Jump to content

శైలబాల దాస్

వికీపీడియా నుండి
శైలబాల దాస్
రాజ్యసభ సభ్యురాలు
In office
1952 ఏప్రిల్ 03  1954 ఏప్రిల్ 02
నియోజకవర్గంఒడిషా
వ్యక్తిగత వివరాలు
జననం
షోయిలా బాలా హజ్రా

(1875-03-25)1875 మార్చి 25 [1]
చక్రబేరియా రోడ్, భోవానిపూర్, కలకత్తా
మరణం1968 ఏప్రిల్ 29(1968-04-29) (వయసు: 93)
రాజకీయ పార్టీభారత జాతీయ కాంగ్రెస్
కళాశాలబెతునే కాలేజ్, మరియా గ్రే ట్రైనింగ్ కాలేజ్[2]
నైపుణ్యంవిద్యావేత్త, సామాజిక కార్యకర్త, రాజకీయవేత్త
పురస్కారాలుపద్మశ్రీ పురస్కారం

శైలబాల దాస్ (1875 మార్చి 25 - 1968 ఏప్రిల్ 29) ఒక సామాజిక కార్యకర్త, రాజకీయవేత్త. ఉన్నత విద్య కోసం ఒడిశా నుండి ఇంగ్లాండ్ వెళ్ళిన మొదటి మహిళ ఆమె.[3] సంఘ సేవకు గాను భారతప్రభుత్వం 1959లో ఆమెను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

జీవిత చరిత్ర

[మార్చు]

అంబికా చరణ్ హజ్రా, ప్రోసన్నమయీ దంపతులకు పెద్ద బిడ్డగా శైలబాల దాస్ 1875 మార్చి 25న జన్మించింది. కలకత్తాలోని భోవానిపూర్ ఆమె స్వగ్రామం. ఆమెకు ఐదుగురు సోదరులు ఉన్నారు. అయితే, ఆమె తల్లి మరణం తరువాత, ఆమెను మధుసుధన్ దాస్ దత్తత తీసుకున్నాడు. 

1903లో, ఆమె ఉత్కల్ యంగ్ మెన్ అసోసియేషన్ను స్థాపించింది. ఉత్కల్ యంగ్ ఉమెన్స్ అసోసియేషన్ను కూడా నిర్వహించింది. ఒడిశాలో మొట్టమొదటి మహిళా కళాశాల ఏర్పాటులో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించింది. దీని ప్రధాన భవనం ఆమె బహుమతిగా ఇచ్చింది. ఆమె వితంతువులకు ఉన్నత పాఠశాల ఉపాధ్యాయులుగా మారడానికి శిక్షణ కోసం హిందూ వితంతువుల శిక్షణా పాఠశాలను ప్రారంభించింది. రాజకీయ రంగంలో, ఆమె ఆల్ ఇండియా ఉమెన్స్ కాన్ఫరెన్స్ కు సంబంధించి అనేక శాఖలను ప్రారంభించింది. 1941లో మహిళల సామాజిక సంక్షేమం కోసం ఒడిశా నారీ సెబా సంఘాన్ని స్థాపించింది. ఆమె నాయకత్వంలో కటక్ లో భారత జాతీయ మహిళా మండలి ద్వైవార్షిక సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. 

ఆమె బీహార్ పాట్నాలోని జైలులో మహిళా ఇన్స్పెక్టర్ అయింది, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్ మెడికల్ కాలేజీ నిర్వహణ కమిటీలో చేరిన మొదటి మహిళగా, పాట్నా విశ్వవిద్యాలయంలో సిండికేట్ సభ్యురాలిగా కూడా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. సంవత్సరానికి 600 కేసులకు పైగా తీర్పునిస్తూ, శైలబాల భారతదేశపు మొదటి మహిళా గౌరవ మేజిస్ట్రేట్ అయింది.[4]

చివరి ఒరిస్సా, బీహార్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ సర్ ఎడ్వర్డ్ ఆల్బర్ట్ గైట్ ఆమె కృషికి గుర్తింపుగా కైసర్-ఇ-హింద్ మెడల్ ప్రదానం చేయాలనుకున్నాడు. అయితే, ఆమె సున్నితంగా తిరస్కరించింది.[5] కటక్ లోని మహిళా కళాశాలకు ఆమె పేరు పెట్టారు.[6]

రచనలు

[మార్చు]
  • ఎ లుక్ ఆఫ్టర్ అండ్ బిఫోర్-ఆటోబయోగ్రఫీ (1956) [7]
  • ట్రిబ్యూట్ ఆఫ్ ఎ డాటర్ టు హెర్ ఫాదర్ (2008) [8]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. http://rajyasabha.nic.in/rsnew/pre_member/1952_2003/d.pdf [bare URL PDF]
  2. Karlekar, Malavika. "A VOYAGE OUT – How Sailabala Das discovers that the Red Sea is not red". The Telegraph. Retrieved 25 October 2014.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  3. Sachidananda Mohanty (2005). Early Women's Writings in Orissa, 1898–1950: A Lost Tradition. SAGE Publications. pp. 45–. ISBN 978-0-7619-3308-3.
  4. Pattanayak, Saswat (14 March 2012). "Sailabala Das: The Dissent". Ink Publications. Retrieved 25 October 2014.
  5. Sachidananda Mohanty (1 January 2006). Literature and Social Reform in Colonial Orissa: The Legacy of Sailabala Das (1875–1968). Sahitya Akademi. pp. 9–. ISBN 978-81-260-2298-4.
  6. "SB women's college Centenary Celebration begins in the presence of Vice President Hamid Ansari". Discover Odisha. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 25 October 2014.
  7. Karlekar, Malavika. "WONDER AND MELANCHOLY – Railway tales and travails from colonial India". The Telegraph. Retrieved 26 October 2014.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  8. Shailabala Das (2008). Tribute of a Daughter to Her Father. Bona. p. 192. ISBN 978-8187493280.