సమొవా
Independent State of Samoa Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa | |
|---|---|
నినాదం: Faʻavae i le Atua Sāmoa "Samoa is founded on God" | |
Location of Samoa | |
Map of Samoa | |
| రాజధాని and largest city | Apia 13°50′00″S 171°45′44″W / 13.83333°S 171.76222°W |
| అధికార భాషలు | Samoan, English |
| జాతులు (2021) |
|
| మతం (2021) |
|
| పిలుచువిధం | Samoan |
| ప్రభుత్వం | Unitary parliamentary republic |
| Tuimalealiʻifano Vaʻaletoʻa Sualauvi II | |
| Fiamē Naomi Mataʻafa | |
| Papaliʻi Liʻo Taeu Masipau | |
| శాసనవ్యవస్థ | Legislative Assembly |
| Independence from New Zealand | |
| 14 June 1889 | |
| 16 February 1900 | |
| 1 March 1900 | |
| 30 August 1914 | |
• League mandate | 17 December 1920 |
• UN trusteeship | 13 December 1946 |
• Western Samoa Act 1961 | 1 January 1962 |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 2,831[4] కి.మీ2 (1,093 చ. మై.) (167th) |
• నీరు (%) | 0.3 |
| జనాభా | |
• November 2021 census | 205,557[3] (176th) |
• జనసాంద్రత | 70/చ.కి. (181.3/చ.మై.) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
• Total | |
• Per capita | $5,962[5] |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
• Total | |
• Per capita | $4,420[5] |
| జినీ (2013) | medium |
| హెచ్డిఐ (2022) | high · 116th |
| ద్రవ్యం | Tālā (WS$[b]) (WST) |
| కాల విభాగం | UTC+13[c] (WST) |
| తేదీ తీరు | dd/mm/yyyy |
| వాహనాలు నడుపు వైపు | left[d] |
| ఫోన్ కోడ్ | +685 |
| ISO 3166 code | WS |
| Internet TLD | .ws |
| |
సమోవా,[గమనిక 1] అధికారికంగా సమోవా స్వతంత్ర రాష్ట్రం[గమనిక 2] 1997 వరకు దీనిని పశ్చిమ సమోవా (సమోవా: సామోవా ఐ సిసిఫో), ఒక ద్వీప దేశం. ఇందులో పాలినేషియా, రెండు ప్రధాన ద్వీపాలను కలిగి ఉంది: (సావాయి, ఉపోలు); రెండు చిన్న, జనావాస ద్వీపాలు (మనోనో, అపోలిమా); అనేక చిన్న, జనావాసాలు లేని ద్వీపాలు, వీటిలో అలీపాటా దీవులు(నుయుటేలే, నులువా, ఫానుటాపు నమువా). సమోవా ఉంది 64 kమీ. (40 మై.; 35 nmi) పశ్చిమ అమెరికన్ సమోవా, 889 kమీ. (552 మై.; 480 nmi) ఈశాన్య ప్రాంతం టోంగా, 1,152 kమీ. (716 మై.; 622 nmi) ఈశాన్య ప్రాంతం ఫిజీ, 483 kమీ. (300 మై.; 261 nmi) తూర్పు వాలీస్ మరియు ఫుటునా, 1,151 kమీ. (715 మై.; 621 nmi) ఆగ్నేయ ప్రాంతం తువాళు, 519 kమీ. (322 మై.; 280 nmi) దక్షిణాన టోకెలావు, 4,190 kమీ. (2,600 మై.; 2,260 nmi) నైరుతి దిశలో హవాయి మరియు, 610 kమీ. (380 మై.; 330 nmi) ఉత్తర పశ్చిమ నియు. రాజధాని మరియు అతిపెద్ద నగరం అపియా. ది లాపిటా ప్రజలు కనుగొన్నారు మరియు స్థిరపడ్డారు సమోవా దీవులు సుమారు 3,500 సంవత్సరాల క్రితం. వారు ఒక సమోవా భాష మరియు సమోవా సాంస్కృతిక గుర్తింపు.
సమోవా ఒక యూనిటరీ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం. ఈందులో 11 తో పరిపాలనా విభాగాలు. ఇది ఒక సార్వభౌమ దేశం.కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్ సభ్యదేశంగా ఉంది. 1976 డిసెంబర్ 15 న పశ్చిమ సమోవా ఐక్యరాజ్యసమితిలో ప్రవేశించింది.[1] సమోవా సముద్రయాన నైపుణ్యాల కారణంగా, 20 వ శతాబ్దానికి ముందు యూరోపియన్ అన్వేషకులు మొత్తం ద్వీప సమూహం, అమెరికన్ సమోవాతో సహా, "నావిగేటర్ దీవులు"గా పేర్కొన్నారు.[2][3] 1899 తరువాత దేశం జర్మన్ సామ్రాజ్యం ఒక కాలనీగా మారింది. త్రిపాక్షిక సమావేశం, జర్మన్ సమోవా అని పిలువబడింది. 1914 ఆగస్టు న మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభంలో న్యూజిలాండ్ దళాలచేత రక్తపాతం లేకుండా ఆక్రమించబడిన తరువాత జర్మన్ కాలనీ పరిపాలన ముగిసింది. 1920 లో లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్ ఆదేశం తరువాత న్యూజిలాండ్ ఈ ప్రాంతాన్ని అధికారికంగా స్వాధీనం చేసుకుంది. తరువాత ఇది పశ్చిమ సమోవా భూభాగంగా గుర్తించబడుతుంది.[4] తరువాత 1946 లో ఐక్యరాజ్యసమితి ట్రస్ట్ భూభాగం 1962 జనవరి 1 న సమోవా న స్వాతంత్ర్యం పొందింది.
చరిత్ర
[మార్చు]- ↑ "Samoa". CIA – The World Factbook. 26 అక్టోబరు 2021. Archived from the original on 28 అక్టోబరు 2021. Retrieved 24 జనవరి 2021.
- ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు;Religionఅనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ 3.0 3.1 "Samoa Population and Housing Census 2021" (PDF). Archived from the original on 3 ఏప్రిల్ 2019. Retrieved 10 జనవరి 2023.
- ↑ "Samoa". Central Intelligence Agency. 27 ఫిబ్రవరి 2023. Archived from the original on 28 అక్టోబరు 2021. Retrieved 24 జనవరి 2021 – via CIA.gov.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Samoa". International Monetary Fund. Archived from the original on 10 అక్టోబరు 2018. Retrieved 10 అక్టోబరు 2018.
- ↑ "Gini Index coefficient". CIA World Factbook. Archived from the original on 17 జూలై 2021. Retrieved 16 జూలై 2021.
- ↑ "Human Development Report 2023/2024" (PDF) (in ఇంగ్లీష్). United Nations Development Programme. 13 మార్చి 2024. Archived (PDF) from the original on 13 మార్చి 2024. Retrieved 13 మార్చి 2024.
- ↑ "Samoa skips Friday in time zone change". ABC Australia. 31 డిసెంబరు 2011. Archived from the original on 3 జనవరి 2012. Retrieved 16 జనవరి 2012.
- ↑ Chang, Richard S. (8 సెప్టెంబరు 2009). "In Samoa, Drivers Switch to Left Side of the Road". The New York Times. Archived from the original on 9 జూలై 2017. Retrieved 23 మే 2010.