షెబెర్గాన్
షెబెర్గాన్
شبرغان | |
|---|---|
 1976లోని షెబెర్గాన్ మహల్ | |
  షెబెర్గాన్ ఆఫ్ఘానిస్తాన్లోని స్థానం  షెబెర్గాన్ షెబెర్గాన్ (West and Central Asia) | |
| నిర్దేశాంకాలు: 36°39′54″N 65°45′07.2″E / 36.66500°N 65.752000°E | |
| దేశం |  Afghanistan |
| ప్రావిన్స్ | జౌజ్జాన్ |
| జిల్లా | షెబెర్గాన్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | మున్సిపాలిటీ |
| • మేయర్ | హబీబుల్లా ఖానే |
| విస్తీర్ణం | |
| • Land | 73 కి.మీ2 (28 చ. మై) |
| ఎత్తు | 335 మీ (1,099 అ.) |
| జనాభా (2025)[3] | |
| 2,13,411 | |
| • జనసాంద్రత | 2,900/కి.మీ2 (7,600/చ. మై.) |
| • Urban | 1,05,393 |
| • Rural | 1,08,018 |
| టైమ్ జోన్ | UTC+04:30 (ఆఫ్ఘానిస్తాన్ సమయం) |
| ISO 3166 code | AF-SHB |
షెబెర్గాన్,[a] ను షిబర్ఘాన్, షబుర్ఘాన్ లేదా షెబిర్ఘాన్ అని కూడా వ్రాస్తారు. చారిత్రకంగా దీనిని షాహ్పుర్గాన్ అని పిలిచేవారు. ఇది ఉత్తర ఆఫ్ఘానిస్తాన్లోని ఒక నగరం, జౌజ్జాన్ ప్రావిన్స్ రాజధానిగా ఉంది.[4]
ఇది షెబెర్గాన్ జిల్లా పరిధిలో ఉంది, సుమారు 213,411 జనాభా కలిగి ఉందని అంచనా.[3] హబీబుల్లా ఖానే ప్రస్తుతం నగర మేయర్ గా సేవలందిస్తున్నారు.[1] షెబెర్గాన్ నగర మధ్యలో ఉన్న జౌజ్జాన్ విశ్వవిద్యాలయంకు ఈ నగరం నిలయంగా ఉంది. షెబెర్గాన్ వైమానిక స్థావరం షెబెర్గాన్, అక్చా మధ్య ఈశాన్య దిశలో సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ నగరంలో అనేక బజార్లు, వ్యాపార కేంద్రాలు, ప్రజా ఉద్యానవనాలు, బ్యాంకులు, హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, మసీదులు, ఆసుపత్రులు, విశ్వవిద్యాలయాలు, అలాగే క్రీడలు ఆడటానికి లేదా విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి అనువైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.
షెబెర్గాన్ సముద్ర మట్టానికి 335 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది, మొత్తం భూవిస్తీర్ణం 73 చదరపు కిలోమీటర్లు. పరిపాలనా పరంగా ఈ నగరం 4 నగర జిల్లాలుగా (నాహియా) విభజించబడింది.[5] 2025 నాటికి ఈ నగరంలో 19,511 నివాస గృహ యూనిట్లు ఉన్నాయి.[2] ఆఫ్ఘానిస్తాన్ రింగ్ రోడ్ ఈ నగరాన్ని తూర్పున మజార్-ఇ-షరీఫ్, నైరుతిలో మయ్మనా, వాయవ్యంలో అంద్ఖోయ్ నగరాలతో అనుసంధానిస్తుంది.
వ్యుత్పత్తి
[మార్చు]ఈ నగరపు పేరు దాని సాంప్రదాయ పర్షియన్ పేరు “షాపోర్గాన్” నుండి రూపాంతరం చెందింది. దాని అర్థం “షాపూర్ రాజు యొక్క పట్టణం”. షాపూర్ అనే పేరు ఇద్దరు ససానియన్ రాజులకు సంబంధించినది. వీరిద్దరూ అనేక గొప్ప నగరాలను నిర్మించారు. అయితే సామ్రాజ్యపు తూర్పు ప్రాంతాల గవర్నరుగా ఉన్న షాపూర్ I కొన్ని ముఖ్యమైన నగరాల మధ్య రహదారులను నిర్మించినవాడిగా భావించబడుతున్నాడు. ఆ నగరాల్లో ఇరాన్లోని నిషాపూర్, బిషాపూర్, అలాగే పాకిస్తాన్లోని పేషావర్ ఉన్నాయి.
