Jump to content

షర్బత్

వికీపీడియా నుండి
రెండు రకాల ఇరానియన్ షర్బత్ (మధ్యలో నిమ్మ & కుడివైపు చెర్రీ షర్బత్), ఇరానియన్ టీ (ఎడమవైపు) తో పాటు

షర్బత్ (పర్షియన్: شربت, [] అని కూడా లిప్యంతరీకరణ లేదా షోర్బోట్, Čerbet, şerbet లేదా షెర్బెట్ అని వ్రాయబడుతుంది, ఇది పండు లేదా పూల రేకుల నుండి తయారు చేయబడిన పానీయం.[1] ఇది తీపి, సాధారణంగా చల్లగా వడ్డిస్తారు. దీనిని సాంద్రీకృత రూపంలో వడ్డించి, ఒక చెంచాతో తినవచ్చు లేదా పానీయాన్ని తయారు చేయడానికి నీటితో పలుచన చేయవచ్చు.

ప్రముఖ షార్బట్లు ఈ క్రింది వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ: తులసి విత్తనాలు, తాజా గులాబీ రేకులు, గంధపు చెక్క, బేల్, మందార, నిమ్మ, నారింజ, మామిడి, పైనాపిల్, ద్రాక్ష, ఫాల్సా (గ్రేవియా ఏషియాటికా, చియా విత్తనాలు) తో తయారు చేయబడతాయి.

ఇరాన్, ఆర్మేనియా, టర్కీ, బోస్నియా, అరబ్ ప్రపంచం, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలోని ఇళ్లలో షర్బత్ సాధారణం. రంజాన్ నెలలో ముస్లింలు తమ రోజువారీ ఉపవాసాలను విరమించుకున్నప్పుడు కూడా ఇది ప్రాచుర్యం పొందింది.[2][3]

వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం

[మార్చు]
పండ్లు & మూలికలతో తయారు చేయబడిన రూహ్ అఫ్జా షర్బత్ లేదా షోర్బోట్ పానీయం, 1906లో భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని ఘజియాబాద్‌లో రూపొందించబడింది. భారతదేశంలోని పాత ఢిల్లీ నుండి ప్రారంభించబడింది.

ఈ పదం పర్షియన్ పదం షర్బత్ నుండి వచ్చింది (షర్బత్ అంటే చక్కెర, నీరు త్రాగడం.[4] ఇది "త్రాగడానికి" అనే అరబిక్ పదం షరీబా నుండి వచ్చింది.[5] మధ్య యుగాల చివరినాటికి, అరబిక్ పదం షారాబ్ (షారాబ్) అంటే "మద్య పానీయం" & ప్రత్యామ్నాయ రూపం షార్బత్ (షార్బాత్), దాని పర్షియన్ , టర్కిష్ వైవిధ్యాలు, షార్బట్ (షారబ్బత్), şerbet వరుసగా, ఒక తీపి మద్యపాన పానీయం యొక్క అర్ధాన్ని స్వీకరించాయి.[6] ఈ పదాన్ని 1603లో ఆంగ్ల పదజాలంలో మొదటిసారిగా ఉపయోగించినట్లు నివేదించబడింది, దీనిని 1626లో తత్వవేత్త ఫ్రాన్సిస్ బేకన్ ప్రస్తావించారు.[7][8]

చరిత్ర

[మార్చు]

షార్బట్లు ఇరాన్ ఉద్భవించాయని నమ్ముతారు (పర్షియా). [6][9][10][11][12][13] క్రీస్తుపూర్వం 400 లో, చారిత్రాత్మకంగా మంచుతో చల్లబడే ఫ్రూట్ సిరప్గా పర్షియాలో షర్బత్ ప్రాచుర్యం పొందింది.[14] పర్షియన్ పండితుడు ఇబ్న్ సినా 11వ శతాబ్దపు వైద్యశాస్త్రంలో అనేక సిరప్లను జాబితా చేశారు.[15] 12వ శతాబ్దంలో, పర్షియన్ పుస్తకం జఖైరే ఖ్వారాజ్మషాహి, గోర్గాని ఇరాన్ వివిధ రకాల షర్బట్లను వివరిస్తుంది, వీటిలో ఘోరే, అనార్, సెకన్జేబిన్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.

షర్బత్ గురించి పాశ్చాత్య దేశాలలో మొట్టమొదటి ప్రస్తావన, టర్కులు తాగే ఒక పానీయాన్ని సూచించే ఇటాలియన్ పదం. ఈ పదం ఇటాలియన్ భాషలోకి సోర్బెట్టిగా ప్రవేశించింది, ఇది తరువాత ఫ్రెంచ్ భాషలో సోర్బెట్‌గా మారింది.[16] 17వ శతాబ్దంలో, ఇంగ్లాండ్ ఎండిన పండ్లు, చక్కెరతో కలిపిన పువ్వుల నుండి తయారైన "షెర్బెట్ పౌడర్" దిగుమతి చేసుకోవడం ప్రారంభించింది. ఆధునిక యుగంలో షెర్బెట్ పొడి ఇప్పటికీ UKలో ప్రాచుర్యం పొందింది, అయితే ఆక్స్ఫర్డ్ రిఫరెన్స్ ఈ మునుపటి పానీయాన్ని తరువాత ఆంగ్లంలో ఉపయోగించిన "షెర్బెట్ పౌడర్" నుండి వేరు చేస్తుంది.[17] మధ్యప్రాచ్యంలో ప్రయాణిస్తున్న ఒక సమకాలీన ఆంగ్ల రచయిత "వివిధ రకాల షెర్బెట్లు... కొన్ని చక్కెర, నిమ్మకాయలతో, కొన్ని వైలెట్లతో ఇలాంటి వాటితో తయారు చేయబడ్డాయి" అని రాశారు. యూరోపియన్లు షర్బత్‌ను ఎలా గడ్డకట్టించాలో తెలుసుకున్నప్పుడు, వారు గడ్డకట్టిన సింపుల్ సిరప్ బేస్‌కు పండ్ల రసాలు, ఫ్లేవరింగ్‌లను జోడించి సోర్బెట్టోను తయారు చేయడం ప్రారంభించారు . USలో షర్బత్ సాధారణంగా ఐస్ మిల్క్‌ను సూచిస్తుంది, కానీ పాత సోడా ఫౌంటెన్ మాన్యువల్స్‌లోని వంటకాలలో జెలటిన్, గిలకొట్టిన గుడ్డు తెల్లసొన, క్రీమ్ లేదా పాలు వంటి పదార్థాలు ఉన్నాయి.[6]

