శైలిశాస్త్రం
అనువర్తిత భాషాశాస్త్రంలోని ఒక శాఖ అయిన శైలిశాస్త్రం అనేది, అన్ని రకాల పాఠ్యాలను, ప్రత్యేకించి సాహిత్య గ్రంథాలను, మాట్లాడే భాషను వాటి భాషా, స్వర శైలికి సంబంధించి అధ్యయనం చేయడం, వ్యాఖ్యానించడం. ఇక్కడ శైలి అంటే వివిధ వ్యక్తులు వివిధ పరిస్థితులలో, సందర్భాలలో ఉపయోగించే భాష నిర్దిష్ట వైవిధ్యం . ఉదాహరణకు, సాధారణ స్నేహితుల మధ్య వ్యావహారిక భాషను లేదా రోజువారీ భాషను ఉపయోగించవచ్చు, అయితే వ్యాకరణం, ఉచ్చారణ లేదా యాస, పదజాలం లేదా పదాల ఎంపిక విషయంలో మరింత అధికారిక భాషను తరచుగా కవర్ లెటర్, రెజ్యూమేలో, ఉద్యోగ ఇంటర్వ్యూ సమయంలో మాట్లాడేటప్పుడు ఉపయోగిస్తారు.
ఒక శాస్త్రంగా, శైలిశాస్త్రం సాహిత్య విమర్శను భాషాశాస్త్రంతో అనుసంధానిస్తుంది. ఇది స్వతంత్రంగా ఒక డొమైన్‌గా పనిచేయదు, దీనిని సాహిత్యం, జర్నలిజం అలాగే భాషాశాస్త్రం అవగాహనకు కూడా వర్తింపజేయవచ్చు. [1] శైలశాస్త్ర అధ్యయనానికి మూలాలు ప్రామాణిక రచనల నుండి జనాదరణ పొందిన గ్రంథాల వరకు, ప్రకటనల కాపీ నుండి వార్తలు, నాన్-ఫిక్షన్, జనాదరణ పొందిన సంస్కృతి వరకు, అలాగే రాజకీయ, మతపరమైన ప్రసంగాల వరకు ఉండవచ్చు. నిజానికి, విమర్శనాత్మక శైలిశాస్త్రం , బహుళరీతుల శైలిశాస్త్రం , మధ్యవర్తిత్వ శైలిశాస్త్రం లలో ఇటీవలి కృషి స్పష్టం చేసినట్లుగా, సాహిత్యేతర గ్రంథాలు కూడా శైలి శాస్త్రవేత్తలకు సాహిత్య గ్రంథాలంత ఆసక్తికరంగా ఉండవచ్చు. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఇక్కడ సాహిత్యత అనేది 'ఒక సంపూర్ణమైనదిగా కాకుండా ఒక క్లైన్‌పై ఒక బిందువు'గా భావించబడుతుంది.
ఒక భావనాత్మక శాస్త్రంగా శైలిశాస్త్రం, సాహిత్య ప్రక్రియల సృష్టి, స్వీకరణ, జానపద కళల అధ్యయనం, మాట్లాడే మాండలికాలు, శైలుల అధ్యయనం వంటి విషయాలలో వ్యక్తులు, సామాజిక సమూహాలు భాషను ఉపయోగించడంలో చేసే నిర్దిష్ట ఎంపికలను వివరించగల సూత్రాలను స్థాపించడానికి ప్రయత్నించవచ్చు. దీనిని ప్రసంగ విశ్లేషణ, సాహిత్య విమర్శ వంటి రంగాలకు కూడా వర్తింపజేయవచ్చు.
సరళ భాషకు విభిన్న లక్షణాలు ఉంటాయి. సంభాషణను ఉపయోగించడం, ప్రాంతీయ యాసలు, వ్యక్తిగత జాతీయాలు (లేదా ఇడియోలెక్ట్‌లు ) అనేవి సాధారణ శైలీ లక్షణాలు. శైలీపరంగా, అలాగే వాక్య నిడివి ప్రాబల్యం, భాషా శైలి వాడకం.
ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో
[మార్చు]సాహిత్య శైలి విశ్లేషణ శాస్త్రీయ అలంకార శాస్త్ర అధ్యయనం నుండి ఉద్భవించింది, అయితే ఆధునిక శైలి శాస్త్రం రష్యన్ ఫార్మలిజం [2], ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో సంబంధిత ప్రేగ్ పాఠశాలలో దాని మూలాలను కలిగి ఉంది.
1909లో, చార్లెస్ బాలీ సౌస్స్యూరియన్ భాషాశాస్త్రానికి అనుబంధంగా శైలిశాస్త్రాన్ని ఒక ప్రత్యేక విద్యా విభాగంగా ప్రతిపాదించాడు. బాలీ ప్రకారం, సాస్యుర్ భాషాశాస్త్రం ఒక్కటే వ్యక్తిగత వ్యక్తీకరణ భాషను పూర్తిగా వర్ణించలేకపోయింది. [3] బాలీ కార్యక్రమం ప్రేగ్ పాఠశాల లక్ష్యాలకు బాగా సరిపోతుంది. [4]
రష్యన్ ఫార్మలిస్టుల ఆలోచనలను ముందుకు తీసుకువెళుతూ, ప్రేగ్ స్కూల్ ఫోర్‌గ్రౌండింగ్ అనే భావనపై ఆధారపడింది, ఇక్కడ కవితా భాష (రోజువారీ భాష నిబంధనల నుండి) విచలనం లేదా సమాంతరత ద్వారా సాహిత్యేతర నేపథ్య భాష నుండి వేరుగా నిలుస్తుందని భావించబడుతుంది. [5] అయితే, ప్రేగ్ పాఠశాల ప్రకారం, ఈ నేపథ్య భాష స్థిరంగా ఉండదు, అందువల్ల కవితా భాషకు, రోజువారీ భాషకు మధ్య సంబంధం ఎల్లప్పుడూ మారుతూ ఉంటుంది. [6]
ఇరవయ్యవ శతాబ్దం చివరిలో
[మార్చు]1940లలో అమెరికాకు వలస వెళ్ళక ముందు, రోమన్ జాకబ్సన్ రష్యన్ ఫార్మలిస్టులు, ప్రేగ్ స్కూల్‌లో చురుకైన సభ్యుడిగా ఉండేవారు. 1958లో ఇండియానా విశ్వవిద్యాలయంలో శైలిశాస్త్రంపై జరిగిన ఒక సమావేశంలో తన ముగింపు ప్రసంగంలో ఆయన రష్యన్ ఫార్మలిజం, అమెరికన్ న్యూ క్రిటిసిజంలను ఏకతాటిపైకి తెచ్చారు [7] 1960లో 'లింగ్విస్టిక్స్ అండ్ పోయెటిక్స్' పేరుతో ప్రచురించబడిన జాకబ్సన్ ఉపన్యాసం, శైలిశాస్త్రం మొదటి సుసంగత సూత్రీకరణగా తరచుగా గుర్తింపు పొందింది, అతని వాదన ఏమిటంటే, కవితా భాష అధ్యయనం భాషాశాస్త్రంలో ఒక ఉప-శాఖగా ఉండాలి. [8] ఆయన ఉపన్యాసంలో వివరించిన భాష ఆరు సాధారణ విధులలో కవితాత్మక విధి ఒకటి.
