సబ్‌ప్రైమ్ తనఖా సంక్షోభం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

తనఖా చెల్లింపుల్లో నిర్లక్ష్యాలు మరియు జప్తులు నాటకీయంగా పెరిగిన కారణంగా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో ఏర్పడిన స్థిరాస్తి మరియు ఆర్థిక స్తబ్ధతను సబ్‌ప్రైమ్ తనఖా సంక్షోభం అని పిలుస్తున్నారు, దీని ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా బ్యాంకులు మరియు ఆర్థిక విఫణులకు తీవ్ర ప్రతికూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. 20వ శతాబ్దపు చివరి సంవత్సరాల్లో ఈ సంక్షోభానికి మూలాలు ఉన్నాయి, 2007లో ఇది పూర్తిస్థాయిలో విజృంభించింది, దీని వలన ఆర్థిక పరిశ్రమ నియంత్రణలో మరియు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సర్వవ్యాప్త బలహీనతలు బయటపడ్డాయి.[1]

ఇటీవల సంవత్సరాల్లో సబ్‌ప్రైమ్ (పేలవమైన రుణ చరిత్ర ఉన్న) రుణగ్రహీతలకు జారీ చేసిన సుమారు 80% శాతం U.S. తనఖా రుణాలు సర్దుబాటు-రేటు తనఖాలే కావడం గమనార్హం.[2] 2006-07లో U.S. గృహాల ధరలు క్షీణించడం ప్రారంభమైన సమయంలో, తిరిగి పెట్టుబడి పెట్టడం బాగా కష్టమైంది, సర్దుబాటు-రేటు తనఖాలను తిరిగి అధిక వడ్డీ రేట్ల వద్దకు మార్చడం ప్రారంభించడంతో, తనఖాల చెల్లింపులను నిర్లక్ష్యం చేయడం పెరిగిపోయింది. ఆర్థిక సంస్థల వద్ద పేరుకుపోయిన సబ్‌ప్రైమ్ (పేలవమైన రుణ చరిత్ర ఉన్నవారికి ఇచ్చిన) తనఖా రుణాల మద్దతు కలిగిన పెట్టుబడులు వాటి విలువలో ఎక్కువ భాగాన్ని కోల్పోయాయి. ఫలితంగా అనేక బ్యాంకులు మరియు U.S. ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని సంస్థల మూలధనం భారీగా క్షీణించింది, దీని ప్రభావం వలన ప్రపంచవ్యాప్తంగా రుణాల లభ్యత బాగా క్లిష్టమైంది.

విషయ సూచిక

నేపథ్యం మరియు పరిణామాల కాలక్రమం[మార్చు]

గృహనిర్మాణ బుడగకు కారణమైన అంశాలు
గృహాల ధరలు క్షీణించడంతో డొమినో ప్రభావం

సుమారు 2005–2006 కాలంలో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకున్న అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల గృహ నిర్మాణ బుడగ పగిలిపోవడం సంక్షోభం ఏర్పడటానికి తక్షణ కారణంగా చెప్పవచ్చు.[3][4] ఆ తరువాత సబ్‌ప్రైమ్ విభాగంలో మరియు సర్దుబాటు రేటు తనఖా (ARM)ల్లో రుణాల ఎగవేతలు మరింత వేగంగా పెరగడం ప్రారంభమైంది. సులభ ప్రాథమిక వాయిదాలు మరియు గృహాల ధరలు దీర్ఘకాలంలో పెరుగుతాయనే ఆశాభావం వంటి రుణ ప్రోత్సాహకాలు రుణగ్రహీతలను క్లిష్టమైన తనఖాలకు కూడా అంగీకరించేలా చేశాయి, బాగా అనుకూలమైన పరిస్థితుల కారణంగా రుణాలను సులభంగా తిరిగి చెల్లించగలమని వారు భావించారు. అయితే, 2006–2007లో U.S.లోని అనేక ప్రాంతాల్లో వడ్డీ రేట్లు పెరగడం ప్రారంభమవడంతో, గృహాల ధరలు క్షీణించడం మొదలైంది, తిరిగి పెట్టుబడులు పెట్టడం బాగా కష్టమైంది. సులభ ప్రాథమిక గడువులు ముగియడంతో రుణాల ఎగవేతలు మరియు జప్తు కార్యక్రమాలు నాటకీయంగా పెరిగాయి, గృహాల ధరలు ఆశించిన స్థాయిలో పెరగలేదు, ARM వడ్డీ రేట్లు అధిక స్థాయికి చేర్చారు. ధరల క్షీణత కారణంగా గృహాల విలువ తనఖా రుణం కంటే తక్కువ స్థాయికి పడిపోయింది, ఈ పరిస్థితి జప్తుకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాన్ని అందజేసింది. U.S.లో 2006లో ప్రారంభమై ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న జప్తు ప్రక్రియ అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంక్షోభం ఏర్పడటానికి ప్రధాన కారణమైంది, ఎందుకంటే ఇది వినియోగదారుల వద్ద సంపదను పీల్చేయడంతోపాటు, బ్యాంకుల ఆర్థిక బలాన్ని కుంగదీసింది.

సంక్షోభానికి దారితీసిన సంవత్సరాల్లో, ఆసియాలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు మరియు చమురు ఉత్పాదక దేశాల నుంచి భారీస్థాయిలో విదేశీ నిధులు U.S.లోకి ప్రవహించాయి. ఈ నిధుల ప్రవాహం, 2002-2004 నుంచి తక్కువ వడ్డీ రేట్లు U.S.లో సులభ రుణ పరిస్థితులను సృష్టించాయి, ఈ కారణంగా గృహనిర్మాణ మరియు రుణవ్యాపార బుడగలు ఏర్పడ్డాయి. వివిధ రకాల రుణాలు (ఉదాహరణకు, తనఖా, క్రెడిట్ కార్డు మరియు ఆటో) చాలా సులభంగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి, వినియోగదారులు అసాధారణ స్థాయిలో రుణాలు తీసుకోవడం మొదలుపెట్టారు.[5][6] గృహనిర్మాణ మరియు రుణ వ్యాపార విజృంభణల్లో భాగంగా, గృహాల ధరలు మరియు తనఖా చెల్లింపుల్లో పెట్టుబడులను రాబట్టుకునేందుకు ఉద్దేశించిన తనఖా- మద్దతుగల పెట్టుబడులు (MBS)గా పిలిచే ఆర్థిక ఒప్పందాల పరిమాణం బాగా పెరిగింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంస్థలు మరియు పెట్టుబడిదారులు U.S. గృహనిర్మాణ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడి పెట్టేందుకు ఈ ఆర్థిక నవకల్పన అవకాశం కల్పించింది. గృహాల ధరలు క్షీణించడంతో, సబ్‌ప్రైమ్ MBSల నుంచి భారీ మొత్తంలో రుణాలు తీసుకున్న మరియు పెట్టుబడులు పెట్టిన ప్రధాన అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థలు పెద్దఎత్తున నష్టపోయాయి. ఇతర రకాల రుణాల్లోనూ ఎగవేతలు మరియు నష్టాలు గణనీయంగా పెరగడంతో గృహనిర్మాణ రంగం నుంచి సంక్షోభం ఆర్థిక వ్యవస్థలోని మిగిలిన రంగాలకు కూడా వ్యాపించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొత్తంమీద కొన్ని ట్రిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు మేర నష్టం జరిగినట్లు అంచనా వేశారు.[7]

గృహనిర్మాణ మరియు రుణవ్యాపార బుడగలు నిర్మించబడే సమయంలో, ఆర్థిక వ్యవస్థ బలహీనపడేందుకు అనేక అంశాలు కారణమయ్యాయి. బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థగా కూడా తెలిసిన పెట్టుబడి బ్యాంకులు మరియు అధృడ పెట్టుబడి కంపెనీల వంటి ఆర్థిక సంస్థల పాత్ర బాగా పెరగడాన్ని పాలకులు గమనించలేకపోయారు. కొందరు నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. U.S. ఆర్థిక వ్యవస్థకు రుణాలు అందించడంలో వాణిజ్య (నగదు నిల్వల) బ్యాంకులు మాదిరిగానే ఈ తరహా ఆర్థిక సంస్థలు కూడా కీలకంగా మారాయి, అయితే ఈ రెండూ ఒకేరకమైన నిబంధనల పరిధిలో లేవు.[8] ఈ సంస్థలతోపాటు, కొన్ని ప్రభుత్వ బ్యాంకులు పైన పేర్కొన్న రుణాలు అందజేస్తూనే, భారీస్థాయిలో రుణ భారాలను అంగీకరించాయి, పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న రుణ ఎగవేతలు లేదా MBS నష్టాల నుంచి తట్టుకునేందుకు వాటి వద్ద ఆర్థిక పరిపుష్టత కరువైంది.[9] ఈ నష్టాలు ఆర్థిక సంస్థల రుణాలు మంజూరు సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయడంతోపాటు, ఆర్థిక కార్యకలాపాలను మందగింపజేశాయి. కీలకమైన ఆర్థిక సంస్థల స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు వ్యక్తం అవడంతో, వ్యాపార కార్యకలాపాలకు నిధులు అందించేందుకు మూలమైన కేంద్ర బ్యాంకులు రుణ కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించేందుకు, వ్యాపార పత్ర మార్కెట్‌లలో నమ్మకాన్ని నిలబెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. భారీస్థాయిలో అదనపు ఆర్థిక హామీలు ఇవ్వడం ద్వారా కీలక ఆర్థిక సంస్థలను ప్రభుత్వాలు కూడా ఉద్దీపన పరిచాయి.

గృహ మార్కెట్ తిరోగమనం మరియు తదనంతర ఆర్థిక మార్కెట్ సంక్షోభం కారణంగా మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థలో భయాలు ఏర్పడ్డాయి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేంద్ర బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లు తగ్గిస్తూ తీసుకున్న అనేక నిర్ణయాలకు, ప్రభుత్వాలు అమలు చేసిన ఆర్థిక ఉద్దీపన పథకాలకు ఇవి ప్రధాన కారణమయ్యాయి. అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్‌లపై సంక్షోభ ప్రభావాలు నాటకీయంగా మారాయి. జనవరి 1- అక్టోబరు 11, 2008 మధ్యకాలంలో U.S. కార్పొరేషన్లలోని వాటాల యజమానులు $8 ట్రిలియన్ల నష్టాన్ని చవిచూశారు, వారియొక్క వాటాల విలువ $20 ట్రిలియన్ల నుంచి $12 ట్రిలియన్లకు క్షీణించింది. ఇతర దేశాల్లో కూడా సగటున 40% మేర నష్టాలు వచ్చాయి.[10] స్టాక్ మార్కెట్‌లలో నష్టాలు, గృహ ధరల క్షీణతలు ఆర్థిక పురోభివృద్ధికి కీలకమైన వినియోగదారుల వ్యయంపై తిరోగమన ఒత్తిడిని మరింత పెంచాయి.[11] అభివృద్ధి చెందిన అగ్రరాజ్యాలు మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల నేతలు నవంబరు 2008లో మరియు మార్చి 2009లో ఈ సంక్షోభాన్ని నివారించే వ్యూహాలు రచించేందుకు సమావేశమయ్యారు.[12] ఏప్రిల్ 2009 నుంచి, సంక్షోభానికి దారితీసిన అనేక మూలకారణాలు ఇప్పటికీ పరిష్కరించబడలేదు. ప్రభుత్వ అధికారులు, కేంద్ర బ్యాంకులు, ఆర్థికవేత్తలు, వ్యాపార నిపుణులు వివిధ పరిష్కారాలు ప్రతిపాదించారు.[13][14][15]

తనఖా విఫణి[మార్చు]

త్రైమాసికాల వారిగా (2007-2009) జప్తు కోరల్లో చిక్కున్న U.S. నివాస ఆస్తుల సంఖ్య.

పేలవమైన రుణ చరిత్రలు, తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యం తక్కువగా ఉన్నవారిని సబ్‌ప్రైమ్ రుణగ్రహీతలు అంటారు. ప్రామాణిక రుణగ్రహీతలు తీసుకునే రుణాలతో పోలిస్తే, సబ్‌ప్రైమ్ రుణాలకు ఎగవేత ప్రమాదం ఎదురయ్యే అవకాశం బాగా ఎక్కువగా ఉంటుంది.[16] రుణదాతకు (బ్యాంకులు లేదా ఇతర ఆర్థిక సంస్థ) సకాలంలో తనఖా వాయిదాలు చెల్లించడంలో రుణగ్రహీత అపరాధిగా తేలితే రుణం మంజూరు చేసిన సంస్థ సంబంధిత ఆస్తిని స్వాధీనపరుచుకుంటుంది, ఈ ప్రక్రియను జప్తు అని పిలుస్తారు.

మార్చి 2007 నుంచి USA సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాల విలువ $1.3 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉన్నట్లు అంచనా వేశారు, [17] వీటిలో 7.5 మిలియన్ల మొదటి-ధారణాధికార సబ్‌ప్రైమ్ తనఖా బకాయిలు ఉన్నాయి.[18] 2004-2006 మధ్యకాలంలో మొత్తం తనఖాల్లో సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాల వాటా 18%-21% ఉంది, 2001-2003 మధ్యకాలంలో, 2007 సందర్భంగా వీటి వాటా 10% మాత్రమే ఉంది.[19][20] 2007 సంవత్సర మూడో త్రైమాసికంలో, USA తనఖా బకాయిల్లో సబ్‌ప్రైమ్ ARMలు 6.8% మేర మాత్రమే ఉన్నాయి, అంతేకాకుండా అదే త్రైమాసికంలో ప్రారంభమైన జప్తుల్లో ఈ తనఖాలు 43% వాటా కలిగివున్నాయి.[21] అక్టోబరు 2007నాటికి, సుమారుగా 16% సబ్‌ప్రైమ్ సర్దుబాటు రేటు తనఖాలు (ARM) 90- రోజుల వాయిదా వైఫల్యాలు లేదా జప్తు ప్రక్రియ ప్రారంభించిన తనఖాలుగా ఉన్నాయి, 2005నాటి స్థాయితో పోలిస్తే సుమారు ఇవి మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.[22] జనవరి 2008నాటికి, జప్తు రేటు 21%కి పెరగ్గా,[23] మే 2008నాటికి 25%కి చేరుకుంది.[24]

గృహాలు కొనుగోలు చేసేందుకు USA కుటుంబాలు తీసుకున్న రుణాలకు సంబంధించిన, అన్ని గృహ తనఖాల బకాయిల విలువ 2006 సంవత్సరాంతానికి US$9.9 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉండగా, 2008 మధ్యకాలానికి US$10.6 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉంది.[25] 2007లో, రుణదాతలు 1.3 మిలియన్ల ఆస్తులను జప్తు చేసుకునే ప్రక్రియ ప్రారంభించారు, 2006తో పోలిస్తే ఆస్తుల జప్తు 79% పెరిగింది.[26] 2008లో జప్తు చేస్తున్న ఆస్తుల సంఖ్య 2.3 మిలియన్లకు చేరుకుంది, 2007తో పోలిస్తే ఈ ఏడాది అది 81% పెరిగింది.[27] ఆగస్టు 2008 నుంచి, అన్ని తనఖా బకాయిల్లో 9.2% నేరాలుగా లేదా జప్తు ప్రక్రియలో ఉన్నాయి.[28] ఆగస్టు 2007 మరియు అక్టోబరు 2008 మధ్యకాలంలో 936,439 USA గృహాలు జప్తు చేయబడ్డాయి.[29] సంఖ్యాపరంగా, కోర్టులో దాఖలైన దావాల ప్రకారం కొన్ని రాష్ట్రాల్లో మాత్రమే జప్తులు బాగా కేంద్రీకృతమయ్యాయి.[30] 2008లో జప్తుకు ఉద్దేశించి దాఖలైన దావాల్లో పది రాష్ట్రాలు 74% వాటా కలిగివున్నాయి; మొదటి రెండు స్థానాల్లో (కాలిఫోర్నియా మరియు ఫ్లోరిడా) ఉన్న రాష్ట్రాల్లో 41% జప్తులు నమోదయ్యాయి. జాతీయ గృహ జప్తు రేటు సగటు 1.84% వద్ద ఉండగా, తొమ్మిది రాష్ట్రాలు దీనికంటే ఎక్కువ జప్తు రేటును కలిగివున్నాయి.[31]

కారణాలు[మార్చు]

గృహ మరియు రుణ విఫణులలో సంక్షోభం వ్యాప్తి చెందడానికి అనేక మూలాలు ఉన్నాయి, అనేక సంవత్సరాలుగా దీనికి బీజాలు పడ్డాయి. గృహ యజమానులు వారి యొక్క తనఖా వాయిదాలను చెల్లించలేకపోవడం, సర్దుబాటు రేటు తనఖాలు పునర్వ్యవస్థీకరణ, రుణగ్రహీతలు మితిమీరి రుణాలు స్వీకరించడం, కొల్లగొట్టే రుణ వ్యాపారం, సట్టావ్యాపారం, కలిసొచ్చిన కాలంలో ఎక్కువ నిర్మాణాలు చేపట్టడం, ప్రమాదకర తనఖా ఉత్పత్తులు, అధిక వ్యక్తిగత మరియు కార్పొరేట్ రుణ స్థాయిలు, పంపిణీ చేసిన ఆర్థిక ఉత్పత్తులు, తనఖా ఎగవేతల భయం, ద్రవ్య విధానం, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య అసమతౌల్యం, ప్రభుత్వ నియంత్రణ (లేదా నియంత్రణ లేకపోవడం) ఈ పరిస్థితికి ప్రధాన కారణాలుగా ప్రతిపాదించబడుతున్నాయి.[32][33][34] ప్రైవేట్ రంగం నుంచి నిధుల ప్రవాహం మరియు తనఖా పత్ర మార్కెట్‌లోకి బ్యాంకులు ప్రవేశించడం మరియు తనఖా మధ్యవర్తుల దోపిడీ రుణవ్యాపార పద్ధతులు, ముఖ్యంగా సర్దుబాటు రేటు తనఖా, 2-28 రుణం సబ్‌ప్రైమ్ సంక్షోభానికి రెండు ప్రధాన ఉత్ప్రేరకాలు అయ్యాయి.[2][35] చివరకు, వాల్ స్ట్రీట్‌ను ఆదుకునేందుకు ఉద్దేశించిన ఉద్దీపన చర్యలు మరియు నష్టభయాన్ని ఎదుర్కొంటున్నందుకు ఎటువంటి ప్రోత్సహకాలు లేని పరిస్థితి నుంచి ఆర్థిక రంగాన్ని తప్పించే ప్రణాళిక కూడా ఇందుకు గల ప్రధాన కారణాల్లో ఉన్నాయి.[36]

నవంబరు 15, 2008న "ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు ఆర్థిక విఫణులపై జరిగిన సదస్సు సందర్భంగా చేసిన తీర్మానం"లో జి-20 దేశాల నేతలు సంక్షోభానికి ఈ కింది కారణాలను తెలియజేశారు:

During a period of strong global growth, growing capital flows, and prolonged stability earlier this decade, market participants sought higher yields without an adequate appreciation of the risks and failed to exercise proper due diligence. At the same time, weak underwriting standards, unsound risk management practices, increasingly complex and opaque financial products, and consequent excessive leverage combined to create vulnerabilities in the system. Policy-makers, regulators and supervisors, in some advanced countries, did not adequately appreciate and address the risks building up in financial markets, keep pace with financial innovation, or take into account the systemic ramifications of domestic regulatory actions.[37]

గృహనిర్మాణ రంగ విజృంభణ మరియు పతనం[మార్చు]

త్రైమాసికాలవారీగా, ప్రస్తుత గృహాల విక్రయాలు, జాబితా మరియు నెలల సరఫరా.
గృహనిర్మాణ & ఆర్థిక విఫణుల విష చక్రాలు

సంక్షోభానికి ముందు చాలా సంవత్సరాలపాటు తక్కువ వడ్డీ రేట్లు మరియు భారీ విదేశీ నిధుల ప్రవాహం సులభ రుణలభ్యతా పరిస్థితులను సృష్టించాయి, ఈ పరిస్థితులు గృహనిర్మాణ మార్కెట్‌కు రెక్కలు రావడానికి, రుణ-పెట్టుబడుల వినియోగానికి ప్రోత్సహించబడటానికి కారణమయ్యాయి.[38] USAలో గృహ యాజమానుల రేటు 1994లో 64% (1980 నుంచి ఈ రేటు దాదాపుగా ఇక్కడే ఉంది) ఉండగా, అది 2004నాటికి 69.2%కి చేరి గరిష్ఠ స్థాయిని అందుకుంది.[39] గృహ యజమానులు భారీగా పెరగడానికి సబ్‌ప్రైమ్ రుణవ్యాపారం ప్రధాన కారణమైంది, ధరలు పెరగడానికి కారణమైన గృహనిర్మాణ రంగంలో గిరాకీని కూడా ఇదే పెంచింది.

1997 మరియు 2006 మధ్యకాలంలో విలక్షణమైన అమెరికా ఇంటి ధర 124% మేర పెరిగింది.[40] 2001తో ముగిసిన రెండు దశాబ్దాల్లో, సగటు కుటుంబ ఆదాయంతో పోలిస్తే జాతీయ సగటు గృహ ధర 2.9 నుంచి 3.1 రెట్లు పెరిగింది. ఈ నిష్పత్తి 2004లో 4.0కు మరియు 2006లో 4.6కు చేరుకుంది.[41]గృహనిర్మాణ బుడగ ఫలితంగా కొంత మంది గృహ యజమానులు వారి గృహాలను తక్కువ వడ్డీ రేట్లకు మార్పించుకున్నారు లేదా ఇంటి విలువ పెరిగిపోవడంతో రెండో తనఖాలను ఉపయోగించుకొని వచ్చిన డబ్బును ఇతర వ్యయాలకు వాడుకున్నారు. 2007 సంవత్సరాంతానికి 127% వార్షిక పన్నుతరువాతి వ్యక్తిగత ఆదాయానికి సమానంగా USA గృహ రుణం ఉంది, 1990లో ఇది 77% వద్ద ఉండేది.[42]

గృహాల ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో, వినియోగదారులు తక్కువ పొదుపు చేస్తూ,[43] రుణాలు తీసుకోవడం, వ్యయం పెంచారు. కుటుంబ రుణం 1974 చివరినాటికి $705 బిలియన్ల వద్ద ఉంది, ఇది పన్ను మినహాయింపు తరువాత వ్యక్తిగత ఆదాయంలో 60%, అయితే 2000 చివరినాటికి ఇది $7.4 ట్రిలియన్లకు, చివరకు 2008 మధ్యకాలానికి $14.5 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది, ఇది పన్నుతరువాతి వ్యక్తిగత ఆదాయంలో 134%.[44] 2008 సందర్భంగా, ఒక్కో USA కుటుంబం 13 క్రెడిట్ కార్డులు కలిగివుంది, 40% కుటుంబాలు బకాయిలు కలిగివున్నాయి, 1970తో పోలిస్తే ఇది 6% పెరిగింది.[45] గృహ ఈక్విటీ వెలికితీత నుంచి వినియోగదారులు ఉపయోగించిన తాజా నిధుల పరిమాణం రెట్టింపు అయింది, 2001లో దీని విలువ $627 బిలియన్ల వద్ద ఉండగా, గృహనిర్మాణ రంగ విజృంభణ కారణంగా 2005నాటికి $1,428 బిలియన్లకు చేరుకుంది, ఈ కాలంలో మొత్తం సుమారు $5 ట్రిలియన్లు ఈ విధంగా ఉపయోగించబడ్డాయి.[46][47][48] GDPలో U.S. గృహ తనఖా రుణ సగటు 1990వ దశకంలో 46% వద్ద ఉండగా, 2008నాటికి అది 73%కి చేరుకుంది, దీని విలువ స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో $10.5 ట్రిలియన్లకు చేరింది.[49]

ఈ అప్పు మరియు గృహాల ధరల విస్ఫోటనం నిర్మాణరంగ అనూహ్య పెరుగుదలకు కారణమైంది, చివరకు అనేక గృహాలు విక్రయాలు నిలిచిపోయేందుకు దారితీసింది, U.S. గృహాల ధరలు గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకునేందుకు కారణమైన ఈ అనూహ్య పెరుగుదలే 2006 మధ్యకాలంలో ధరల క్షీణత ప్రారంభమవడానికి కారణమైంది.[50] సులభ రుణ లభ్యత మరియు గృహాల ధరల పెరుగుదల కొనసాగుతుందనే భావన సర్దుబాటు-రేటు తనఖాలపై రుణాలు తీసుకునేందుకు సబ్‌ప్రైమ్ రుణగ్రహీతలను ప్రోత్సహించింది. ముందుగానిశ్చయించిన కొంత కాలానికి మార్కెట్ స్థాయి కంటే తక్కువ వడ్డీ రేటు, మిగిలిన కాలానికి మార్కెట్ వడ్డీ రేట్లు కలిగిన ఈ తనఖాలు రుణగ్రహీతలను కవ్వించాయి. ప్రాథమిక గడువు కాలం ముగిసిన తరువాత ఎక్కువ మొత్తంలో చెల్లింపులు చెల్లించలేని రుణగ్రహీతలు వారి యొక్క తనఖాలపై తిరిగి రుణాలు పొందడానికి ప్రయత్నించారు. దీంతో తిరిగి పెట్టుబడులు పెట్టడం చాలా కష్టంగా మారింది, USAలోని అనేక ప్రాంతాల్లో గృహాల ధరలు క్షీణించడం మొదలైన తరువాత, తిరిగి రుణాలు పొందడం ద్వారా అధిక నెలసరి వాయిదాలు కట్టలేనివారు ఎగవేతలు ప్రారంభించారు.

