సర్దార్
సర్దార్ (ఆంగ్లం: Sardar; పర్షియన్: سردار) అనేది పర్షియాకు చెందిన సైనిక లేదా రాజకీయ హోదా. సర్దార్ అనగా సేనాపతి అని అర్థం. సర్ అనగా తల, దార్ అనగా కలిగియుండడం.
భారతదేశంలో సిక్కు మతానికి చెందిన పురుషుల్ని "సర్దార్" అని పిలుస్తారు.
రాజులు
[మార్చు]- కపుర్తలా రాజ్యాన్ని సర్దార్ శైలిలో ఉండే రాజులు పాలించారు. ఉదాహరణకు, కపుర్తలా రాజు సర్దార్ అనే బిరుదును చేపట్టాడు.[1]
అరిస్టోక్రాట్స్
[మార్చు]- పాకిస్తాన్లోని హజారా డివిజన్లో, కర్లాల్ తెగ వారు సాంప్రదాయకంగా తమ ఉన్నత సామాజిక హోదాను సూచించడానికి తమ పేర్లకు ముందు సర్దార్ అనే బిరుదును ఉపయోగిస్తారు.
- కాశ్మీర్లోని పూంచ్, సుధనోటి జిల్లాల్లో, సర్దార్ను మిశ్రమజాతి సుధాన్ తెగ, డౌలి తెగ వారు ఉపయోగిస్తారు. అలాగే, పూంచ్లోని ఇతర గిరిజన కుటుంబాల వారు తమ పేర్ల ముందు సర్దార్ను ఉపయోగిస్తారు.
- అదే విధంగా సర్దార్ అనే పదాన్ని అట్టోక్ జిల్లాలు, రావల్పిండి పరిసర ప్రాంతాలలోని ఖట్టర్ తెగకు చెందిన గొప్ప వ్యక్తులు ఉపయోగిస్తారు.
- మహారాజా రంజిత్ సింగ్ కాలంలో సిక్కులు రాజకీయ, గిరిజన, సైనిక, మత అధికారుల ర్యాంకింగ్ల కోసం సర్దార్ను ఉపయోగించేవారు.
ఆధునిక వినియోగం
[మార్చు]- భారత సైన్యంలో అనేక ఉన్నత పదవుల్లో అసమాన సంఖ్యలో సిక్కులు గౌరవప్రదంగా సేవలందించినందున, సర్దార్ అనే పదాన్ని నేడు సిక్కు మత వయోజన పురుష అనుచరులను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యమైన ఉదాహరణలలో జనరల్స్ జోగిందర్ జస్వంత్ సింగ్, హర్బక్ష్ సింగ్ ఉన్నారు.[2]
- హిమాలయ పర్వతారోహణలో, స్థానిక షెర్పా ప్రజలకు పోర్టర్ల నాయకుడు సర్దార్.[3] ఇతర విధులతో పాటు, అతను వ్యక్తిగత షెర్పాలు చేరుకున్న ఎత్తులను నమోదు చేస్తాడు, ఇది షెర్పాలకు చెల్లించాల్సిన మొత్తాలను నిర్దేశిస్తుంది.
- నేపాల్లో రాణా పాలనలో వివిధ రచయితలు, కవులకు సర్దార్ అనే బిరుదును ఇచ్చారు.[4]
- హెచ్ఎంఎస్ సర్దార్ రాయల్ నేవీ డిస్ట్రాయర్.
- హెచ్ఎంఎస్ సర్దార్ అనేది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలోని రాయల్ నేవీ జలాంతర్గామి.
- హెచ్ఎంఎస్ సర్దార్ అనేది ది గన్స్ ఆఫ్ నవరోన్ నవలలో కల్పిత రాయల్ నేవీ డిస్ట్రాయర్.
- "సిర్ధౌకర్" అనేది ఫ్రాంక్ హెర్బర్ట్ డ్యూన్లో గ్రహ పాలకుల బిరుదు. పాడిషా చక్రవర్తి ఉన్నత దళాలను సర్దౌకర్ అని కూడా పిలుస్తారు.
- సర్దార్ అనే పదాన్ని ఇప్పుడు పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, భారతదేశంలోని తెగ నాయకులకు ఉపయోగిస్తారు. భారత ఉపఖండంలోని అనేక సంఘాలు, తెగలు, ముఖ్యంగా పంజాబ్,కాశ్మీర్లో, డోగర్, జాట్, గుజ్జర్, మొఘల్, సిక్కులు ఈ బిరుదును ఉపయోగిస్తున్నారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Royal Kapurthala Dynasty History".
- ↑ Chisholm, Hugh, ed. (1911). . ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా (in ఇంగ్లీష్). Vol. 25 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 154.
- ↑ Sayre, Woodrow Wilson (1964). Four Against Everest. Englewood Cliffs, NJ, USA: Prentice-Hall. p. 223. Library of Congress Catalog Card No: 64-15208.
- ↑ www.thesardarco.com. "What is a Sardar?". The Sardar Co (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-04-03.