బ్రిటిష్ శైలిశాస్త్ర అభివృద్ధిలో మైఖేల్ హాలిడే ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తి. [9] అతని 1971 అధ్యయనం 'లింగ్విస్టిక్ ఫంక్షన్ అండ్ లిటరరీ స్టైల్: యాన్ ఎంక్వైరీ ఇంటు ది లాంగ్వేజ్ ఆఫ్ విలియం గోల్డింగ్స్ ది ఇన్హెరిటర్స్' ఒక కీలకమైన వ్యాసం. [10] భాషకు, దాని సందర్భానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాలను వివరించడానికి రిజిస్టర్ అనే పదాన్ని ఉపయోగించడం హాలిడే చేసిన కృషిలో ఒకటి. [11] హాలిడే విషయంలో లిఖిత రూపం మాండలికం నుండి భిన్నంగా ఉంటుంది. మాండలికం అనేది ఒక నిర్దిష్ట భౌగోళిక లేదా సామాజిక సందర్భంలో ఒక నిర్దిష్ట వ్యక్తి ఉపయోగించే వాడుక భాషను సూచిస్తుంది. రిజిస్టర్ వినియోగదారుడు తీసుకున్న ఎంపికలను వివరిస్తుంది, [12] ఈ ఎంపికలు మూడు వేరియబుల్స్‌పై ఆధారపడి ఉంటాయి: ఫీల్డ్ ("పాల్గొనేవారు... వాస్తవానికి ఏమి చేయడంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు", ఉదాహరణకు, ఒక నిర్దిష్ట విషయం లేదా అంశంపై చర్చించడం), [13] టెనర్ (మార్పిడిలో ఎవరు పాల్గొంటున్నారు), మోడ్ (భాషను ఏ ఉపయోగంలోకి తీసుకువస్తున్నారు).
వివిధ రంగాలు విభిన్న భాషను ఉత్పత్తి చేస్తాయని, ఇది చాలా స్పష్టంగా పదజాలం స్థాయిలో కనిపిస్తుందని ఫౌలర్ వ్యాఖ్యానించారు (ఫౌలర్. 1996, 192). భాషావేత్త డేవిడ్ క్రిస్టల్, హాలిడే 'టెనర్' అనేది 'శైలి'కి దాదాపు సమానమైన పదంగా నిలుస్తుందని, ఇది అస్పష్టతను నివారించడానికి భాషావేత్తలు ఉపయోగించే మరింత నిర్దిష్టమైన ప్రత్యామ్నాయమని సూచిస్తున్నారు (క్రిస్టల్. 1985, 292). హాలిడే మూడవ వర్గం, 'మోడ్', అనేది పరిస్థితి సంకేతాత్మక వ్యవస్థీకరణ అని ఆయన సూచించేది. మోడ్ వర్గంలో రెండు విభిన్న అంశాలను డౌన్స్ గుర్తించారు, ఇది వ్రాత, మాట మొదలైన మాధ్యమంతో ఉన్న సంబంధాన్ని వివరించడమే కాకుండా, పాఠం శైలిని కూడా వివరిస్తుందని సూచిస్తున్నారు (డౌన్స్. 1998, 316). హాలిడే శైలిని పూర్వ-కోడెడ్ భాషగా, అంటే ఇది కేవలం ఇంతకు ముందు ఉపయోగించబడిన భాష మాత్రమే కాకుండా, పాఠ్య అర్థాల ఎంపికను ముందుగానే నిర్ధారించే భాషగా పేర్కొన్నాడు. భాషావేత్త విలియం డౌన్స్, రిజిస్టర్ ఎంత విచిత్రంగా లేదా విభిన్నంగా ఉన్నప్పటికీ, దాని ప్రధాన లక్షణం స్పష్టంగా, తక్షణమే గుర్తించదగినదిగా ఉండటమేనని అభిప్రాయపడ్డారు (డౌన్స్. 1998, 309).
సాహిత్య శైలిశాస్త్రం
[మార్చు]'ది కేంబ్రిడ్జ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ లాంగ్వేజ్'లో క్రిస్టల్ గమనించిన దాని ప్రకారం, ఆచరణలో చాలా శైలీ విశ్లేషణలు సాహిత్యంలోని సంక్లిష్టమైన, 'విలువైన' భాషతో, అంటే 'సాహిత్య శైలిశాస్త్రం'తో వ్యవహరించడానికి ప్రయత్నించాయి. అటువంటి పరీక్షలో, పూర్తి గ్రంథాలు లేదా ప్రసంగాలలో కనిపించే విస్తృత నిర్మాణాల కంటే, సాహిత్య భాష 'విచలనం', అసాధారణ లక్షణాల వంటి మరింత ముఖ్యమైన లక్షణాలపై దృష్టి పెట్టడానికి పరిధిని కొన్నిసార్లు సంకుచితం చేస్తారని ఆయన ఇంకా చెబుతున్నారు. ఉదాహరణకు, నాటకాలు, నవలల భాష కంటే కవిత్వంలోని సంక్షిప్త భాష దాని నిర్మాణ రహస్యాలను శైలీవేత్తకు వెల్లడించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది (క్రిస్టల్. 1987, 71).