ఎక్కువ మంది రుణ గ్రహీతలు వారి యొక్క తనఖాల చెల్లింపులు నిలిపివేయడంతో (ఇది ఇప్పుడు కొనసాగుతున్న సంక్షోభం), జప్తులు, అమ్మకానికి పెట్టిన గృహాలు పెరిగాయి. గృహాల ధరలపై ఇది తిరోగమన ఒత్తిడి పెంచింది, ఇది గృహ యజమానుల ఈక్విటీని మరింత తగ్గించింది. తనఖాల చెల్లింపుల్లో క్షీణత తనఖాల మద్దతుగల పెట్టుబడుల విలువను కూడా తగ్గించింది, దీని వలన బ్యాంకుల నికర విలువ మరియు ఆర్థిక పరిపుష్టత దెబ్బతింది. ఈ ప్రమాద చక్రం సంక్షోభానికి కేంద్ర స్థానంలో నిలిచింది.[51]

సెప్టెంబరు 2008నాటికి, U.S. గృహాల సగటు ధరలు 2006 మధ్యకాలంనాటి గరిష్ఠ స్థాయి నుంచి 20% క్షీణించాయి.[52][53] గృహాల ధరల్లో ఈ ప్రధాన మరియు అనూహ్య క్షీణత వలన అనేక మంది రుణగ్రహీతలు వారి యొక్క ఇళ్లలో సున్నా లేదా రుణాత్మక ఈక్విటీ కలిగివున్న స్థాయికి చేరుకున్నారు, అంటే వారి తనఖాల కంటే వారి ఇళ్ల విలువ తక్కువగా ఉందని దీనర్థం. మార్చి 2008 నుంచి, అంచనావేసిన 8.8 మిలియన్ల మంది రుణగ్రహీతల్లో — మొత్తం ఇంటి యజమానుల్లో 10.8% మంది — వారియొక్క ఇళ్లలో రుణాత్మక ఈక్విటీ కలిగివున్నట్లు తేలింది, నవంబరు 2008నాటికి వీరి సంఖ్య 12 మిలియన్లకు చేరుకుంది. ఆస్తిపై తీసుకున్న తనఖా రుణం నిరాశ్రయిత అప్పుగా మారడంతో రుణగ్రహీతలు ఈ పరిస్థితుల్లో వారియొక్క తనఖాలకు సంబంధించిన వాయిదాలను చెల్లించడం మానివేయడం జరుగుతుంది.[54] వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్‌లో ఆర్థికవేత్త స్టాన్ లీబౌట్జ్.. 12% గృహాలు మాత్రమే రుణాత్మక ఈక్విటీ కలిగివున్నప్పటికీ, 2008 ద్వితీయార్ధంలో జప్తుల్లో అవి 47% ఉన్నాయని వాదించాడు. రుణ రూపం, రుణగ్రహీత విలువ లేదా తిరిగి చెల్లించగల సామర్థ్యంతో సంబంధం లేకుండా ఇంటిలో ఈక్విటీ స్థాయి మాత్రమే జప్తుకు ప్రధాన కారకంగా ఉందని నిర్ణయించాడు.[55]

జప్తుల స్థాయి పెరగడంతో విక్రయాలకు సిద్ధంగా ఉన్న గృహాల సంఖ్య కూడా పెరిగింది. 2007లో విక్రయించబడిన కొత్త గృహాల సంఖ్య అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే 26.4% తగ్గాయి. జనవరి 2008నాటికి, విక్రయించబడని కొత్త గృహాల సంఖ్య డిసెంబరు 2007 విక్రయాల పరిమాణంతో పోలిస్తే 9.8 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంది, 1981 తరువాత ఈ నిష్పత్తికి గరిష్ఠ స్థాయి ఇదే.[56] అంతేకాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న సుమారు నాలుగు మిలియన్ల గృహాలు కూడా విక్రయానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి,[57] వీటిలో 2.9 మిలియన్ల గృహాలు ఖాళీగా ఉండటం గమనార్హం.[58] విక్రయించబడిన గృహాల సంఖ్య పెరిగిపోవడంతో ఇళ్ల ధరలు క్షీణించాయి. ధరల క్షీణత కారణంగా, ఎక్కువ మంది గృహ యజమానులు ఎగవేత లేదా జప్తు ప్రమాదం వద్ద నిలబడుతున్నారు. అధిక మొత్తంలో ఉన్న విక్రయించబడని గృహాల జాబితా కదలకుండే ఉండే వరకు సాధారణ ఇళ్ల ధరలు తగ్గుతూనే ఉంటాయని భావిస్తున్నారు (అధిక సరఫరా ఉన్న సందర్భం).[59]

సట్టా వ్యాపారం[మార్చు]

సబ్‌ప్రైమ్ తనఖా సంక్షోభానికి గృహ స్థిరాస్తి రంగంలో సట్టా (స్పెక్యులేటివ్) రుణాలు ప్రధాన కారణంగా చూపించబడ్డాయి.[60] 2006 సందర్భంగా, కొనుగోళ్లు జరిగిన (1.65 మిలియన్ల గృహాలు) గృహాల్లో 22% పెట్టుబడి కోసం ఉద్దేశించబడినవికాగా, మరో 14% (1.07 మిలియన్ గృహాలు) విశ్రాంతి గృహాలు. 2005 సందర్భంగా వీటి సంఖ్య వరుసగా 28% మరియు 12% ఉన్నాయి. మరోవిధంగా చెప్పాలంటే, రికార్డు స్థాయిలో సుమారు 40% గృహాలు ప్రాథమిక నివాసాలకు ఉద్దేశించినవి కావు. 2006లో పెట్టుబడి ఉద్దేశిత కొనుగోళ్లు క్షీణిస్తాయని ముందుగా ఊహించిందేనని ఆ సమయంలో NAR యొక్క ప్రధాన ఆర్థికవేత్తగా ఉన్న డేవిడ్ లెరాహ్ పేర్కొన్నాడు: "సట్టా వ్యాపారులు 2006లో విఫణిని విడిచివెళ్లారు, పెట్టుబడి ఉద్దేశిత కొనుగోళ్లు ప్రాథమిక విఫణి కంటే చాలా వేగంగా క్షీణించడానికి ఇదే కారణం."[61]

2000 మరియు 2006 మధ్యకాలంలో గృహాల ధరలు దాదాపుగా రెట్టింపయ్యాయి, సుమారుగా ద్రవ్యోల్బణ రేటు వద్ద గృహాల విలువ చారిత్రాత్మకస్థాయిలో పెరుగుతూ పూర్తిగా వైవిధ్యభరిత ధోరణి కనిపించింది. గృహాలను సంప్రదాయబద్ధంగా సట్టావ్యాపార ఆధారిత పెట్టుబడులుగా పరిగణించరు, ఈ వైఖరి గృహనిర్మాణ రంగ విజృంభణ సందర్భంగా మారిపోయింది. ఉమ్మడి గృహ సముదాయాలు నిర్మాణంలో ఉండగానే విక్రయించబడుతున్నట్లు, విక్రేత నివసించకుండానే గృహాలు లాభాలకు "ఎగరేసుకెళుతున్నట్లు" (విక్రయించబడటం) ప్రసార మాధ్యమాలు విస్తృత ప్రచారం చేశాయి.[62] 2005 ప్రారంభ కాలంలో పెట్టుబడిదారులు బహుళ ఆస్తుల్లో అధిక పరపతిని కలిగివున్నట్లు బయటపడిన తరువాత, ఈ కార్యకలాపాల్లో దాగివున్న నష్ట భయాలను కొన్ని తనఖా కంపెనీలు గుర్తించాయి.[63]

మాన్‌హట్టన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు చెందిన నికోలే గెలినాస్ తాజా పరిస్థితిని గృహాలను సంప్రదాయబద్ధ ద్రవ్యోల్బణ పరిధి నుంచి ఊహాజనిత పెట్టుబడిలోకి మార్చేందుకు ఉద్దేశించిన పన్ను మరియు తనఖా విధానాలను సవరించనందు వలన ఏర్పడిన ప్రతికూల పరిణామాలుగా వర్ణించాడు.[64] "సాంక్రమిక ఆశావాదంతో ఊపందుకున్న ఊహాజనిత వ్యాపార (సట్టావ్యాపార) బుడగలు చూసేందుకు వాస్తవాలకు అభేద్యంగా కనిపించడంతోపాటు, ధరలు పెరుగుతున్నప్పుడు తరచుగా నియంత్రణ సాధించాయని ఆర్థికవేత్త రాబర్ట్ షిల్లెర్ వాదించాడు. ఈ బుడగలను ప్రాథమికంగా సామాజిక ఘటనగా భావించవచ్చు; వీటికి ఆజ్యం పోస్తున్న ధోరణిని అర్థం చేసుకోవడం మరియు పరిష్కరించే వరకు, ఇవి ఏర్పడుతూనే ఉంటాయి."[65] రుణాలు పెరిగిపోయేందుకు మరియు చివరకు ఆస్తి విలువలు పతనం అయ్యేందుకు సట్టా రుణాలు ఏ విధంగా కారణమయ్యాయో కెన్యా ఆర్థికవేత్త హైమన్ మిన్‌స్కీ వర్ణించాడు.[66][67]

అధిక-ప్రమాదకర తనఖా రుణాలు మరియు అప్పు ఇచ్చే పద్ధతులు[మార్చు]

సంక్షోభానికి ముందు సంవత్సరాల్లో, రుణదాతల వైఖరి నాటకీయంగా మారింది. అధిక-ప్రమాదకర రుణగ్రహీతలకు రుణదాతలు మరిన్ని రుణాలు ఇవ్వజూపారు.[68][69] 1994లో సబ్‌ప్రైమ్ (అధిక-ప్రమాదకర) తనఖాల పరిమాణం $35 బిలియన్లు (మొత్తం తనఖాల్లో 5%) ఉండేది,[70] ఇది 1996లో 9%,[71] 1999లో $160 బిలియన్లు (13%),[70] మరియు 2006లో $600 బిలియన్లకు (20%) చేరుకుంది.[71][72][73] సబ్‌ప్రైమ్ మరియు ప్రామాణిక-తనఖా వడ్డీ రేట్ల మధ్య సగటు తేడా ("సబ్‌ప్రైమ్ పెరుగుదల") 2001 మరియు 2007 మధ్యకాలంలో గణనీయంగా క్షీణించినట్లు ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు జరిపిన ఒక అధ్యయనంలో తేలింది. రిస్క్ ప్రీమియం మరియు రుణ ప్రమాణాలు క్షీణత సాధారణంగా అనూహ్య పెరుగుదలకు మరియు రుణ చక్రాలు పూర్తిగా విఫలమవడానికి కారణమవుతుంది.[74]

అంతేకాకుండా అధిక-ప్రమాదకర రుణగ్రహీతలను పరిగణలోకి తీసుకోవడం వలన, రుణదాతలు బాగా ఎక్కువ ప్రమాదకర రుణ ప్రత్యామ్నాయాలు మరియు రుణ ప్రోత్సాహకాలు అందించారు. 2005లో, తొలిసారి ఇళ్లు కొనుగోలు చేస్తున్నవారి యొక్క ప్రాథమిక చెల్లింపుల సగటు 2%కి పడిపోయింది, ఈ కొనుగోలుదారుల్లో 43% మంది అసలు ఎటువంటి చెల్లింపులు లేకుండానే ఇళ్ల కొనుగోలు చేశారు.[75] ఇదిలా ఉంటే, చైనాలో ఇంటి విలువలో కనీసం 20%కిపైగా ప్రాథమిక చెల్లింపు అవసరమవుతుంది, అదే ప్రధానేతర నివాసాలయితే ఇంకా ఎక్కువ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.[76]

US కోశాగార అనుమానాస్పద కార్యకలాపాల విభాగం తయారు చేసిన నివేదిక విశ్లేషణ ఆధారంగా తనఖా రుణాల మోసాల్లో వృద్ధిరేటు.

అధిక-ప్రమాదకర (నష్టభయం ఉన్న) అంశాల్లో ఒకటేమిటంటే "ఆదాయం, ఉద్యోగం, ఆస్తులు ఏదీ లేకుండా" రుణాలు ఇవ్వడం, కొన్నిసార్లు వీటినే నింజా రుణాలుగా సూచిస్తారు. మరో ఉదాహరణ ఏమిటంటే వడ్డీ మాత్రమే చెల్లించాల్సిన సర్దుబాటు-రేటు తనఖా (ARM), దీనిలో గృహయజమాని ప్రాథమిక గడువుకాలం సందర్భంగా కేవలం వడ్డీ (అసలు కాదు) మాత్రమే చెల్లించవచ్చు. మరో రకమైన అధిక-ప్రమాదకర రుణం ఏమిటంటే "చెల్లింపు ప్రత్యామ్నాయ" రుణం, ఇందులో గృహయజమాని అస్థిరమైన మొత్తాలను చెల్లించవచ్చు, అయితే చెల్లించబడని వడ్డీ మాత్రం మూలధనానికి (అసలుకు) చేర్చబడుతుంది. 2004 మరియు 2006 మధ్యకాలంలో మూడింట ఒకవంతు ARMలు సమస్యాత్మకమయ్యే అవకాశం 4% కంటే తక్కువగా ఉందని అంచనా వేయబడింది, అయితే కొంత కాలం తరువాత ఇది గణనీయంగా పెరిగింది, నెలసరి చెల్లింపులను రెట్టింపు చేసే స్థాయికి ఇది చేరుకుంది.[77]

సంప్రదాయబద్ధ తనఖాలకు అర్హత పొందగల స్థాయి కంటే ఎక్కువ ప్రమాణాలు కలిగివున్న ప్రజలకు ఇచ్చిన సబ్‌ప్రైమ్ ARM రుణాల నిష్పత్తి 2000లో 41% వద్ద ఉండగా, అది 2006నాటికి 61%కి పెరిగింది. అయితే,రుణ చరిత్రను మినహాయించి రుణ జారీ ప్రక్రియను ప్రభావితం చేసే అంశాలు చాలా ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, ప్రామాణిక (అంటే సబ్‌ప్రైమ్‌యేతర రుణం) రుణం పొందేందుకు అనుకూలమైన రుణ చరిత్ర (క్రెడిట్ రేటింగ్స్) కలిగివున్న ప్రజలకు కూడా సబ్‌ప్రైమ్ ARMలు అందించడానికి కొన్ని సందర్భాల్లో తనఖా మధ్యవర్తులకు రుణదాతలు ప్రోత్సహకాలు అందించారు.[78]

వ్యాపార విజృంభణ కాలంలో తనఖా డబ్బుల సర్దుబాటు ప్రమాణాలు బాగా క్షీణించాయి. స్వయంచాలక రుణ ఆమోదాలు ఉపయోగించడంతో సరైన పరిశీలన మరియు పత్రబద్ధం లేకుండానే రుణాలు మంజూరు అయ్యాయి.[79] 2007లో, 40% సబ్‌ప్రైమ్ రుణాలకు స్వయంచాలక డబ్బుల సర్దుబాటు జరిగింది.[80][81] గృహనిర్మాణ రంగ రుణ వ్యాపార విజృంభణ నుంచి లాభాలు పొందుతున్న సమయంలో తనఖా మధ్యవర్తులు రుణగ్రహీతల తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని సరిగా పరిశీలించలేదని తనఖా బ్యాంకర్ల సంఘం ఛైర్మన్ పేర్కొన్నాడు.[82] రుణదాతలు మరియు రుణగ్రహీతల తనఖా మోసం తీవ్రస్థాయిలో పెరిగింది.[83] 2004లో, ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ తనఖా మోసం సర్వవ్యాప్తమవుతుందని, ప్రామాణికేతర తనఖా రుణాల్లో ఒక ప్రధాన పరపతి ప్రమాదం పొంచివుందని హెచ్చరించింది, ఇది S&L సంక్షోభం యొక్క ప్రభావానికి దీటైన సమస్యను తెచ్చిపెడుతుందని పేర్కొంది.[84][85][86][87]

అయితే రుణ మంజూరు ప్రమాణాలు ఎందుకు క్షీణించాయి? పీబాడీ అవార్డు ప్రధాన వేడుకలో, ఈ దశాబ్ద ప్రారంభంలో U.S. కోశాగార పూచీపత్రాలు అందించేదాని కంటే "భారీ మొత్తంలో నిధులు" ($70 ట్రిలియన్ల నిధులకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రపంచవ్యాప్త స్థిర ఆదాయ పెట్టుబడిదారులు) ఎక్కువ రాబడిని ఆశించాయని NPR ప్రతినిధులు వాదించారు. అంతేకాకుండా, ఈ నిధి వర్గం పరిమాణం 2000 నుంచి 2007నాటికి దాదాపుగా రెట్టింపు అయింది, ఇప్పటికీ వాటి సరఫరా సురక్షితంగా ఉంది, ఆదాయాన్ని సృష్టించే పెట్టుబడులు మాత్రం వేగంగా పెరగలేదు. పరపతిని నిర్ణయించే సంస్థలచే సురక్షిత ప్రమాణాలు పొందిన తనఖా-మద్దతుగల పెట్టుబడి (MBS) మరియు అనుషంగిక రుణ బాధ్యత (CDO)ల వంటి ఆర్థిక నవకల్పనల ద్వారా ఈ గిరాకీని వాల్ స్ట్రీట్‌లోని పెట్టుబడి బ్యాంకులు పరిష్కరించాయి. దీని ఫలితంగా, రుణాలను అందజేస్తున్న తనఖా మధ్యవర్తి నుంచి, మధ్యవర్తులకు నిధులు అందిస్తున్న చిన్న బ్యాంకులు, వాటి వెనుక ఉన్న పెద్ద పెట్టుబడి బ్యాంకుల వరకు, ఇలా తనఖా సరఫరా గొలుసులో ఉన్న వారందరికీ అసాధారణంగా రుసుములు పెరగడంతో, U.S.లోని వాల్ స్ట్రీట్ నిధులకు తనఖా విఫణి నిధులతో సంబంధం ఏర్పడింది. సుమారుగా 2003 సమయానికి, సంప్రదాయబద్ధ రుణ మంజూరు ప్రమాణాల ఆధారిత తనఖాల సరఫరా నిలిచిపోయింది. అయితే, సరఫరా గొలుసులో తనఖాలు విక్రయించబడినంతవరకు, MBS మరియు CDOలకు కొనసాగుతున్న బలమైన గిరాకీ రుణ మంజూరు ప్రమాణాలను కిందకులాగింది. చివరకు, ఈ సట్టా వ్యాపార బుడగ పగిలిపోయింది. NPR దీనిని ఈ విధంగా వర్ణించింది:[88]

The problem was that even though housing prices were going through the roof, people weren't making any more money. From 2000 to 2007, the median household income stayed flat. And so the more prices rose, the more tenuous the whole thing became. No matter how lax lending standards got, no matter how many exotic mortgage products were created to shoehorn people into homes they couldn't possibly afford, no matter what the mortgage machine tried, the people just couldn't swing it. By late 2006, the average home cost nearly four times what the average family made. Historically it was between two and three times. And mortgage lenders noticed something that they'd almost never seen before. People would close on a house, sign all the mortgage papers, and then default on their very first payment. No loss of a job, no medical emergency, they were underwater before they even started. And although no one could really hear it, that was probably the moment when one of the biggest speculative bubbles in American history popped.

రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే పద్ధతులు[మార్చు]

రుణాలను పెట్టుబడులుగా మార్చే వ్యవస్థలో రుణాల జారీ.