షర్బత్ సాంప్రదాయకంగా చెరకు రసం తయారు చేయబడేది, కానీ ఆధునిక కాలంలో దీనిని సాధారణంగా ఇంట్లో చక్కెర, నీటితో తయారు చేస్తారు. షర్బత్ ఆకృతి, రుచిని మెరుగుపరచడానికి కొన్నిసార్లు సున్నం జోడించబడుతుంది.[18] తేనెను సాధారణంగా స్వీటెనర్గా కూడా ఉపయోగిస్తారు. షర్బెట్ నిమ్మ, దానిమ్మ, క్విన్స్, స్ట్రాబెర్రీ, చెర్రీ, నారింజ, గులాబీ, నారింజ వికసిస్తుంది, చింతపండు, మల్బరీ, వైలెట్ వంటి అనేక రుచులలో లభిస్తుంది.[6] 19వ శతాబ్దపు వంట పుస్తకంలో ఫ్రెడరిక్ ఉంగర్ నమోదు చేసిన ఒక షర్బత్ను గుల్గులు తిర్యకి సెర్బెట్ అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం "గులాబీ నల్లమందు తినేవారి షెర్బెట్".[19]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Molavi, Afshin (2002). Persian Pilgrimages. W. W. Norton & Company. p. 113. ISBN 0-393-05119-6.
  2. "The World's First Soft Drink". Muslim Heritage. ఒరిజినల్ నుండి 2016-12-24 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  3. "Organic Rose Sharbat in Merdzavan, Armenia". Orgayouth.
  4. "Sherbet | frozen dessert". Encyclopedia Britannica (in ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2019-07-23. The word sherbet derives from the Persian sharbat, an iced fruit drink; iced desserts were introduced to the West via the Middle East. In the late 20th century there was a revival of the practice of serving a tart sherbet or sorbet between the courses of an elaborate meal to refresh the palate.
  5. Wain, Harry (1958). The story behind the word: some interesting origins of medical terms. Thomas. p. 288. OCLC 630688.
  6. 1 2 3 4 Weir, Robin; Quinzio, Jeri (2015-07-23). "Sherbet". The Oxford Companion to Sugar and Sweets. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-931339-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-07-20 via Oxford Reference.
  7. "Definition of SHERBET". www.merriam-webster.com (in ఇంగ్లీష్). 2026-04-17. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  8. "Saudi Aramco World : The World's First Soft Drink". archive.aramcoworld.com. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  9. Marks, Gil (2010-11-17). Encyclopedia of Jewish Food (in ఇంగ్లీష్). HMH. ISBN 978-0-544-18631-6. Sharbat is a fruit syrup. Origin: Persia
  10. Farrokh, Dr Kaveh. "The Unknown Origins of Ice Cream in Ancient Iran". Dr. Kaveh Farrokh (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2023-04-05. It is believed that Arabs who had conquered Persian Empire at the time took the age-old Persian refreshment called Sharbat and enriched the existing mix of fruit syrup and snow chilled honey with milk and sugar. This was the conception of the modern day granita and gelato.
  11. Cousineau, Phil (2012-09-11). The Painted Word: A Treasure Chest of Remarkable Words and Their Origins (in ఇంగ్లీష్). Simon and Schuster. ISBN 9781936740253. The ancient Persians created a delicious and cooling concoction called sharbat
  12. Thakrar, Shamil; Thakrar, Kavi; Nasir, Naved (2019-09-05). Dishoom: From Bombay with Love (in ఇంగ్లీష్). Bloomsbury Publishing. ISBN 9781408890660. Sharbat is a soft drink with Persian origins
  13. Davidson, Alan (1981-01-01). National & Regional Styles of Cookery: Proceedings : Oxford Symposium 1981 (in ఇంగ్లీష్). Oxford Symposium. p. 80. ISBN 9780907325079.
  14. @NatGeoFrance (2020-07-10). "À quand remonte notre amour pour les glaces ?". National Geographic (in ఫ్రెంచ్). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-28.
  15. "100 farklı Osmanlı şerbeti bir kitapta toplandı". trt haber. ఒరిజినల్ నుండి 2017-12-07 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-07-19.
  16. "Des « sharbats » de la Perse aux sorbets, une histoire longue et glacée". L'Orient-Le Jour (in ఫ్రెంచ్). 2022-07-19. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  17. "sherbet". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-04-22.
  18. "Sharbat". NDTV Food. ఒరిజినల్ నుండి 2017-11-01 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2018-07-19.
  19. Unger, Friedrich (2003). A King's Confectioner in the Orient: Friedrich Unger, Court Confectioner to King Otto I of Greece. Kegan Paul. p. 74. ISBN 978-0-7103-0936-5.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=షర్బత్&oldid=4916908" నుండి వెలికితీశారు