కవిత్వం
[మార్చు]సాంప్రదాయ భాషా శైలులతో పాటు అసాంప్రదాయ శైలులు కూడా ఉన్నాయి – వాటిలో అత్యంత స్పష్టమైనది కవిత్వం . ప్రాక్టికల్ స్టైలిస్టిక్స్ అనే గ్రంథంలో, హెచ్‌జి విడ్డోసన్ స్మశానవాటికలోని సమాధి రాళ్లపై కనిపించే ఎపిటాఫ్ సాంప్రదాయ రూపాన్ని పరిశీలిస్తారు. ఉదాహరణకు:
- ఆయన జ్ఞాపకం ఈనాటికీ ఎంతో ప్రియమైనది.
- అతను కన్నుమూసిన గంటలో వలె.
- (ఎర్నెస్ట్ సి. డ్రేపర్ 'ఎర్న్'. మరణం 4.1.38)
- (విడ్డోసన్. 1992, 6)
విడ్డోసన్ ఇలాంటి భావాలు సాధారణంగా అంత ఆసక్తికరంగా ఉండవని అభిప్రాయపడటమే కాకుండా, వాటిని 'మోటు మాటల చెక్కడాలు', మోటు మాటల అలజడి అని కూడా కొట్టిపారేయవచ్చని సూచిస్తున్నారు (విడ్డోసన్, 3). అయినప్పటికీ, మానవ నష్టం భావాలను తెలియజేయడానికి, ప్రియమైన స్నేహితుడు లేదా కుటుంబ సభ్యుని ఆప్యాయమైన జ్ఞాపకాలను భద్రపరచడానికి అవి చాలా నిజమైన ప్రయత్నమని విడ్డోసన్ గుర్తించారు. అయితే, ఈ భాషలో కవిత్వంగా కనిపించేది సూత్రబద్ధమైన పదజాలంలో అంతగా కాకుండా, అది కనిపించే ప్రదేశంలోనే ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆ వచనం ఉన్న విషాదకరమైన పరిస్థితి కారణంగానే దానికి అనవసరమైన గౌరవం లభించవచ్చు. స్మశానంలో రాతిపై చెక్కిన పదాల వలె కాకుండా, కవిత్వం అనేది అంతర్-పాఠ్య సూచనలతో ప్రకంపించే అసాధారణమైన భాష అని విడ్డోసన్ సూచిస్తున్నారు (విడ్డోసన్. 1992, 4).
"లిటరరీ టెక్స్ట్: యాన్ ఎగ్జామినేషన్ ఆఫ్ క్రిటికల్ మెథడ్స్" లో పి.ఎం. వెదరిల్ కవిత్వ శైలీ విశ్లేషణలో రెండు సమస్యలను గుర్తించారు. మొదటిది ఏమిటంటే, ఒక నిర్దిష్ట లక్షణంపై అతిగా దృష్టి పెట్టడం వలన, సమానంగా ముఖ్యమైన ఇతర అంశాల ప్రాముఖ్యతను తగ్గించే అవకాశం ఉంది (వెథెరిల్. 1974, 133). రెండవది ఏమిటంటే, ఒక పాఠాన్ని కేవలం శైలీకృత అంశాల సమాహారంగా చూడటానికి చేసే ఏ ప్రయత్నమైనా, అర్థం ఉత్పత్తి అయ్యే ఇతర మార్గాలను విస్మరించే అవకాశం ఉంటుంది (వెథెరిల్. 1974, 133).
