సత్యకామ్

సత్యకామ్
థియేటర్ లో విడుదల చేసినప్పటి పోస్టర్
దర్శకత్వం	హృషికేష్ ముఖర్జీ
స్క్రీన్ ప్లే	బిమల్ దత్తా
కథ	నారాయణ్ సన్యాల్
దీనిపై ఆధారితం	నారాయణ్ సన్యాల్ రచించిన నవల 'సత్యకామ్'
నిర్మాత	షేర్ జెంగ్ సింగ్ పుంఛే
తారాగణం	అశోక్ కుమార్ ధర్మేంద్ర షర్మిలా ఠాగూర్ సంజీవ్ కుమార్ రబీ ఘోష్
Narrated by	సంజీవ్ కుమార్
ఛాయాగ్రహణం	జయవంత్ పఠారే
కూర్పు	దాస్ ధైమాడే
సంగీతం	లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్
నిర్మాణ సంస్థ	పంచే ఆర్ట్స్ ఇంటర్నేషనల్
విడుదల తేదీ	1969 ఏప్రిల్ 4 (1969-04-04)
సినిమా నిడివి	175 నిముషాలు
దేశం	భారతదేశం
భాష	హిందీ

సత్యకామ్ (Satyakam) 1969లో విడుదలైన హిందీ చలన చిత్రం. దీనికి హృషికేష్ ముఖేర్జీ దర్శకత్వం వహించారు. ఇది నారాయణ సన్యాల్ రచించిన బెంగాలీ నవల ఆధారంగా రూపొందించారు. ఈ చిత్రానికి ప్రాచీన ముని సత్యకామ జాబాల పేరు పెట్టారు. ఈ చిత్రంలో ధర్మేంద్ర, షర్మిలా ఠాగోర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. అశోక్ కుమార్, సంజీవ్ కుమార్, రోబి ఘోష్ మొదలగువారు సహాయ పాత్రలలో నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని లక్ష్మీకాంత్–ప్యారేలాల్ సమకూర్చారు.

ధర్మేంద్ర పోషించిన పాత్రను భారతీయ సినీ చరిత్రలో అత్యుత్తమ నటనలలో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. ఈ చిత్రం ఉత్తమ హిందీ ఫీచర్ చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. అలాగే రాజిందర్ సింగ్ బేడి కి 1971 ఫిల్మ్‌ఫేర్ ఉత్తమ సంభాషణ పురస్కారం లభించింది. ఈ చిత్రాన్ని తమిళంలో కె. బాలచందర్ దర్శకత్వంలో పున్నగై (1971)గా పునర్నిర్మించారు.

కథ

సత్యప్రియ ఆచార్య సూత్రాలు, సత్యం అనే విలువలపై జీవించే వ్యక్తి. అతని తాత “దాదాజీ” సత్యశరణ్ ఆచార్య ధార్మిక స్వభావం గల వ్యక్తి, అతని ఆలోచనలు, జీవన విధానానికి మార్గనిర్దేశం చేసినవాడు. ఇంజనీరింగ్ పట్టా పొందిన సత్యప్రియ, నవ్య భారతాన్ని నిర్మించాలనే తన కలలను నెరవేర్చుకోవడానికి బయలుదేరతాడు. కానీ అతనికి ఆదర్శాలను పాటించని వ్యక్తులు ఎదురవుతారు. తన తొలి ఉద్యోగంలో, యజమాని ఒక రాజకుమారుడు, భోగలాలసుడైన వ్యక్తి. అతని చేత లైంగిక దోపిడీకి గురికాబోతున్న రంజనను అతడు కలుస్తాడు. రంజన తనను ప్రేమిస్తుందన్న విషయం తెలిసినప్పటికీ, ఆమెను రక్షించడంలో సత్యప్రియ సంశయిస్తాడు. ఫలితంగా ఆమె నైతికంగా భ్రష్టుడైన ఆ రాజకుమారునికి బలైపోతుంది. ఈ సంఘటన సత్యప్రియ నైతిక పునాదులను కుదిపేస్తుంది—తన అంతరాత్మను, భావాలను తానే ద్రోహం చేశానని అతడు గ్రహిస్తాడు. పెరుగుతున్న అపరాధభావానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా, అతడు రంజనను వివాహం చేసుకుంటాడు; కానీ వారి జీవితాలు మునుపటిలా ఉండవు. రంజన ఒక బిడ్డను కంటుది; ఆ బిడ్డకు తండ్రి ఎవరో స్పష్టంగా నిర్ధారణ కాకుండా ఉంటుంది.

తరువాత, అనైతిక రాజీలకు ఒప్పుకోలేక సత్యప్రియ ఒక ఉద్యోగం నుండి మరొక ఉద్యోగానికి మారుతుంటాడు. సత్యప్రియ, రంజనల మధ్య దాంపత్య విభేదాలు కూడా చోటుచేసుకుంటాయి. రంజన సాధారణ జీవితం గడపాలని, తన గతాన్ని మర్చిపోవాలని కోరుకుంటుంది. అయితే సత్యప్రియ మాత్రం తన వైఫల్యాన్ని ఎప్పటికప్పుడు గుర్తుచేసుకుంటూ, తన సూత్రాలను వాస్తవ జీవితంలో మరింత కఠినంగా అమలు చేయడం ద్వారా దానికి పరిహారం చేయాలని ప్రయత్నిస్తుంటాడు.