సంప్రదాయబద్ధ తనఖా నమూనాలో రుణగ్రహీత/గృహయజమానికి బ్యాంకు రుణసదుపాయం కల్పించడంతోపాటు, రుణం (ఎగవేత) నష్టభయాన్ని భరిస్తుంది. రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే పద్ధతి ప్రవేశంతో, సంప్రదాయ నమూనా నుంచి "పంపిణీ ఆధారిత రుణ మంజూరు" నమూనాకు మార్గం ఏర్పడింది, ఇందులో బ్యాంకులు సాధారణంగా తనఖాలను విక్రయించి, తనఖాల మద్దతుగల పెట్టుబడులు ద్వారా రుణ నష్టభయాన్ని పెట్టుబడిదారులకు పంచుతాయి. తనఖాలను జారీ చేసేవారు గడువు తీరే వరకు సంరక్షించాల్సిన అవసరం లేకుండా వాటిని సెక్యూరిటీలుగా మార్చుకునే వీలు ఏర్పడుతుంది. తనఖాలను పెట్టుబడిదారులకు విక్రయించడం ద్వారా, రుణాలు మంజూరు చేసిన బ్యాంకులు ఖాళీ అయిన నిధులను భర్తీ చేసుకుంటాయి, దీని వలన అవి మరిన్ని రుణాలు మంజూరు చేసే వీలు ఏర్పడటంతోపాటు, వాటికి లావాదేవీల రుసుములు సృష్టించబడతాయి. ఇది నష్టభయాన్ని భరించినందుకు ఎటువంటి ప్రోత్సహకాలు లేని పరిస్థితిని సృష్టించడంతోపాటు, రుణ నాణ్యత కంటే తనఖా లావాదేవీల సేవలు అందించడంపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టేందుకు దోహదపడింది.[89][90]

1990వ దశకం మధ్యకాలంలో రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే పద్ధతి ఊపందుకుంది. జారీ చేయబడిన తనఖాల మద్దతుగల పెట్టుబడుల మొత్తం పరిమాణం 1996 మరియు 2007 మధ్యకాలంలో సుమారు మూడురెట్లు పెరిగి, $7.3 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది. సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాల్లో సెక్యూరిటీలుగా మార్చిన రుణాల వాటా (అంటే, MBS ద్వారా తృతీయపక్ష పెట్టుబడిదారులకు బదిలీ అయిన సెక్యూరిటీలు) 2001లో 54% వద్ద ఉండగా, 2006లో 75%కి పెరిగింది.[74] అమెరికా గృహయజమానులు, వినియోగదారులు మరియు సంస్థలు 2008 సందర్భంగా సుమారుగా $25 ట్రిలియన్ల మేర ఇటువంటి ప్రమాదకర ఆస్తులను కలిగి ఉన్నారు. సంప్రదాయబద్ధ తనఖా రుణాల రూపంలో అమెరికా బ్యాంకులు ఈ మొత్తంలో నేరుగా $8 ట్రిలియన్ల మేర వాటా కలిగివున్నాయి. ఇందులో పూచీపత్రాలు కలిగివున్నవారు మరియు ఇతర సంప్రదాయ రుణదాతలు మరో $7 ట్రిలియన్ల వాటా కలిగి ఉన్నారు. రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే విఫణులను నుంచి మిగిలిన $10 ట్రిలియన్లు వచ్చాయి. 2007 వసంతకాలం సందర్భంగా రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే మార్కెట్‌లు మూతబడటం ప్రారంభమైంది, 2008 ముగిసే సమయానికి ఇవి దాదాపుగా మూతబడ్డాయి. మూడోవంతుకుపైగా ప్రైవేట్ పరపతి విఫణుల కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయాయి.[91][92] ఫిబ్రవరి 2009లో, ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌లకు విక్రయించదగిన ప్రామాణిక తనఖాలు మినహా, రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే అన్ని విఫణులు మూతబడే ఉన్నాయని బెన్ బెర్నాంకే పేర్కొన్నాడు.[93]

సెక్యూరిటీలుగా మారుస్తున్న రుణాల్లో నష్ట భయాల యొక్క పరస్పర సంబంధాన్ని నమూనీకరించడానికి డబ్బు సర్దుబాటుచేసేవారు, ఆర్థిక పటిష్ఠతను నిర్ధారించే సంస్థలు మరియు పెట్టుబడిదారులు అనుసరించిన మార్గంలో సిద్ధాంతపరమైన తప్పు జరగడం కూడా రుణాలను సెక్యూరిటీలగా మార్చే పద్ధతికి మరియు సబ్‌ప్రైమ్ సంక్షోభానికి మధ్య ఒక ప్రత్యక్ష సంబంధంగా చూపబడుతోంది. ఒక వర్గంలోని ఒక రుణం యొక్క ఎగవేత ప్రమాదం గణాంకపరంగా ఆ వర్గంలోని మిగిలిన రుణాల ఎగవేత ప్రమాదానికి ఎలా అనుబంధం కలిగివుంటుందనేది గుర్తించాలంటే గణాంకశాస్త్ర నిపుణుడు డేవిడ్ X. లి అభివృద్ధి చేసిన "గాసియన్ కొప్యులా" పద్ధతి ఆధారిత పరస్పర సంబంధ నమూనీకరణ ఉపయోగిస్తారు. రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే లావాదేవీలతో సంబంధం ఉన్న నష్ట భయాన్ని అంచనా వేసేందుకు పరస్పర సంబంధానికి మొత్తంమీద సులభ పద్ధతిగా మారిన ఈ విధానాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగించారు. దురదృష్టవశాత్తూ, వేలాది బిలియన్ డాలర్ల సబ్‌ప్రైమ్ రుణాల మద్దతు ఉన్న ABS మరియు CDOలు ప్రమాణీకరించబడటం, విక్రయించబడటం జరిగే వరకు ఈ పద్ధతిలో దోషాలు విఫణి భాగస్వాములకు కనిపించలేదు. సబ్‌ప్రైమ్ మద్దతు ఉన్న సెక్యూరిటీల కొనుగోళ్లు పెట్టుబడిదారులు నిలిపివేసే సమయానికి—అవి తనఖా రుణదాతల యొక్క సబ్‌ప్రైమ్ రుణాలు అందించే సామర్థ్యాన్ని హరించాయి—సంక్షోభం యొక్క ప్రభావం అప్పటికే కనిపించడం ప్రారంభమైంది.[94]

నోబెల్ గ్రహీత డాక్టర్ A. మైఖేల్ స్పెన్స్ మాటల్లో: "పునఃపంపిణీ మరియు నష్టభయాన్ని తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించిన ఆర్థిక పరికల్పన ప్రధానంగా దీనిని కనిపించకుండా చేసింది. ఆర్థిక అస్థిరత్వానికి సంబంధించిన ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ యొక్క విశ్లేషణాత్మక మద్దతుగా ఈ గతులను బాగా అర్థం చేసుకోవడం ముందుకెళ్లేకొద్ది ఎదురయ్యే ఒక ముఖ్యమైన సవాలు." [95]

అనిర్దిష్ట పరపతి ప్రమాణం[మార్చు]

త్రైమాసికాలవారీగా MBS రుణ రేట్ల క్షీణతలు.

ప్రమాదకర సబ్‌ప్రైమ్ తనఖా రుణాల ఆధారిత MBSలకు పెట్టుబడి-స్థాయి ప్రమాణాలు ఇచ్చిన పరపతి ప్రమాణ సంస్థలు ఇప్పుడు గడ్డు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్నాయి. అధిక ప్రమాణాలు ఇవ్వడంతో MBSలు పెట్టుబడిదారులకు విక్రయించే వీలు ఏర్పడటంతోపాటు, గృహనిర్మాణ రంగ అసాధారణ పెరుగుదలకు నిధులు సమకూరాయి. రుణ ఎగవేత భీమా వంటి నష్టభయ తగ్గింపు పద్ధతుల కారణంగా మరియు ఈక్విటీ పెట్టుబడిదారులు ప్రారంభ నష్టాలను భరించేందుకు అంగీకరించడంతో ఈ ప్రమాణాలు న్యాయబద్ధం చేయబడినట్లు భావిస్తున్నారు. అయితే, సబ్‌ప్రైమ్-సంబంధ సెక్యూరిటీలను ప్రమాణబద్ధం చేసేవారిలో కొందరికి ఆ సమయంలోనే అవి తప్పుడు మార్గంలో ప్రమాణబద్ధం చేయబడుతున్న విషయం తెలుసనే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.[96]

పెట్టుబడి బ్యాంకులు మరియు పెట్టుబడిదారులకు వ్యవస్థీకృత సెక్యూరిటీలను నిర్వహించే మరియు విక్రయించే ఇతర సంస్థల నుంచి వచ్చే ఆదాయం వస్తుండటంతో, ప్రమాణ సంస్థలకు ప్రయోజనపరమైన వైరుధ్యాలు ఎదురయ్యాయని విమర్శకులు ఆరోపిస్తున్నారు.[97] జూన్ 11, 2008న, ప్రమాణ సంస్థలు మరియు వ్యవస్థీకృత సెక్యూరిటీలు జారీ చేసే సంస్థల మధ్య గ్రహించిన ప్రయోజనపరమైన వైరుధ్యాలను తగ్గించేందుకు SEC కొన్ని నిబంధనలను ప్రతిపాదించింది.[98] డిసెంబరు 3, 2008న, లోపాలను సవరించి పరపతి ప్రమాణ సంస్థలను పటిష్ఠపరిచేందుకు ఉద్దేశించిన చర్యలను SEC ఆమోదించింది, దీని కోసం జరిగిన పది నెలల దర్యాప్తులో ప్రయోజన వైరుధ్యాలతోపాటు "రేటింగ్ (ప్రమాణబద్ధ) పద్ధతుల్లో గణనీయమైన లోపాలు" ఉన్నట్లు గుర్తించారు.[99]

2007 మూడో త్రైమాసికం మరియు 2008 రెండో త్రైమాసికం మధ్యకాలంలో, ప్రమాణ సంస్థలు $1.9 ట్రిలియన్ల విలువైన తనఖా మద్దతుగల పెట్టుబడులపై పరపతి ప్రమాణాలను తగ్గించాయి. ఆర్థిక సంస్థలు కూడా వాటియొక్క MBSల విలువను తగ్గించాల్సి రావడం మరియు మూలధన నిష్పత్తులను నిర్వహించేందుకు అదనపు మూలధనం అవసరం అవడంతో భయపడ్డాయి. కొత్త వాటాల విక్రయంతో ఇది జరిగితే, ఇప్పటికే విఫణిలో ఉన్న వాటాల విలువ క్షీణిస్తుంది. అందువలన ప్రమాణాల క్షీణత అనేక ఆర్థిక సంస్థల వాటాల ధరలు తగ్గించింది.[100]

ప్రభుత్వ విధానాలు[మార్చు]

2004-2006 మధ్యకాలంలో నాటకీయంగా పెరిగిన U.S. సబ్‌ప్రైమ్ రుణాల మంజూరు

ప్రభుత్వ నియంత్రణ మరియు నియంత్రణల సడలింపు రెండూ సంక్షోభానికి కారణమయ్యాయి. కాంగ్రెస్ ఎదుట ఇచ్చిన వాంగ్మూలంలో సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్ (SEC) మరియు అలెన్ గ్రీన్‌స్పాన్ ఇద్దరూ పెట్టుబడి బ్యాంకుల స్వయం-నియంత్రణను అనుమతించడంలో వైఫల్యాన్ని అంగీకరించారు.[101][102]

గృహ యజమానుల సంఖ్య పెంచడం రూజ్‌వెల్ట్, రీగాన్, క్లింటన్ మరియు G.W.బుష్‌లతోపాటు అనేక మంది అధ్యక్షుల లక్ష్యంగా ఉంది. 1982లో, ప్రత్యామ్నాయ తనఖా లావాదేవీల సమానత్వ చట్టం (AMTPA)పై కాంగ్రెస్ ఆమోదముద్ర వేసింది, సమాఖ్యేతర అధికృత గృహ రుణదాతలు సర్దుబాటు-రేటు తనఖాలు రాసేందుకు ఈ చట్టం వీలు కల్పించింది. కొత్తగా ఏర్పడిన, 1980వ దశకంలో బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన తనఖా రుణ పద్ధతుల్లో సర్దుబాటు-రేటు, ప్రత్యామ్నాయ సర్దుబాటు-రేటు, బెలూన్-చెల్లింపు మరియు వడ్డీ-మాత్రమే చెల్లించాల్సిన తనఖాలు ఉన్నాయి. సంప్రదాయబద్ధ నిర్దిష్ట-రేటు, వాయిదాలుగా అప్పు చెల్లించే తనఖాలు వంటి బ్యాంకులు పాటిస్తున్న సుదీర్ఘకాల పద్ధతుల స్థానంలో ఈ కొత్త రుణ పద్ధతులు వచ్చి చేరాయి. పొదుపు మరియు రుణ సంక్షోభానికి కారణమైన బ్యాంకింగ్ పరిశ్రమ నియంత్రణల సడలింపుపై వచ్చిన విమర్శల్లో ఈ రుణ పద్ధతులచే దోపిడీని అడ్డుకునేందుకు నియంత్రణలు తీసుకురావడంలో కాంగ్రెస్ విఫలమైందనే విమర్శ కూడా ఉంది. సర్దుబాటు-రేటు తనఖాల వినియోగంతో దోపిడీ చేసే రుణాలు జారీ చేయడంపై ఆ తరువాత పెద్దఎత్తున విమర్శలు వచ్చాయి.[2][35][103] సుమారుగా 80% సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాలు సర్దుబాటు-రేటు తనఖాలే కావడం గమనార్హం.[2]

1995లో, తక్కువ ఆదాయ రుణగ్రహీతలు తీసుకున్న రుణాలు కూడా కలిగివున్న తనఖాల మద్దతుగల సెక్యూరిటీల కొనుగోలుపై ఫెన్నీ మే వంటి GSEలు ప్రభుత్వ పన్ను ప్రోత్సాహకాలు పొందడం ప్రారంభమైంది. ఈ కారణంగా సబ్‌ప్రైమ్ మార్కెట్‌లో ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌ల ప్రమేయం జోడించబడింది.[104] కొనుగోలు చేసినవాటిలో కనీసం 42% తనఖాలను నివసిస్తున్న ప్రదేశపు ఆదాయ సగటు కంటే కుటుంబ ఆదాయం తక్కువగా ఉన్న రుణగ్రహీతలకు జారీ చేయాలని HUD 1996లో ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌లకు లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించింది. ఈ లక్ష్యం 2000 సంవత్సరంలో 50%కి, 2005లో 52%కి పెంచబడింది.[105] 2002 నుంచి 2006 వరకు, U.S. సబ్‌ప్రైమ్ విఫణి ముందు సంవత్సరాలకంటే 292% వృద్ధి చెందింది, ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌లు కొనుగోలు చేసిన మొత్తం సబ్‌ప్రైమ్ సెక్యూరిటీల విలువ ఏడాదికి $38 బిలియన్ల నుంచి $175 బిలియన్లకు పెరిగింది, ఈ విలువ ఆ తరువాత ఏడాదికి $90 బిలియన్లకు పడిపోయింది, ఇందులో $350 బిలియన్ల ఆల్ట్-A సెక్యూరిటీలు కూడా ఉన్నాయి. ఎగవేత ప్రమాదం ఎక్కువగా కారణంగా 1990వ దశకంలో ఫెన్నీ మే ఆల్ట్-A ఉత్పత్తుల కొనుగోళ్లు నిలిపివేసింది. 2008నాటికి, ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌లు, ప్రత్యక్షంగా లేదా వారి ఆధ్వర్యంలోని తనఖా వర్గాల ద్వారా, $5.1 ట్రిలియన్ల విలువైన గృహ తనఖాలను కలిగివున్నాయి, మొత్తం U.S. తనఖా మార్కెట్‌లో ఇది సగభాగం.[106] GSEలు ఎప్పుడూ ఎక్కువ పరపతి కలిగివుండేవి, వాటి నికర విలువ జూన్ 30 2008నాటికి సుమారు US$114 బిలియన్ల వద్ద ఉంది.[107] హామీపత్రాల విషయంలో GSEల సామర్థ్యంపై సెప్టెంబరు 2008లో ఆందోళనలు మొదలైనప్పుడు, సమాఖ్య ప్రభుత్వం కంపెనీలను పరిరక్షకపరిధిలోకి తీసుకోవాల్సి వచ్చింది, పన్నుచెల్లింపుదారుల వ్యయంతో వాటిని సమర్థవంతంగా జాతీయం చేసింది.[108][109]

తీవ్ర మాంద్యం తరువాత గ్లాస్-స్టాగల్ చట్టం తీసుకొచ్చారు. ఇది వాణిజ్య బ్యాంకులు మరియు పెట్టుబడి బ్యాంకులను విభజించింది, వాణిజ్య బ్యాంకుల రుణ మంజూరు కార్యకలాపాలు మరియు పెట్టుబడి బ్యాంకుల ప్రమాణ కార్యకలాపాల మధ్య ప్రయోజనపరమైన వైరుధ్యాలను తప్పించే చర్యల్లో భాగంగా ఈ చట్టం చేశారు. ఆర్థిక వేత్త జోసెఫ్ స్టిగ్లిట్జ్ ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేయడాన్ని విమర్శించాడు. "బ్యాంకింగ్ మరియు ఆర్థిక సేవల పరిశ్రమలచే $౩౦౦ మిలియన్ల లాబీ చర్యలు పరాకాష్టకు చేరిన ఫలితంగా ఈ చట్టం రద్దు చేయబడిందని అతను విమర్శించాడు...కాంగ్రెస్‌లో సెనెటర్ ఫిల్ గ్రామ్ చట్టం రద్దుకు నేతృత్వం వహించాడు." సంప్రదాయ వాణిజ్య బ్యాంకింగ్ సంస్కృతిపై నష్టభయాన్ని-స్వీకరించే పెట్టుబడి బ్యాంకింగ్ సంస్కృతి ఆధిపత్యం చెలాయించడంతో అసాధారణ వృద్ధి కనిపించిన కాలంలో నష్టభయాన్ని-స్వీకరించడం మరియు పరపతి బాగా పెరగడానికి దోహదపడిందని, ఈ విధంగా సంక్షోభానికి ఈ చట్టం రద్దు చేయడం కూడా కారణమైందని అతను పేర్కొన్నాడు.[110] 1980వ దశకంనాటి పొదుపు మరియు రుణ సంక్షోభం సందర్భంగా పొదుపుకు సంబంధించిన సమాఖ్య ప్రభుత్వ ఉద్దీపన ఇతర రుణదాతలను ప్రమాదకర రుణాలవైపు ప్రోత్సహించింది, ఈ పరిణామం నష్టభయాన్ని భరించినందుకు ఎటువంటి ప్రోత్సహకాలు లేని పరిస్థితి పెరిగేందుకు దోహదపడింది.[36][111]

సామాజిక పునఃపెట్టుబడుల చట్టం (CRA) యొక్క ప్రభావాలపై కూడా సంప్రదాయవాదులు మరియు స్వేచ్ఛావాదులు చర్చ జరిపారు, వ్యతిరేకవాదులు ఈ చట్టం విలువలేని రుణగ్రహీతలకు కూడా రుణాలు మంజూరు చేయడాన్ని ప్రోత్సహించిందని వాదించారు,[112][113][114][115] మద్దతుదారులు మాత్రం ఇది నష్టభయం పెరగకుండా ముప్పై ఏళ్లపాటు రుణాలు మంజూరు చేసిన చరిత్ర కలిగివుందని పేర్కొన్నారు.[116][117][118][119] 1990వ దశకం మధ్యకాలంలో CRAలో సవరణలు చేయడం వలన, అర్హతలేని తక్కువ-ఆదాయ రుణగ్రహీతలకు జారీ అయిన తనఖాల పరిమాణం పెరిగిందని, అంతేకాకుండా ఎక్కువ సంఖ్యలో సబ్‌ప్రైమ్ విభాగంలోకి వచ్చే CRA-నియంత్రిత తనఖాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చేందుకు వీలు ఏర్పడిందని చట్ట వ్యతిరేకవాదులు వాదించారు.[120][121]

ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్ రాండాల్ క్రోజ్నెర్ మరియు FDIC ఛైర్మన్ షీలా బెయిర్‌లు ఇద్దరూ సంక్షోభానికి CRA కారణం కాదని వారి భావన వ్యక్తపరిచారు.[122] [123]

కేంద్ర బ్యాంకుల విధానాలు[మార్చు]

ఫెడరల్ బ్యాంకు నిధుల రేటు మరియు వివిధ తనఖా రేట్లు

కేంద్ర బ్యాంకులు ద్రవ్య విధానాన్ని నిర్వహించడంతోపాటు, ద్రవ్యోల్బణ రేటును లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి. వాణిజ్య బ్యాంకులు మరియు ఇతర ఆర్థిక సంస్థలపై అవి కొంతవరకు అధికారం కలిగివుంటాయి. గృహనిర్మాణ రంగ బుడగ మరియు డాట్-కామ్ బుడగ వంటి ఆస్తి ధర బుడగలు ఏర్పడకుండా అడ్డుకోవడంతో వాటికి తక్కువ సంబంధం ఉంటుంది. ఆర్థిక వ్యవస్థకు అనుషంగిక నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు సాధారణంగా ఇటువంటి బుడగలు ఏర్పడిన తరువాత కేంద్ర బ్యాంకులు చర్యలు తీసుకోవడం మొదలుపెడతాయి, బుడగలను ప్రారంభంలోనే నిరోధించేందుకు లేదా నిలిపివేసేందుకు అవి ప్రయత్నించవు. ఒక ఆస్తి బుడగను గుర్తించడం మరియు దానిని నిర్వీర్యపరిచేందుకు సరైన ద్రవ్య విధానాన్ని గుర్తించడం ఆర్థికవేత్తల మధ్య చర్చనీయాంశాలుగా ఉండటం వలన ఇది జరుగుతుంది.[124][125]

కొందరు విఫణి పరిశీలకులు ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు చర్యలు నష్టభయాన్ని భరించేందుకు ఎటువంటి ప్రోత్సహకాలు లేని పరిస్థితిని పెంచుతాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.[36] 1998లో న్యూయార్క్‌లోని ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు యొక్క దీర్ఘకాలిక మూలధన నిర్వహణ విధానం పెద్ద ఆర్థిక సంస్థల వద్ద ప్రమాదకర రుణాలు బాగా పెరిగిపోతే, వారి తరపున ఫెడరల్ రిజర్వ్ జోక్యం చేసుకుంటుందని, పెద్ద సంస్థలను దివాలా తీయకుండా రక్షిస్తుందనే భావనలను ప్రోత్సహించిందని ఒక ప్రభుత్వ జవాబుదారీ కార్యాలయానికి చెందిన విమర్శకుడు పేర్కొన్నాడు.[126]

దశాబ్దం ప్రారంభ కాలంలో ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు వడ్డీ రేట్లు తగ్గించడం గృహాల ధరలు పెరిగేందుకు ప్రధాన కారణమైంది. 2000 నుంచి 2003 వరకు, ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు సమాఖ్య ద్రవ్య రేటు లక్ష్యాన్ని 6.5% నుంచి 1.0%కి తగ్గించింది.[127] డాట్-కామ్ బుడగ పతనం మరియు సెప్టెంబరు 2001నాటి ఉగ్రవాద దాడుల ప్రభావాలను తగ్గించేందుకు, పొంచివున్న ప్రతి ద్రవ్యోల్బణం ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు ఈ చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి.[124] ప్రధానంగా ద్రవ్యోల్బణం తక్కువ స్థాయిలో ఉండటం వలన వడ్డీ రేట్లను సురక్షితంగా తగ్గించవచ్చని ఫెడరల్ బ్యాంకు భావించింది; మిగిలిన ముఖ్యమైన అంశాలను పట్టించుకోలేదు. 2000వ దశకం ప్రారంభ కాలంలో ఫెడరల్ బ్యాంకు యొక్క వడ్డీ రేటు విధానం లోపభూయిష్టంగా ఉందని, ఎందుకంటే ఈ సంవత్సరాల్లో లెక్కించిన ద్రవ్యోల్బణం వాస్తవ ద్రవ్యోల్బణ రేటు కంటే తక్కువగా ఉందని డల్లాస్‌లోని ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు అధ్యక్షుడు మరియు CEO రిచర్డ్ W. ఫిషెర్ పేర్కొన్నాడు, ఈ పరిణామం గృహనిర్మాణ రంగ బుడగ ఏర్పడటానికి ద్రవ్య విధానం కూడా కారణమయ్యేలా చేసిందని చెప్పాడు.[128] ప్రపంచవ్యాప్తంగా పొదుపు నిల్వలు సమృద్ధిగా ఉండటంతో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోకి ములధనం లేదా పొదుపు నిల్వలు ఎక్కువగా ప్రవహించాయి, దీని వలన దీర్ఘకాలిక వడ్డీ రేట్లు తక్కువగా ఉండేలా కేంద్ర బ్యాంకు చర్యలు తీసుకుందని ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు ప్రస్తుత ఛైర్మన్ బెన్ బెర్నాంకే తెలిపాడు.[129]

ఫెడరల్ బ్యాంకు ఈ తరువాత జూలై 2004 మరియు జూలై 2006 మధ్యకాలంలో ద్రవ్య రేటును గణనీయంగా పెంచింది.[130] 1-ఏడాది మరియు 5-ఏళ్ల ARM రేట్లు పెరిగేందుకు ఇది దోహదం చేసింది, ఫలితంగా గృహయజమానులకు ARM వడ్డీ రేటు పునర్వ్యస్థీకరణలు మరింత కష్టదాయకమయ్యాయి.[131] సాధారణంగా ఆస్తుల ధరలు వడ్డీ రేట్లకు విలోమానుపాతంలో ఉంటాయి కనుక గృహనిర్మాణరంగ బుడగ విచ్ఛిన్నమయ్యేందుకు కూడా ఇది కారణమైంది మరియు గృహనిర్మాణ రంగంలో పెట్టుబడులు పెట్టడం ప్రమాదకరంగా మారింది.[132][133]

