శ్రీనివాస్ వినాయక్ ఖలే
శ్రీనివాస్ ఖలే | |
|---|---|
| Background information | |
| Also known as | ఖలే కాకా |
| Born | శ్రీనివాస్ వినాయక్ ఖలే 30 ఏప్రిల్ 1926 బాంబే, బాంబే ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| Died | 2011 సెప్టెంబరు 2 (వయసు: 85) |
| Genres | భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం |
| Occupations | స్వరకర్త, సంగీత దర్శకుడు |
| Instrument | హార్మోనియం |
| Years active | 65 సంవత్సరాలు |
శ్రీనివాస్ వినాయక్ ఖలే (30 ఏప్రిల్ 1926[1] – 2 సెప్టెంబర్ 2011), అభిమానంగా "ఖలే కాకా" అని పిలువబడే ఆయన, భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రకు చెందిన ఒక భారతీయ స్వరకర్త, సంగీత దర్శకుడు.[2]
వృత్తి జీవితం
[మార్చు]శ్రీనివాస్ మొదట బరోడాలోని మహారాజా సాయాజీరావ్ విశ్వవిద్యాలయం ఫ్యాకల్టీ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ (అప్పటి మ్యూజిక్ కాలేజీ) లో చదువుకుని వోకల్ మ్యూజిక్లో డిప్లొమా పొందారు. ఆగ్రా-అట్రౌలీ ఘరానా (సంగీత పాఠశాల) కు చెందిన మధుసూదన్ జోషి వద్ద శ్రీనివాస్ శిక్షణ పొందారు. ఖలే ప్రధానంగా మరాఠీ చిత్ర పరిశ్రమకు సంగీతం సమకూర్చినప్పటికీ, ఆయన ఇతర భారతీయ భాషలైన హిందీ, బెంగాలీ, గుజరాతీ, సంస్కృతం భాషలలో కూడా సంగీతాన్ని స్వరపరిచారు. ఆయన 141 కవితలను రికార్డ్ చేసి ఆరు మరాఠీ చిత్రాలకు (యందా కర్తవ్య అహె–1956, బోల్కీ బహౌలీ–1961, పల్సాలా పానె తీన్–సంవత్సరం తెలియదు, జివ్హాలా–1968, పోర్కి–1970, సోబతి–1971; లక్ష్మీ పూజన్–1952 అనే చిత్రం ఎన్నడూ విడుదల కాలేదు) సంగీతం సమకూర్చారు. ముంబై ఆకాశవాణిలో పనిచేస్తున్న కాలంలో ఆయన పాణిగ్రహణ్, విదూషక్, దేవాచే పాయ్ అనే నాటకాలకు కూడా సంగీతం అందించారు.[3]
2008లో, 30 సంవత్సరాల తర్వాత నగరానికి తిరిగి వచ్చిన ఖలేను సత్కరించేందుకు వడోదరకు చెందిన చంద్రసేనియ కాయస్థ ప్రభు కమ్యూనిటీ ఆర్గనైజేషన్ ఒక సంగీత కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది. [4] ఆయన 2010లో పద్మభూషణ్ పురస్కారం అందుకున్నారు.[5]
హృదయేష్ ఆర్ట్స్ తరపున, స్వర్ శ్రీనివాస్ పురస్కార్ అనే వార్షిక పురస్కారాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న మొదటి వ్యక్తి సంగీత స్వరకర్తగా 12 సంవత్సరాలు గడిపి, స్వయంగా కాకాతో కలిసి పనిచేసిన కమలేష్ భడ్కమ్కర్.[6]
ఆయన చివరి ఆల్బమ్ "నాథ్ మాజా మీ నాథాంచా" సెప్టెంబర్ 2009లో విడుదలైంది, ఇందులో సంత్ కృష్ణదాస్ రచించిన అభంగాలు, భక్తిగీతాలు ఉన్నాయి.[7] ప్రముఖ సంగీత స్వరకర్త, గాయకుడు శంకర్ మహదేవన్ ఆయన శిష్యులలో ఒకరు.