అంతరార్థం
[మార్చు]' లిటరరీ ప్రాగ్మాటిక్స్'లోని ' పోయెటిక్ ఎఫెక్ట్స్'లో, భాషావేత్త ఏడ్రియన్ పిల్కింగ్టన్, డాన్ స్పెర్బర్, డీర్డ్రే విల్సన్‌ల మునుపటి రచనలో ప్రేరేపించబడిన ' ఇంప్లికేచర్ ' అనే భావనను విశ్లేషిస్తారు. అంతరార్థాన్ని 'బలమైన', 'బలహీనమైన' అంతరార్థం అని రెండు వర్గాలుగా విభజించవచ్చు, అయినప్పటికీ ఈ రెండు తీవ్రతల మధ్య అనేక ఇతర ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయి. వక్త లేదా రచయిత నొక్కిచెప్పేదే అత్యంత బలమైన అంతరార్థం, అయితే శ్రోత లేదా పాఠకుడు గ్రహించగల విస్తృతమైన అర్థ అవకాశాలే బలహీనమైన అంతరార్థాలు.
పిల్కింగ్టన్ ఈ భావనను ' కవితాత్మక ప్రభావాలు ' అని పిలుస్తాడు. ఇవి కేవలం శ్రోత లేదా పాఠకుడు 'గ్రహించే' అర్థాలు కాకుండా, అనేక రకాల బలహీనమైన అంతరార్థాల ద్వారా అత్యంత ప్రాసంగికతను సాధించేవి. అయినప్పటికీ, బలహీనమైన అంతరార్థాలు, వినేవారి లేదా చదివేవారి అర్థ నిర్ధారణ వేరుపడే ఆ విశిష్టమైన క్షణం అత్యంత వ్యక్తిగతమైనదిగానే మిగిలిపోతుంది. పిల్కింగ్టన్ చెప్పినట్లుగా: 'మాట్లాడే వ్యక్తి ఖచ్చితంగా ఆమోదించే ఊహలకు, కేవలం వినేవారి బాధ్యతపై ఆధారపడిన ఊహలకు మధ్య స్పష్టమైన విభజన రేఖ ఏదీ లేదు.' (పిల్కింగ్టన్. 1991, 53) అదనంగా, ఒక పద్యం అర్థాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో పిల్కింగ్టన్ కవితా ప్రభావాలకు కవిత్వం శైలీకృత లక్షణాలను ఒక అనుబంధంగా చూడవచ్చు.
ఉద్రిక్తంగా
[మార్చు]శామ్యూల్ టేలర్ కోల్రిడ్జ్ " ది రైమ్ ఆఫ్ ది ఏన్షియంట్ మారినర్ " (1798) అనే పద్యంలో, మారినర్ ఆకస్మిక ఆవిర్భావంలోని రహస్యం, కాలం విలక్షణమైన ఉపయోగం ద్వారా కొనసాగించబడిందని విడ్డోసన్ ఎత్తి చూపారు (విడ్డోసన్. 1992, 40). ఉదాహరణకు, నావికుడు వర్తమాన కాలంలో పెళ్లికి వచ్చిన అతిథిని తన 'సన్నని చేతితో' 'పట్టుకుంటాడు', కానీ భూతకాలంలో దానిని వదిలేస్తాడు ('...అతని చేతులు జారిపోయాయి.'); కేవలం వర్తమాన కాలంలో, ఈసారి తన 'మెరిసే కన్నుతో' అతన్ని మళ్ళీ పట్టుకోవడానికి (విడ్డోసన్. 1992, 41).
కవిత్వం సారాంశం
[మార్చు]కవిత్వంలోని విషయాన్ని సంగ్రహించినప్పుడు, అది తరచుగా 'ప్రకృతి అందమైనది; ప్రేమ గొప్పది; జీవితం ఒంటరిది; కాలం గడిచిపోతుంది' వంటి చాలా సాధారణమైన, ఆకట్టుకోని పరిశీలనలను సూచిస్తుందని విడ్డోసన్ గమనించాడు (విడ్డోసన్. 1992, 9). కానీ చెప్పాలంటే:
- అలలు గులకరాళ్ల తీరం వైపుగా సాగిపోతున్నట్లుగా,
- అలాగే మన నిమిషాలు కూడా ముగింపు వైపు వేగంగా పయనిస్తున్నాయి...
