శారీరక భాష

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
శారీరక భాషలో 250 pxlA అధ్యయనం

శారీరక భాష అనేది శరీర భంగిమలు, ముఖ కవళికలు, కళ్ల కదలికలు మరియు పేరాలింగిస్టిక్ సంకేతాలను కలిగి ఉన్న ఒక సంభాషణ రహిత సంవాదం. (i.e. కంఠం యొక్క స్వరం మరియు వాక్కు రేటు). ఇటువంటి సంకేతాలను మానవులు తెలియకుండానే పంపుతారు మరియు అర్ధం చేసుకుంటారు. తరచూ మానవ సంభాషణలలో 93% శారీరక భాష మరియు పారాలింగ్విస్టిక్ క్యూసెస్‌లు కాగా, 7% మాత్రమే పదాలు ఉండే సంభాషణలకు చెబుతుంటారు[1] - అయితే 1960లో తన గణాంకాలకు మూలంగా చేసుకున్న పరిశోధకుడు ఆల్బర్ట్ మెహ్రాబియాన్ ఇది సంకల్పాలను తప్పుగా అర్ధం చేసుకోవడమని చెప్పాడు[2] (మెహ్రాబియాన్ నియమం యొక్క తప్పుగా భావించడం చూడండి). ఇతరులు కూడా "మొత్తం అర్ధాలలో 60 నుండి 70 శాతం అర్ధాలను సంభాషణ రహిత ప్రవర్తన నుండే ఉత్పన్నమయ్యాయని పరిశోధన సూచించిద"న్నారు.[3]

శారీరక భాషను అర్థం చేసుకోవటం[మార్చు]

మనుషులను 'పరిశీలించే' పద్ధతిని తరచుగా ఉపయోగిస్తారు. ఉదాహరణకు, వ్యక్తులను ప్రశాంతంగా ఉంచడానికి శారీరక భాషను ప్రతిబింబించే చిట్కాను సాధారణంగా ముఖాముఖిలలో ఉపయోగిస్తారు. ఇతరుల యొక్క శారీరక భాషకు మనం ప్రతిచర్య చేసినప్పుడు వారు చెప్పినది మనకు అర్థమయినట్లు సూచిస్తుంది.

శారీరక భాష సంకేతాలను సంభాషణకే కాకుండా వేరే ఉద్దేశ్యానికి కూడా ఉపయోగించవచ్చు. ఉభయులు దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకుంటారు. పరిశీలకులు వారు ఉపయోగించే సంభాషణ రహిత సంకేతాలను పరిమితం చేస్తారు. సంకేతాలను ఇచ్చేవారు వారి చర్యల శారీరక మూలాన్ని సూచించిడానికి వారి సంకేతాలను వివరిస్తారు.

భౌతిక వ్యక్తీకరణ[మార్చు]

కదలటం, చూపటం, స్పర్శించటం మరియు తల వంచడం వంటి అన్ని భౌతిక వ్యక్తీకరణలు సంభాషణ రహిత సంవాదాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. శరీర కదలికలను మరియు వ్యక్తీకరణలు గురించి అధ్యయనం చేయటాన్ని కినెసిక్స్ అంటారు. సంభాషిస్తున్నప్పుడు మానవులు వారి శరీరాన్ని కదిలిస్తారు ఎందుకంటే పరిశోధనలో తెలిపినట్లు ఇది "సంభాషణ క్లిష్టంగా ఉన్నప్పుడు మానసిక ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి" సహాయపడుతుంది. భౌతిక వ్యక్తీకరణలు వాటిని ఉపయోగించే వ్యక్తి గురించి చాలా విషయాలను బహిర్గతం చేస్తుంది, ఉదాహరణకు సైగలు ఒక విషయం గురించి లేదా ఒక సందేశం గురించి తెలియజేయవచ్చు, భంగిమ ద్వారా విసుగు లేదా అధిక ఆసక్తిని మరియు స్పర్శ ద్వారా ప్రోత్సాహాన్ని లేదా హెచ్చరికలను తెలియజేయవచ్చు.[4]