ఆర్థిక సంస్థల రుణ స్థాయిలు మరియు ప్రోత్సాహకాలు[మార్చు]

2003–2007 సందర్భంగా గణనీయంగా పెరిగిన పెట్టుబడి బ్యాంకుల పరపతి నిష్పత్తులు

గృహాల ధరలు పెరుగుదల కొనసాగుతుందని మరియు కుటుంబాలు వాటి తనఖా చెల్లింపులను కొనసాగిస్తాయనే నమ్మకంతో అనేక ఆర్థిక సంస్థలు, ముఖ్యంగా పెట్టుబడి బ్యాంకులు 2004-2007 మధ్యకాలంలో పెద్దమొత్తంలో రుణాలు మంజూరు చేయడంతోపాటు, తనఖా మద్దతుగల సెక్యూరిటీలపై (MBS) పెట్టుబడి పెట్టాయి. తక్కువ వడ్డీ రేటు వద్ద రుణాలు తీసుకోవడం, ఆర్థిక పరపతి రూపంలో ఎక్కువ వడ్డీ రేటు వద్ద ఆ నిధులను పెట్టుబడులుగా ఉపయోగించడం జరిగింది. ఒక వ్యక్తి విషయంలో దీనర్థం ఏమిటంటే, ఇంటిపై రెండో తనఖా రూపంలో నిధులు సేకరించి, వాటిని స్టాక్ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడి పెట్టడం. గృహనిర్మాణ రంగంలో అసాధారణ వృద్ధి కనిపించిన సమయంలో ఈ వ్యూహం లాబాధాయకంగా కనిపించింది, అయితే గృహాలు ధరలు క్షీణించడం మొదలుకావడంతో, తనఖాల ఎగవేతలు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి. 2007లో, తనఖా చెల్లింపుల ఎగవేతల నుంచి MBSలు కలిగివున్న ఆర్థిక సంస్థలు మరియు వ్యష్టి పెట్టుబడిదారులు కూడా తీవ్రంగా నష్టపోవడం ప్రారంభమైంది, MBS విలువ క్షీణించడంతో ఈ పరిణామం ఏర్పడింది.[134]

నికర మూలధన నిబంధనకు సంబంధించి 2004లో U.S. సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్ (SEC) తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం కారణంగా USA పెట్టుబడి బ్యాంకులు గణనీయమైనస్థాయిలో మరిన్ని రుణాలు జారీ చేసేందుకు వీలు ఏర్పడింది, ఈ రుణాలు ఆ తరువాత MBSలు కొనుగోలు చేసేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. 2004-07 మధ్యకాలంలో, మొదటి ఐదు US పెట్టుబడి బ్యాంకులు (రేఖాచిత్రాన్ని చూడండి) ఆర్థిక పరపతిని గణనీయంగా పెంచాయి, ఈ పరిణామం MBSల విలువ క్షీణిస్తుండటంతో ఆయా బ్యాంకులను బలహీనపరిచింది. ఈ ఐదు సంస్థలు 2007 ఆర్థిక సంవత్సర ఫలితాలు $4.1 ట్రిలియన్ల మేర అప్పులను బయటపెట్టాయి, ఈ మొత్తం విలువ 2007కు సంబంధించిన USA నామమాత్రపు GDPలో 30%. అంతేకాకుండా, అన్ని సంస్థల వద్ద ఉన్న మొత్తం సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాల వాటా 2001-2003 మధ్యకాలంలో 10% కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉండగా, 2004-2006 కాలానికి అది 18-20% మధ్య నిలిచింది, పెట్టుబడి బ్యాంకుల పెట్టుబడి వలన ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది.[19][20]

2008లో, మూడు అతిపెద్ద U.S. పెట్టుబడి బ్యాంకులు దివాలా తీయడం (లేమాన్ బ్రదర్స్) లేదా ఇతర బ్యాంకులకు విక్రయించబడ్డాయి (బేర్ స్టెర్న్స్ మరియు మెరిల్ లించ్). ఈ వైఫల్యాలు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అస్థిరత్వానికి ఆజ్యం పోశాయి. మిగిలిన రెండు పెట్టుబడి బ్యాంకులు, మోర్గాన్ స్టాన్లీ మరియు గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్, వాణిజ్య బ్యాంకులుగా రూపాంతరం చెందాయి, ఫలితంగా ఇవి రెండు మరింత కఠినమైన నియంత్రణల పరిధిలోకి వచ్చాయి.[135]

సంక్షోభానికి దారితీసిన సంవత్సరాల్లో, మొదటి నాలుగు అతిపెద్ద U.S. నగదు నిల్వల బ్యాంకులు సుమారు $5.2 ట్రిలియన్ల ఆస్తులు మరియు పద్దుల్లో లేని కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన రుణాలను ప్రత్యేక ప్రయోజన కార్యకలాపాల్లోకి లేదా బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థలోని వాటి అనుబంధ సంస్థల్లోకి మళ్లించాయి. కనీస ములధన నిష్పత్తులకు సంబంధించి ప్రస్తుతం ఉన్న నిబంధనల నుంచి తప్పించుకునేందుకు ఈ పద్ధతి వీలు కల్పించింది, కలిసొచ్చిన కాలంలో దీని వలన వాటికి పరపతి మరియు లాభాలు బాగా పెరిగాయి, అయితే సంక్షోభంలో ఇదే వాటికి నష్టాలను కూడా తెచ్చిపెట్టింది. కొత్త ఖాతాల తనిఖీ నిబంధనతో ఆయా బ్యాంకులు ఈ ఆస్తుల్లో కొన్నింటిని 2009లో పద్దుపుస్తకాల్లోకి చేర్చాల్సివచ్చింది, ఇది వాటి యొక్క మూలధన నిష్పత్తులు గణనీయంగా తగ్గించింది. పద్దుల్లోకి చేర్చబడిన నగదు విలువ $500 బిలియన్లు నుంచి $1 ట్రిలియన్ మధ్య ఉంటుందని ఒక వార్తా సంస్థ అంచనా వేసింది. ఈ పరిణామాన్ని 2009 సందర్భంగా ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల్లో భాగంగా చెప్పవచ్చు.[136]

మార్టిన్ వోల్ఫ్ జూన్ 2009లో: "...ఈ దశాబ్దం ప్రారంభ భాగంలో బ్యాంకులు ఎక్కువగా - నిబంధనలను తప్పించుకునే మార్గం కనిపెట్టడంపై దృష్టిపెట్టాయి, దీని ఫలితంగానే పద్దుల్లో-లేని కార్యకలాపాలు, రెండవ తనఖాలు మరియు బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థ కనిపించాయని" రాశాడు.[137]

2006లో వాల్ స్ట్రీట్ ఉద్యోగులు ఇంటికి తీసుకెళ్లిన బోనస్‌ల విలువ మొత్తం $23.9 బిలియన్లు ఉంటుందని న్యూయార్క్ రాష్ట్ర అకౌంటెంట్ కార్యాలయం పేర్కొంది. "వాల్ స్ట్రీట్ వ్యాపారులు వారి సంస్థ యొక్క దీర్ఘకాలిక పరిపుష్టత గురించి కాకుండా, సంవత్సరాంతంలో బోనస్‌ల గురించి ఆలోచిస్తుంటారు. తనఖా మధ్యవర్తుల నుంచి వాల్ స్ట్రీట్ రిస్క్ మేనేజర్ల వరకు-మొత్తం వ్యవస్థ-దీర్ఘకాలిక బాధ్యతను విస్మరించి స్వల్ప-కాలిక నష్టభయాలను తీసుకునేందుకు మొగ్గుచూపినట్లు కనిపిస్తుంది. అత్యంత ప్రమాదకర సాక్ష్యం ఏమిటంటే బ్యాంకుల్లో పైస్థాయిల్లో పనిచేస్తున్న ఎక్కువ మంది వ్యక్తులకు వాస్తవానికి ఈ (పెట్టుబడులు) ఎలా పనిచేశాయో అర్థం కాలేదు."[41][138]

ప్రోత్సహక నష్టపరిహారం కోసం పెట్టుబడి బ్యాంకు ప్రధానంగా ఆర్థిక ఉత్పత్తుల నిర్మాణం నుంచి సృష్టించబడిన రుసుములపైనే ఆధారపడింది, ఆ ఉత్పత్తుల పనితీరు మరియు కాలక్రమంలో వాటిపై వచ్చే లాభాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు. నగదు రూపంలో వారికి వచ్చిన అదనపు ఆదాయాలు వాటాల కంటే ఆకాశాన్నంటాయి, సృష్టించిన MBS లేదా CDO పనితీరు బాగాలేకపోయినా "ఉపసంహరణ" (ఉద్యోగి వద్ద నుంచి కంపెనీ బోనస్‌ను ఉపసంహరించుకోవడం)తో సంబంధం లేకుండా వారు అదనపు ఆదాయాలు (బోనస్‌లు) పొందారు. అంతేకాకుండా, ప్రధాన పెట్టుబడి బ్యాంకులు తీసుకున్న పెరిగిన నష్టభయాన్ని (ఆర్థిక పరపతి రూపంలో) సరైన స్థాయిలో సీనియర్ ఉద్యోగుల నష్టపరిహారంగా మార్చబడలేదు.[139]

రుణ ఎగవేత మార్పిడులు[మార్చు]

రుణదాతలకు, ముఖ్యంగా MBS పెట్టుబడిదారులకు, ఎగవేత నష్టభయం నుంచి ఒక కంచెగా మరియు రక్షణగా ఉపయోగపడే ఆర్థిక పరికరాలే రుణ ఎగవేతల మార్పిడులు (CDS). బ్యాంకులు మరియు ఇతర ఆర్థిక సంస్థల నికర విలువ సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాలకు సంబంధించిన నష్టాల కారణంగా అసాధారణ స్థాయికి చేరితే, వాటికి భీమా కల్పిస్తున్నవారు సదరుకంపెనీలకు నష్టాన్ని చెల్లించాల్సిన అవకాశం పెరుగుతుంది. అయితే దీని వలన వ్యవస్థ మొత్తంలో అనిశ్చితి ఏర్పడింది, తనఖా ఎగవేతల నష్టాన్ని ఏ కంపెనీలు చెల్లించాలనేదానిపై పెట్టుబడిదారులు గందరగోళానికి గురయ్యారు.

అన్ని మార్పిడులు మరియు ఇతర ఆర్థిక ఉత్పన్నాల మాదిరిగానే CDSలను నష్టభయాల నుంచి రక్షించుకునేందుకు (ముఖ్యంగా, ఎగవేతపై రుణదాతలకు భీమా కల్పించేందుకు) లేదా సట్టావ్యాపారం నుంచి లాభాలను పొందేందుకు ఉపయోగిస్తారు. CDS బకాయి విలువ 1998తో పోలిస్తే 2008నాటికి 100-రెట్లు పెరిగింది, CDS ఒప్పందాల పరిధిలోని రుణాలు నవంబరు 2008నాటికి US$33 నుంచి $47 ట్రిలియన్లకు ఉన్నాయి. CDSలపై పాక్షిక పర్యవేక్షణ ఉంటుంది. 2008 నుంచి, CDS ఒప్పంద పరిధిలో ఒక CDSకు సంబంధించిన పక్షం దాని యొక్క బాధ్యతను నెరవేర్చలేని సందర్భంలో ఆ CDSను ఏ కేంద్ర బ్యాంకు గౌరవించడం లేదు. CDS-సంబంధ బాధ్యతలకు అవసరమైన వివరాలు సరిపడ స్థాయిలో లేవని విమర్శలు వచ్చాయి. విస్తృతంగా వ్యాపించివున్న తనఖా ఎగవేతలు CDS నష్టాలను పెంచడంతో అమెరికన్ ఇంటర్నేషనల్ గ్రూపు (AIG), MBIA, మరియు అంబాక్ వంటి భీమా కంపెనీల ప్రమాణాలు క్షీణించాయి. ఈ కంపెనీలు ఈ నష్టాలను పూడ్చేందుకు అదనపు నిధులు (మూలనిధులు) సేకరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. $440 బిలియన్ల విలువైన MBSలకు భీమా కల్పించిన CDSలు కలిగివున్న AIG, దీని ఫలితంగా సమాఖ్య ప్రభుత్వ ఉద్దీపనకు దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది.[140]

అన్ని మార్పిడులు మరియు ఇతర స్వచ్ఛమైన పణాలు మాదిరిగానే, CDS పరిధిలో ఒక పక్షానికి నష్టం జరిగి, మరో పక్షానికి లాభదాయకమయ్యేది ఏమిటంటే; CDSలు కేవలం ఇప్పుడున్న సంపదను పునర్నియోగిస్తాయి [అంటే, చెల్లిస్తున్న పక్షం ఈ పని చేయవచ్చు]. CDSలో ఏ పక్షం చెల్లించాల్సివస్తుంది మరియు ఏ పక్షం దీనిని చేయగలదనేది ఇక్కడ ప్రశ్నార్థకమవుతుంది. సెప్టెంబరు 2008లో పెట్టుబడి బ్యాంకు లేమాన్ బ్రదర్స్ దివాలా తీసినప్పుడు, దాని యొక్క $600 బిలియన్ల హామీపత్రాల బకాయిపై ఉన్న CDS ఒప్పందాలను ఏ ఆర్థిక సంస్థలు గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉంది అనేదానిపై తీవ్ర అనిశ్చితి నెలకొంది.[141][142] అనుషంగిక రుణ బాధ్యతల (CDOలు) రక్షణలేని వాటాల జాబితా విలువ క్షీణించడం 2008లో మెరిల్ లించ్ భారీ నష్టాలు చవిచూడటానికి ప్రధాన కారణమైంది, మెరిల్ యొక్క CDOలపై AIG CDS అందించడం నిలిపివేయడంతో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. మెరిల్ లించ్ యొక్క పరపతిపై వ్యాపార భాగస్వాములు విశ్వాసం కోల్పోవడం, స్వల్ప-కాలిక రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించే సామర్థ్యం దెబ్బతినడంతో దానిని బ్యాంక్ ఆఫ్ అమెరికా కొనుగోలు చేసింది.[143][144]

రుణ ఎగవేత మార్పిడులు వ్యవస్థ కుప్పకూలేందుకు ఎలా దోహదపడ్డాయో ఆర్థికవేత్త జోసెఫ్ స్టిగ్లిట్జ్ ఈ కింది విధంగా వివరించాడు: "భారీ పరిమాణంలో ఉన్న పణాలు సంక్లిష్టంగా అల్లుకుపోవడంతో, ఎవరికీ ఇతరుల ఆర్థిక స్థితి- లేదా సొంత ఆర్థిక స్థితి కూడా స్పష్టంగా తెలుసుకునే అవకాశం లేకుండా పోయింది. ఆశ్చర్యపడాల్సిన అవసరం లేకుండా, రుణ విఫణులు ఘనీభవించాయి."[145]

అమెరికా నికర దిగుమతుల నుంచి విదేశీయుల పొందిన లాభాలు U.S.లోనే విదేశీ పెట్టుబడులుగా రూపాంతరం చెందడం[మార్చు]

U.S. వర్తమాన ఖాతా లేదా వాణిజ్య లోటు

2005లో, ఎగుమతుల కంటే దిగుమతుల పరిమాణం పెరిగిన ఫలితంగా ఏర్పడిన USA యొక్క అధిక మరియు పెరుగుతున్న వర్తమాన ఖాతా (వాణిజ్య) లోటు సమస్యలను బెన్ బెర్నాంకే గుర్తించారు.[146] 1996 మరియు 2004 మధ్యకాలంలో, USA కరెంట్ (వర్తమాన) ఖాతా లోటు $650 బిలియన్ల మేర పెరిగి, GDPలో 1.5% నుంచి 5.8%కి చేరుకుంది. ఈ లోటును పూడ్చేందుకు USA విదేశాల నుంచి పెద్దమొత్తంలో రుణాలు సేకరించాల్సివచ్చింది, ఇందులో ఎక్కువ భాగాన్ని మిగులు వాణిజ్యాన్ని నిర్వహిస్తున్న దేశాల నుంచి ముఖ్యంగా ఆసియాలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు మరియు చమురు-ఎగుమతి దేశాల నుంచి సేకరించారు. బ్యాలెన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్స్ గుర్తింపుకు ఒక దేశం (USA వంటి) వర్తమాన ఖాతా లోటు నడుపుతుంటే సదరుదేశం అదే మొత్తంలో ఒక మూలధన ఖాతా (పెట్టుబడి) మిగులు కలిగివుండాల్సిన అవసరం ఉంది. అందువలన, దిగుమతులకు నిధులు సమకూర్చేందుకు భారీ మొత్తంలో విదేశీ నిధులు (మూలధనం) USAలోకి ప్రవహించింది. వ్యక్తిగత పొదుపు రేట్లు (చైనాలో 40% వద్ద ఉన్నాయి) లేదా చమురు ధరలు ఎక్కువగా ఉన్న కారణంగా విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ఈ నిధులను రుణాలకు ఇచ్చేందుకు ఉపయోగించారు. బెర్నాంకే దీనిని "సేవింగ్స్ గ్లట్"గా (పెట్టుబడులకు ఉద్దేశించిన పొదుపు కలిగివుండటం) సూచించాడు, USAలోకి నిధులు నెట్టబడ్డాయని అభిప్రాయపడ్డాడు,[129] అయితే ఈ వాదనతో ఇతర ఆర్థికవేత్తలు విభేదించారు, అధిక వినియోగ స్థాయిల కారణంగా USAలోకి ఈ నిధులు లాగబడ్డాయని వారు అభిప్రాయపడ్డారు. మరోరకంగా చెప్పాలంటే, విదేశీయులకు ఆస్తులను విక్రయించడం లేదా విదేశీయులు రుణాలు ఇచ్చేందుకు ఆసక్తి కనబరిచిన సందర్భాల్లోనే ఒక దేశం దానియొక్క ఆదాయం కంటే ఎక్కువ మొత్తాన్ని వినియోగించగలదు.

నెట్టబడటం లేదా లాగబడటం అభిప్రాయాలను పక్కనబెడితే, USA ఆర్థిక విఫణుల్లోకి నిధుల వరద (మూలధనం లేదా ద్రవ్యత్వం) పారింది. విదేశీ ప్రభుత్వాలు USA కోశాగార హామీపత్రాలను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా నిధులు సరఫరా చేశాయి, దీని వలన సంక్షోభం యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రభావాలు చాలా వరకు తప్పిపోయాయి. మరోవైపు USA కుటుంబాలు ఆర్థిక వినియోగానికి లేదా గృహాలు లేదా ఆర్థిక ఆస్తుల ధరలు పెంచేందుకు విదేశీయులు నుంచి అప్పుతెచ్చుకున్న నిధులను ఉపయోగించాయి. ఆర్థిక సంస్థలు విదేశీ నిధులను తనఖా మద్దతుగల సెక్యూరిటీల్లో పెట్టుబడి పెట్టాయి. USA గృహ మరియు ఆర్థిక ఆస్తుల విలువ గృహనిర్మాణ బుడగ పగిలిపోగానే నాటకీయంగా క్షీణించింది.[147][148]

బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థ విజృంభణ మరియు పతనం[మార్చు]

U.S. కోశాగార కార్యదర్శి, తరువాత NY ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు అధ్యక్షుడు తిమోతీ గీత్నెర్ జూన్ 2008నాటి ప్రసంగంలో బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థగా కూడా పిలిచే "సమాంతర" బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోని సంస్థలు దివాలా తీస్తున్న సమయంలో రుణ విఫణులు ఘనీభవించడం సంక్షోభానికి ప్రధాన కారణమని వాదించాడు. ఈ సంస్థలు ఆర్థిక వ్యవస్థకు మద్దతు ఇస్తున్న రుణ విఫణులకు కీలకంగా మారాయి, అయితే ఇవి ఒకేవిధమైన క్రమబద్ధీకరణ నియంత్రణల పరిధిలో లేవు. అంతేకాకుండా, దీర్ఘ-కాలిక, అద్రవ్య మరియు ప్రమాదకర ఆస్తులను కొనుగోలు చేసేందుకు ఈ సంస్థలు ద్రవ్య విఫణుల్లో స్వల్ప-కాలిక రుణాలు తీసుకోవడంతో అవి దుర్బలమయ్యాయి. రుణ విఫణుల్లో ఒడిదుడుకులు ఈ సంస్థలు అప్పులను తగ్గించుకునేందుకు వేగంగా ఆస్తులను విక్రయించేందుకు పురిగొల్పాయి, అంటే సంస్థలు వాటి యొక్క దీర్ఘకాలిక-ఆస్తులను క్షీణించిన ధరల వద్దనే విక్రయించాయి. ఈ సంస్థల ప్రాధాన్యతను ఆయన ఈ కింది విధంగా తెలియజేశాడు: "2007 ప్రారంభ కాలంలో, అసెట్-బాక్డ్ కమర్షియల్ పేపర్ కండ్యూట్స్, ఇన్ స్ట్రక్చర్డ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ వెహికల్స్, ఇన్ ఆక్షన్-రేట్ ప్రిఫర్డ్ సెక్యూరిటీస్, టెండర్ ఆప్షన్ బాండ్స్ మరియు వేరియబుల్ రేట్ డిమాండ్ నోట్స్ అన్ని కలిపి సుమారు $2.2 ట్రిలియన్ల ఆస్తి పరిమాణాన్ని కలిగివున్నాయి. త్రైపాక్షిక రెపోలో పెట్టుబడి పెట్టిన ఆస్తులు అతితక్కువ కాలంలోనే $2.5 ట్రిలియన్లకు పెరిగాయి. అధృడ పెట్టుబడి కంపెనీల వద్ద ఉన్న ఆస్తుల పరిమాణం సుమారు $1.8 ట్రిలియన్లకు పెరిగింది. ఐదు ప్రధాన పెట్టుబడి బ్యాంకుల పద్దు పుస్తకాల్లోని మొత్తం ఆస్తుల పరిమాణం $4 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోని మొదటి ఐదు బ్యాంకుల ఆధ్వర్యంలోని కంపెనీల మొత్తం ఆస్తుల విలువ ఆ సమయంలో $6 ట్రిలియన్లకు కొంచెం ఎక్కువగా, మొత్తం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ యొక్క ఆస్తుల విలువ సుమారు $10 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉంది." "స్వయం-ప్రబలక ఆస్తుల ధర మరియు రుణ చక్రాలకు ఆర్థిక వ్యవస్థ దుర్బలమయ్యేందుకు ఈ కారకాలన్నింటి ప్రభావం దోహదపడిందని" ఆయన పేర్కొన్నాడు.[8]

