Jump to content

సర్గస్సో సముద్రం

వికీపీడియా నుండి
  సర్గాసో సముద్రం
                     ఉత్తర అట్లాంటిక్‌లోని ప్రధాన సముద్ర ప్రవాహాలు[1]
ఉత్తర అట్లాంటిక్‌లోని సర్గాసో సముద్రం పశ్చిమాన గల్ఫ్ స్ట్రీమ్, ఉత్తరాన నార్త్ అట్లాంటిక్ కరెంట్, తూర్పున కెనరీ కరెంట్, దక్షిణాన నార్త్ ఈక్వేటోరియల్ కరెంట్లతో సరిహద్దులు కలిగి ఉంది.

సర్గాసో సముద్రం (/sɑːrˈɡæs/) అనేది అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో నాలుగు సముద్ర ప్రవాహాలు చుట్టుముట్టి ఏర్పడిన సముద్ర చక్రం (గ్యైర్) ప్రాంతం.[2] భూభాగ సరిహద్దులు లేని ఏకైక పేరుగల సముద్రం ఇదే.[3][4][5] ఈ సముద్రం ప్రత్యేకమైన గోధుమరంగు సర్గాసమ్ సముద్రశైవలాలు, ప్రశాంతమైన నీలిరంగు జలాల వల్ల ఇతర అట్లాంటిక్ ప్రాంతాల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది.[2]

ఈ సముద్రం పశ్చిమాన గల్ఫ్ స్ట్రీమ్, ఉత్తరాన నార్త్ అట్లాంటిక్ కరెంట్, తూర్పున కెనరీ కరెంట్, దక్షిణాన నార్త్ అట్లాంటిక్ ఈక్వేటోరియల్ కరెంట్లచే పరిమితమై ఉంటుంది. ఈ నాలుగు కలిసి గడియార ముల్లు దిశలో తిరిగే సముద్ర ప్రవాహ వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తాయి, దీనిని నార్త్ అట్లాంటిక్ గ్యైర్ అంటారు. ఇది సుమారు 20° నుంచి 35° ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య, 40° నుంచి 70° పశ్చిమ రేఖాంశాల మధ్య విస్తరించి ఉంది. దీని వెడల్పు సుమారు 1,100 kilometres (600 nautical miles), పొడవు సుమారు 3,200 km (1,750 nmi) ఉంటుంది. బర్ముడా ఈ సముద్రం పశ్చిమ అంచులకు సమీపంలో ఉంది. పై సముద్ర ప్రవాహాలన్నీ సముద్ర మొక్కలు, వ్యర్థాలను ఈ ప్రాంతంలోకి తెస్తున్నప్పటికీ, సర్గాసో సముద్ర జలం తన గాఢ నీలిరంగు, అసాధారణ పారదర్శకతకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో నీటి అడుగున దృశ్యమానత సుమారు 60 m (200 ft) వరకు ఉంటుంది.[6]

చరిత్ర

[మార్చు]

పోర్చుగీస్ నావికులు సర్గాసో సముద్రం (పశ్చిమ ఉత్తర అట్లాంటిక్ ప్రాంతం) చేరుకున్నారు. అక్కడ పెరిగే సర్గాసమ్ సముద్రశైవలాల (పోర్చుగీస్‌లో sargaço లేదా sargasso) పేరుమీదుగా ఈ సముద్రానికి పేరు పెట్టారు.[7] తరువాత 1492లో క్రిస్టోఫర్ కొలంబస్ సముద్రంలోని శైవలాలు తన నౌకను చిక్కుకునేలా చేస్తాయేమో, లేదా అల్పగర్భ జలాలను దాచిపెట్టి నౌకలు ఇరుక్కుపోయే ప్రమాదం కలిగిస్తాయేమోనని భయపడ్డాడని రాశాడు. అలాగే గాలి లేకపోవడం వల్ల నౌక అక్కడే నిలిచిపోతుందేమోనని కూడా అతను ఆందోళన చెందాడు.[8]

ఈ సముద్రం గురించి మరింత పూర్వం నుంచే నావికులకు తెలిసి ఉండవచ్చని భావిస్తారు. ఎందుకంటే 4వ శతాబ్దపు రచయిత అవియేనియస్ ఒక కవితలో అట్లాంటిక్ సముద్రంలోని ఒక భాగం సముద్రశైవలాలతో కప్పబడి, గాలిలేకుండా ఉందని వర్ణించాడు. అతను ఇప్పుడు లభించని 5వ శతాబ్దం BCEకు చెందిన కార్తేజియన్ నావికుడు హిమిల్కో యొక్క వృత్తాంతాన్ని ప్రస్తావించాడు. కొలంబస్‌కు ఈ కథనం తెలిసి ఉండేది. హిమిల్కో సర్గాసో సముద్రాన్ని చేరాడని కొలంబస్‌తో పాటు మరికొందరు అన్వేషకులు కూడా భావించారు. అయితే ఆధునిక పండితులు[ఎవరు?] దీనిని అసంభవంగా పరిగణిస్తున్నారు.[9]