  • చాలా ముఖ్యమైన మరియు శక్తివంతమైన శారీరక-భాష ఏమిటంటే ఒక వ్యక్తి అతను లేదా ఆమె చేతులను ఛాతీకి అడ్డంగా ఉంచడం . ఇది ఆ వ్యక్తి తనకి మరియు ఇతరులకు మధ్య తెలియని అడ్డంకిని ఏర్పరుస్తుండటాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ఆ వ్యక్తి చేతులు చల్లగా ఉండటాన్ని కూడా సూచిస్తుంది, ఇది చేతులను రుద్దడం లేదా ఒకదానితో ఒకటి పెనవేయడం ద్వారా నిర్ధారించవచ్చు. మొత్తం పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు, ఒక వ్యక్తి దేని గురించి చర్చ జరుగుతుందో దాని గురించి దీర్ఘంగా ఆలోచిస్తున్నట్లు అర్థం. కాని ఆందోళనకర లేదా ఘర్షణ పరిస్థితుల్లో, వ్యక్తి వ్యతిరేకాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నట్లు అర్థాన్ని సూచిస్తుంది. వ్యక్తి ప్రత్యేకంగా మాట్లాడేవారికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నప్పుడు ఈ విధంగా జరుగుతుంది. కాఠిన్య లేదా భావరహిత ముఖ కవళికలు తరచుగా విరోధాన్ని తెలియజేస్తాయి.
  • కళ్లను చూస్తూ స్థిరంగా ఉంటే ఆ వ్యక్తి మాట్లాడేవారు ఏమి చెబుతున్నారని ఆసక్తిగా ఆలోచిస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది. ఇది ఇతర వ్యక్తి, మాట్లాడేవారు నుండి కంటి చూపును మరల్చడానికి వారిపై తగినంత నమ్మకం లేనట్లు కూడా సూచిస్తుంది. సూటిగా కళ్లలోకి చూడకుంటే వ్యతిరేక భావాన్ని సూచిస్తుంది. తరచుగా వ్యక్తులు ఆందోళనతో గందరగోళంలో ఉన్నప్పుడు, వారు కళ్లలోకి చూడటానికి అసౌకర్యముగా భావిస్తారు. మనం మాట్లాడుతున్నప్పుడు కళ్లను చూడటం బాల్యం నుండే నేర్పించడం వలన కళ్లను చూస్తూ మాట్లాడటం అనేది అప్రధాన మరియు తప్పుదారి పట్టించే సైగ. ఒక వ్యక్తి నిన్ను చూస్తున్నప్పటికీ, అతని చేతులను ఛాతీకి అడ్డంగా ఉంచినట్లయితే, ఆ వ్యక్తి యొక్క కంటి చూపులు ఇబ్బందుల్లో ఉన్నట్లు మరియు అతను దాని గురించి మాట్లాడాలనుకుంటున్నట్లు సూచిస్తాయి. లేదా ఒక వ్యక్తి సూటిగా కళ్ళలోకి చూస్తున్నప్పుడు, మిమ్మల్ని విస్మరిస్తున్నట్లయితే, ఆ సందర్భంలో అతను వేరే విషయం గురించి ఆలోచిస్తున్నట్లు అర్థం. అలాగే వేర్వేరు స్థితులను సూచించే ఒక వ్యక్తి చూసే మూడు ప్రామాణిక ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఒక వ్యక్తి ఒక కంటి నుండి మరొక దాన్ని చూస్తున్నప్పుడు (దీని అర్థం ఏమిటి?) తర్వాత నుదురును చూస్తున్నట్లయితే, వారు ఒక అధికార పూర్వక స్థితిని తీసుకున్నట్లు సూచిస్తుంది.ఒకవేళ వారు ఒక కంటిని మరొక దానికి, తర్వాత ముక్కుకు తరలించినట్లయితే, వారు అధిక్య భావనతో "స్థాయి సంభాషణ"ను చేస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది. చివరి సందర్భములో వ్యక్తి ఒక కంటిని మరొక దానికి మరియు దిగువకు పెదాలను చూస్తారు. ఇది స్పష్టంగా కాల్పనిక భావనలను తెలుపుతుంది.
  • అపనమ్మకం తరచూ నివారణ సైగ లేదా చెవిని తాకడం లేదా గెడ్డాన్ని గోకడం ద్వారా తెలియజేస్తారు. ఒకరు చెప్పినదానితో ఏకీభవించని మరొక వ్యక్తి, శ్రద్ధ మరలుతుంది మరియు కొంత వ్యవధి వరకు కళ్లు వేరేచోట కేంద్రీకరించబడతాయి.[5]
  • తలను ఒక ప్రక్కకి వంచినప్పుడు లేదా మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి వైపు సూటిగా చూస్తూ, అశ్రద్ధతో ఉంటే విసుగుతో ఉన్నాడని తెలుపుతుంది. తల వంచటం, మెడ బాధ వల్ల లేదా దృష్టిమాంద్యాన్ని సూచించవచ్చు మరియు అశ్రద్ధ గల కనులు వినేవారులో చూపు సంబంధిత సమస్యలను సూచిస్తాయి.
  • ఆసక్తిని భంగిమల ద్వారా లేదా కనులును విస్తరించి చూడటం ద్వారా సూచించవచ్చు. (భంగిమ ఏమిటి?)
  • మోసం లేదా సమాచారాన్ని దాచే ప్రయత్నాన్ని కొన్నిసార్లు సంభాషిస్తున్నప్పుడు ముఖాన్ని స్పృశించడం ద్వారా సూచించబడవచ్చు. ఎక్కువగా కను రెప్పలను మూసి, తెరుస్తున్నట్లయితే అబద్ధం చెబుతున్నాడని సూచించవచ్చు.ఇటీవల, కను రెప్పలను కొట్టనట్లయితే వాస్తవాలను చెబుతున్నాడని మరియు కను రెప్పలను అధికముగా కొడితే అబద్ధాలు చెబుతున్నాడని సాక్ష్యాధారలతో నిరూపించబడ్డాయి.http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article742788.ece

