షిరిన్ దారాషా
షిరిన్ ఫ్రామ్రోజ్ దరాషా (27 డిసెంబర్ 1938 - 2 మే 2012) 1973 - 2007 వరకు మూడు దశాబ్దాలకు పైగా స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్గా జెబి పెటిట్ హై స్కూల్ ఫర్ గర్ల్స్కు నాయకత్వం వహించారు. ప్రఖ్యాత భారతీయ విద్యావేత్త, నాటక రచయిత్రి, స్త్రీవాది, ఆమె భారతీయ సమాజంలోని అనేక స్టీరియోటైప్లు, సంప్రదాయాలను సవాలు చేసింది. బాల్యంలో "ఆనందం" యొక్క ప్రాముఖ్యతపై ఆమెకు బలమైన అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. భారతీయ విద్యా రంగంలో ఆధిపత్యం చెలాయించే అధిక పనిభారం, హోంవర్క్ ఫెటిష్కు ఆమె అనుకూలంగా లేదు. గణితం, శాస్త్రాల విషయంలో బాలికలు ప్రతికూల స్థితిలో ఉన్నారనే ప్రబలమైన అభిప్రాయాన్ని ఆమె ఎదుర్కొంది. అబ్బాయిలతో పోల్చితే వారు విఫలమయ్యేలా ఏర్పాటు చేయని పెంపకం వాతావరణంలో, బాలికలు అభివృద్ధి చెందుతారని, వికసిస్తారని దరాషా అభిప్రాయపడ్డారు . విద్యలో ఆమె నాటకాన్ని సృజనాత్మకంగా ఉపయోగించడం నాటక రచయిత, నిర్మాత, దర్శకురాలిగా ఆమె శాశ్వత ఆసక్తికి పొడిగింపు. సంవత్సరాలుగా, దరాషా భారతదేశంలో స్త్రీ విద్యా రంగంలో ఒక ప్రత్యేకమైన, ఉద్వేగభరితమైన వ్యక్తిగా తనను తాను స్థాపించుకుంది.[1][2][3][4][5][6][7]
ప్రారంభ జీవితం, విద్య
[మార్చు]షిరిన్ దారాషా ఒక పార్సీ కుటుంబంలో జన్మించి భారతదేశంలోని బొంబాయి పెరిగారు.[3]
బొంబాయిలోని క్వీన్ మేరీ స్కూల్ నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ (మెట్రిక్యులేషన్) పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆమె ముంబైలోని సెయింట్ జేవియర్స్ కాలేజీలో సైకాలజీలో బ్యాచిలర్స్ చదువుతోంది. పూర్తయిన తర్వాత, ఆమె బాంబే విశ్వవిద్యాలయం నుండి మనస్తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని సంపాదించడానికి మరింత చదువుకుంది . విదేశాలలో తదుపరి చదువులు కొనసాగించడానికి, షిరిన్ దరాషాకు ఫుల్బ్రైట్ స్కాలర్షిప్ లభించింది . ఆమె హవాయిలోని ఈస్ట్-వెస్ట్ సెంటర్ నుండి విద్యలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసింది.
నాటక రచయితగా కెరీర్
[మార్చు]ఇరవయ్యో శతాబ్దపు భారతీయ చరిత్రతో ముడిపడి ఉన్న ఇతివృత్తాలు, వ్యక్తిత్వాలపై దృష్టి సారించిన ప్రతిభావంతులైన నాటక రచయిత్రి దరాషా. ఆమె ప్రసిద్ధ నాటకం " మేడమ్ కామా " మొదటిసారిగా 1988లో ప్రదర్శించబడింది. 1990లో, ఐదవ ప్రపంచ జొరాస్ట్రియన్ కాంగ్రెస్ సందర్భంగా, నాటకం యొక్క ప్రత్యేక ప్రదర్శనను ఈ కార్యక్రమంలో చేర్చారు. ఈ నాటకాన్ని దూరదర్శన్లో కూడా ప్రసారం చేశారు . ఆమె నాటకాల్లో, స్త్రీలను మూసపోత పద్ధతిలో చిత్రీకరించే సామాజిక సంప్రదాయాలను దరాషా సవాలు చేసింది. వివాహ ప్రకటనల గురించి ఆమె ప్రత్యేకంగా తీవ్రంగా విమర్శించారు; "లేత రంగులకు" భారతీయుల ప్రాధాన్యతను ఆమె నేరుగా ఎదుర్కొంది, "ముదురు రంగు చర్మం" ఎంత అందంగా ఉందో చెప్పడానికి ఒక లక్షణమైన కేసును రూపొందించింది. ముంబైలోని వివిధ రంగస్థల నిర్మాణాలలో పెర్ల్ పదమ్సీతో దరాషా సహకారాలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి, విస్తృతంగా ప్రశంసించబడ్డాయి.[8][9]
ప్రిన్సిపాల్గా కెరీర్