నోబెల్ గ్రహీత పాల్ క్రుగ్మన్, బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థలో దివాలాలను సంక్షోభానికి కారణమయిన పరిణామాలన్నింటికి మూలంగా వర్ణించాడు. "ముఖ్యంగా సంప్రదాయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు ప్రత్యర్థిగా లేదా దానిని అధిగమించే స్థితికి బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థ విస్తరించబడటంతో, రాజకీయ నాయకులు మరియు ప్రభుత్వ అధికారులు మహా మాంద్యం ఏర్పడేందుకు దోహదపడే ఆర్థిక దుర్బలత్వాన్ని తాము పునఃసృష్టిస్తున్నట్లు గ్రహించి ఉండాల్సింది—నియంత్రణల పరిధిని విస్తరించడం మరియు ఈ కొత్త సంస్థలను కూడా ఆర్థిక భద్రతా వలయంలోకి తీసుకువచ్చేందుకు వారు స్పందించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. ప్రభావంతమైన వ్యక్తులు ఒక సాధారణ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చి ఉండాల్సింది: బ్యాంకుల కార్యకలాపాలను నిర్వహించేవాటిని, బ్యాంకుల మాదిరిగానే సంక్షోభంలో రక్షించాల్సిన అవసరం ఉన్నవాటిని, ఒక బ్యాంకు మాదిరిగానే నియంత్రించాలి." ఈ నియంత్రణలు లేకపోవడాన్ని ఆయన "ప్రమాదకర నిర్లక్ష్యం"గా వర్ణించాడు."[149]

బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థ మద్దతు ఉన్న రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే విఫణులు 2007 వసంతకాలంలో మూతపడటం ప్రారంభమైంది, 2008 ముగిసే సమయానికి ఇవి దాదాపుగా మూతపడ్డాయి. మూడోవంతుకుపైగా ప్రైవేట్ రుణ విఫణులు నిధుల వనరుగా సేవలు అందించడం నిలిపివేశాయి.[91] బ్రూకింగ్స్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్, జూన్ 2009 నుంచి ఈ ఖాళీని పూడ్చేందుకు సంప్రదాయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ వద్ద మూలధనం లేదని వెల్లడించింది: "అదనపు రుణాల మంజూరుకు మద్దతు ఇచ్చే మూలధనం సృష్టించబడటానికి అనేక సంవత్సరాలు బలమైన లాభాలు రావాలి." "తీవ్ర ప్రతికూలమైన రుణ పరిస్థితుల కృత్రిమసృష్టిగా ఉన్న రుణాలను సెక్యూరిటీలుగా మార్చే కొన్నిరకాల పద్ధతులు ఎప్పటికీ అంతరించిపోయే ప్రమాదం ఉందని రచయితలు సూచించారు."[92]

ప్రభావాలు[మార్చు]

U.S.లో ప్రభావం[మార్చు]

ప్రధాన సంపద కొలతలపై సంక్షోభం ప్రభావాలు

జూన్ 2007 మరియు నవంబరు 2008 మధ్యకాలంలో, అమెరికన్లు వారి యొక్క మొత్తం విలువలో నాలుగోవంతుకుపైగా నష్టపోయారు. నవంబరు 2008 ప్రారంభ కాలంనాటికి, స్థూల U.S. స్టాక్ సూచి, S&P 500, 2007 గరిష్ఠ స్థాయి నుంచి 45 శాతం పతనమైంది. గృహాల ధరలు 2006నాటి గరిష్ఠ స్థాయి నుంచి 20% క్షీణించాయి, ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్‌లు 30-35% మేర క్షీణిస్తాయనే సంకేతాలు చూపించాయి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో మొత్తం గృహాల ఈక్విటీ విలువ, 2006లో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకున్నప్పుడు $13 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉండగా, 2008 మధ్యకాలానికి అది $8.8 ట్రిలియన్లకు పతనమైంది, 2008 ముగింపు సమయానికి మరింత క్షీణిస్తోంది. అమెరికన్ల రెండో-అతిపెద్ద కుటుంబ ఆస్తిగా పరిగణించబడుతున్న ఉద్యోగ విరమణ ఆస్తుల మొత్తం విలువ 22 శాతం మేర క్షీణించింది, వీటి విలువ 2006లో $10.3 ట్రిలియన్ల వద్ద ఉండగా అది 2008 మధ్యకాలానికి $8 ట్రిలియన్లకు పతనమైంది. ఇదేకాలంలో, పొదుపు మరియు పెట్టుబడి ఆస్తులు (ఉద్యోగ విరమణ పొదుపు ఆస్తులను మినహాయించి) $1.2 ట్రిలియన్ల మేర విలువను నష్టపోయాయి, ఫించను ఆస్తులు $1.3 ట్రిలియన్ల మేర క్షీణించాయి. అన్ని విభాగాలను కలిపితే, ఈ నష్టాల విలువ అసాధారణ స్థాయిలో $8.3 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది.[150] USA అల్పసంఖ్యాక వర్గాలుకు చెందిన సభ్యులు అసమాన సంఖ్యలో సబ్‌ప్రైమ్ తనఖాలు పొందారు, అందువలన వారు అసమాన స్థాయిలో జప్తులను ఎదుర్కొన్నారు.[151][152][153]

ఆర్థిక విఫణి ప్రభావాలు, 2007[మార్చు]

FDIC రేఖాచిత్రం - U.S. బ్యాంక్ & థ్రిఫ్ట్ ప్రాఫిటబిలిటీ బై క్వార్టర్

సంక్షోభం ఫిబ్రవరి 2007లో ఆర్థిక రంగాన్ని ప్రభావితం చేయడం ప్రారంభించింది, ప్రపంచంలో అతిపెద్ద (2008) బ్యాంకు అయిన HSBC తన వద్ద ఉన్న సబ్‌ప్రైమ్-సంబంధ MBSల వలన $10.5 బిలియన్ల నష్టపోయినట్లు ప్రకటించింది, సబ్‌ప్రైమ్ నష్టాలకు సంబంధించి వెల్లడైన మొదటి అతిపెద్ద మొత్తం ఇదే.[154] 2007 సందర్భంగా, కనీసం 100 తనఖా కంపెనీలు మూతబడటం లేదా కార్యకలాపాలు నిలిపివేయడం లేదా విక్రయించబడటం చోటుచేసుకుంది.[155] 2007లో ఒక వారం వ్యవధిలో మెరిల్ లించ్ మరియు సిటీ గ్రూపు CEOలు రాజీనామాలు చేశారు, ఈ మార్గంలో కొందరు ఉన్నతస్థాయి నిర్వహణాధికారులు మాత్రం ఎటువంటి హాని జరగకుండా బయటపడ్డారు.[156] సంక్షోభం బాగా లోతుగా వ్యాపించడంతో, మరిన్ని ఆర్థిక సంస్థలు విలీనం చేసినట్లు లేదా విలీనం చేసేందుకు చర్చలు జరుపుతున్నట్లు ప్రకటనలు చేశాయి.[157]

2007 సందర్భంగా, సంక్షోభం ఆర్థిక విఫణుల్లో భయాందోళనలు సృష్టించడంతోపాటు, ప్రమాదకర తనఖా పత్రాలు మరియు ఒడిదుడుకులకు లోనవుతున్న వాటాల నుంచి పెట్టుబడిదారులు డబ్బును వెనక్కు తీసుకొని, విలువ నిలకడగా ఉండే సరుకులు విభాగంలో పెట్టుబడి పెట్టేలా ప్రోత్సహించింది.[158] ఆర్థిక ఉత్పన్నాల విఫణులు కుప్పకూలడంతో సరుకు ఫ్యూచర్స్‌లో ఆర్థిక సట్టావ్యాపారం ప్రపంచ ఆహార ధరల సంక్షోభానికి మరియు చమురు ధర పెరుగుదలకు కారణమైంది."[159][160] ఆర్థిక సట్టావ్యాపారులు వేగవంతమైన లాభాలను కోరుకోవడంతో వాటాలు మరియు తనఖా హామీపత్రాల నుంచి ట్రిలియన్ల కొద్ది డాలర్లు ఉపసంహరించబడ్డాయి, వీటిలో కొంత భాగం ఆహార మరియు ముడి పదార్థాలపై పెట్టుబడిగా పెట్టడం జరిగింది.[161]

నగదు నిల్వల సంస్థల లాభాలను తనఖా ఎగవేతలు మరియు భవిష్యత్ ఎగవేతలకు అవకాశాలు తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి, FDICచే రక్షణ కల్పించబడిన 8533 USA నగదు నిల్వల సంస్థల లాభాలు 2005 నాలుగోవ త్రైమాసికంలో $35.2 బిలియన్ల వద్ద ఉండగా, ఆ తరువాత సంవత్సరం అదే త్రైమాసికానికి అవి 98% క్షీణించి $646 మిలియన్లకు పతనమయ్యేందుకు ఇవి కారణమయ్యాయి. 1990 తరువాత బ్యాంకు మరియు పొదుపు రంగాలు అత్యంత దారుణమైన పనితీరు చూపించిన త్రైమాసికంగా 2007 నాలుగోవ త్రైమాసికం నిలిచింది. 2007 త్రైమాసికాలన్నింటిలో, రక్షణ కల్పించబడిన నగదు నిల్వల సంస్థలు సుమారు $100 బిలియన్ల ఆదాయాన్ని ఆర్జించాయి, 2006లో ఈ సంస్థల లాభాలు రికార్డు స్థాయిలో $145 బిలియన్లకు చేరుకోగా, తరువాతి సంవత్సరం 31% మేర క్షీణించాయి. 2007 తొలి త్రైమాసికంలో లాభాలు $35.6 బిలియన్ల వద్ద ఉండగా, 2008 తొలి త్రైమాసికానికి లాభాలు 46% మేర క్షీణించి $19.3 బిలియన్లకు పతనమయ్యాయి.[162][163]

ఆర్థిక విఫణి ప్రభావాలు, 2008[మార్చు]

సెప్టెంబరు 2008 సందర్భంగా నాటకీయంగా పెరిగిన TED వ్యాప్తి – రుణ ప్రమాదానికి ఒక సూచకం.

ఆగస్టు 2008 నుంచి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక సంస్థలు సబ్‌ప్రైమ్ సంబంధ సెక్యూరిటీల నుంచి US$501 బిలియన్ల మేర నష్టాలు చూపించాయి.[164] ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక సంస్థలు చివరకు వాటివద్ద ఉన్న సబ్‌ప్రైమ్ MBSల నుంచి $1.5 ట్రిలియన్ల నష్టాన్ని ప్రకటిస్తాయని IMF అంచనా వేసింది. నవంబరు 2008 నుంచి $750 బిలియన్ల విలువైన ఇటువంటి నష్టాలు గుర్తించబడ్డాయి. ప్రపంచ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో గణనీయమైన మూలధనాన్ని ఈ నష్టాలు హరించివేశాయి. బసెల్ ఒప్పందాలపై సంతకం చేసిన దేశాల నుంచి నియంత్రించబడుతున్న బ్యాంకులు వినియోగదారులకు మరియు వ్యాపారాలకు రుణరూపంలో ఇచ్చిన ప్రతి డాలర్‌కు అనేక సెంట్ల మూలధనం కలిగివుండాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ విధంగా బ్యాంకు మూలధనంలో భారీస్థాయి క్షీణతలు పైనపేర్కొన్నట్లుగా వ్యాపారాలకు మరియు కుటుంబాలకు రుణ లభ్యతను తగ్గించింది.[165]

లేమాన్ బ్రదర్స్ మరియు ఇతర ముఖ్య ఆర్థిక సంస్థలు సెప్టెంబరు 2008లో దివాలా తీసిన సమయంలో, సంక్షోభం కీలకదశకు చేరుకుంది.[166] సెప్టెంబరు 2008లో రెండు రోజుల వ్యవధిలోనే, USA నగదు నిధులు నుంచి $150 బిలియన్ల నగదు ఉపసంహరించబడింది. రెండు రోజుల నిధుల ఉపసంహరణ సగటు $5 బిలియన్లుగా నమోదయింది. దీని ఫలితంగా, నగదు విఫణికి బ్యాంకు దివాలా భయంతో మూకుమ్మడి నగదు ఉపసంహరణలు పాత్రమయ్యాయి. బ్యాంకులు (CDలు) మరియు ఆర్థికేతర సంస్థలకు (వాణిజ్య పత్ర) నగదు విఫణి ప్రధాన రుణ వనరు. లేమాన్ బ్రదర్స్ విఫలమైన వెంటనే TED వ్యాప్తి (పై రేఖాచిత్రాన్ని చూడండి), అంతర్‌బ్యాంకుల రుణాల మంజూరుకు సంబంధించిన నష్టభయం యొక్క కొలత నాలుగురెట్లు పెరిగింది. ఈ రుణ స్తబ్ధత అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను పతనం అంచులకు తీసుకొచ్చింది. USA ఫెడరల్ రిజర్వ్ బ్యాంకు, యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంకు మరియు ఇతర కేంద్ర బ్యాంకులు తక్షణ మరియు నాటకీయ చర్యలు తీసుకున్నాయి. 2008 చివరి త్రైమాసికం సందర్భంగా, ఈ కేంద్ర బ్యాంకులు US$2.5 ట్రిలియన్ల ప్రభుత్వ రుణాలను మరియు బ్యాంకుల నుంచి సమస్యాత్మక ప్రైవేట్ ఆస్తులను కొనుగోలు చేశాయి. ప్రపంచ చరిత్రలో ఇది అతిపెద్ద ద్రవ్య విధాన చర్య, అంతేకాకుండా రుణ మార్కెట్‌లోకి ఇంత భారీస్థాయిలో దీనికి ముందెన్నడూ నిధులు విడుదల చేయలేదు. ఐరోపా దేశాలు మరియు USA ప్రభుత్వాలు కూడా ఆయా దేశాల కేంద్ర బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థల్లో $1.5 ట్రిలియన్ల మేర మూలనిధులను పెంచాయి, ఇందు కోసం సంబంధిత ప్రభుత్వాలు వాటి యొక్క ప్రధాన బ్యాంకుల్లో కొత్తగా జారీ అయిన ముఖ్యార్థ వాటాను కొనుగోలు చేశాయి. [165]

ఇదిలా ఉంటే, బ్రెజిల్ మరియు చైనా వంటి తృతీయ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలు బాగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మాదిరిగా ఈ సంక్షోభం వలన తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కోబోవని కొందరు ఆర్థికవేత్తలు పేర్కొన్నారు.[167]

స్పందనలు[మార్చు]

ఆగస్టు 2007లో సంక్షోభం బయటపడినప్పటి నుంచి దానిని అడ్డుకునేందుకు వివిధ చర్యలు తీసుకోబడ్డాయి. సెప్టెంబరు 2008లో, ప్రపంచ ఆర్థిక విఫణుల్లో బయటపడిన ప్రధాన అస్థిరత్వం సంక్షోభంపై అవగాహనను మరియు దృష్టిని పెంచింది. వివిధ సంస్థలు, నియంత్రకాలు మరియు రాజకీయ అధికారులు సంక్షోభాన్ని నివారించేందుకు అదనపు, మరింత సమగ్ర చర్యలు తీసుకోవడం ప్రారంభించారు.

ఈ రోజు వరకు రుణాలు, ఆస్తుల కొనుగోళ్లు, పూచీలు మరియు ప్రత్యక్ష వ్యయాలకు వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థలు ట్రిలియన్లకొద్ది డాలర్లు హామీ ఉండటం లేదా ఖర్చుపెట్టడం చేశాయి. సంక్షోభానికి సంబంధించిన U.S. ప్రభుత్వ ఆర్థిక హామీలు మరియు పెట్టుబడుల సంగ్రహం కోసం CNN - బాయిలౌట్ స్కోర్‌కార్డ్‌ను చూడండి.

ఫెడరల్ రిజర్వు మరియు కేంద్ర బ్యాంకులు[మార్చు]

USA కేంద్ర బ్యాంకు, ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిగిలిన కేంద్ర బ్యాంకుల భాగస్వామ్యంతో సంక్షోభాన్ని నివారించేందుకు అనేక చర్యలు తీసుకున్నాయి. ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు ఛైర్మన్ బెన్ బెర్నాంకే 2008 ప్రారంభకాలంలో మాట్లాడుతూ: "ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు యొక్క చర్యలను రెండు రకాలుగా విభజించారు: అవి విఫణి ద్రవ్యత్వానికి మద్దతు ఇచ్చే చర్యలు మరియు ద్రవ్య విధానం ద్వారా దేశ స్థూలఆర్థిక లక్ష్యాలను నిర్వహించే, సాధించే చర్యలు."[23] ఫెడరల్ బ్యాంకు:

  • సమాఖ్య నిధుల రేటు లక్ష్యాన్ని 5.25% నుంచి 2%కి, ముదరా రేటును 5.75% నుంచి 2.25%కి తగ్గించింది. ఇది సెప్టెంబరు 18, 2007 మరియు ఏప్రిల్ 30, 2008 మధ్యకాలంలో ఆరు దఫాలుగా జరిగింది;[168][169] డిసెంబరు 2008లో ఫెడరల్ బ్యాంకు సమాఖ్య నిధుల రేటు లక్ష్యాన్ని మరో 0-0.25% మేర (25 ప్రామాణిక పాయింట్లు) తగ్గించింది.[170]
  • సభ్య బ్యాంకుల్లో మూలధనాన్ని నిలిపేందుకు మిగిలిన కేంద్ర బ్యాంకులతో కలిసి బహిరంగ విఫణి కార్యకలాపాలు చేపట్టింది. ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలతో తత్సంబంధించబడిన సభ్య బ్యాంకులకు స్వల్ప-కాలిక రుణాలు మంజూరు చేయడం ఇందులో భాగమే. సభ్య బ్యాంకులకు మంజూరు చేసిన స్వల్ప-కాలిక రుణాలపై వసూలు చేసే వడ్డీ రేట్లను (అమెరికాలో ముదరా రేటు అని పిలుస్తారు) కూడా కేంద్ర బ్యాంకులు తగ్గించాయి;[171]
  • కొన్ని ప్రత్యేక రకాల వివిధ రుణ తత్సంబంధాలపై బ్యాంకులు మరియు బ్యాంకులేతర సంస్థలకు నేరుగా రుణాలు మంజూరు చేసేందుకు వీలు కల్పించే వివిధ రుణ సదుపాయాలను కూడా ఫెడరల్ బ్యాంకు సృష్టించింది. ఇందులో భాగంగా నియత కాల వేలం సౌకర్యం (TAF) మరియు నియత కాల ఆస్తి-మద్దతుగల సెక్యూరిటీలకు రుణ సౌకర్యం (TALF) కల్పించింది.[172]
  • నవంబరు 2008లో, తనఖా రేట్లను తగ్గించేందుకు ఫెడరల్ బ్యాంకు GSE యొక్క MBSలను కొనుగోలు చేసేందుకు $600 బిలియన్ల కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించింది.[173]
  • మార్చి 2009లో, అదనంగా $750 బిలియన్ల విలువైన సంస్థ (GSE) తనఖా- మద్దతుగల సెక్యూరిటీలు కొనుగోలు చేయడం ద్వారా FOMC ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు వద్ద నిధుల పరిమాణాన్ని పెంచాలని నిర్ణయించింది, దీంతో ఈ ఏడాది ఇటువంటి సెక్యూరిటీల మొత్తం కొనుగోళ్ల విలువ $1.25 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది, దీనితోపాటు ఈ ఏడాది సంస్థ రుణ కొనుగోళ్లు విలువ $100 నుంచి $200 బిలియన్లకు చేర్చబడింది. అంతేకాకుండా, ప్రైవేట్ రుణ విఫణుల్లో పరిస్థితులను మెరుగుపరిచేందుకు, 2009 సందర్భంగా ఈ కమిటీ $300 బిలియన్ల విలువైన దీర్ఘ-కాలిక కోశాగార సెక్యూరిటీలను కొనుగోలు చేయాలని నిర్ణయించింది.[174]

బెన్ బెర్నాంకే ప్రకారం, ఫెడరల్ బ్యాంకు పద్దుల పుస్తకాన్ని విస్తరించడమంటే, ఫెడ్ అవసరమైన నగదును యాంత్రికంగా సృష్టిస్తోంది, "... ఎందుకంటే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ చాలా బలహీనంగా ఉండటంతోపాటు, ద్రవ్యోల్బణం కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకోవడం ప్రారంభమైన సమయంలోనే, ఈ కార్యక్రమాలను నిలిపివేయవచ్చు, వడ్డీ రేట్లు పెంచడంతోపాటు ద్రవ్య సరఫరాను తగ్గించవచ్చు, ద్రవ్యోల్బణం ప్రమేయం లేకుండా మనం కోలుకున్నామని నిర్ధారించవచ్చు."[175]

ఆర్థిక ఉద్దీపన[మార్చు]

ఫిబ్రవరి 13, 2008న, అధ్యక్షుడు బుష్ $168 బిలియన్ల ఆర్థిక ఉద్దీపన పథకానికి సంబంధించిన చట్టంపై సంతకం చేశాడు, ఇందులో ప్రధానంగా ఆదాయ పన్ను రిబేటు చెక్‌లు నేరుగా పన్నుచెల్లించేవారికి బదిలీ చేయబడ్డాయి.[176] చెక్‌లను పన్ను చెల్లింపుదారులకు పంపే ప్రక్రియ ఏప్రిల్ 28, 2008 వారం నుంచి ప్రారంభమైంది. అయితే, ఈ రిబేటు చెక్కులు పంచడం యాదృచ్ఛికంగా గాసోలిన్ మరియు ఆహార ధరలు అనూహ్యంగా పెరిగాయి. ఈ యాదృచ్ఛిక సందర్భం కొందరిని ఆశ్చర్యానికి గురి చేసింది, ఉద్దీపన ప్యాకేజీ ఉద్దేశించిన ప్రభావం చూపుతుందా లేదా వినియోగదారులు ఆహార ధరలు మరియు ఇంధన ధరలు తగ్గించేందుకు పొందిన రిబేట్ చెక్కులను ఖర్చు చేస్తారా అనేది ప్రశ్నార్థకమైంది.

ఫిబ్రవరి 17, 2009న, U.S. అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా అమెరికా పునరుద్ధరణ మరియు పునఃపెట్టుబడుల చట్టం, 2009పై సంతకం చేశారు, ఇది విస్తృత వ్యయం మరియు పన్ను కోతలతో కూడిన $787 బిలియన్ల ఉద్దీపన పథకం.[177]

బ్యాంకు పరపతి మరియు మూలధన భర్తీ[మార్చు]

ప్రధాన USA బ్యాంకుల ఉమ్మడి ఈక్విటీ, మొత్తం ఆస్తుల నిష్పత్తులు

తనఖా-మద్దతుగల సెక్యూరిటీలు మరియు ఇతర ఆస్తులపై పొందిన నష్టాలను రుణాలుగా పొందిన నిధులతో కొనుగోలు చేయడం వలన ఆర్థిక సంస్థల్లో మూలధనం నాటకీయంగా క్షీణించింది, ఈ పరిణామం అనేక బ్యాంకులు దివాలా తీసేందుకు లేదా రుణాలు జారీ చేసే సామర్థ్యం బాగా తగ్గిపోయేందుకు కారణమైంది. ప్రభుత్వాలు బ్యాంకులకు నిధులు అందజేశాయి. కొన్ని బ్యాంకులు ప్రైవేట్ వనరుల నుంచి అదనపు మూలధనం సేకరించేందుకు గణనీయమైన చర్యలు చేపట్టాయి.