శారీరక భాషను కొంత మంది ప్రజలు (ఉదాహరణకు నిర్ధిష్ట అంగవైకల్యాలతో ఉన్న వ్యక్తులు లేదా అనారోగ్య పరిస్థితుల్లో ఉన్నవారు) భిన్నంగా ఉపయోగిస్తారు మరియు అర్ధం చేసుకుంటారు. వారి సైగలు మరియు ముఖ కవళికలను సాధారణ శారీరక భాష ప్రకారం అనువదించడం వలన భావం తప్పుగా అర్ధం కావచ్చు లేదా తప్పుగా అనువదించబడవచ్చు (ప్రత్యేకంగా మాట్లాడే భాష కంటే శారీరక భాషకు ప్రాధాన్యతను ఇచ్చినప్పుడు). వేర్వేరు సంస్కృతుల ప్రజలు వివిధ మార్గాల్లో శారీరక భాషను అనువదించవచ్చు.

ఉదాహరణల జాబితా[మార్చు]

  • మోకాలు పై చేతులు : సంసిద్ధతతో ఉన్నట్లు తెలియజేస్తాయి.[6]
  • నడుము పై చేతులు : అసహనంతో ఉన్నట్లు తెలియజేస్తాయి.[6]
  • చేతులను వెనుకకు కట్టుకోవడం : స్వీయ నియంత్రణను సూచిస్తుంది.[6]
  • తల వెనుక చేతులు కట్టుకోవడం : ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తెలుపుతుంది.[6]
  • కుర్చీ భుజంపై కాలును పెట్టి కూర్చునట్లయితే : ఉదాసీనతను తెలియజేస్తుంది.[6]
  • కాళ్ళు మరియు పాదాలు ఒక ఖచ్చితమైన దిశలో ఉంచినట్లయితే : ఆ దిశలో ఆసక్తి ఉన్నట్లు తెలుపుతుంది[6]
  • చేతులను కట్టుకున్నట్లయితే : విధేయతను తెలియజేస్తుంది.[7]

శారీరక భాష అనేది ఇతరులకు సూచనలు వలె ఉపయోగపడే శైలితో కూడిన సైగలు, భంగిమలు మరియు శరీర శాస్త్ర సంకేతాలను ఉపయోగించి చేసే సంభాషణ రహిత సంవాదం యొక్క ఒక రూపం. మానవులు కొన్నిసార్లు అనుకోకుండా, అన్ని సందర్భాలలో సందేశ రహిత సంకేతాలను పంపుతారు మరియు స్వీకరిస్తారు.

మనుషులలో సంభాషణ రహిత సంవాదం ఏ విధంగా ప్రబలమైనది?[మార్చు]