1609లో ఇంగ్లీష్ నౌక Sea Venture తుఫాను వల్ల బర్ముడా తీరానికి కొట్టుకుపోయింది. ఈ సముద్రం తిమింగల వేట, చేపల వేటకు కూడా ప్రసిద్ధ ప్రదేశంగా నిలిచింది.[10]

1920–1922 మధ్యకాలంలో జోహన్నెస్ ష్మిడ్ నేతృత్వంలోని Dana expeditions పరిశోధనల ద్వారా యూరోపియన్ ఈల్ చేపల సంభోగ ప్రాంతాలు సర్గాసో సముద్రంలో ఉన్నాయని గుర్తించారు.[11][12] ఈ సముద్రం మరెన్నో శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు కూడా వేదికైంది. 1932లో విలియం బీబీ, ఓటిస్ బార్టన్ చేపట్టిన లోతు సముద్ర డైవ్ పరిశీలనలు, రేడియో ప్రసారాలు, 1950ల చివర్లో జాన్ స్వాలో చేసిన Swallow float పరిశోధనలు, 1980లలో Prochlorococcus జీవిని కనుగొనడం, అలాగే హెన్రీ స్టోమ్మెల్ నిర్వహించిన సముద్ర గణాంక సేకరణ కార్యక్రమాలు వీటిలో ముఖ్యమైనవి.[13]

సరిహద్దులు

[మార్చు]

ఈ సముద్రం పశ్చిమాన గల్ఫ్ స్ట్రీమ్, ఉత్తరాన నార్త్ అట్లాంటిక్ కరెంట్, తూర్పున కెనరీ కరెంట్, దక్షిణాన నార్త్ అట్లాంటిక్ ఈక్వేటోరియల్ కరెంట్లచే పరిమితమై ఉంటుంది. ఈ నాలుగు కలిసి గడియార ముల్లు దిశలో తిరిగే సముద్ర ప్రవాహ వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తాయి, దీనిని నార్త్ అట్లాంటిక్ గ్యైర్ అంటారు.[14] ఇది సుమారు 20° నుంచి 35° ఉత్తర అక్షాంశాల మధ్య, 40° నుంచి 70° పశ్చిమ రేఖాంశాల మధ్య విస్తరించి ఉంది. దీని వెడల్పు సుమారు 1,100 km (600 nmi), పొడవు సుమారు 3,200 km (1,750 nmi) ఉంటుంది.[15][16] బర్ముడా ఈ సముద్రం పశ్చిమ అంచులకు సమీపంలో ఉంది.[17]

సర్గాసో సముద్రం సముద్ర ప్రవాహాలతో పరిమితమై ఉండటం వల్ల, దాని సరిహద్దులు మారుతూ ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా కెనరీ కరెంట్ చాలా మార్పులకు లోనవుతుంది. అందువల్ల సాధారణంగా మిడ్-అట్లాంటిక్ రిడ్జ్కు పశ్చిమాన ఉన్న గీతను సరిహద్దుగా ఉపయోగిస్తారు. 2011లో విడుదలైన ఒక నివేదికలో సముద్ర ప్రవాహాలు, సముద్రశైవలాల ఉనికి, సముద్రపు నేల ఆకృతి వంటి అనేక అంశాల ఆధారంగా ఈ సముద్రం యొక్క సరిహద్దులను నిర్ణయించారు. ఆ నివేదిక ప్రకారం సముద్రం "22°–38° ఉత్తర అక్షాంశాలు, 76°–43° పశ్చిమ రేఖాంశాల మధ్య, 30° ఉత్తర అక్షాంశం, 60° పశ్చిమ రేఖాంశం కేంద్రంగా" ఉందని పేర్కొన్నారు. దీని మొత్తం విస్తీర్ణం సుమారు 4,163,499 km2 (1,213,882 sq nmi)గా అంచనా వేశారు.[18]