చరిత్ర
[మార్చు]
షెబెర్గాన్ ఒకప్పుడు సిల్క్ రోడ్డు వెంట ఉన్న అభివృద్ధి చెందిన వాణిజ్య కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. 1978లో సోవియట్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు షెబెర్గాన్ వెలుపల ఉన్న టిల్లియా టెపె గ్రామంలో ప్రసిద్ధి చెందిన బాక్ట్రియన్ గోల్డ్ను కనుగొన్నారు. 13వ శతాబ్దంలో మార్కో పోలో ఈ నగరాన్ని సందర్శించాడు. తరువాత ఆయన ఇక్కడి తేనెలా తియ్యగా ఉండే కర్బూజాల గురించి తన రచనల్లో ప్రస్తావించాడు. షెబెర్గాన్ తరువాత ఒక స్వతంత్ర ఉజ్బెక్ ఖానేట్ రాజధానిగా మారింది. 1873 ఆంగ్లో–రష్యా సరిహద్దు ఒప్పందం ప్రకారం ఆ ఖానేట్ ఆఫ్ఘానిస్తాన్కు కేటాయించబడింది.
షెబెర్గాన్ వేల సంవత్సరాలుగా బాక్ట్రియా ఈశాన్య ప్రాంతంలో అధికార కేంద్రంగా కొనసాగింది. ఇది ఇప్పటికీ బల్ఖ్, హెరాత్ మధ్య ప్రధాన మార్గంపై ఉంది.
అదే విధంగా, సుమారు 90 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న అమూ దర్యా వైపు వెళ్లే నేరుగా ఉన్న ఉత్తర మార్గాన్ని, అలాగే దక్షిణ దిశలోని ముఖ్యమైన శాఖా మార్గం సర్-ఎ-పోల్ వైపు వెళ్లే రహదారిని నియంత్రిస్తుంది.
1856లో జె. పి. ఫెరియర్ ఇలా నివేదించాడు:
ఈ పట్టణంలో ఒక కోట ఉంది. అందులో గవర్నర్ రుస్తమ్ ఖాన్ నివసిస్తున్నాడు. అయితే ఇతర రక్షణ గోడలు లేవు. ఈ పట్టణం మంచి తోటలు, అద్భుతమైన సాగుభూములతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. షిబ్బెర్గాన్ ప్రజలు ధైర్యసాహసాలకు ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆక్సస్ నది ఈ వైపున ఉన్న తుర్కిస్తాన్ ప్రాంతంలోని అత్యుత్తమ పట్టణాలలో ఇది ఒకటని నేను నిశ్చయంగా చెప్పగలను. ఇతర ప్రయోజనాలతో పాటు, ఇక్కడ అద్భుతమైన వాతావరణం కూడా ఉంది. అయితే, ఒక తీవ్రమైన సమస్య ఉంది. ఈ సమృద్ధి అంతటికీ ఆధారమైన నీటి సరఫరా సిర్పూల్ ఖానేట్ పర్వతాల నుండి వస్తుంది. అక్కడ నివసించే గిరిజన తెగలు, పట్టణ ప్రజల మధ్య తరచుగా వివాదాలు జరుగుతుంటాయి. అందువల్ల నీటి సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోయే ప్రమాదం తరచూ ఏర్పడుతుంది, దాని ఫలితంగా యుద్ధాలు జరుగుతాయి. దీని వల్ల పట్టణానికి తీవ్ర నష్టం కలుగుతుంది. షిబ్బెర్గాన్ శాశ్వతంగా 2000 గుర్రపు దళం, 500 కాలుబలగాలను నిర్వహిస్తుంది. అవసరమైతే ఈ పట్టణం 6000 మందిని ఆయుధాలతో సిద్ధం చేయగలదు.[6]
ఆధునిక షెబెర్గాన్కు ఈశాన్య దిశలో కేవలం ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో, అక్చాకు వెళ్లే మార్గంలో ఉన్న బలమైన కోట పట్టణం యెమ్షి-టెపె ప్రసిద్ధ టిల్లియా టెపె సమాధి ప్రదేశానికి సుమారు 500 మీటర్ల దూరంలో ఉంది. 1969 నుండి 1979 వరకు సంయుక్త సోవియట్–ఆఫ్ఘాన్ పురావస్తు పరిశోధన బృందం అక్కడి స్థానిక రాజ కుటుంబ సమాధుల నుండి అపారమైన నిధిని తవ్వి వెలికితీసింది. 1977లో ఒక సోవియట్–ఆఫ్ఘాన్ పురావస్తు బృందం పట్టణానికి ఉత్తరంగా 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో పురాతన అవశేషాల కోసం తవ్వకాలు ప్రారంభించింది.