సినిమాల జాబితా
[మార్చు]- యందా కర్తవ్య అహె (1956)
- బోల్కీ బహౌలీ (1961)
- పల్సాలా పానె తీన్
- జివ్హాలా (1968)
- పోర్కి (1970)
- సోబతి (1971)
- లక్ష్మీ పూజన్ (1952) (విడుదల కాలేదు)
- కాలీ 2011 (దర్శకుడు: వైభవ్ కులకర్ణి, అసంపూర్ణం)
కుటుంబం
[మార్చు]ఖలే భారతదేశం, మహారాష్ట్రలోని కొంకణ్-రాయగఢ్ జిల్లా పరిధిలో ఉన్న పరాలి గ్రామానికి చెందిన ఒక హిందూ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి వినాయక్ కాశీనాథ్ ఖలే, తల్లి లక్ష్మీ వినాయక్ ఖలే. ఆయన అన్నయ్య కాశీనాథ్ ఖలే ఆయన సంగీత వృత్తిని ఎంచుకోవడానికి ప్రభావితం చేశారు.[3][8]
సత్కారాలు
[మార్చు]- (2012) హృదయనాథ్ మంగేష్కర్, మంగేష్ పడ్గావ్కర్, యశ్వంత్ దేవ్, ఆయన శిష్యులచే హృదయేష్ ఆర్ట్స్ (మొదటి వర్ధంతి సందర్భంగా)
- (2012) స్వర్ గంధర్ ప్రతిష్ఠాన్, థానే విరాట్ సామాజిక్, సాంస్కృతిక్ మంచ్ (మొదటి వర్ధంతి సందర్భంగా)
- (2011) సుశీల్ కుమార్ షిండే చే హృదయేష్ ఆర్ట్స్
- (2010) ముంబైలోని రాజ్ భవన్లో శంకరాచార్య, సావన్ కుమార్ తక్ (దర్శకుడు), మహారాష్ట్ర గవర్నర్ కె. శంకరనారాయణన్
- (2010) థానేకు చెందిన బికె భగత్ ప్రతిష్ఠాన్ సభ్యులు
- (2008) లోక్సత్తా (మరాఠీ దినపత్రిక) ప్రధాన సంపాదకుడు కుమార్ కేత్కర్, హృదయేష్ ఆర్ట్స్
- (2006) విలాస్రావు దేశ్ముఖ్ చే దైనిక్ లోక్మత్
- (2005) రామ్ గబాలే (మరాఠీ చిత్ర దర్శకుడు)
- (2005) భారతరత్న గానకోకిల లతా మంగేష్కర్ చే హృదయేష్ ఆర్ట్స్
- (2000) శివసేన ప్రముఖ్ బాల్ ఠాక్రే చే అథర్వ ప్రతిష్ఠాన్
- (1995) హృదయేష్ ఆర్ట్స్ ద్వారా నౌషాద్ అలీ చే సువర్ణ తబకడి / గోల్డెన్ డిస్క్
- (1993) ముంబైలోని రాజ్ భవన్లో మహారాష్ట్ర గవర్నర్ పి.సి. అలెగ్జాండర్ చే శ్రీమతి లతా మంగేష్కర్ పురస్కారం
- (1991) దూరదర్శన్లో గురుప్రతిష్ఠాన్ ముంబై చే స్వర్యాత్రి సమాజ్ గౌరవ్
పురస్కారాలు
[మార్చు]- (2006) జీ చిత్ర గౌరవ్ లైఫ్టైమ్ అచీవ్మెంట్ పురస్కారం
- (2010) పద్మభూషణ్ పురస్కారాలు (2010–2019)[5]
- (2010) "ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు"గా బిగ్ మరాఠీ మ్యూజిక్ పురస్కారం[9][10]
- (2009) సర్వ శ్రేష్ఠ పురస్కారం
- (2008) స్వర్ణ రత్న పురస్కారం, సంగీత దర్శకుడు దత్తా దావ్జేకర్ పురస్కారం
- (2007) సంగీత రత్న పురస్కారం
- (2007) స్వరకర్తగా మరాఠీ సంగీతానికి చేసిన విశేష కృషికి వరల్డ్స్పేస్ గౌరవం
- (2006) జీవన్ గౌరవ్ పురస్కారం
- (2003) సమన్వయ ప్రతిష్ఠాన్ పురస్కారం, సుధీర్ ఫడ్కే పురస్కారం, బాల్ గంధర్వ పురస్కారం
- (2000) మహాలక్ష్మి పురస్కారం
- (1995) సంగీత రంగంలో 50 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్నందుకు గోల్డెన్ డిస్క్
- (1993) లతా మంగేష్కర్ పురస్కారం
- (1970) సుర్ శృంగార్ పురస్కారం
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Music composer Shrinivas Khale passes away at 85". Hindustan Times. September 3, 2011. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: December 27, 2023.
- ↑ "Marathi Music Director Shrinivas Khale Dead". www.indiatvnews.com (in ఇంగ్లీష్). 2011-09-02. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-12-27.
- 1 2 Datta Marulkar, Antaryami Surr Gavasala. Majestic Prakashan, 2009
- ↑ "Down the memory lane: Musical maestro returns to city after 30 years - Indian Express".
- 1 2 Padma Awardees for the year 2010
- ↑ Swar Shrinivas Puraskar
- ↑ Fountain Music Company, Nath Maza Mi Nathancha. Catalogue Number FMBCD 315
- ↑ "down the memory lane: music maestro returns to city after 30 years".
a city based Marathi group, Chandraseni Kayastha Prabhu Utkarsha Mandal, will organize a grand musical program on october 18 to felicitate Shrinivas Khale
- ↑ Big Marathi Music Awards
- ↑ Details of Big Marathi Music Award in Loksatta Daily
బయటి లింకులు
[మార్చు]- శ్రీనివాస్ ఖలేను సత్కరించేందుకు ఒక సంగీత సాయంత్రం Archived 2011-07-14 at the Wayback Machine
- సరేగమ (గతంలో HMV)లో శ్రీనివాస్ ఖలే సంగీతం
- ప్రహార్ దినపత్రికలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు
- 2011లో హృదయేష్ ఆర్ట్స్ వారిచే సత్కారం
- 2010లో థానే బికె భగత్ ప్రతిష్ఠాన్ Archived 2011-07-14 at the Wayback Machine
- ముంబైలో మొదటి వర్ధంతి సందర్భంగా సంగీత నివాళి
- థానేలో మొదటి వర్ధంతి సందర్భంగా సంగీత నివాళి