[మార్చు]హిందీ విద్యా భవన్, ది బాంబే ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్లో పనిచేసిన తర్వాత, దరాషా 1972లో జెబి పెటిట్ స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్గా నియమితులయ్యారు. ఆమె ముందు తలుపుకు "ప్లీజ్ డు డిస్టర్బ్" అనే బోర్డు ఉండటంతో ఆమె తన విద్యార్థులను మరింత బహిరంగంగా ఉండమని ప్రోత్సహించడంలో కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె ప్రదర్శన కళల నుండి నేర్చుకున్న వాటిని తన బోధనలలో చేర్చుకుంది, తన విద్యార్థులలో విశ్వాసాన్ని కలిగించడానికి నాటక భావనలను ఉపయోగించింది.[10]
దలైలామా యొక్క సార్వత్రిక బాధ్యత కోసం ఫౌండేషన్ నిర్వహించిన అఖిల భారత డిబేట్ పోటీలో తన జెబి స్కూల్ డిబేట్ బృందం గెలిచినప్పుడు దరాషా చాలా సంతోషించింది ; బహుమతి మొత్తం డిబేట్ బృందం, దలైలామాను అతని ఆశ్రమంలో సందర్శించి అతనితో ప్రైవేట్ ప్రేక్షకులను కలిగి ఉండటానికి ఒక పర్యటన. బౌద్ధమతం పట్ల దరాషాకు ఉన్న ఆసక్తి, గుర్తింపు దృష్ట్యా ఇది చాలా సముచితం. బౌద్ధమతం పట్ల దరాషాకు ఉన్న ఆసక్తి, గుర్తింపు దృష్ట్యా ఇది చాలా సముచితం . ఫిబ్రవరి 1988లో, జొరాస్ట్రియన్ కమ్యూనిటీ మ్యాగజైన్ పార్సియానా "ది 'ప్రిన్సిపాల్' ఆఫ్ డ్రామా" అనే శీర్షికతో ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది, ఇది ఆమె జీవితాంతం వేదికపై ఉన్న మక్కువపై దృష్టి సారించింది. ఆమె ఇంటర్వ్యూలో, ఆమె తనను తాను మతపరమైనదిగా భావించడం లేదని ప్రకటించింది, అయినప్పటికీ ఆమెకు బౌద్ధ మతం పట్ల మక్కువ ఉంది.[4]
మరణం
[మార్చు]73 సంవత్సరాల వయస్సులో, షిరిన్ దారాషా పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్తో మరణించింది. ఆమె అంత్యక్రియలకు వందలాది మంది విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు హాజరయ్యారు, వారు దశాబ్దాలుగా ఆమె ద్వారా బోధించబడ్డారు, మార్గదర్శకత్వం వహించారు, ప్రేరణ పొందారు.[1]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 "Ex-principal of J B Petit passes away". The India Times. 3 May 2012. Retrieved 29 June 2014.
- ↑ "Testimonials". jbpetithighschool.com. Retrieved 2020-12-08.
- ↑ 3.0 3.1 "Educator par excellence - Indian Express". archive.indianexpress.com. Retrieved 2020-10-11.
- ↑ 4.0 4.1 "Shirin Darasha retires | Events & Personalities". www.parsiana.com. Retrieved 2020-12-26.
- ↑ "Hungama TV COO Zarina Mehta". Indian Television Dot Com (in ఇంగ్లీష్). 2006-05-27. Retrieved 2020-12-26.
- ↑ Das, Soma (28 September 2012). "One Revolutionary Salutes Another". MidDay. Retrieved 29 June 2014.
- ↑ "Teachers we love". mid-day (in ఇంగ్లీష్). 2012-05-07. Retrieved 2020-12-26.
- ↑ Dharker, Anil. "Remembering Pearl Padamsee". The Times Group. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 4 July 2014.
- ↑ "Humour in disguise". The Week (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2022-10-15. Retrieved 2020-12-11.
- ↑ "Romancing the stones". mid-day (in ఇంగ్లీష్). 2020-11-01. Retrieved 2020-12-11.