వారు మట్టి ఇటుకలతో నిర్మించిన స్తంభాలు, కనీసం క్రీస్తుపూర్వం 1000 సంవత్సరాలకు చెందిన ఒక ప్రాచీన దేవాలయానికి సంబంధించిన శిలువ ఆకారపు బలిపీఠాన్ని కనుగొన్నారు. టిల్లియా టెపెలో తవ్విన ఆరు రాజ సమాధుల్లో విస్తారమైన బంగారం, ఇతర విలువైన నిధులు బయటపడ్డాయి. అక్కడ లభించిన కొన్ని నాణేలు క్రీస్తుశకం 1వ శతాబ్దం ప్రారంభానికి చెందినవిగా గుర్తించబడ్డాయి. అయితే ఆ కాలానంతర నాణేలు ఏవీ కనిపించలేదు. ప్రారంభ కుషాణ సామ్రాజ్యంలోని ఐదు షిహౌ లేదా పరిపాలనా విభాగాలలో ఒకటైన ప్రాచీన “షిదున్” ప్రాంతం ఇదేనని షెబెర్గాన్ను ప్రతిపాదించారు.[7]
కర్జాయి పరిపాలన ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో ఉత్తర ఆఫ్ఘానిస్తాన్పై నియంత్రణ కోసం తన ప్రత్యర్థి అత్తా మహ్మద్ నూర్ తో పోటీ పడుతున్న సమయంలో, షెబెర్గాన్ అబ్దుల్ రషీద్ దోస్తమ్ యొక్క ప్రధాన బలగ కేంద్రంగా నిలిచింది. 2001 డిసెంబరులో అమెరికా ఆధ్వర్యంలోని ఆఫ్ఘానిస్తాన్ ఆక్రమణ సమయంలో జరిగిన దశ్త్-ఇ-లైలి సామూహిక హత్యకు షెబెర్గాన్ కేంద్రంగా నిలిచింది. వివిధ ఆధారాల ప్రకారం, తాలిబాన్కు చెందిన 250 నుండి 3,000 మంది వరకు ఖైదీలు లోహపు ట్రక్కు కంటైనర్లలో తరలిస్తుండగా కాల్చివేయబడ్డారు లేదా ఊపిరాడక మరణించారు.
వారిని కుందుజ్ నుండి షెబెర్గాన్ కారాగారంకు అమెరికన్, ఉత్తర కూటమి సైనికులు తరలిస్తున్నారు.[8][9] 2021 ఆగస్టు 7న 2021 తాలిబాన్ దాడిలో భాగంగా తాలిబాన్ దళాలు షెబెర్గాన్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.[10][11][12]
భౌగోళికం
[మార్చు]షెబెర్గాన్ సరి పుల్ నది తీరాల వెంట, ఆఫ్ఘానిస్తాన్ రింగ్ రోడ్పై మజార్-ఇ-షరీఫ్కు పడమర దిశలో సుమారు 130 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఈ నగరం ఉత్తర ఆఫ్ఘానిస్తాన్లో ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య, రవాణా కేంద్రంగా ఉంది. మున్సిపల్ సరిహద్దులలోని 7,335 హెక్టార్ల భూభాగంలో సుమారు 50% వ్యవసాయ కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించబడుతోంది. మొత్తం భూభాగంలో సుమారు 23% నివాస ప్రాంతాలుగా ఉంది.[2] నివాస ప్రాంతాలు ప్రధానంగా నగర మధ్యభాగంలో సమూహాలుగా ఉన్నప్పటికీ, నాలుగు జిల్లాల అంతటా సమానంగా విస్తరించి ఉన్నాయి.[5]
వాతావరణం
[మార్చు]షెబెర్గాన్లో చల్లని అర్ధ-శుష్క వాతావరణం (కోప్పెన్ వాతావరణ వర్గీకరణ BSk) ఉంటుంది.[13]
ఇక్కడ వేసవికాలాలు చాలా వేడిగా ఉంటాయి. శీతాకాలాలు చల్లగా ఉండటంతో పాటు వాతావరణంలో మార్పులు కూడా ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
జనవరి నుండి మార్చి వరకు మోస్తరు వర్షపాతం, కొంత మంచు పడుతుంది. అయితే సంవత్సరంలోని మిగతా కాలం, ముఖ్యంగా వేసవిలో, వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది.
