సత్యదేవ్ దూబే
సత్యదేవ్ దూబే | |
|---|---|
| జననం | 1936 జూలై 13 బిలాస్పూర్, ఛత్తీస్గఢ్, మధ్య ప్రావిన్సులు, బేరార్, బ్రిటిష్ రాజ్ (ప్రస్తుత ఛత్తీస్గఢ్, భారతదేశం) |
| మరణం | 2011 డిసెంబరు 25 (వయసు: 75) |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| ఇతర పేర్లు | పండిట్ సత్యదేవ్ దూబే |
| వృత్తి |
|
| పురస్కారాలు | సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (1971) జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే: భూమిక (1978) |
సత్యదేవ్ దూబే (1936 జూలై 13 - 2011 డిసెంబరు 25), ఒక భారతీయ నాటక దర్శకుడు, నటుడు, నాటక రచయిత, స్క్రీన్ రైటర్, చిత్ర దర్శకుడు.[1][2] 1971లో ఆయనకు సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది.[3]
శ్యామ్ బెనగళ్ నటించిన భూమిక చిత్రానికి ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లేగా 1978లో జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు, జునూన్ చిత్రానికి 1980లో ఫిల్మ్ఫేర్ ఉత్తమ సంభాషణ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2011లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను పద్మభూషణ్ తో సత్కరించింది.
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]సత్యదేవ్ దూబే 1936లో ప్రస్తుత ఛత్తీస్గఢ్ బిలాస్పూర్ లో జన్మించాడు. అతను క్రికెటర్ కావాలనే లక్ష్యంతో ముంబైకి వెళ్ళాడు, కానీ చివరికి ఇబ్రహీం అల్కాజీ నడుపుతున్న థియేటర్ యూనిట్ అనే థియేటర్ గ్రూపులో చేరాడు, ఇది చాలా మంది వర్ధమాన కళాకారుల కోసం ఒక పాఠశాలను కూడా నడిపింది. తరువాత అల్కాజీ నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా నాయకత్వం వహించడానికి ఢిల్లీకి బయలుదేరినప్పుడు, దూబే థియేటర్ యూనిట్ ను చేపట్టి, భారతీయ థియేటర్ లో అనేక ముఖ్యమైన నాటకాలను నిర్మించాడు.
అతను గిరీష్ కర్నాడ్మొదటి నాటకం యయాతి, అతని ప్రసిద్ధ నాటకం హయవదన, బాదల్ సర్కార్ ఏవం ఇంద్రజిత్, పగ్లా ఘోడా, చంద్రశేఖర కంబారా ఔర్ తోట బోలా, మోహన్ రాకేష్ ఆధే అధురే, విజయ్ టెండూల్కర్ ఖమోష్! అదాలత్ జారీ హై, ఎ రెయిన్కోట్ ఫర్ ఆల్ అకేషన్స్, 2007లో జీన్ అనౌల్ యాంటిగోన్ ఉన్నాయి.
రేడియో కోసం రాసిన ధర్మవీర్ భారతి అంధ యుగ్ అనే నాటకాన్ని అందించిన ఘనత ఆయనకు దక్కుతుంది, దూబే దాని సామర్థ్యాన్ని చూసి, దానిని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామాలో ఇబ్రహీం అల్కాజీ పంపించాడు. 1962లో ప్రదర్శించబడినప్పుడు, అంధ యుగం ఆ కాలపు భారతీయ నాటక రంగంలో కొత్త నమూనాను తీసుకువచ్చింది.[4][5]
అతను రెండు లఘు చిత్రాలను 'అపరిచయ్ కే వింధాచల్' (1965), 'టాంగ్ ఇన్ చీక్' (1968) లలో నిర్మించాడు. మరాఠీ చలన చిత్రం 'శాంతత![6] కోర్ట్ చాలూ అహే (1971) విజయ్ టెండూల్కర్ నాటకం ఆధారంగా రూపొందించబడింది, ఇది ఫ్రెడరిక్ డ్యూరెన్మాట్ కథ "డై పన్నే" ఆధారంగా రూపొందించబడింది. నటుడు, దర్శకుడు, రచయితగా సత్యదేవ్ దూబేది ఐదు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ, ఫలవంతమైన కెరీర్.[7][8]
ఫిల్మోగ్రఫీ
[మార్చు]రచయిత
[మార్చు]- శాంత! కోర్ట్ చాలూ అహే (1971, దర్శకుడు)
- అంకుర్ (1974, సంభాషణ, స్క్రీన్ ప్లే)
- మంజిలీన్ ఔర్ భీ హై (1974, సంభాషణలు)
- నిశాంత్ (1975, సంభాషణలు)
- భూమికా (1977, సంభాషణ, స్క్రీన్ ప్లే)
- జునూన్ (1978, సంభాషణలు)
- కల్యుగ్ (1980, సంభాషణలు)
- ఆక్రోష్ (1980, సంభాషణలు)
- విజేత (1982, సంభాషణ, స్క్రీన్ ప్లే)
- మండి (1983, స్క్రీన్ ప్లే
నటుడు
[మార్చు]- దీవార్ (1975) -నటుడు
- నిశాంత్ (1975) -పూజారి (పుజారియా)
- కొండురా (1978) -రామనాయ్యే మాస్టర్
- అనుగ్రహం (1978)
- గోడం (1983) -ధర్మ
- భారత్ ఏక్ ఖోజ్ (1988, టీవీ సిరీస్-చాణక్య)
- పిత (1991)
- మాయా (1993)
- పాపా కెహ్తే హై (1996)
- ఆహత్ సీజన్ 1 (1995-2001) (టీవీ సిరీస్)
- హనాన్ (2004) -మహాపూజరి
- అటా పాటా లపట్టా (2012) -పగ్లా బాబా (చివరి చిత్రం పాత్ర)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Entertainment News, Celebrity News, Latest Movie News, Breaking News | Entertainment - Times of India". Archived from the original on 2017-11-12. Retrieved 2026-01-10.
- ↑ Dubey, Bharti (25 December 2011). "Satyadev Dubey, noted theatre personality, passes away". The Times of India. Mumbai. Archived from the original on 17 July 2012. Retrieved 6 December 2012.
- ↑ "Theatre guru Satyadev Dubey passes away". The Hindu. Mumbai. 25 December 2011. Retrieved 6 December 2012.
- ↑ Karnad, Girish (25 November 2007). "Drama with a distinct vision". The Hindu. Archived from the original on 6 December 2007. Retrieved 6 December 2012.
- ↑ Dutt, Devina (16 November 2008). "Reaction matters to me". The Hindu. Archived from the original on 16 April 2010. Retrieved 6 December 2012.
- ↑ "One stage to another". The Telegraph. Calcutta. 7 November 2005. Archived from the original on 11 September 2012. Retrieved 6 December 2012.
- ↑ "Entertainment News, Celebrity News, Latest Movie News, Breaking News | Entertainment - Times of India". Archived from the original on 2017-11-12. Retrieved 2026-01-10.
- ↑ "Theatre Ke Anokhe Dubey - Indian Express".