U.S. ప్రభుత్వం అక్టోబరు 2008లో అత్యవసర ఆర్థిక స్థిరత్వ చట్టం, 2008 (EESA లేదా TARP)ని ఆమోదించింది. ఈ చట్టం కింద "సమస్యాత్మక ఆస్తుల సహాయ కార్యక్రమానికి" (TARP) $700 బిలియన్ల నిధులు అందజేయబడ్డాయి, ఈ కార్యక్రమ నిధులను లాభాంశం-చెల్లించే ముఖ్యార్థ వాటాకు బదులుగా బ్యాంకులకు రుణంగా ఇచ్చేందుకు ఉపయోగించారు.[178][179]

బ్యాంకుల రుణాలు మరియు వాటాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు మరో పద్ధతి ఏమిటంటే ప్రభుత్వం మరియు ప్రైవేట్ సంస్థలు తనఖా సంబంధ ఆస్తులకు (అంటే, "ప్రమాదకర" లేదా "ఉత్తరదాయిత్వ" ఆస్తులు) బదులుగా నగదు అందజేయాలి, బ్యాంకుల ఆర్థిక పరిస్థితికి సంబంధించిన అనిశ్చితిని తగ్గిస్తూ, వాటి మూలధనం పరిమాణాన్ని పెంచాలి. U.S. కోశాగార కార్యదర్శి తిమోతీ గీత్నెర్ మార్చి 2008లో బ్యాంకుల వద్ద నుంచి "ఉత్తరదాయిత్వ" లేదా "ప్రమాదకర" ఆస్తులను కొనుగోలు చేసేందుకు ఒక ప్రణాళిక ప్రకటించారు. ప్రభుత్వ రుణాలు మరియు హామీలు కలిగిన ఈ ప్రభుత్వ-ప్రభుత్వేతర భాగస్వామ్య పెట్టుబడుల కార్యక్రమం బ్యాంకుల వద్ద నుంచి ప్రమాదకర ఆస్తులను కొనుగోలు చేసేలా ప్రైవేట్ పెట్టుబడిదారులను ప్రోత్సహిస్తుంది.[180]

సంక్షోభానికి సంబంధించిన U.S. ప్రభుత్వ ఆర్థిక హామీలు మరియు పెట్టుబడుల సంగ్రహం కోసం CNN - బాయిలౌట్ స్కోర్‌కార్డ్‌ను చూడండి.

డిసెంబరు 2008 నుంచి U.S. బ్యాంకులకు అందజేసిన TARP నిధుల సంగ్రహం కోసం ర్యూటెర్స్-TARP ఫండ్స్‌ను చూడండి.

ఉద్దీపన పథకాలు మరియు ఆర్థిక సంస్థల వైఫల్యాలు[మార్చు]

సబ్‌ప్రైమ్ సంక్షోభం వలన పొదుపు చేసిన నిధులను బ్యాంకు నుంచి వెనక్కుతీసుకునేందుకు యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని బర్మింగ్‌హామ్‌లో సెప్టెంబరు 15, 2007న నార్తరన్ రాక్ బ్యాంకు బ్రాంచ్ వద్ద బారులుతీరిన పౌరులు.

సంక్షోభం సందర్భంగా అనేక ప్రధాన ఆర్థిక సంస్థల్లో, కొన్ని దివాలా తీయగా, వాటికి ప్రభుత్వాలు ఉద్దీపన పథకాలు అందించాయి, మరికొన్ని విలీనమయ్యాయి (స్వచ్ఛందంగా లేదా మరోరకంగా). దీనికి దారితీసిన పరిస్థితులు వైవిధ్యంగా ఉన్నాయి, సాధారణంగా ఈ కంపెనీల వద్ద ఉన్న తనఖా-మద్దతుగల సెక్యూరిటీల విలువ క్షీణించడంతో వాటిలో ఆర్థిక వనరుల కొరత ఏర్పడింది, దివాలా భయంతో బ్యాంకుల వద్ద నుంచి ఖాతాదారులు మూకుమ్మడిగా నగదు ఉపసంహరణలు జరిపారు, లేదా రుణ విఫణుల నుంచి అవి కొత్త నిధులు పొందలేకపోయాయి. ఈ సంస్థలు వాటియొక్క నగదు లేదా సమాన మూలధనానికి సంబంధించి పెద్దమొత్తంలో నిధులను రుణాలు తీసుకోవడం మరియు పెట్టుబడి పెట్టడం చేశాయి, అంటే అవి పెట్టుబడులకు రుణాల వినియోగాన్ని ఎక్కువగా వాడటంతోపాటు, అనూహ్య రుణ విఫణి ఒడిదుడుకులకు దుర్బలమయ్యాయి.[181]

$4 ట్రిలియన్ల విలువైన రుణాలు లేదా అప్పులు కలిగివున్న ఐదు అతిపెద్ద U.S. పెట్టుబడి బ్యాంకులు 2008 సందర్భంగా దివాలా తీయడం (లేమాన్ బ్రదర్స్), ఇతర కంపెనీలు కొనుగోలు చేయడం (బేర్ స్టెర్న్స్ మరియు మెరిల్ లించ్) లేదా U.S. ప్రభుత్వ సాయం పొందడం (గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్ మరియు మోర్గాన్ స్టాన్లీ) జరిగింది.[182] ప్రభుత్వ-ఆధ్వర్యంలోని సంస్థలు (GSE) ఫెన్నీ మే, ఫ్రెడ్రీ మ్యాక్‌లు బలహీన మూలధన ఆధారం కలిగివున్న సుమారు $5 ట్రిలియన్ల విలువైన తనఖా బాధ్యతలకు నేరుగా రుణాలు ఇవ్వడం లేదా హామీ ఉన్నాయి, సెప్టెంబరు 2008లో ఈ సంస్థలు గ్రాహకత్వ స్థితిలో ఉన్న సందర్భంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.[183] కొలతలకు, పెట్టుబడుల కోసం రుణాలను వినియోగించిన ఏడు అతిపెద్ద సంస్థల్లో ఉన్న $9 ట్రిలియన్ల విలువైన బాధ్యతలను, $14 ట్రిలియన్ల పరిమాణంలో ఉన్న U.S. ఆర్థిక వ్యవస్థ (GDP)తో[184] లేదా సెప్టెంబరు 2008లో $10 ట్రిలియన్ల విలువ కలిగివున్న మొత్తం జాతీయ రుణంతో పోల్చవచ్చు.[185]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రధాన నగదు నిల్వల బ్యాంకులు మూలధన నిష్పత్తి నిబంధనలను తప్పించుకునేందుకు వ్యవస్థీకృత పెట్టుబడి సాధనాలు వంటి ఆర్థిక నవకల్పనలను కూడా ఉపయోగించాయి.[186] నార్తరన్ రాక్ విఫలం చెందడాన్ని ప్రధాన అంతర్జాతీయ వైఫల్యాల్లో ఒకటిగా చెప్పవచ్చు, దీనిని £87 బిలియన్ల ($150 బిలియన్లు) అంచనా వ్యయం వద్ద జాతీయం చేశారు.[187] U.S.లో, వాషింగ్టన్ మ్యూచువల్ (WaMu)ను సెప్టెంబరు 2008లో USA పొదుపు నిర్వహణ కార్యాలయం (OTS) స్వాధీనపరుచుకుంది.[188] TARP లేదా $700 బిలియన్లు ఉద్దీపన పథకంలో భాగంగా డజన్ల కొద్ది U.S. బ్యాంకులు నిధులు పొందాయి.[189]

2008లో ఆర్థిక సంక్షోభం ఫలితంగా, ఇరవై ఐదు U.S. బ్యాంకులు దివాలా తీయడం మరియు FDIC స్వాధీనపరుచుకోవడం జరిగింది.[190]. ఆగస్టు 14, 2009 నుంచి, అదనంగా మరో 77 బ్యాంకులు దివాలా తీశాయి.[191] ఈ ఏడు నెలల సంఖ్య 1993లో స్వాధీనపరుచుకున్న 50 బ్యాంకుల స్థాయిని మించిపోయింది, అయితే ప్రస్తుత సంఖ్య 1992, 1991, మరియు 1990 సంవత్సరాల్లో విఫలమైన బ్యాంకింగ్ సంస్థల సంఖ్య కంటే తక్కువగా ఉంది.[192] 2007 డిసెంబరులో సంక్షోభం ప్రారంభమైననాటి నుంచి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో 6 మిలియన్ల మంది ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు.[193]

భీమా పొందిన బ్యాంకులపై విధించిన రుసుముల మద్దతు గల FDIC నగదు నిల్వల భీమా నిధి 2009 తొలి త్రైమాసికానికి $13 బిలియన్లకు పతనమైంది.[194] సెప్టెంబరు 19993 తరువాత ఇదే కనిష్ఠ స్థాయి.[194]

గృహయజమానులకు సాయం[మార్చు]

జప్తులు వ్యయంతో కూడుకున్న సుదీర్ఘ ప్రక్రియ కావున, వీటిని తప్పించడం ద్వారా రుణదాతలు మరియు రుణగ్రహీతలు ఇద్దరూ లబ్ధి పొందవచ్చు. కొంత మంది రుణదాతలు సమస్యాత్మక రుణగ్రహీతలకు అనుకూలమైన తనఖా నిబంధనలను అందించారు (అంటే, పునఃపెట్టుబడి, రుణ మార్పులు లేదా నష్ట ఉపశమనం). ప్రత్యామ్నాయాలను ఆలోచించేందుకు రుణదాతలను కలుసుకోవాలని రుణగ్రహీతలను కోరడం జరిగింది.[195]

ది ఎకనామిస్ట్ సమస్యను ఈ కింది విధంగా వర్ణించింది: "ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఏ దశకు ఇవ్వాల్సినంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వలేదు, దీనిని నిర్లక్ష్యం చేసినందుకు, గృహ జప్తులు అమెరికాను ముంచెత్తున్నాయి. ప్రభుత్వ కార్యకర్మాలు ఉద్దేశించిన ప్రభావాలు అందించడం లేదు, ప్రైవేట్ చర్యలు కూడా మెరుగ్గా లేవు." 2009-2011 మధ్యకాలంలో 9 మిలియన్ల వరకు గృహాలు జప్తు కోరల్లో చిక్కుకోవచ్చు, ఈ క్లిష్టమైన ఏడాదిలో ఒక మిలియన్ ఇళ్లు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి.[196] చికాగో ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు 2006లో జరిపిన అధ్యయనం ప్రకారం సుమారుగా ప్రతి జప్తుకు U.S. $50,000 వ్యయం అవుతుంది, అంటే 9 మిలియన్ల జప్తులకు $450 బిలియన్ల నష్టం వాటిల్లుతుంది.[197]

అమెరికాను చుట్టేస్తున్న జప్తు సంక్షోభం నుంచి ఉపశమనం కలిగించేందుకు 2007- 2009 మధ్యకాలంలో గృహ యజమానులకు ఒక్కొక్క తనఖా చొప్పున సాయం అందించేందుకు ఉద్దేశించిన వివిధ స్వచ్ఛంద ప్రైవేట్ మరియు ప్రభుత్వ-నియంత్రిత లేదా మద్దతుగల కార్యక్రమాలు అమలు చేయబడ్డాయి, వీటికి ఒక ఉదాహరణ ఏమిటంటే "హోప్ నౌ అలయన్స్", దీనిలో భాగంగా అమెరికా ప్రభుత్వం మరియు ప్రైవేట్ పరిశ్రమ భాగస్వామ్యంతో నిర్దిష్ట సబ్‌ప్రైమ్ రుణగ్రహీతలకు సాయం అందిస్తారు.[198] ఫిబ్రవరి 2008లో, ఈ భాగస్వామ్యం తాము 2007 ద్వితీయార్ధంలో 545,000 మంది సబ్‌ప్రైమ్ రుణగ్రహీతలకు రుణ సాయం చేసినట్లు ప్రకటించింది లేదా 2007 సెప్టెంబరు నుంచి 7.1 మిలియన్ సబ్‌ప్రైమ్ రుణగ్రహీతల్లో 7.7% మందికి సాయం చేశామని తెలిపింది. ఈ భాగస్వామ్య కార్యక్రమం ప్రతినిధి ఇంకా చేయాల్సింది చాలా ఉందని పేర్కొన్నాడు.[199]

2008 సందర్భంగా, ప్రధాన బ్యాంకులు మరియు ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్ రెండూ జప్తులపై విరామాలు (జాప్యాలు) ఏర్పాటు చేశాయి, తిరిగి రుణాలను తీర్చేందుకు గృహయజమానులకు సమయం ఇవ్వడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.[200][201][202]

ఒక్కొక్కరి చొప్పున రుణ మార్పుల పద్ధతి ప్రభావవంతంగా లేదని విమర్శకులు వాదించారు, జప్తుల సంఖ్యతో పోలిస్తే అతికొద్ది గృహయజమానులకు మాత్రమే సాయం అందుతుండటం, సాయం పొందిన గృహయజమానుల్లో 40% మంది ఎనిమిది నెలల కాలంలోనే తిరిగి రుణాలు చెల్లించలేని స్థితికి చేరుకుంటున్నారని వారు పేర్కొన్నారు.[203][204][205] డిసెంబరు 2008లో, U.S. FDIC 2008 ప్రథమార్ధంలో మార్పు చేసిన తనఖాల్లో సగానికిపైగా మళ్లీ పూర్వస్థితికి (ద్రవ్యత్వం లేని స్థితి) చేరుకున్నాయని ప్రకటించింది, చెల్లింపులు తగ్గకపోవడంతో లేదా తనఖా రుణం మినహాయించకపోవడంతో అనేక సందర్భాల్లో ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందని పేర్కొంది. విధాన సాధనంగా ఒక్కొక్క కేసు ఆధారిత రుణ మార్పు ప్రభావవంతంగా లేదనే వాదనను ఈ సాక్ష్యం మరింత బలపరిచింది.[206]

ఫిబ్రవరి 2009లో, ఆర్థికవేత్తలు నౌరియల్ రౌబిని మరియు మార్క్ జాండి "అన్ని రకాల" (దైహిక) తనఖా అసలు బకాయిలను 20-30% మేర తగ్గించాలని సిఫార్సు చేశారు. తనఖా బకాయిని తగ్గించే చర్య నెలసరి చెల్లింపులు తగ్గేందుకు సాయపడటంతోపాటు 20 మిలియన్ల గృహయజమానులను కూడా చేరుకుంటుంది, ఇది స్వచ్ఛంద జప్తులోకి అడుగుపెట్టేందుకు ఇబ్బందుల్లో ఉన్న గృహయజమానులకు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకంగా పనిచేయవచ్చు (అంటే, గృహం విలువ కంటే తనఖా బకాయి ఎక్కువగా ఉన్న కారణంగా).[207][208]

బ్యాంకులు రుణాలను మార్చేందుకు అయిష్టత కనబరుస్తున్నాయని బోస్టన్ ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు జరిపిన ఒక అధ్యయనం సూచించింది. ద్రవ్యత్వం కోల్పోయిన గృహయజమానుల్లో కేవలం 3% మందికి మాత్రమే 2008 సందర్భంగా తనఖా చెల్లింపులు తగ్గించబడ్డాయి. అంతేకాకుండా, తనఖా మార్పులపై MBSలు కలిగివున్న పెట్టుబడిదారులు కూడా పెద్దగా అవరోధం కల్పించడం లేదు; బ్యాంకులు లేదా పెట్టుబడిదారుల నియంత్రణలోని రుణాలకు అందిన సాయంలో పెద్దగా తేడా ఏమీ లేదని ఈ అధ్యయనం గుర్తించింది. ఆర్థికవేత్తలు డీన్ బేకర్ మరియు పాల్ విల్లెన్ అధ్యయనంపై మాట్లాడుతూ, బ్యాంకులకు కాకుండా నేరుగా గృహయజమానులకే నిధులు అందజేయాలని సిఫార్సు చేశారు.[209]

L.A. టైమ్స్ ఈ అధ్యయనం ఫలితాలను వెల్లడించింది, తనఖాలోకి అడుగుపెడుతున్న సమయంలో అధిక రుణ పరిమాణం కలిగివున్న గృహయజమానులు 50% ఎక్కువగా ఎగవేతను ఆశ్రయించే అవకాశం ఉందని -- తక్కువ పరిమాణం ఉన్న రుణగ్రహీతలతో పోలిస్తే అకస్మాత్తుగా మరియు ఉద్దేశపూర్వకంగా వారు ఎగవేతను ఆశ్రయించడం మరియు తనఖా చెల్లింపులు నిలిపివేయవచ్చని ఈ అధ్యయనం పేర్కొంది. బాగా ఎక్కువగా ధర క్షీణతలు నమోదయిన మార్కెట్‌లలో ఇటువంటి వ్యూహాత్మక ఎగవేతలు ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి. 2008 సందర్భంగా, దేశవ్యాప్తంగా 588,000 వ్యూహాత్మక ఎగవేతలు నమోదయినట్లు అంచనా వేశారు, ఈ సంఖ్య 2007తో పోలిస్తే రెట్టింపయింది. 2008 నాలుగో త్రైమాసికంలో 60 రోజులకుపైగా పొడిగించబడిన అన్ని తీవ్ర అద్రవ్యత్వాల్లో ఇటువంటి ఎగవేతల వాటా 18%.[210]

గృహయజమానుల ఆర్థికస్తోమత మరియు స్థిరత్వ ప్రణాళిక[మార్చు]

ఫిబ్రవరి 18, 2009న, U.S. అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా జప్తులను తప్పించే ఉద్దేశంతో తొమ్మిది మిలియన్ల మంది గృహయజమానులకు సాయం అందించే $73 బిలియన్ల పథకాన్ని ప్రకటించాడు, వీటికి అనుబంధంగా తనఖాలను మరింత సులభంగా తిరిగి చెల్లించేందుకు మరియు కొనుగోలు చేసేందుకు ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్‌లకు $200 బిలియన్ల అదనపు నిధులు అందించబడ్డాయి. EESA యొక్క $700 బిలియన్ల ఆర్థిక ఉద్దీపన నిధి నుంచి ఈ ప్రణాళికకు ఎక్కువగా నిధులు సమకూర్చబడ్డాయి. గృహయజమానుల నెలసరి ఆదాయంలో 31 శాతానికి వారి యొక్క నెలసరి చెల్లింపులను రుణదాతలు తగ్గించేందుకు ఈ ప్రణాళికలు వ్యయాన్ని పంచుకోవడం మిరుయు ప్రోత్సహకాలు అందించడం వంటి చర్యలు చేపట్టారు. ఈ కార్యక్రమ పరిధిలో, రుణగ్రహీతల ఆదాయంలో గరిష్ఠంగా 38 శాతం వరకు నెలసరి చెల్లింపులను తగ్గించే బాధ్యత రుణదాతపై ఉంటుంది, ప్రభుత్వం ఈ చెల్లింపులను నెలసరి ఆదాయంలో 31 శాతానికి చేర్చే బాధ్యతను పంచుకుంటుంది. అంతేకాకుండా ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా రుణగ్రహీతల తనఖా బకాయిలో కొంత భాగాన్ని మినహాయించబడుతుంది. తనఖాలు అందించిన కంపెనీలు రుణాల్లో దీనికి తగ్గట్లుగా మార్పులు చేసినందుకు ప్రోత్సహాకాలు పొందుతాయి, అవి దీనికి బదులుగా గృహయజమానులు ద్రవ్యత్వంతో ఉండేందుకు సాయపడతాయి.[211][212][213]

నియంత్రణ ప్రతిపాదనలు మరియు దీర్ఘ-కాలిక పరిష్కారాలు[మార్చు]

అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా మరియు కీలక సలహాదారులు జూన్ 2009లో అనేక నియంత్రణ ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టారు. వినియోగదారు భద్రత, కార్యనిర్వాహకుల వేతనం, బ్యాంకు ఆర్థిక ఒడిదుడుకులు తట్టుకునే శక్తి లేదా మూలధన అవసరాలు,బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థ మరియు ఉత్పన్నాల నిబంధన పరిధి విస్తరణ, ముఖ్యమైన సంస్థలను సురక్షితంగా క్రమబద్ధీకరించేందుకు ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు అధికార పరిధి విస్తరణ, తదితర చర్యలు ఈ ప్రతిపాదనల్లో ఉన్నాయి.[214][215][216]

ప్రస్తుత సంక్షోభం ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు, మళ్లీ ఇటువంటి పరిస్థితి ఉత్పన్నం కాకుండా అడ్డుకునేందుకు ఆర్థికవేత్తలు, రాజకీయనాయకులు, విలేకరులు మరియు వ్యాపార నేతలు వివిధ నియంత్రణపరమైన మార్పులు ప్రతిపాదించారు. అయితే, జూన్ 2009 నుంచి, ప్రతిపాదించిన అనేక సూచనలు ఇప్పటికీ అమలకు నోచుకోలేదు. వాటిలో:

  • బెన్ బెర్నాంకే: బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థల వ్యవస్థలోని పెట్టుబడి బ్యాంకులు మరియు అధృడ పెట్టుబడి కంపెనీల వంటి సమస్యాత్మక ఆర్థిక సంస్థలను మూసివేసేందుకు తీర్మానం చేయాలి.[217]
  • జోసెఫ్ స్టిగ్లిట్జ్: ఆర్థిక సంస్థలు బాధ్యతవహించే పరపతిపై ఆంక్షలు విధించాలి. కార్యనిర్వాహకుల పరిహారాన్ని దీర్ఘ-కాలిక పనితీరుకు మరింత ఎక్కువగా ముడిపెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.[13] గ్రామ్-లీచ్-బ్లిలే చట్టం రావడంతో 1999లో అధికారికంగా రద్దు చేయబడిన, 1933లో గ్లాస్-స్టీగాల్ చట్టంచేత జరిగిన వాణిజ్య (నగదు నిల్వల) మరియు పెట్టుబడి బ్యాంకింగ్ విభజనను పునరుద్ధరించాలి.[110]
  • సైమన్ జాన్సన్: "దివాలా భయంలేని" వేర్పాటు సంస్థలు వ్యవస్థ పతనాన్ని అడ్డుకోవాలి.[218]
  • పాల్ క్రుగ్మన్: బ్యాంకులు కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సంస్థలను బ్యాంకుల మాదిరిగానే నియంత్రించాలి.[149]
  • అలెన్ గ్రీన్‌స్పాన్: బ్యాంకులను భారీ పరిమాణంలోకి చేరుకోకుండా నిరుత్సాహపరిచేందుకు మరియు వాటి యొక్క పోటీతత్వ ప్రయోజనాన్ని క్రమబద్ధీకరించేందుకు అవి క్రమాంకిత నియంత్రిత మూలధన అవసరాలతో బలమైన మూలధన శక్తి కలిగివుండాలి (అంటే, బ్యాంకు పరిమాణంతోపాటు పెరిగే మూలధన నిష్పత్తులు).[9]
  • వారెన్ బఫెట్: గృహతనఖాలకు దానియొక్క విలువలో కనీసం 10% ప్రాథమిక చెల్లింపుగా తీసుకోవాలి మరియు ఆదాయ పరిశీలన చేయాలి.[219]
  • ఎరిక్ డినాలో: అన్ని ఆర్థిక సంస్థలు వాటి యొక్క ఆర్థిక హామీలకు మద్దతు ఇచ్చే అవసరమైన మూలధనం కలిగివుండేలా చేయాలి. ఎగవేత ప్రమాదాన్ని నిరోధించేందుకు రుణ ఉత్పన్నాలను నియంత్రించడంతోపాటు, అవి మెరుగైన-మూలధన మారకాలపై చెలామణి అయ్యేలా చేయాలి.[186]
  • రఘురామ్ రాజన్: ఆర్థిక సంస్థలు సరపడ స్థాయిలో "తక్షణ మూలధనం" కలిగివుండాల్సిన అవసరం ఉంది (అంటే, మాంద్యం సందర్భంగా చెల్లింపులకు బదులుగా కలిసొచ్చిన కాలాల్లో ప్రభుత్వానికి భీమా ప్రీమియాలు చెల్లించడం.) [220]
  • A. మైఖేల్ స్పెన్స్ మరియు గోర్డాన్ బ్రౌన్: వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదాన్ని ముందుగా గుర్తించేందుకు సాయపడే ముందస్తు-హెచ్చరిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి.[221]
  • నియాల్ ఫెర్గ్యూసన్ మరియు జెఫ్రే సాచ్స్: పన్నుచెల్లింపుదారుల డబ్బును ఉద్దీపనలకు ఉపయోగించే ముందు హామీపత్రాలుకలిగివున్నవారు మరియు వారిని పోలినవారిపై కూడా కోతలు విధించాలి.[222][223]
  • నౌరియల్ రౌబిని: దివాలా తీసిన బ్యాంకులను జాతీయం చేయాలి.[224] ఈక్విటీ మార్పిడికి రుణాలు అందించడం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తంలో రుణ స్థాయిలను తగ్గించాలి. గృహయజమానులకు సాయపడేలా తనఖా బకాయిలను తగ్గించాలి, భవిష్యత్‌లో గృహం విలువ పెరిగితే రుణదాతకు వాటా ఇవ్వాలి.[225]
  • పాల్ మెక్‌కల్లే మానవ వైఖరిని మార్చేందుకు సాయం చేసే ప్రతి-చక్ర నియంత్రణ విధానానికి మద్దతు పలికాడు. మానవ ప్రవర్తన అనుకూల-చక్రానికి అనుగుణంగా ఉందని, దీని వలన అసాధారణ వృద్ధి రేట్లు, తీవ్ర మాంద్యాలు పెరుగుతాయని భావించే హైమన్ మిన్‌స్కీ యొక్క వాదనను ఇతను చూపించాడు. మరో రకంగా చెప్పాలంటే, మానవులను విలువ పెట్టుబడిదారుల కంటే చలన పెట్టుబడిదారులు అని పిలువవచ్చు. ప్రతి-చక్ర విధానాలు ఏమిటంటే, అసాధారణ వృద్ధి రేట్లు కనిపించే కాలాల్లో మూలధన పరిమాణాలు పెంచడం, మాంద్యం పరిస్థితుల్లో వాటి పరిమాణాన్ని తగ్గించడం.[226]