| Climate data for షెబెర్గాన్ | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | Year |
| Record high °C (°F) | 22.4 (72.3) |
24.2 (75.6) |
30.9 (87.6) |
35.4 (95.7) |
41.5 (106.7) |
46.0 (114.8) |
47.5 (117.5) |
44.3 (111.7) |
40.6 (105.1) |
36.4 (97.5) |
30.6 (87.1) |
25.6 (78.1) |
47.5 (117.5) |
| Mean daily maximum °C (°F) | 6.8 (44.2) |
9.3 (48.7) |
15.8 (60.4) |
23.7 (74.7) |
31.1 (88.0) |
36.9 (98.4) |
38.9 (102.0) |
37.2 (99.0) |
32.0 (89.6) |
24.0 (75.2) |
16.7 (62.1) |
10.6 (51.1) |
23.6 (74.5) |
| Daily mean °C (°F) | 2.0 (35.6) |
4.9 (40.8) |
10.5 (50.9) |
17.3 (63.1) |
23.2 (73.8) |
28.8 (83.8) |
31.0 (87.8) |
28.6 (83.5) |
23.1 (73.6) |
16.4 (61.5) |
10.0 (50.0) |
5.4 (41.7) |
16.8 (62.2) |
| Mean daily minimum °C (°F) | −1.3 (29.7) |
1.3 (34.3) |
5.7 (42.3) |
11.5 (52.7) |
15.1 (59.2) |
19.4 (66.9) |
22.2 (72.0) |
20.0 (68.0) |
15.1 (59.2) |
9.8 (49.6) |
4.6 (40.3) |
1.5 (34.7) |
10.4 (50.7) |
| Record low °C (°F) | −20.5 (−4.9) |
−25.7 (−14.3) |
−9.4 (15.1) |
−7.5 (18.5) |
5.3 (41.5) |
8.5 (47.3) |
12.9 (55.2) |
11.6 (52.9) |
4.3 (39.7) |
−2.4 (27.7) |
−8.5 (16.7) |
−15 (5) |
−25.7 (−14.3) |
| Average precipitation mm (inches) | 42.3 (1.67) |
44.3 (1.74) |
56.4 (2.22) |
25.9 (1.02) |
11.2 (0.44) |
0.2 (0.01) |
0.0 (0.0) |
0.0 (0.0) |
0.2 (0.01) |
6.6 (0.26) |
13.6 (0.54) |
29.8 (1.17) |
230.5 (9.08) |
| సగటు వర్షపు రోజులు | 5 | 6 | 9 | 6 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 3 | 4 | 38 |
| Average snowy days | 5 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 2 | 12 |
| Average relative humidity (%) | 78 | 76 | 71 | 65 | 47 | 34 | 31 | 32 | 35 | 46 | 61 | 74 | 54 |
| Mean monthly sunshine hours | 115.3 | 124.1 | 162.3 | 198.2 | 297.9 | 364.3 | 365.9 | 346.1 | 304.6 | 242.9 | 175.8 | 125.7 | 2,823.1 |
| Source: NOAA (1964-1983)[14] | |||||||||||||
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]షెబెర్గాన్లో సుమారు 213,411 మంది జనాభా ఉన్నట్లు అంచనా.[3]
జాతి పరంగా ఇక్కడి ప్రజల్లో ఎక్కువ మంది తుర్క్మెన్లు, ఉజ్బెక్లు.[15]
ఇతర జాతి సమూహాలు అయిన తాజిక్లు, పష్తూన్లు, హజారాలు, అరబ్బులు కూడా ఈ నగరంలో నివసిస్తున్నారు.