మొత్తం సంభాషణ 50-60 శాతాల మధ్య ఉంటే, కొంత మంది పరిశోధకులు సంభాషణ రహిత సంవాదం యొక్క స్థాయిని గరిష్ఠంగా 80 శాతానికి పెంచారు. భిన్న పరిమాణాలను వివిధ రకాలుగా కనుగొనవచ్చును కొన్నిపరిమాణాలు మాత్రం వాచక అర్థం కంటే ముఖ సంభాషణలతో 4.3 సార్లు ఎక్కువగా చూపిస్తుందని నమ్ముతారు మరియు కేవలం అర్థం చేసుకోవటంలో ముఖ కవళికల కంటే వాచక సంభాషణను 4 సార్లు ఎక్కువగా కనుగొన్నారు. ఆల్బర్ట్ మెహ్రాబియాన్ 7 శాతం-38 శాతం-55 శాతం నియమాన్ని కనుగొన్నాడు, ఊహాత్మకంగా, సంభాషణలో ఎంత శాతం పదాలు, స్వరం మరియు శారీరక భాష ఉంటుందో తెలుపుతుంది. అయితే అతను ఒక వ్యక్తి "నీతో నాకు సమస్య లేదు!" చెప్పిన సందర్భంలోని భావాలు మరియు ధోరణిని ప్రదర్శించే సందర్భాలను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకున్నాడు. వ్యక్తులు చెప్పిన వాస్తవ పదాలపై కాకుండా వ్యక్తి స్వరం యొక్క ధ్వని మరియు శారీరక భాషపై సాధారణంగా దృష్టి కేంద్రీకరిస్తారు. ఈ శాతాలు అన్ని సంవాదాలకు వర్తించబడతాయని ఒక సాధారణ దురభిప్రాయం ఉంది.[8]

శారీరక భాష మరియు అంతరం[మార్చు]

సామాజిక అంతరం అనేది ఒకరు మనకి మరీ సమీపంలో నిలుచున్నప్పుడు, మనం ఉనికిలో ఉందని ఊహించుకోగల మానసిక "బబుల్"ను సూచిస్తుంది. ఉత్తర అమెరికాలో నాలుగు వేర్వేరు సామాజిక అంతరాలు ఉన్నట్లు పరిశోధన రుజువు చేసింది. మొదటి మండలాన్ని ప్రత్యేకంగా పద్దెనిమిది అంగుళాలు ఉండే సన్నిహిత దూరం లేదా పరిధులు అని పిలుస్తారు. సన్నిహిత దూరం అనేది మనం ప్రేమికులు, పిల్లలు అలాగే సన్నిహిత కుటుంబ సభ్యులు మరియు స్నేహితుల కోసం కేటాయించిన మన చుట్టూ ఉండే స్థలం. రెండవ మండలాన్ని వ్యక్తిగత దూరం మరియు ఒక చేతి దూరం నుండి ప్రారంభమవుతుంది; ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క దూరం పద్దెనిమిది అంగుళాల వద్ద ప్రారంభమై నాలుగు అంగుళాలతో ముగిస్తుంది. మనం స్నేహితులతో సంభాషణలు, సహచరులతో కబుర్లు చెప్పుకోవటం మరియు సామూహిక చర్చల్లో ఈ వ్యక్తిగత దూరాన్ని ఉపయోగిస్తాము. సామాజిక అంతరం యొక్క మూడవ మండలాన్ని సాంఘిక దూరం అని పిలుస్తారు మరియు ఇది నాలుగు అంగుళం నుండి ఎనిమిది అంగుళాల పరిధిలో ఉంటుంది. సాంఘిక దూరాన్ని అపరిచితులు, సమూహంలోకి కొత్తగా వచ్చినవారు మరియు పరిచయస్థులు ఉంటారు. గుర్తించబడిన నాల్గవ మండలాన్ని సార్వజనీన దూరం అంటారు, ఇది ఒక వ్యక్తి నుండి ఎనిమిది అంగుళాల కంటే ఎక్కువ పరిధిలో ఉంటుంది. ఈ మండలంలో ప్రసంగాలు, ఉపన్యాసం మరియు నాటక శాలలు ఉంటాయి, ప్రత్యేకంగా సార్వజనీన దూరం అనేది ముఖ్యముగా ప్రేక్షకులు గురించి కేటాయించబడిన పరిధి.[9]

లైంగిక ఆసక్తి మరియు శారీరక భాష[మార్చు]