- విలియం షేక్స్పియర్, '60'.
లేదా, నిజానికి:
- ప్రేమ, అంతా ఒకటే, ఏ కాలమూ, ఏ ప్రాంతమూ తెలియదు
- గంటలు, రోజులు, నెలలు కూడా కాదు, అవి కాలపు చిత్తు కాగితాలు...
- జాన్ డోన్, ' ది సన్ రైజింగ్ ', పద్యాలు (1633)
ఈ భాష పాఠకుడికి సుపరిచితమైన ఇతివృత్తాలపై ఒక కొత్త దృక్కోణాన్ని అందిస్తుంది, మనం అచేతనంగా వాటితో ముడిపెట్టే వ్యక్తిగత లేదా సామాజిక కండిషనింగ్ లేకుండా వాటిని చూడటానికి అనుమతిస్తుంది (విడ్డోసన్. 1992, 9). కాబట్టి, మానవ అనుభవాన్ని సూచించడానికి పాఠకుడు 'ప్రేమ', 'హృదయం', 'ఆత్మ' వంటి అవే అరిగిపోయిన, అస్పష్టమైన పదాలను ఉపయోగించినప్పటికీ, ఈ పదాలను ఒక కొత్త, ఉత్తేజకరమైన సందర్భంలో ఉంచడం కవికి మానవత్వాన్ని ప్రతిబింబించడానికి, నిజాయితీగా సంభాషించడానికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. ఇది కొంతవరకు శైలశాస్త్రం, విడ్డోసన్ ప్రకారం, ఇదే కవిత్వం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం (విడ్డోసన్. 1992, 76).
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Widdowson, H.G. 1975. Stylistics and the teaching of literature. Longman: London. ISBN 0-582-55076-9
- ↑ Lesley Jeffries, Daniel McIntyre, Stylistics, Cambridge University Press, 2010, p 1. ISBN 0-521-72869-X
- ↑ , Talbot J. Taylor, Mutual Misunderstanding: Scepticism and the Theorizing of Language and Interpretation, Duke University Press, 1992, p 91. ISBN 0-8223-1249-2
- ↑ Ulrich Ammon, Status and Function of Languages and Language Varieties, Walter de Gruyter, 1989, p 518. ISBN 0-89925-356-3
- ↑ Katie Wales, A Dictionary of Stylistics, Pearson Education, 2001, p 315. ISBN 0-582-31737-1
- ↑ Rob Pope, The English Studies Book: an Introduction to Language, Literature and Culture, Routledge, 2002, p 88. ISBN 0-415-25710-7
- ↑ Richard Bradford, A Linguistic History of English Poetry, Routledge, 1993, p 8. ISBN 0-415-07057-0
- ↑ Nikolas Coupland, Style: Language Variation and Identity, Cambridge University Press, 2007, p 10. ISBN 0-521-85303-6
- ↑ Raman Selden, The Cambridge History of Literary Criticism: From Formalism to Poststructuralism, Cambridge University Press, 1989, p83. ISBN 0-521-30013-4
- ↑ Paul Simpson, Stylistics: a Resource Book for Students, Routledge, 2004, p75. ISBN 0-415-28104-0
- ↑ Helen Leckie-Tarry, Language and Context: a Functional Linguistic Theory of Register, Continuum International Publishing Group, 1995, p6. ISBN 1-85567-272-3
- ↑ Nikolas Coupland, Style: Language Variation and Identity, Cambridge University Press, 2007, p 12. ISBN 0-521-85303-6
- ↑ Christopher S. Butler, Structure and Function: a Guide to Three Major Structural-Functional Theories, John Benjamins Publishing Company, 2003, p 373. ISBN 1-58811-361-2