దారీ భాష, పష్తో భాషలు ఆఫ్ఘానిస్తాన్ అధికారిక భాషలు కాగా, షెబెర్గాన్ స్థానికులలో పెద్ద శాతం మంది తుర్క్మెనీను తమ మాతృభాషగా ఉపయోగిస్తారు.
1856లో జె. పి. ఫెరియర్ ఇలా వ్రాశాడు: “షెబెర్గాన్లో 12,000 మంది జనాభా ఉంది. అందులో ఉజ్బెక్లు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నారు.” షెబెర్గాన్ అరబ్బులు ప్రధానంగా దారీ మాట్లాడేవారే అయినప్పటికీ, మతపరమైన లేదా చారిత్రక కారణాల వల్ల తాము అరబ్ వంశస్థులమని పేర్కొంటారు. తూర్పు ప్రాంతాలలో ఇలాంటి మరికొన్ని దారీ, పష్తో మాట్లాడే అరబ్ సమూహాలు ఉన్నాయి. వీరిలో అనేక మంది మజార్-ఇ-షరీఫ్, ఖోలం, కుందూజ్, కాబూల్,, జలాలాబాద్ నగరాలలో నివసిస్తున్నారు.
వారు తమను అరబ్బులుగా గుర్తించుకోవడం ప్రధానంగా వారి గిరిజన గుర్తింపుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇది ముస్లిం దండయాత్రల అనంతరం 7వ, 8వ శతాబ్దాల్లో ఈ ప్రాంతానికి, మధ్య ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు జరిగిన అరబ్ వలసలను సూచించే అవకాశం ఉంది. ఈ విషయాన్ని సాధారణంగా వారి చారిత్రక వంశ పరంపర ఆధారంగా విశ్లేషిస్తారు.[16] గతంలో అరబ్బులు ఈ ప్రాంతంలో నివసించడం సాధారణ విషయమే.[17]
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]షెబెర్గాన్ చుట్టూ సాగునీటి ఆధారిత వ్యవసాయ భూములు ఉన్నాయి. ఇవి ఇతర నగరాలకు పండ్లు, కూరగాయలను సరఫరా చేస్తాయి.
ఆఫ్ఘానిస్తాన్ శక్తి మౌలిక సదుపాయాలలో కూడా ఈ నగరానికి ముఖ్యమైన స్థానం ఉంది. సోవియట్ సహాయంతో, జౌజ్జాన్ ప్రావిన్స్లోని షెబెర్గాన్కు తూర్పున 15 km (9.3 mi) దూరంలో ఉన్న ఖోవాజా గోగెరాక్ ప్రాంతంలో 1967లో ఆఫ్ఘానిస్తాన్ సహజ వాయవు నిల్వల వినియోగం ప్రారంభమైంది. ఆ ప్రాంతంలో సుమారు 67 బిలియన్ ఘన మీటర్ల గ్యాస్ నిల్వలు ఉన్నట్లు భావించారు.
1967లో సోవియట్లు సోవియట్ యూనియన్లోని కెలెఫ్ట్ నగరాన్ని షెబెర్గాన్తో కలిపే 100 కిలోమీటర్ల గ్యాస్ పైప్లైన్ను కూడా పూర్తి చేశారు. సహజ వాయవు నిల్వలను ఖరీదైన పెట్రోలియం దిగుమతులకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించవచ్చని చూపించేందుకు, యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ డిఫెన్స్ సహజ వాయు ఇంధన కేంద్రం నిర్మాణానికి 43 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది.[18]
- జోమ్రాద్ సాయి చమురు క్షేత్రం షెబెర్గాన్ సమీపంలో ఉంది.
- షెబెర్గాన్ టాపింగ్ ప్లాంట్లో ముడి చమురును శుద్ధి చేసి కాబూల్, మజారి షరీఫ్,, షెబెర్గాన్ ప్రాంతాల్లోని తాపన బాయిలర్ల కోసం ఉపయోగిస్తారు.