సంస్కృతి, యుగం మరియు లింగంపై ఆధారపడి కచ్చితమైన ఆకృతి మరియు స్థాయి వేరుగా ఉన్నప్పటికీ ప్రజలు సాధారణంగా శారీరక భాష ద్వారా ఇతరులపై లైంగిక ఆసక్తిని ప్రదర్శిస్తారు. ఆసక్తికి సంకేతాలు ఇవ్వడానికి కొన్ని సూచనలు ఇక్కడ ఉన్నాయి: విస్తృతమైన సైగలు మరియు కదలికలప, ప్రతి ధ్వనింపు మరియు దర్పణం, గదిని ఆవరించుకొన్న చూపులు, కాళ్ళను అడ్డంగా ఉంచడం, మోకాళ్ళతో సూచించడం, వెంట్రుకలను ఎగురవేయటం లేదా తాకటం, తలను వంచడం, కటిని తిప్పడం, మణికట్టులను చూపటం, దుస్తులను సరిచేసుకోవటం, నవ్వడం లేదా చిరు నవ్వు చిందించడం, కళ్లను చూడటం, స్పర్శించడం, సరసమైన మరియు సన్నిహితం.లైంగిక ఆసక్తి కలిగినప్పుడు మానవులు కనుపాపలను విస్తరించడం వంటి మానసిక సూచనలను కూడా ప్రదర్శిస్తారు.

రూల్ ఆఫ్ ఫోర్[మార్చు]

రూల్ ఆఫ్ ఫోర్ అనేది ఒక వ్యక్తి లైంగిక రహిత ఆసక్తిని స్పస్టముగా చూపినప్పుడు, నాలుగు అనుసంధాన ధనాత్మక చిహ్నాలు ఉండాలి మరియు అవి తప్పక ఆసన్న దిశలో ఉండాలి. లైంగికంగా ప్రేరేపించబడిన ఒక వ్యక్తి ఒకటి లేదా పలు వైవిధ్య సూచనల ప్రదర్శించవచ్చు, కాని వారు గదిలోకి ప్రవేశిస్తారు మరియు నిర్దిష్టంగా ఒక వ్యక్తి వైపు కాదు. (దీని అర్ధం ఏమిటో తెలియచేయకపోతే భవిష్యత్తులో ఇది తొలగించబడుతుంది)

ఉద్దేశరహిత సైగలు[మార్చు]

ఇటీవల, సక్రియాత్మక మరియు అనుకూల మానవ-యంత్ర వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడానికి ఉపయోగించే మానవ ప్రవర్తన సూచనల అధ్యయనంపై అధిక ఆసక్తిని ప్రదర్శిస్తున్నారు. కండ్లను రుద్దటం, గడ్డం కింద చేతిని ఉంచడం, పెదవులను తాకటం, ముక్కు దురద, తలను గోకటం, చెవులను గోకటం మరియు వ్రేళ్లను పెనవేయడం లాంటి ఉద్దేశరహిత మనిషి యొక్క సైగలు నిర్దిష్ట సందర్భాల్లో కొంత ఉపయోగకరమైన సమాచారాన్ని అందిస్తున్నట్లు కనుగొనబడింది. (ఏ సందర్భంలో?) కొంత మంది పరిశోధకులు విద్యాభ్యాస దరఖాస్తుల నిర్దిష్ట సందర్భంలో ఇటువంటి సైగలను ఉదహరించడానికి ప్రయత్నించారు.[10]

అన్వయములు[మార్చు]

  1. బర్గ్, జాన్. శారీరక భాష: 7 నిశ్శబ్ద భాషలో ప్రావీణ్యం కొరకు తేలిక భోధనలు.ప్రేన్‌టైస్ హాల్ జీవితం, 2008
  2. "More or Less". 2009-08-14. BBC Radio 4. http://www.bbc.co.uk/programmes/b00lyvz9. 
  3. ఇంగ్లేబర్గ్, ఇసా ఎన్.సమూహములో పనిచేయుట: సంభాషణల సూత్రములు మరియు పన్నాగాలు.నా యొక్క సంభాషణల శ్రేణి సమూహం, 2006. పేజీ 133
  4. ఇంగ్లేబర్గ్, ఇసా ఎన్.సమూహములో పనిచేయుట: సంభాషణల సూత్రములు మరియు పన్నాగాలు.నా యొక్క సంభాషణల శ్రేణి సమూహం,2006. పేజీ 137
  5. శారీరక భాష అభివృద్ధి-ప్రాథమిక అంశాలు
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 మతేవ్ మెక్‌కే, మార్త డేవిస్, పాట్రిక్ ఫెన్నింగ్ [1983] (1995) సందేశములు: సంభాషణల నైపుణ్యతల పుస్తకం ,రెండవ కూర్పు ,న్యూ హర్బింజర్ ప్రచురణలు, ISBN 1572245921, 9781572245921,PP.56_57
  7. తర్నౌ,ఇ.(2005
  8. సంభాషణల యొక్క మూడు మూలకాలు- మరియు " "7 శాతం-38 శాతం -55 శాతం నియమాలు"- అకాడమీ అంటారు
  9. ఇంగ్లేబెర్గ్,ఇసా N. సమూహములో పనిచేస్తుంది: సంభాషణ సూత్రములు మరియు పన్నాగాలు.నా యొక్క సంభాషణల శ్రేణి, 2006.పేజి 140 -141
  10. అబ్బాసి, ఎ.ఆర్.(2007