పర్యావరణ వ్యవస్థ

[మార్చు]
సర్గాసో సముద్రంలోని సర్గాసమ్ వరుసలు

సర్గాసో సముద్రం సర్గాసమ్ అనే సముద్రశైవలాలకు నివాసస్థలం. ఇవి సముద్ర ఉపరితలంపై పెద్ద మొత్తాల్లో తేలుతూ కనిపిస్తాయి.[19] సాధారణంగా ఈ సర్గాసమ్ సమూహాలు నౌకాయానానికి ప్రమాదకరం కావు. చారిత్రక కాలంలో పడవలు అక్కడ చిక్కుకున్నాయని చెప్పబడిన సంఘటనలు, ప్రధానంగా గుర్రపు అక్షాంశాలు ప్రాంతాల్లో తరచుగా ఉండే నిశ్శబ్ద గాలుల కారణంగా జరిగినవిగా భావిస్తారు.[19]

సర్గాసో సముద్రం కాటడ్రోమస్ ఈల్ చేపల జాతులైన యూరోపియన్ ఈల్, అమెరికన్ ఈల్,, అమెరికన్ కాంగర్ ఈల్ల వలస ప్రక్రియలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ జాతుల లెప్టోసెఫాలస్ లార్వాలు ఈ సముద్రంలో పుట్టి, పెరుగుతున్న కొద్దీ యూరప్ లేదా ఉత్తర అమెరికా తూర్పు తీర ప్రాంతాల వైపు ప్రయాణిస్తాయి. తరువాత పెద్దవిగా ఎదిగిన ఈల్ చేపలు మళ్లీ సర్గాసో సముద్రానికి తిరిగి వచ్చి సంభోగం చేసి గుడ్లు పెడతాయి. అలాగే, కొత్తగా పుట్టిన లాగర్‌హెడ్ సముద్ర తాబేలు పిల్లలు గల్ఫ్ స్ట్రీమ్ వంటి సముద్ర ప్రవాహాలను ఉపయోగించి సర్గాసో సముద్రానికి చేరుకుంటాయని, అక్కడి సర్గాసమ్ సముద్రశైవలాలను శత్రువుల నుంచి రక్షణగా ఉపయోగిస్తాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.[20][21] సర్గాసమ్ చేప అనేది ఫ్రాగ్ ఫిష్ కుటుంబానికి చెందిన ఒక ప్రత్యేక జాతి. ఇది సర్గాసమ్ సముద్రశైవలాల మధ్య కలిసిపోయే విధంగా ప్రత్యేక అనుకూలతను పొందింది.[22] లక్షలాది యూరోపియన్ ఈల్ పిల్లలు అక్కడే పుట్టి, తరువాత మూడు సంవత్సరాల పాటు ప్రయాణించి బ్రిటన్ జలాలకు చేరుకుంటాయి. అనేక సముద్ర పక్షులు కూడా బ్రిటన్‌కు వెళ్లే మార్గంలో ఈ సముద్రంపై ఎగురుతూ ఆహారం పొందుతాయి.[23]

2000ల ప్రారంభంలో, గ్లోబల్ ఓషన్ సాంప్లింగ్ ఎక్స్ పెండెషన్ లో భాగంగా సర్గాసో సముద్రంలోని సూక్ష్మజీవ వైవిధ్యాన్ని మెటా జినోమిక్స్ ద్వారా అధ్యయనం చేశారు. పూర్వపు సిద్ధాంతాలకు విరుద్ధంగా, ఈ ప్రాంతంలో విస్తృతమైన ప్రోకారియోట్ జీవ వైవిధ్యం ఉందని ఫలితాలు చూపించాయి.[24]

సాధారణంగా సముద్రశైవలమని పిలిచే సర్గాసమ్ ఒక రకమైన మాక్రో ఆల్గే . అన్ని శైవలాల మాదిరిగానే ఇది కూడా ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది. 1975లో చేసిన ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి కొలతలు, సముద్రంలోని మొత్తం సర్గాసమ్ పరిమాణంపై చేసిన అంచనాల ఆధారంగా, సర్గాసో సముద్రం ప్రతి గంటకు సుమారు 2.2 బిలియన్ లీటర్ల O2 ఉత్పత్తి చేస్తుందని లెక్కించారు.[25] అందువల్ల ఈ సముద్రం భూమి వాతావరణ ఆక్సిజన్‌కు ప్రధాన వనరులలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

ముప్పులు

[మార్చు]

సర్గాసో సముద్రం, ఇతర ప్రత్యేక సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థల మాదిరిగానే, అనేక ముప్పులను ఎదుర్కొంటోంది. వీటిలో పారిశ్రామిక స్థాయి చేపల వేట, ప్లాస్టిక్ వ్యర్థ కాలుష్యం, చమురు తవ్వకాలు,, లోతైన సముద్ర గనుల తవ్వకం ఉన్నాయి.[26][23] ఉపరితల సముద్ర ప్రవాహాల కారణంగా, సర్గాసో సముద్రంలో కుళ్లిపోని ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు అధికంగా పేరుకుపోతాయి.[27][28] ఈ ప్రాంతంలో విస్తారమైన ఉత్తర అట్లాంటిక్ చెత్త వలయం కూడా ఉంది.[29]