U.S. కోశాగార కార్యదర్శి తిమోతీ గీత్నెర్ అక్టోబరు 29, 2009న కాంగ్రెస్ ఎదుట వాంగ్మూలం ఇచ్చాడు. ఈ వాగ్మూలంలో ఐదు అంశాలు సమర్థవంత సంస్కరణకు కీలకమని ఆయన పేర్కొన్నాడు: 1) బ్యాంకులేతర ఆర్థిక సంస్థలను చేర్చేందుకు FDIC బ్యాంకు తీర్మాన వ్యవస్థను విస్తరించాలి; 2) సంస్థలను కాపాడటం కంటే అవి ఒక క్రమపద్ధతిలో దివాలా తీసేలా చూడాలి; 3) నష్టాలకు సంస్థ యొక్క పెట్టుబడిదారులను బాధ్యులను చేస్తూ, ఎటువంటి నష్టాలకు పన్నుచెల్లింపుదారులు బాధ్యులు కాకుండా చేయాలి, మరియు అతిపెద్ద ఆర్థిక సంస్థల చేత ద్రవ్యనిధిని సృష్టింపజేయాలి; 4) ఈ తీర్మాన ప్రక్రియలో FDIC మరియు ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకులకు తగిన చెక్‌లు మరియు నిల్వలను అమలు చేయాలి; 5) ఆర్థిక సంస్థలకు మరియు సంబంధిత అధికార నియంత్రణా విభాగానికి బలమైన మూలధన మరియు ద్రవ్యత్వ స్థానాలు కల్పించాలి.[227]

ఇతర స్పందనలు[మార్చు]

సంక్షోభం నుంచి గణనీయమైన స్థాయిలో చట్టపరమైన జప్తు చర్యలు మరియు వివాదాలు పుట్టుకొచ్చాయి. U.S. ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ తనఖాలపై రుణాలు అందించే కంపెనీలు ఫెన్నీ మే మరియు ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్, లేమాన్ బ్రదర్స్, భీమా సంస్థ అమెరికన్ ఇంటర్నేషనల్ గ్రూపు వంటి పలు సంస్థల్లో మోసాలు జరిగాయనే అనుమానంతో దర్యాప్తు చేపట్టింది.[228] న్యూయార్క్ అటార్నీ జనరల్ ఆండ్ర్యూ క్యూమో లాంగ్ ఐలాండ్‌కు చెందిన అమెరిమోడ్‌పై న్యాయపరమైన చర్యలు చేపట్టాడు, దగా చేశాయనే ఆరోపణలపై దేశంలో అతిపెద్ద రుణ సవరింపు సంస్థల్లో ఒకటైన అమెరిమోడ్, ఇటువంటి మరికొన్ని కంపెనీలకు 14 కోర్టు నోటీసులు జారీ చేశాడు.[229] తనఖా-సంబంధ నేరాలపై దర్యాప్తుకు FBI కూడా మరింత మంది పరిశోధకులను పురమాయించింది, దీని వద్ద ఉన్న కేసుల సంఖ్య నాటకీయంగా పెరిగింది.[230][231] రుణ మంజూరు ప్రక్రియల్లో మోసాలు మరియు సెక్యూరిటీ దగాల ఆరోపణలపై దేశవ్యాప్తంగా మార్చి 2008న FBI దర్యాప్తు ప్రారంభించింది.[232]

2007 సందర్భంగా సబ్‌ప్రైమ్ సంక్షోభానికి సంబంధించి సమాఖ్య కోర్టుల్లో 250కిపైగా పౌర వ్యాజ్యాలు దాఖలయ్యాయి. రాష్ట్ర కోర్టుల్లో దాఖలైన అనేక దావాలు విచారణకు అర్హత సాధించనప్పటికీ, వీటిలోనూ గణనీయమైన సంఖ్యలో పిటిషన్‌లు దాఖలైనట్లు తెలుస్తోంది.[233]

చిక్కులు[మార్చు]

ప్రభావం యొక్క అంచనాలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 2008 సందర్భంగా, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక సంస్థలకు జరిగిన నష్టం $1 ట్రిలియన్‌కు చేరుకోవచ్చని అంచనా వేసింది.[234] ఏడాది తరువాత, ప్రపంచవ్యాప్తంగా బ్యాంకులు మరియు ఇతర ఆర్థిక సంస్థలకు జరిగే మొత్తం నష్టం $4 ట్రిలియన్లపైగా ఉంటుందని IMF అంచనా వేసింది.[235] ఈ మొత్తంతో 200,000,000 మంది పౌరుల్లో ఒక్కొక్కరికీ U.S. $20,000 ఇవ్వవచ్చు.

ఆర్థిక రంగంలో రీగన్ పద్ధతులుకు సంక్షోభం ముగింపును సూచిస్తుందని ఫ్రాన్సిస్ ఫుకుయామా వాదించాడు, అమెరికా అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన రీగన్ పాలనాకాలం సరళమైన నిబంధనలు, పరిమితమైన ప్రభుత్వ పాత్ర మరియు తక్కువ పన్నులతో ప్రసిద్ధికెక్కింది. సంక్షోభం ఫలితంగా ఆర్థిక రంగ నిబంధనల్లో గణనీయమైన మార్పులు రావొచ్చని భావిస్తున్నారు.[236]

సంక్షోభం అమెరికన్లు మరియు వారి ప్రభుత్వాన్ని వారి ఆదాయ పరిధిలోనే జీవించేలా చేస్తుందని ఫరీద్ జకారియా సూచించాడు. అంతేకాకుండా, కొంత మంది మేథావులు ఆర్థిక నిర్మాణం నుంచి తిరిగి మరింత విలువైన వ్యాపార కార్యకలాపాలు లేదా శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాలవైపు మళ్లీ దృష్టిసారించవచ్చని అంచనా వేశాడు.[237]

"2008 పతనం [U.S.] ఆర్థిక రంగానికి, ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరియు ప్రపంచంలో దాని యొక్క స్థానానికి తీవ్ర నష్టం కలిగించింది; సంక్షోభం భూగోళరాజకీయ రంగానికి పెద్ద ఎదురుదెబ్బ...సంక్షోభం చారిత్రక శక్తులతో కలవడంతో ప్రపంచం దృష్టి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల నుంచి మరులుతోందని రోజెర్ ఆల్ట్‌మన్ పేర్కొన్నాడు. కొంతకాలంపాటు, అంతర్జాతీయ వేదికపై అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల పాత్ర పరిమితం కానుంది -- అదే సమంయలో ఇతర దేశాలు, ముఖ్యంగా చైనా వేగంగా అభివృద్ధి చెందే అవకాశం కలిగివున్నాయి."[165]

GE CEO జెఫ్రే ఇమ్మెల్ట్ U.S. వాణిజ్య మరియు బడ్జెట్ లోటులు భరించలేని స్థాయిలో ఉన్నాయని వాదించాడు. విన్నూత్న ఉత్పత్తులు, నిర్మాణ కార్మికులకు శిక్షణ మరియు వ్యాపార నాయకత్వం ద్వారా అమెరికా తిరిగి పోటీతత్వాన్ని అందిపుచ్చుకోవాలి. ఇంధన భద్రత మరియు స్వాతంత్ర్యం, నిర్దిష్ట సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలు, ఉత్పాదక రంగ ఉద్యోగాలు మరియు నికర ఎగుమతిదారు స్థాయి విస్తరణకు సంబంధించిన కొన్ని లక్ష్యాలను ఆయన సూచించాడు.[238]" ప్రపంచాన్ని పునర్వ్యవస్థీకృకరించాలి. భవిష్యత్‌ను గెలిచేందుకు మనం దూకుడుతోకూడిన అమెరికా పునరుద్ధరణకు నేతృత్వం వహించాలి." ముఖ్యంగా, సాంకేతిక మరియు ఉత్పాదక రంగాలపై దృష్టిపెట్టాలని ఆయన సూచించాడు. “అమెరికా సాంకేతిక-ఆధారిత, ఎగుమతి-ప్రధాన కేంద్ర రూపం నుంచి సేవల-ప్రధాన, వినియోగ-ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారాలని ఎక్కువ మంది భావిస్తున్నారు — ఈ విధంగా కొంత మంది ఇప్పటికీ ప్రబల శక్తిగా మారవచ్చని భావిస్తున్నట్లు" జెఫ్ పేర్కొన్నాడు. "అయితే ఈ ఆలోచన పూర్తిగా తప్పు."[239]

ఆర్థికవేత్త పాల్ క్రుగ్మన్ 2009లో ఈ కింది విషయాన్ని పేర్కొన్నాడు: "కొన్నేళ్ల క్రితం సుసంపన్నత, ముఖ్యంగా - అధిక లాభాలు, వేతనాలు పెద్దగా లేకపోవడం — గృహనిర్మాణ రంగ భారీ వృద్ధిపై ఆధారపడివుంది, దీనికి ముందు కొనసాగిన వాటాల భారీ వృద్ధిని ఈ గృహనిర్మాణ రంగం అందిపుచ్చుకుంది. గృహనిర్మాణ రంగ భారీ వృద్ధి తిరిగిరానందు వలన, సంక్షోభానికి ముందు సంవత్సరాల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థను ముందుకు నడిపించిన వ్యయం కూడా తిరిగిరాదు"[240] గృహ ఈక్విటీని వెలికితీసిన ప్రభావాన్ని మినహాయిస్తే, U.S. ఆర్థిక వ్యవస్థ బుష్ పాలనాకాలంలో 1% రేటుతో వృద్ధి చెందిందని నియాల్ ఫెర్గ్యూసన్ పేర్కొన్నాడు.[241] మైక్రోసాఫ్ట్ CEO స్టీవ్ బాల్మెర్ దీనిని మాంద్యం అనే కంటే కింది స్థాయిలో ఆర్థిక పునర్వ్యవస్థీకరణగా వర్గీకరించవచ్చని, మాంద్యానికి ముందు స్థాయిలకు తక్షణ పునరుద్ధరణను ఊహించలేమని వాదించాడు.[242]

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మద్దతు ఇచ్చేందుకు ఉద్దేశించిన U.S.ఫెడరల్ ప్రభుత్వం యొక్క చర్యలు గణనీయమైన స్థాయిలో కొత్త ఆర్థిక హామీలకు దారితీశాయి, నవంబరు 2008నాటికి వీటి విలువ మొత్తం $7 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంది. ఈ హామీలను ప్రత్యక్ష వ్యయాలుగా కంటే పెట్టుబడులు, రుణాలు మరియు రుణ హామీలుగా వర్గీకరించవచ్చు. అనేక సందర్భాల్లో, ప్రభుత్వం వాణిజ్య పత్రాలు, తనఖా-మద్దతుగల సెక్యూరిటీలు లేదా ఇతర రకాల ఆస్తుల మద్దతుగల పత్రాల వంటి ఆర్థిక ఆస్తులను కొనుగోలు చేసింది, ఘనీభవించిన విఫణుల్లో ద్రవ్యత్వాన్ని పెంచేందుకు ఈ చర్యలు చేపట్టింది.[243] సంక్షోభం ముదిరే కొద్ది, అధిక-ప్రమాదకర ఆస్తులతోపాటు రుణాలు ఇవ్వాలనుకుంటున్న అనుషంగిక వ్యవహారాల పరిధిని ఫెడరల్ బ్యాంకు విస్తరించింది.[244]

ది ఎకనామిస్ట్ పరిస్థితిని ఈ కింది విధంగా వర్ణించింది: "బ్యాంకులను ఉద్దీపన పరిచేందుకు సందనను ఖర్చు చేయడం వలన, పశ్చిమ దేశాల ప్రభుత్వాలు ఈ రుణం వడ్డీని అందుకునే క్రమంలో అధిక పన్నుల రూపంలో మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుంది. కొన్ని దేశాలు (బ్రిటన్ మరియు అమెరికా వంటి దేశాలు) బడ్జెట్ లోటుల రూపంలోనూ మూల్యం చెల్లించుకోవాలి, విదేశీ రుణదాతలకు చెల్లింపుల కోసం ఈ దేశాలు అధిక పన్నులను ఆశ్రయించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది. ఇటువంటి కఠిన పరిస్థితికి రాజకీయ ప్రాధాన్యతలను పరిశీలిస్తే, నగదు విలువలు క్షీణింపజేసి, దొంగతనముగా ఎగవేతకు ప్రోత్సహించబడే అవకాశం ఉంది. పెట్టుబడిదారులు ఈ ప్రమాదంలో ఉండే అవకాశం పెరగవచ్చు..."[245]

1986 నుంచి 2006 వరకు ఫెడరల్ రిజర్వు బ్యాంకు వ్యవస్థ ఛైర్మన్‌గా పనిచేసిన అలెన్ గ్రీన్‌స్పాన్ ఉత్తదాయిత్వంపై సంక్షోభం అనుమానాన్ని కలిగించింది. గ్రీన్‌స్పాన్ "సర్వోత్కృష్ట తుఫాను"ను సృష్టించాడని సెనెటర్ క్రిస్ డాడ్ వ్యాఖ్యానించాడు.[246] సంక్షోభం గురించి అడిగిన ప్రశ్నలకు గ్రీన్‌స్పాన్ ఈ కింది విధంగా సమాధానమిచ్చాడు:[124]

The current credit crisis will come to an end when the overhang of inventories of newly built homes is largely liquidated, and home price deflation comes to an end. That will stabilize the now-uncertain value of the home equity that acts as a buffer for all home mortgages, but most importantly for those held as collateral for residential mortgage-backed securities. Very large losses will, no doubt, be taken as a consequence of the crisis. But after a period of protracted adjustment, the U.S. economy, and the world economy more generally, will be able to get back to business.

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూస:Business and economics portal