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • అబ్బాసి, A.R. (2007) జ్ఞానం-ఆధారంగా ప్రభావముల సంకర్షణ-పరిస్థితుల ప్రభావం యొక్క వివరణ, అబ్దుల్ రెహ్మాన్ అబ్బాసి, టకేయాకి యునో, మాథ్యూ ఎన్.డేలై, నితిన్ వి. అఫ్జల్‌పూర్కర్, 2వ అంతర్జాతీయ ఉద్వేగ కంప్యూటింగ్ మరియు వివేకమైన సంకర్షణ సమావేశం జరిగింది, లిస్బోన్, పోర్చుగల్ 12-14 సెప్టెంబర్, 2007, కంప్యూటర్ శాస్త్రములో VOL. 4738, PP.455–466, స్ప్రింగర్-వర్‌లాగ్, 2007.
  • అర్జిలే,ఎం. (1990). శారీరక సంభాషణ (2వ ఎడిషన్) .న్యూయార్క్: అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాల పాత్రికేయులు:ISBN 0823605515
  • కోహెన్, డేవిడ్ . శారీరక భాష, మీరు ఏమి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారు, 2007.
  • గ్రామర్ కే. 1990. అపరిచితుల సమావేశం: నవ్వటం మరియు మాటలతో కాకుండా శ్రద్ధగా సైగలు లేకుండా విరుద్ధ లైంగికంలో తటస్థ పడుతుంది. క్రియ రహిత ప్రవర్తన యొక్క పత్రిక 14 : 209-236.
  • హాల్, E.T. నిశ్శబ్ద భాష. 1959, న్యూయార్క్, Doubleday & Co
  • హెన్లీ, ఎన్.ఎం. శారీరక రాజకీయాలు: శక్తి, లైంగిక మరియు సంభాషణల రహిత సంవాదాలు.ప్రిన్టైస్-హాల్, 1977.
  • హేస్స్, ఇ. ఎచ్. ( 1975 టెల్-టేల్ ఐ.న్యూయార్క్: వాన్ నోస్ట్‌డ్.
  • హిక్సన్ ఎం .1985.సంభాషణ రహిత సంవాదం. డబ్లుఎం. సీ. బ్రౌన్ కంపెనీ ప్రచురణ, బోస్టన్.
  • హిండే, ఆర్.ఏ. (ఇడి).సంభాషణ రహిత సంవాదం.కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం పాత్రికేయులు, 1972.
  • హిర్స్చ్, ఎల్. ఆర్. మరియు ఎల్. పాల్. 1996.పురుషల జోడిని ఎంచుకోవడానికి విధానాలు: "నాణ్యత" మరియు "పరిమాణ" ప్రత్యామ్నాయం యొక్క ఉపసర్పణం లఘు యూక్తి. జంతు పరిణామాధ్యయనం మరియు జీవ 17: 55-70.
  • లివింగ్‌స్టాన్,డా. శేరోన్ మరియు గ్లేన్ (2004).శారీరక భాషను ఏలా ఉపయోగించవలెను .psy టెక్ ఐఎన్‌సి.
  • ఆల్బర్ట్ మెహ్రాబియన్ మరియు అతని యొక్క 7 శాతం-38 శాతం-55 శాతం నియమాలు.
  • నైరెన్‌బర్గ్ జి.టి.మరియు ఎచ్.సి.కలిరో. 1971ఒక వ్యక్తిని పుస్తకం వలె ఎలా చదవాలి .హావ్‌త్రోన్ పుస్తకాలు, ఐఎన్‌సీ.,న్యూయార్క్,
  • అలాన్ పీస్ శారీరక భాష ( 30 సంవత్సరాల పరిశోధనల తరువాత)
  • పీస్, ఎ.శారీరక భాష

షెల్డన్ పాత్రికేయులు,

లండన్,1984.
  • పెర్పెర్ టి.1985. సెక్స్ సిగ్నల్స్: ది బైలాజీ ఆఫ్ లవ్.ISI పాత్రికేయుల, ఫిలాడెల్ఫియా .

బాహ్య లింక్‌లు[మార్చు]