సర్గాసో సముద్రాన్ని రక్షించడానికి అనేక దేశాలు, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి.[30] వీటిలో 2014లో అజోర్స్ (పోర్చుగల్), బర్ముడా (యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్), మొనాకో, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, అమెరికా ప్రభుత్వాలచే స్థాపించబడిన Sargasso Sea Commission కూడా ఉంది.[31]

ప్లాస్టిక్ కాలుష్యంతో ప్రభావితమైన సర్గాసో సముద్ర జలాల్లో ప్లాస్టిక్‌ను విచ్ఛిన్నం చేసే బ్యాక్టీరియా కనుగొన్నారు. అయితే ఈ బ్యాక్టీరియా నిజంగా విషపదార్థాలను తొలగిస్తాయా, లేక వాటిని సముద్ర సూక్ష్మజీవ వ్యవస్థలో మరెక్కడికైనా వ్యాప్తి చేస్తాయా అన్నది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియలేదు. ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు సముద్ర కాలుష్యంలోని విష రసాయనాలను గ్రహించగలవు. ఫలితంగా వాటిని తినే జీవులు విష ప్రభావానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది.[32] అధిక చేపల వేట, నౌకాయాన కార్యకలాపాలు వంటి మానవ చర్యలు కూడా సర్గాసో సముద్రంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయి.[33]

ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కృతిలో చిత్రణ

[మార్చు]

సర్గాసో సముద్రం సాహిత్యం, మీడియాల్లో తరచుగా ఒక రహస్యమయ ప్రాంతంగా చిత్రించబడుతుంది. అక్కడ నౌకలు, శిథిలాలు సంవత్సరాల తరబడి, కొన్ని సందర్భాల్లో శతాబ్దాల పాటు సముద్రశైవలాల్లో చిక్కుకుని బయటపడలేవని వర్ణిస్తారు. బాహ్య అంతరిక్షంలో ఇలాంటి ప్రాంతాల ఆలోచన విజ్ఞానకల్పిత కథల్లో కూడా కనిపిస్తుంది. ఈ సముద్రం అనేక ప్రసిద్ధ కల్పిత రచనలకు నేపథ్యంగా నిలిచింది. ముఖ్యంగా జూల్స్ వెర్న్ రచించిన Twenty Thousand Leagues Under the Seas (1870),, విలియం హోప్ హాడ్జ్సన్ రచించిన The Boats of the "Glen Carrig" (1907) రచనలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.[34]