- జోర్కడుక్, ఖోవాజా గోగెరాక్,, యతిమ్తాక్ వాయు క్షేత్రాలు అన్నీ షెబెర్గాన్కు 20 mi (32 km) పరిధిలో ఉన్నాయి.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]గమనికలు
[మార్చు]- ↑
- Pashto: شبرغان, romanized: Šibarğān [ʃi.baɾ.ɣɑn]
- Dari: شبرغان, romanized: Šibarğān [ʃɪ.báɾ.ɣɑ́ːn]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 "Sheberghan to Build Modern Townships Near Qosh Tepa Canal". TOLOnews. 24 December 2024. Retrieved 2025-12-27.
- 1 2 3 "State of Afghan Cities report 2015 (Volume-I English)". UN-Habitat. pp. 8, 132. Retrieved 2015-10-31.
- 1 2 3 "Estimated Population of Afghanistan 2025-26" (PDF). National Statistics and Information Authority. September 2025. p. 97. Archived from the original (PDF) on 2026-02-18. Retrieved 2025-12-27.
- ↑ "Returnee women find hope in Jawzjan sewing workshop". Pajhwok Afghan News. 14 August 2025. Retrieved 2025-12-27.
- 1 2 "The State of Afghan Cities Report 2015". UN-Habitat. p. 118. Retrieved 20 October 2015.
- ↑ Ferrier (1856), p. 202.
- ↑ Hill (2009), pp. 29, 332-341.
- ↑ "Assessments and Documentation in Afghanistan | Assessments in Afghanistan: Dasht-e-Leili". Physicians for Human Rights. Physicians for Human Rights. Archived from the original on 26 March 2019. Retrieved 8 August 2021.
- ↑ "Opinion - EDITORIAL - The Truth About Dasht-i-Leili". New York Times. July 13, 2009. Archived from the original on 20 January 2017. Retrieved 8 August 2021.
- ↑ "Dostum's stronghold Jawzjan falls to Taliban". Pajhwok Afghan News. 7 August 2021. Retrieved 2026-01-09.
- ↑ "Taliban flashpoints across Afghanistan". Ariana News. August 12, 2021. Retrieved 2026-01-09.
- ↑ "Sheberghan: Taliban captures second Afghan provincial capital". Al Jazeera. 7 August 2021. Retrieved 2021-08-07.
- ↑ "Climate: شبرغان - Climate graph, Temperature graph, Climate table". Climate-Data.org. Archived from the original on 4 June 2016. Retrieved 3 September 2013.
- ↑ "Sheberghan Climate Normals 1964-1983". National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on December 25, 2012. Retrieved December 25, 2012.
- ↑ "A Day In The Park For Sheberghan Women". Radio Free Europe/Radio Liberty. September 3, 2013. Retrieved 2026-01-09.
- ↑ Barfield (1982), p. ?
- ↑ Beveridge, Annette Susannah (7 January 2014). The Bābur-nāma in English, Memoirs of Bābur. Project Gutenberg. p. 202.
- ↑ "Afghan fuel station cost $43m, US military report says". BBC News. Retrieved 3 November 2015.
గ్రంథసూచి
[మార్చు]- Barfield, Thomas J. (1982). The Central Asian Arabs of Afghanistan: Pastoral Nomadism in Transition.
- Dupree, Nancy Hatch. (1977). An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition (1977). Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization, 1977. Chapter 21 "Maimana to Mazar-i-Sharif."
- Ferrier, J. P. (1856), Caravan Journeys and Wanderings in Persia, Afghanistan, Turkistan and Beloochistan. John Murray, London.
- Hill, John E. (2009). Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.
- Leriche, Pierre. (2007). "Bactria: Land of a Thousand Cities." In: After Alexander: Central Asia before Islam. Eds. Georgina Hermann and Joe Cribb. (2007). Proceedings of the British Academy 133. Oxford University Press.
- Sarianidi, Victor. (1985). The Golden Hoard of Bactria: From the Tillya-tepe Excavations in Northern Afghanistan. Harry N. Abrams, New York.
బాహ్య లింకులు
[మార్చు]- Pages with Pashto IPA
- Articles containing Dari-language text
- Pages with Dari IPA
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- జౌజ్జాన్ ప్రావిన్స్
- సిల్క్ రోడ్ వెంట ఉన్న నివాస ప్రాంతాలు
- ఆఫ్ఘానిస్తాన్ నగరాలు
- ఆఫ్ఘానిస్తాన్ ప్రావిన్షియల్ రాజధానులు
- స్థాపన కాలం తెలియని నివాస ప్రాంతాలు