
ఈ ఆలయ ప్రత్యేక ఆకర్షణ స్వర్ణ పల్లకి (పాల్కీ). పండుగ సందర్భాలలో (కేవలం 5 మహాపంచమి సమయంలో మాత్రమే) దేవతా విగ్రహాన్ని ఈ పాలకీలో ఊరేగిస్తారు.[citation needed]
గ్యాలరీ
[మార్చు]
శాంతాదుర్గా ఆలయం
శతకలశ పూజ సమయంలో ఆలయంలోని విస్తృత రంగోలి అలంకరణ
ముందు భాగం నుండి శ్రీ శాంతాదుర్గా ఆలయం
శ్రీ శాంతాదుర్గా ఆలయంలోని దీపస్తంభం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Aldrovandi, Cibele (2020). "Goddess Santeri and the female deities in Goa: Reassessing the pre-Portuguese sacred landscape through the earliest Forais" (PDF). Indian Journal of Archaeology. 5 (2): 1344. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 October 2022.
- ↑ Kamat, Padmaja Vijay. (2011). Ponda: A History of Temples (Thesis). Goa University. p. 87.
- ↑ Wicki, Joseph (1962). "Carta de Fr. Gomes Vaz". Documenta Indica (in పోర్చుగీస్). Vol. 7. Rome: Tipografia Unione Arti Grafiche. pp. 391–392.
Este foy o principio da destruiçam total que este anno se fez dos pagodes que avia nas terras de S. A., porque, derribado este que era principal, logo todos os outros ouverão o mesmo fim. Huns forão postos a fogo, outros a saco, outros per terra, de maneira que desde o maior até o menor não ficou nenhum em pé. (This was the beginning of the total destruction of the pagodas that were in the lands of [Salcette], because, once this one, which was the main one, was overthrown, soon all the others would hear the same end. Some were set on fire, others by sack, others by land, so that from the largest to the smallest, none were left standing.)
- ↑ Priolkar, Anant K. (1961). "Religious Persecution in India". The Goa Inquisition: Being a Quartercentenary Commemoration Study of the Inquisition in India. Bombay: A. K. Priolkar. p. 81. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 October 2022.
- ↑ Manekar, Kamla (2003). Culture and Religious Traditions in Temples of Goa. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. pp. 33–45. ISBN 81-230-1161-X.
- ↑ Kamat, Padmaja Vijay. (2011). Ponda: A History of Temples (Thesis). Goa University. pp. 87, 355-359.
- ↑ "Shree Shantadurga Devi, Kavlem, Phonda, Goa - Official Website". the original నుండి 3 December 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2006-09-21.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]