ఇతర గృహనిర్మాణ రంగ బుడగలు[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. బెర్నాంకే-ఫోర్ క్వచన్స్-ఏప్రిల్ 2009
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 "Senator Dodd: Create, Sustain, Preserve, and Protect the American Dream of Home Ownership". DODD. 2007-02-07. Retrieved 2009-02-18.
  3. "Episode 06292007". Bill Moyers Journal. 2007-06-29. PBS. 
  4. Justin Lahart (2007-12-24). "Egg Cracks Differ In Housing, Finance Shells". WSJ.com. Wall Street Journal. Retrieved 2008-07-13.
  5. బెర్నాంకే-ఫోర్ క్వచన్స్ ఎబౌట్ ది ఫైనాన్షియల్ క్రీసిస్
  6. క్రూగ్మన్-రివేంజ్ ఆఫ్ ది గ్లుట్
  7. IMF నష్ట అంచనాలు
  8. 8.0 8.1 గీత్నెర్-ప్రభావవంత ఆర్థిక వ్యవస్థలో క్రమానుగత ప్రమాదాన్ని తగ్గించే విధానాలపై ప్రసంగం
  9. 9.0 9.1 గ్రీన్‌స్పాన్-వి నీడ్ ఎ బెటర్ కుషన్ ఎగైనెస్ట్ రిస్క్
  10. వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ అక్టోబరు 11, 2008, పేజి.1
  11. NYT - ప్రైడ్‌మన్ "గోయింగ్ టు నీడ్ ఎ బిగ్గర్ బోట్"
  12. "G-20 Calls for Action on Growth, Overhaul of Financial Rules". Bloomberg.com. Retrieved 2009-02-27.
  13. 13.0 13.1 "Stigliz Recommendations".
  14. "Greenspan-Banks Need More Capital". Economist.com. 2008-12-18. Retrieved 2009-02-27.
  15. FT-పెర్గ్యూసన్ బియాండ్ ది ఏజ్ ఆఫ్ లెవెరేజ్
  16. FDIC-సబ్‌ప్రైమ్ రుణాలు ఇచ్చేందుకు మార్గనిర్దేశం
  17. "How severe is subprime mess?". msnbc.com. Associated Press. 2007-03-13. Retrieved 2008-07-13.
  18. Ben S. Bernanke (2007-05-17). The Subprime Mortgage Market (Speech). [[Chicago, Illinois|]], Illinois. Retrieved 2008-07-13.
  19. 19.0 19.1 "CARPE DIEM: The Rise and Fall of the Subprime Mortgage Market". Mjperry.blogspot.com. 2008-07-17. Retrieved 2009-02-27.
  20. 20.0 20.1 హార్వర్డ్ నివేదిక
  21. "Delinquencies and Foreclosures Increase in Latest MBA National Delinquency Survey" (Press release). Mortgage Bankers Association. 2007-06-12. Retrieved 2008-07-13.
  22. Ben S. Bernanke (2007-10-17). The Recent Financial Turmoil and its Economic and Policy Consequences (Speech). [[New York, New York|]], New York. Retrieved 2008-07-13.
  23. 23.0 23.1 Ben S. Bernanke (2008-01-10). Financial Markets, the Economic Outlook, and Monetary Policy (Speech). Washington, D.C. Retrieved 2008-06-05.
  24. Bernanke, Ben S (2008-05-05). Mortgage Delinquencies and Foreclosures (Speech). Columbia Business School's 32nd Annual Dinner, New York, New York. Retrieved 2008-05-19.
  25. U.S. ఫెడరల్ రిజర్వ్ వ్యవస్థ యొక్క గవర్నర్ల బోర్డు, విడుదల Z.1, 9/18/08. టేబుల్ లైన్.218, లైన్ 2. మొత్తం $10.6 ట్రిలియన్ల రుణాల్లో $1.1 గృహ ఈక్విటీ రుణాలు ఉన్నాయని (22వ వరుస) సూచిస్తోంది.
  26. "U.S. FORECLOSURE ACTIVITY INCREASES 75 PERCENT IN 2007". RealtyTrac. 2008-01-29. Retrieved 2008-06-06.
  27. "RealtyTrac Press Release 2008FY". Realtytrac.com. 2009-01-15. Retrieved 2009-02-27.
  28. "MBA Survey".
  29. By Catherine Clifford, CNNMoney.com staff writer (2008-11-13). "CNN Foreclosures". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  30. "The Foreclosure Five". NY Post. 2009-02-21. Retrieved 2009-02-27.
  31. "Realty-Trac 2008 Foreclosure Report". Realtytrac.com. 2009-01-15. Retrieved 2009-02-27.
  32. By Joseph Stiglitz Special to CNN (2008-09-17). "Time-Stiglitz". Cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  33. Steverman, Ben (2008-10-18). "Business Week-The Financial Crisis Blame Game". Businessweek.com. Retrieved 2009-02-27.
  34. Roubini, Nouriel. "Roubini - More Doom Ahead". Foreignpolicy.com. Retrieved 2009-02-27.
  35. 35.0 35.1 "The downturn in facts and figures;". BBC. 2007-11-21. Retrieved 2009-02-18.
  36. 36.0 36.1 36.2 Brown, Bill (2008-11-19). "Uncle Sam as sugar daddy; MarketWatch Commentary: The moral hazard problem must not be ignored". MarketWatch. Retrieved 2008-11-30.
  37. "Declaration of G20". Whitehouse.gov. Retrieved 2009-02-27.
  38. "President Bush's Address to Nation".
  39. "CENSUS BUREAU REPORTS ON RESIDENTIAL VACANCIES AND HOMEOWNERSHIP" (PDF). U.S. Census Bureau. 26 October 2007.
  40. "CSI: credit crunch". 2008. Retrieved 2008-05-19. Text " Economist.com " ignored (help)
  41. 41.0 41.1 Ben Steverman and David Bogoslaw (October 18, 2008). "The Financial Crisis Blame Game - BusinessWeek". Businessweek.com. Retrieved 2008-10-24.
  42. "The End of the Affair". Economist. 2008-10-30. Retrieved 2009-02-27.
  43. "Bureau of Economic Analysis - Personal Savings Chart". Bea.gov. 2009-01-30. Retrieved 2009-02-27.
  44. Z.1 హిస్టారికల్ టేబుల్స్ (1974) మరియు కరెంట్ Z.1 రిలీజ్ (2008), టేబుల్ బి.100, వరుసలు 31,48.
  45. "Zakaria: A More Disciplined America | Newsweek Business | Newsweek.com". Newsweek.com. Retrieved 2008-10-24.
  46. గ్రీన్‌స్పాన్ కెన్నడీ రిపోర్ట్ - టేబుల్ 2
  47. ఈక్విటీ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్ - చార్టులు
  48. ర్యూటర్స్-స్పెండింగ్ బూస్టెడ్ బై హోమ్ ఈక్విటీ లోన్స్
  49. Fortune-ది $4 ట్రిలియన్ హౌసింగ్ హెడేక్
  50. కేస్ షిల్లెర్ హౌసింగ్ ప్రైస్ ఇండెక్స్-డిసెంబరు 08
  51. Feldstein, Martin (2008-11-18). "NYT - How to Help People Whose Homes are Underwater". Online.wsj.com. Retrieved 2009-02-27.
  52. [1]
  53. "Economist-A Helping Hand to Homeowners". Economist.com. 2008-10-23. Retrieved 2009-02-27.
  54. "Negative Equity".
  55. WSJ లీబౌట్జ్ - న్యూ ఎవిడెన్స్ ఆన్ ఫోర్‌క్లోజర్ క్రీసిస్
  56. "New home sales fell by record amount in 2007 - Real estate - MSNBC.com". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  57. "Housing Meltdown". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  58. "Vacant homes 2.9 MM".[dead link]
  59. Alan Greenspan (2007-12-12). "WSJ Greenspan-The Roots of the Mortgage Crisis". Opinionjournal.com. Retrieved 2009-02-27.
  60. Louis uchitelle (October 26, 1996). "H. P. Minsky, 77, Economist Who Decoded Lending Trends". New York Times. Retrieved 2008-07-13.
  61. "Speculation statistics".
  62. "Speculative flipping".
  63. "Speculation Risks".
  64. గెలైనాస్-షెల్టరింగ్ స్పెక్యులేషన్. City-journal.com
  65. Crook, Clive. "Shiller-Infectious Exuberance-The Atlantic". Theatlantic.com. Retrieved 2009-02-27.
  66. "Hyman Minsky: Why Is The Economist Suddenly Popular?". Dailyreckoning.co.uk. Retrieved 2008-10-19.
  67. "Does the Current Financial Crisis Vindicate the Economics of Hyman Minsky? - Frank Shostak - Mises Institute". Mises.org. Retrieved 2008-10-19.
  68. "Minorities hit hard by rising costs of subprime loans - USATODAY.com". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  69. "Banks help undocumented workers own their own home - Aug. 8, 2005". Money.cnn.com. August 8, 2005. Retrieved 2008-10-24.
  70. 70.0 70.1 "Warning signs of a bad home loan (Page 2 of 2)". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  71. 71.0 71.1 "NPR: Economists Brace for Worsening Subprime Crisis". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  72. "FRB: Speech-Bernanke, Fostering Sustainable Homeownership-14 March 2008". Federalreserve.gov. Retrieved 2008-10-26.
  73. "Fannie Mae Eases Credit To Aid Mortgage Lending". New York Times. 1999-09-30.
  74. 74.0 74.1 Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3728: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  75. Knox, Noelle (2006-01-17). "43% of first-time home buyers put no money down". USA Today. Retrieved 2008-10-18.
  76. "China Down Payment Requirements". Sgpropertypress.wordpress.com. 2007-09-19. Retrieved 2009-02-27.
  77. NPR Article "NPR: Economists Brace for Worsening Subprime Crisis" Check |url= value (help). 2008. Retrieved 2008-05-19.
  78. "WSJ - Subprime Debacle Traps Even Credit Worthy". Realestatejournal.com. 2007-12-04. Retrieved 2009-02-27.
  79. "Bank Systems & Technology". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  80. Lynnley Browning (2007-03-27). "The Subprime Loan Machine". nytimes.com. New York City: Arthur Ochs Sulzberger, Jr. Retrieved 2008-07-13.
  81. "REALTOR Magazine-Daily News-Are Computers to Blame for Bad Lending?". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  82. "Brokers, bankers play subprime blame game - Real estate - MSNBC.com". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  83. Tyler Cowen (Published: January 13, 2008). "So We Thought. But Then Again . . . - New York Times". Nytimes.com. Retrieved 2008-10-26. Check date values in: |date= (help)
  84. http://www.cnn.com/2004/LAW/09/17/mortgage.fraud/ తనఖా మోసాల 'మహమ్మారి'పై FBI హెచ్చరికలు
  85. http://web.archive.org/20051216105820/www.fbi.gov/pressrel/pressrel05/quickflip121405.htm "ఆపరేషన్ క్విక్‌ఫ్లిప్"పై FBI ప్రెస్ రిలీజ్‌లు
  86. http://articles.latimes.com/2008/aug/25/business/fi-mortgagefraud25 తనఖా సంక్షోభం ముప్పును FBI గుర్తింపు
  87. http://www.huffingtonpost.com/william-k-black/the-two-documents-everyon_b_169813.html సంక్షోభాన్ని బాగా అర్థం చేసుకునేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ చదవాల్సిన రెండు పత్రాలు
  88. NPR-ది జెయింట్ పూల్ ఆఫ్ మనీ
  89. Lewis, Holden (18 April 2007). "'Moral hazard' helps shape mortgage mess". Bankrate.com.
  90. ఆరిజినేట్-టు-డిస్ట్రిబ్యూట్ మోడల్ అండ్ ది సబ్‌ప్రైమ్ మార్ట్‌గేజ్ క్రీసిస్ | http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1167786
  91. 91.0 91.1 Search Site. "Nicole Gelinas-Can the Fed's Uncrunch Credit?". City-journal.org. Retrieved 2009-02-27.
  92. 92.0 92.1 బ్రూకింగ్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ - U.S. ఫైనాన్షియల్ అండ్ ఎకనామిక్ క్రీసిస్ జూన్ 2009 PDF పేజి 14
  93. Search Site. "Bernanke". Retrieved 2009-02-24.
  94. [Felix] (2009-02-23), "Recipe for Disaster: The Formula That Killed Wall Street", Wired Check |author-link1= value (help)CS1 maint: Date and year (link)
  95. "Lessons from the Crisis". PIMCO. 2008-11-26. Retrieved 2009-02-27.
  96. US House of Representatives Committee on Government Oversight and Reform (22 October 2008). "Committee Holds Hearing on the Credit Rating Agencies and the Financial Crisis". Retrieved 23 October 2008.
  97. "Buttonwood | Credit and blame | Economist.com". Economist.com. 6 September 2007. Retrieved 26 October 2008.
  98. "SEC Proposes Comprehensive Reforms to Bring Increased Transparency to Credit Rating Process". U.S. Securities and Exchange Commission. 2008. Retrieved July 2008. Check date values in: |accessdate= (help)
  99. "SEC - Rating Agency Rules". Sec.gov. 2008-12-03. Retrieved 2009-02-27.
  100. "The woman who called Wall Street's meltdown". Fortune. 6 August 2008.
  101. "SEC Concedes Oversight Flaws".
  102. "The Reckoning".
  103. Jon Birger (Published: January 31, 2008). "How Congress helped create the subprime mess". CNNMoney.com. Retrieved 2009-04-02. Check date values in: |date= (help)
  104. Leonnig, Carol D. (June 10, 2008). "How HUD Mortgage Policy Fed The Crisis". Washington Post.
  105. "How Government Stoked the Mania".
  106. రిలీజ్ Z.1, టేబుల్ L. 124, లైన్ 16; L.125, లైన్ 2.
  107. రిలీజ్ Z.1, టేబుల్ L.124, లైన్ 1 - లైన్ 21.
  108. "AEI-The Last Trillion Dollar Commitment". American Enterprise Institute. Retrieved 2009-02-27. అమెరికన్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ అనేది ప్రధాన రాజకీయ అజెండాకు కుడిభుజంగా పనిచేస్తున్న సంప్రదాయవాద సంస్థ.
  109. "Bloomberg-U.S. Considers Bringing Fannie & Freddie Onto Budget". Bloomberg.com. 2008-09-11. Retrieved 2009-02-27.
  110. 110.0 110.1 స్టిగ్లిట్జ్ - వానిటీ ఫెయిర్ - కాపిటలిస్ట్ ఫూల్స్
  111. Weiner, Eric (29 November 2007). "Subprime Bailout: Good Idea or 'Moral Hazard". NPR.org.
  112. England, Robert (December 27, 1993). "Assault on the Mortgage Lenders". National Review.
  113. Husock, Howard (January 01, 2000). "The Trillion-Dollar Bank Shakedown That Bodes Ill for Cities". City Journal. Check date values in: |date= (help)
  114. థామస్ J. డిలొరెంజో, ది గవర్నమెంట్-క్రియేటెడ్ సబ్‌ప్రైమ్ మార్ట్‌గేజ్ మెల్ట్‌డౌన్, LewRockwell.com, సెప్టెంబరు 6, 2007 సేకరించిన తేదీ=2007-12-07
  115. Liebowitz, Stan. "The Real Scandal - How feds invited the mortgage mess". New York Post.
  116. Gordon, Robert. "Did Liberals Cause the Sub-Prime Crisis?". The American Prospect.
  117. Seidman, Ellen. "No, Larry, CRA Didn't Cause the Sub-Prime Mess". New American Foundation.
  118. Barr, Michael. "Prepared Testimony of Michael S. Barr" (PDF). U.S. House of Representatives.
  119. Ellis, Luci. "The housing meltdown: Why did it happen in the United States?" (PDF). BIS Working Papers (259): 5.
  120. "Congress Tries To Fix What It Broke". Investor's Business Daily. 2008-09-17.
  121. Skousen, Mark (2008-09-17). "Ride out Wall Street's hurricane - The real reasons we're in this mess – and how to clean it up". Christian Science Monitor.
  122. "Fed's Kroszner: Don't Blame CRA". Wall Street Journal. 12/3/2008. Check date values in: |date= (help)
  123. "Sheila Bair: Stop Blaming the Community Reinvestment Act". U.S. News and World Report. 2008-12-17.
  124. 124.0 124.1 124.2 "The Wall Street Journal Online - Featured Article". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  125. "Assets and their liabilities". 2008. Retrieved 2008-05-19. Text " Economist.com " ignored (help)
  126. Thomas J. McCool (2000-02-23). "Responses to Questions Concerning Long-Term Capital Management and Related Events" (PDF). General Government Division. Government Accountability Office. Retrieved 2008-07-13.
  127. "Federal Reserve Board: Monetary Policy and Open Market Operations". Retrieved 2008-05-19.
  128. Richard W. Fisher (2006-11-02). "Confessions of a Data Dependent: Remarks before the New York Association for Business Economics". Retrieved 2008-07-13.
  129. 129.0 129.1 "Chairman Ben S. Bernanke, At the Bundesbank Lecture, Berlin, Germany September 11, 2007: Global Imbalances: Recent Developments and Prospects". Federalreserve.gov. Retrieved 2009-05-03. line feed character in |title= at position 69 (help)
  130. ఫెడ్ హిస్టారికల్ డేట్-ఫెడ్ ఫండ్స్ రేటు
  131. నేషనల్ రివ్యూ - మ్యాస్ట్రోబటిస్టా
  132. CNN-ది బబుల్ క్వచన్
  133. బిజినెస్ వీక్-ఈజ్ ఎ హౌసింగ్ బబుల్ ఎబౌట్ టు బరెస్ట్?
  134. రాబిన్ బ్లాక్‌బర్న్, సబ్‌ప్రైమ్ క్రీసిస్, న్యూ లెఫ్ట్ రివ్యూ, మార్చి-ఏప్రిల్ 2008.
  135. "Agency's '04 Rule Let Banks Pile Up New Debt, and Risk".
  136. బ్లూమ్‌బర్గ్-బ్యాంక్స్ $1 ట్రిలియన్ పర్జ్
  137. FT మార్టిన్ వోల్ఫ్ - రీఫార్మ్ ఆఫ్ రెగ్యులేషన్ అండ్ ఇన్సెంటివ్స్
  138. NYT-నొసెరా-ఫస్ట్, లెట్స్ ఫిక్స్ ది బోనసెస్
  139. NYT-రెకోనింగ్-ప్రాఫిట్స్ ఇల్యూసరీ, బోనసెస్ రియల్
  140. "Bloomberg-Credit Swap Disclosure Obscures True Financial Risk". Bloomberg.com. 2008-11-06. Retrieved 2009-02-27.
  141. Stephen Bernard (October 10, 2008). "AP - Lehman Debt Auction Gives Clue to Potential Losses". The Associated Press.
  142. "Lehman 10Q May 08". Lehman Brothers.
  143. Morgenson, Gretchen (2008-11-08). "The Reckoning: How the Thundering Herd Faltered and Fell". New York times. Retrieved 2008-11-13. Some banks were so concerned that they considered stopping trading with Merrill if Lehman went under, according to participants in the Federal Reserve’s weekend meetings on Sept. 13 and 14 [2008].
  144. Paulden, Pierre (2008-08-26). "Merrill, Wachovia Hit With Record Refinancing Bill (Update1)". Bloomberg News. Retrieved 2008-11-12. In response to a slump in demand for their bonds, financial firms, which have incurred $504 billion of writedowns and credit losses since the start of 2007, are selling assets such as mortgage securities and collateralized debt obligations at fire- sale prices to pay down looming maturities.
  145. Stiglitz, Joseph E. "Stiglitz - Vanity Fair - Capitalist Fools". Vanity Fair. Retrieved 2009-02-27.
  146. "Bernanke-The Global Saving Glut and U.S. Current Account Deficit". Federalreserve.gov. Retrieved 2009-02-27.
  147. "Economist-When a Flow Becomes a Flood". Economist.com. 2009-01-22. Retrieved 2009-02-27.
  148. Roger C. Altman. "Altman-Foreign Affairs-The Great Crash of 2008". Foreignaffairs.org. Retrieved 2009-02-27.
  149. 149.0 149.1 Krugman, Paul (2009). The Return of Depression Economics and the Crisis of 2008. W.W. Norton Company Limited. ISBN 978-0-393-07101-6.
  150. Roger C. Altman. "The Great Crash, 2008 - Roger C. Altman". Foreign Affairs. Retrieved 2009-02-27.
  151. Manny Fernandez (15 October 2007). "Study Finds Disparities in Mortgages by Race". New York Times. Retrieved 2008-05-19.
  152. ఇమ్మిగ్రాంట్స్ హిట్ హార్డ్ బై స్లోడౌన్, సబ్‌ప్రైమ్ క్రీసిస్. రూటర్స్. (జనవరి 30, 1933)
  153. సబ్‌ప్రైమ్ మార్ట్‌గేజెస్ అండ్ రేస్: ఎ బిట్ ఆఫ్ గుడ్ న్యూస్ మే బి ఇల్యూసరీ శంకర్ వేదాంతం, washingtonpost.com, జూన్ 30, 2008
  154. "BBC NEWS | Business | Timeline: Sub-prime losses". News.bbc.co.uk. Page last updated at 13:38 GMT, Monday, 19 May 2008 14:38 UK. Retrieved 2008-10-26. Check date values in: |date= (help)
  155. "Bloomberg.com: Worldwide".
  156. "Prince out as Citigroup CEO; more writedowns disclosed - Nov. 4, 2007". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  157. "Similar deals expected to follow Countrywide sale". Mark McSherry. Reuters. 2008-01-11. Retrieved 2008-05-19.
  158. "The cost of food: Facts and figures".
  159. "Speculation is pushing up oil prices".
  160. "Mother of all bubbles prepares to burst". Archived from the original on 2008-03-12.
  161. "The trading frenzy that sent prices soaring". New Statesman. Retrieved 2008-04-28.
  162. "FDIC Quarterly Profile Q1 08" (PDF).
  163. "FDIC Profile FY 2007 Pre-Adjustment" (PDF).
  164. "Bloomberg.com: Worldwide". Bloomberg.com. Retrieved 2008-10-26.
  165. 165.0 165.1 165.2 Roger C. Altman. "Altman - The Great Crash". Foreign Affairs. Retrieved 2009-02-27.
  166. "PBS Frontline-Inside the Meltdown". Pbs.org. 2009-02-17. Retrieved 2009-02-27.
  167. Kanitz, Stephen (2009-02-11). "Betting On Brazil: Car Output Grows 92% in January. Repeat it: 92%!". Brazil.melhores.com.br. Retrieved 2009-02-27.
  168. "FRB: Press Release-FOMC Statement-18 September 2007". Federalreserve.gov. Retrieved 2008-10-26.
  169. "FRB: Press Release-FOMC statement-18 March 2008". Federalreserve.gov. Retrieved 2008-10-26.
  170. బెర్నాంకే-ది క్రీసిస్ అండ్ పాలసీ రెస్పాన్స్
  171. "FRB: Speech—Bernanke, The Recent Financial Turmoil and its Economic and Policy Consequences—15 October 2007". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  172. By David Goldman, CNNMoney.com staff writer. "CNN - Bailouts". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  173. "Fed - GSE (Government Sponsored Enterprise) MBS purchases". Federalreserve.gov. 2008-11-25. Retrieved 2009-02-27.
  174. [2]
  175. బెర్నాంకే-60 మినిట్స్ ఇంటర్వ్యూ
  176. Jeannine Aversa (2008-02-13). "Rebate Checks in the Mail by Spring". The Huffington Post. Arianna Huffington. Retrieved 2008-05-19.
  177. "BBC - Stimulus Package 2009". BBC News. 2009-02-14. Retrieved 2009-02-27.
  178. "Treasury - Paulson News Release".
  179. "Administration Is Seeking $700 Billion for Wall Street". New York Times.
  180. ప్రెస్ రిలీజ్ - పబ్లిక్-ప్రైవేట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్
  181. బ్లాక్‌బర్న్-న్యూ లెఫ్ట్ రివ్యూ-సబ్‌ప్రైమ్ క్రీసిస్
  182. NYT-ఏజెన్సీస్ 04 రూల్ లెట్ బ్యాంక్స్ పిల్ అప్ డెబ్ట్
  183. OFHEO-స్టేట్‌మెంట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్ లాక్‌హార్ట్
  184. BEA - U.S. GDP
  185. ట్రెజరీ డైరెక్ట్-హిస్టారికల్ డెబ్ట్ ఎమౌంట్స్
  186. 186.0 186.1 డినాలో-వి మోడ్రనైజ్డ్ అవుర్‌సెల్వ్స్ ఇన్‌టు దిస్ ఐస్ ఏజ్
  187. Robert Chote. "Financial Crisis: Someone will have to dig us out of all this debt". Daily Telegraph. Retrieved 2008-10-19.
  188. "Bloomberg.com: Worldwide". Bloomberg.com. Retrieved 2008-10-06.
  189. పాల్సన్ అప్‌డేట్ ఆన్ TARP
  190. FDIC. "Failed Bank List". Retrieved 2009-06-27.
  191. FDIC. "FDIC: Press Releases". Retrieved 2009-07-31.
  192. FDIC. "FDIC Trends, March, 2009" (PDF). Retrieved 2009-07-10.
  193. Margaret Chadbourn. "Five Banks are Seized". Retrieved 2009-06-27.
  194. 194.0 194.1 Ari Levy and Margaret Chadbourn. "Bank of Wyoming Seized; 53rd U.S. Failure This Year (Update1)". Retrieved 2009-07-10.
  195. "Criticism rains down on mortgage industry - USATODAY.com". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  196. ఎకనామిస్ట్ - కాంట్ పే ఆర్ వోంట్ పే?
  197. NYT-టైమ్స్ టాపిక్స్-ఫోర్‌క్లోజర్స్
  198. [3]
  199. "Hope Now says nearly 8% of subprime borrowers helped - Feb. 6, 2008". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  200. "BofA to slash mortgage payments for Countrywide borrowers - Oct. 6, 2008". Money.cnn.com. Retrieved 2008-10-24.
  201. By Les Christie, CNNMoney.com staff writer (2008-11-20). "CNN - Fannie & Freddie Suspend Foreclosures". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  202. UW. "Fannie News Release". Fanniemae.com. Retrieved 2009-02-27.
  203. "Economist-Understanding Foreclosure Drivers". Economist.com. 2009-02-19. Retrieved 2009-02-27.
  204. "Summary of Act" (PDF).
  205. Christie, Les (2008-04-22). "No help for 70% of subprime borrowers". CNNMoney.com. Cable News Network. Retrieved 2008-09-17.
  206. By Les Christie, CNNMoney.com staff writer (2008-12-23). "Most mortgage fixes are bad medicine - Dec. 23, 2008". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  207. "Charlie Rose-Roubini-Mortgage Solutions". Charlierose.com. Retrieved 2009-02-27.
  208. "Forbes-Roubini". Forbes.com. 2009-02-18. Retrieved 2009-02-27.
  209. బోస్టన్ గ్లోబ్ - లెండర్స్ ఎవైడ్ రీడూయింగ్ లోన్స్, ఫెడ్ కంక్లూడ్స్
  210. LA టైమ్స్-హోమ్‌వోనర్స్ హు స్ట్రాటజికల్లీ డిఫాల్ట్ ఎ గ్రోయింగ్ ప్లాబ్లమ్-సెప్టెంబరు 2009
  211. "President Obama's Plan". Bloomberg.com. 2009-02-20. Retrieved 2009-02-27.
  212. ఫాక్ట్ షీట్-హోమ్‌వోనర్స్ ఆఫర్డబిలిటీ అండ్ స్టెబిలిటీ ప్లాన్
  213. NYT-U.S. సెట్స్ బిగ్ ఇన్సెంటివ్స్ టు వార్డ్ ఆఫ్ ఫోర్‌క్లోజర్స్
  214. [4]
  215. వాషింగ్టన్ పోస్ట్ - గీత్నెర్ & సమ్మర్స్ - ఎ న్యూ ఫైనాన్షియల్ ఫౌండేషన్
  216. ట్రెజరీ డిపార్ట్‌మెంట్ రిపోర్ట్ - ఫైనాన్షియల్ రెగ్యూలేటరీ రీఫార్మ్
  217. "Bernanke Remarks". Federalreserve.gov. 2008-12-01. Retrieved 2009-02-27.
  218. WSJ-ఎకనామిస్ట్స్ సీక్ బ్రేకప్ ఆఫ్ బిగ్ బ్యాంక్స్
  219. వారెన్ బఫెట్-2008 షేర్‌హోల్డర్స్ లెటర్ సమ్మరీ
  220. ది ఎకనామిస్ట్-రాజన్-సైకిల్ ప్రూఫ్ రెగ్యులేషన్
  221. "PIMCO-Lessons from the Crisis". Pimco.com. 2008-11-26. Retrieved 2009-02-27.
  222. జెఫ్రే సాచ్స్-అవర్ వాల్ స్ట్రీట్ బెస్కాటెడ్ పబ్లిక్ పాలసీ
  223. FT-ఫెర్గ్యూసన్-బియాండ్ ది ఏజ్ ఆఫ్ లేవరేజ్
  224. రౌబిని-ఛార్లీ రోజ్ ఇంటర్వ్యూ
  225. రిస్క్స్ టు గ్లోబల్ గ్రోత్
  226. మెక్‌కల్లే PIMCO-ది షాడో బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్ అండ్ హైమన్ మిన్‌స్కీస్ జర్నీ-మే 2009
  227. సెక్యూరిటీ గీత్నెర్ టెస్టిమొనీ టు హౌస్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీస్ కమిటీ-అక్టోబరు 29, 2009
  228. ఫెన్నీ మే, ఫ్రెడ్డీ మ్యాక్, లేమాన్, AIGల్లో అనుమానిత మోసాలపై FBI దర్యాప్తు, అసోసియేటెడ్ ప్రెస్, సెప్టెంబరు 23, 2008.
  229. "Cuomo: I'll Sue Foreclosure-Relief Scam Artists". villagevoice.com. 2009-06-09. Retrieved 2009-06-09.
  230. "FBI Cracks Down On Mortgage Fraud". CBS news. 2008-06-19.
  231. "FBI — Mortgage Fraud Takedown - Press Room - Headline Archives 06-19-08". Fbi.gov. Retrieved 2008-10-26.
  232. "FBI probes Countrywide for possible fraud". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  233. "Subprime lawsuits on pace to top S&L cases - The Boston Globe". 2008. Retrieved 2008-05-19.
  234. "IMF says worldwide losses stemming from the US subprime mortgage crisis could run to $945 billion".
  235. IMF సంగ్రహం
  236. "Fukuyama: The End of America Inc | Newsweek Business | Newsweek.com". Newsweek.com. Retrieved 2008-10-24.
  237. "Zakaria: A More Disciplined America | Newsweek Business | Newsweek.com". Newsweek.com. Retrieved 2008-10-24.
  238. ఛార్లీ రోజ్ - ఇమ్మెల్ట్ ఇంటర్వ్యూ
  239. డెట్రాయిట్ ఎకనామిక్ క్లబ్ వద్ద ఇమ్మెల్ట్ వ్యాఖ్యలు
  240. క్రుగ్మన్-లైఫ్ వితౌట్ బబుల్స్
  241. ఫెర్గ్యూసన్ - ఇంటర్వ్యూ
  242. బాల్మెర్-రీసెట్, నాట్ రెసెషిన్
  243. By David Goldman, CNNMoney.com staff writer. "CNN-Bailout Summary". Money.cnn.com. Retrieved 2009-02-27.
  244. "Bloomberg Article".
  245. ఎకనామిస్ట్-ఎ న్యూ గ్లోబల్ సిస్టమ్ ఈజ్ కమింగ్ ఇన్‌టు ఎగ్జిస్టెన్స్
  246. "FT.com / Companies / US & Canada - Fed rapped over subprime loans". 2008. Retrieved 2008-05-19.

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.

మూస:Subprime mortgage crisis

మూస:2008 economic crisis