ఈ సముద్రాన్ని కొన్ని సందర్భాల్లో రూపకంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. ఆధునిక కవి ఎజ్రా పౌండ్ తన Portrait d'une Femme కవితను “Your mind and you are our Sargasso Sea” అనే పంక్తితో ప్రారంభిస్తాడు. ఇది అనవసర విషయాలు, సంబంధం లేని సమాచారపు నిల్వను సూచించే రూపకంగా భావించబడుతుంది.[35][36]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. López Miranda, José Luis; Celis, Lourdes B.; Estévez, Miriam; Chávez, Valeria; van Tussenbroek, Brigitta I.; Uribe-Martínez, Abigail; Cuevas, Eduardo; Rosillo Pantoja, Izarelly; Masia, Luis; Cauich-Kantun, Citlali; Silva, Rodolfo (2021-11-12). "Commercial Potential of Pelagic Sargassum spp. in Mexico". Frontiers in Marine Science. 8. Frontiers Media SA. doi:10.3389/fmars.2021.768470. ISSN 2296-7745. మూస:Symbol ఈ మూలంలోని విషయాన్ని క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్ 4.0 ఇంటర్నేషనల్ లైసెన్స్ కింద ఉపయోగించారు. Archived అక్టోబరు 16, 2017 at the Wayback Machine.
  2. 1 2 Stow, Dorrik A.V. (2004). Encyclopedia of the Oceans. Oxford University Press. p. 90. ISBN 978-0198606871. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 June 2017.
  3. Karleskint, George (2009). Introduction to Marine Biology. Boston: Cengage Learning. p. 47. ISBN 978-0495561972. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 January 2017.
  4. "What's the Difference between an Ocean and a Sea?". Ocean Facts. Silver Spring MD: National Ocean Service (NOS), National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). 25 March 2014. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 January 2017 via OceanService.NOAA.gov.
  5. "What is the Sargasso Sea?".
  6. "Sargasso Sea". World Book. 1958. Vol. 15. Field Enterprises Educational Corporation.
  7. Wide Sargasso Sea - Setting - Book Drum. 2013-12-15. the original నుండి 15 December 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2024-04-15.
  8. Sargasso Sea Alliance 2011, p. 10.
  9. Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis Jr. (2012). Dictionary of African Biography (in ఇంగ్లీష్). OUP. p. 70. ISBN 978-0195382075.
  10. Sargasso Sea Alliance 2011, p. 11.
  11. "Where Do Eels Come From?". The New Yorker (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2020-05-14. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2021-10-02.
  12. Benson, Keith Rodney; Benson, Keith R.; Rehbock, Philip F. (2002). Oceanographic History: The Pacific and Beyond (in ఇంగ్లీష్). University of Washington Press. p. 196. ISBN 978-0295982397.
  13. Sargasso Sea Alliance 2011, p. 28.
  14. "Ocean Gyre". National Geographic. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-06-24.
  15. "Sargasso Sea". oceanfdn.org. The Ocean Foundation. 14 September 2015. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 June 2017.
  16. Weatheritt, Les (2000). Your First Atlantic Crossing: A Planning Guide for Passagemakers (4th ed.). London: Adlard Coles Nautical. ISBN 978-1408188088. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 June 2017.
  17. Webster, George (31 May 2011). "Mysterious waters: from the Bermuda Triangle to the Devil's Sea". CNN. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 June 2017.
  18. Sargasso Sea Alliance 2011, p. 7.
  19. 1 2 "Sargasso". The Straight Dope. August 2002.
  20. "Turtles return home after UK stay". BBC News Online. 30 June 2008. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 May 2010.
  21. "Satellites track turtle 'lost years'". BBC News Online. 5 March 2014. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 5 March 2014.
  22. "In the Sargasso Sea, life depends on floating sargassum seaweed". National Geographic Society. 15 May 2019. the original నుండి 19 May 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  23. 1 2 The Sargasso Sea: why this ‘golden floating rainforest’ urgently needs protecting, greenpeace.org.uk, 2nd May 2024.
  24. Venter, JC; Remington, K; Heidelberg, JF; et al. (April 2004). "Environmental genome shotgun sequencing of the Sargasso Sea". Science. 304 (5667): 66–74. Bibcode:2004Sci...304...66V. CiteSeerX 10.1.1.124.1840. doi:10.1126/science.1093857. PMID 15001713. S2CID 1454587.
  25. Blake, Norman J.; Johnson, David L. (August 1976). "Oxygen production-consumption of the pelagic Sargassum community in a flow-through system with arsenic additions". Deep Sea Research and Oceanographic Abstracts (in ఇంగ్లీష్). 23 (8): 773–778. Bibcode:1976DSRA...23..773B. doi:10.1016/S0011-7471(76)80020-4.
  26. Greenpeace calls on Government to spearhead sea sanctuary campaign Archived 2025-10-14 at the Wayback Machine, perspectivemedia.com, 7 May 2024.
  27. "The Trash Vortex (2008)". Greenpeace. the original నుండి 11 January 2009 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 April 2008.
  28. "The trash vortex (2014)". Greenpeace.
  29. Wilson, Stiv J. (16 June 2010). "Atlantic Garbage Patch". HuffPost. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 27 June 2017.
  30. Shaw, David (27 May 2014). "Protecting the Sargasso Sea". Science & Diplomacy. 3 (2).
  31. "Sargasso Sea Commission". sargassoalliance.org. ఒరిజినల్ నుండి 24 September 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 January 2017.
  32. Gwyneth Dickey Zaikab (March 2011). "Marine microbes digest plastic". Nature. doi:10.1038/news.2011.191.
  33. Sargasso Sea Alliance 2011, p. 33.
  34. Hodgeson, William Hope (2011). The Collected Fiction of William Hope Hodgson: Boats of Glen Carrig & Other Nautical Adventures. New York: Night Shade Books. ISBN 978-1892389398.
  35. Roberts, Brian Russell; Stephens, Michelle Ann (2017). Archipelagic American Studies (in ఇంగ్లీష్). Duke University Press. ISBN 978-0822373209.
  36. The Sargasso Sea is the setting for the 1961 children's show "The Adventures of Diver Dan" https://www.imdb.com/title/tt1078663/

మూలాలు

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

మూస:Ocean

28°N 66°W / 28°N 66°W / 28; -66