వృత్తిపరంగా కష్టపడుతున్న సమయంలోనే, అతడికి నయం కాని ప్రాణాంతక వ్యాధి తగులుతుంది. చివరికి ఆసుపత్రిలో చేరి, మాట్లాడలేని స్థితిలో ఉన్న సత్యప్రియను ఒక కాంట్రాక్టర్ వెంటాడుతాడు. ఒక నియమం ప్రకారం అమలు చేయని పౌర ప్రాజెక్టుకు అనుమతి పత్రాలపై సత్యప్రియ సంతకం చేస్తే, అతని మరణానంతరం భార్య రంజన, బిడ్డకు సరిపడా పెద్ద మొత్తాన్ని ఇవ్వగలనని అతడు ప్రతిపాదన చేస్తాడు. కుటుంబ భవిష్యత్తు కొరకు సత్యప్రియకు మరే మార్గమూ లేక, తన జీవితంలో తొలిసారిగా రాజీ పడుతూ, సంతకం చేసిన పత్రాలను భార్యకు ఇస్తాడు. సత్యప్రియ జీవన విధానంలోని అతివాద సూత్రాలతో రంజన పూర్తిగా సంతోషంగా లేకపోయినా, అతని జీవితాంతంలో రాజీ పడడం ఆమెకు ఇష్టం ఉండదు. ఆమె ఆ పత్రాలను చింపివేస్తుంది; ఆ సంఘటనతో సత్యప్రియ ఆమె వైపు చిరునవ్వుతో, సంతృప్తిగా చూస్తాడు. మాట్లాడలేని స్థితిలో ఉన్నప్పటికీ, కనీసం ఒకరినైనా తన ఆదర్శవాదానికి తగినట్లుగా మార్చగలిగానన్న ఆనందం అతనిలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.

సత్యప్రియ పరిస్థితిని తెలుసుకున్న అతని తాత “దాదాజీ” అతడిని కలవడానికి వస్తాడు. తన అనుమతి లేకుండా, ఒక అనుమానాస్పద నేపథ్యం ఉన్న మహిళను పెళ్లి చేసుకున్నాడని భావించి, గతంలో అతడు సత్యప్రియకు దూరంగా ఉన్నాడు. మతతత్వశాస్త్రంలో నిష్ణాతుడైన తాత, సత్యప్రియకు జ్ఞానబోధ చేస్తాడు. సత్యప్రియ మరణానంతరం, మనవడి తండ్రి అనుమానాస్పదమని చెప్పి తానే అంత్యక్రియలు చేస్తానని ప్రకటిస్తాడు. ఆ క్షణంలో, సత్యప్రియ–రంజనల బిడ్డ బహిరంగంగా సత్యాన్ని చెబుతాడు. తాత అంత్యక్రియలు చేయకూడదనడానికి నిజమైన కారణం, తానే సత్యప్రియకు పుట్టిన కుమారుడు కాదని.

పరిణామాల్ని లెక్కచేయకుండా సత్యానికి విధేయుడిగా ఉండాలని ప్రమాణం చేసిన తాత, గురుకులంలో పరీక్షలు లేని వాతావరణంలో మాత్రమే ఆ సిద్ధాంతాన్ని ఆచరించగలిగానని గ్రహించి వినమ్రుడవుతాడు. కానీ అతని కోడలు ఈ విషయాన్ని తన బిడ్డతో చెప్పి, ఆ బిడ్డ ప్రపంచం నుంచి అవమానాలు ఎదురైనా బహిరంగంగా సత్యం చెప్పగలిగాడన్న విషయం అతడిని కదిలిస్తుంది. జీవితాంతం మతగ్రంథాలు, తత్వశాస్త్ర పుస్తకాలు అధ్యయనం చేసి అనేక కర్మకాండలు చేసినప్పటికీ, సత్య స్వభావం గురించి ఇంకా చాలా నేర్చుకోవాల్సి ఉందని తాత బహిరంగంగా అంగీకరిస్తాడు. అతడు సత్యప్రియ కుమారుడి చేతుల నుంచి నీళ్లు తాగి, తన అపోహలను వదులుకుంటాడు. తాత రంజన, ఆమె బిడ్డతో కలిసి ఇంటికి బయలుదేరుతూ చిత్రం ముగుస్తుంది.

నటీనటులు

• అశోక్ కుమార్ — సత్యశరణ్ ఆచార్య / దాదాజీ – సత్యప్రియ తాత
• ధర్మేంద్ర — సత్యప్రియ “సత్” ఆచార్య
• షర్మిలా ఠాగూర్ — రంజన – సత్యప్రియ భార్య
• సంజీవ్ కుమార్ — నరేంద్ర “నరెన్” శర్మ – సత్యప్రియకు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రుడు
• రోబి ఘోష్ — అనంతో చటర్జీ
• డేవిడ్ - రుస్తమ్
• బేబీ సారిక — కాబూల్ ఆచార్య – సత్యప్రియ మరియు రంజన కుమారుడు
• తరుణ్ బోస్ — మిస్టర్ లాడియా
• అస్రాని — పీటర్
• దిన పాఠక్ — హర్భజన్ తల్లి
• మన్మోహన్ — కున్వర్ విక్రమ్ సింగ్
• బల్దేవ్ ఖోసా
• సప్రు — దీవాన్ బజ్రిధర్ తల్వార్
• ఉమా దత్ — చీఫ్ ఇంజనీర్
• రాజన్ హక్సర్ — శ్యామ్ సుందర్
• దేవ్ కిషన్ — శివ నందన్

సంగీతం

ఈ చిత్రానికి సంగీతాన్ని లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్ స్వరపరిచారు, పాటల సాహిత్యాన్ని కైఫీ అజ్మీ రచించారు.

పాటలు

1. "అభి క్యా సునోగే" - లతా మంగేష్కర్ - 3:38 ని.
2. "దో దిన్ కి జిందగీ" - లతా మంగేష్కర్ - 4:08 ని.
3. "జిందగీ హై క్యా బోలో" - కిషోర్ కుమార్, ముఖేష్, మహేంద్ర కపూర్ - 6:22 ని.