సవాయి
| Syphilis | |
|---|---|
 | |
| Electron micrograph of Treponema pallidum | |
| ప్రత్యేకత | Infectious disease |
| లక్షణాలు | Firm, painless, non-itchy skin ulcer[1] |
| కారణాలు | Treponema pallidum usually spread by sex[2] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | Blood tests, dark field microscopy of infected fluid[3][4] |
| భేదాత్మక రోగనిర్థారణ పద్ధతి | Many other diseases[3] |
| నివారణ | Condoms, not having sex[3] |
| చికిత్స | Antibiotics[5] |
| తరుచుదనము | 45.4 million / 0.6% (2015)[6] |
| మరణాలు | 107,000 (2015)[7] |
సిఫిలిస్ అనేది ట్రెపోనెమా పల్లిడం ఉపజాతులు పల్లిడం అనే బాక్టీరియం వల్ల కలిగే లైంగిక సంక్రమణ.[1] ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ఉండకపోవచ్చు.[8] లేకపోతే, అవి నాలుగు దశల్లో ఏది ఉన్నాయనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటాయి (ప్రాథమిక, ద్వితీయ, గుప్త, తృతీయ దశలు).[2] ప్రాధమిక దశలో సంప్రదాయబద్ధంగా ఒకే చాంక్రె (దృఢమైన, నొప్పిలేని, దురద లేని చర్మపు పుండు సాధారణంగా 1 సెం. మీ., 2 సెం.[3] ద్వితీయ సిఫిలిస్లో, ఒక విస్తరించిన దద్దుర్లు సంభవిస్తాయి, ఇది తరచుగా అరచేతులు, పాదాల అరికాళ్ళను కలిగి ఉంటుంది.[3] నోటిలో లేదా యోనిలో కూడా పుళ్ళు ఉండవచ్చు.[3] సంవత్సరాలు పాటు కొనసాగగల గుప్త సిఫిలిస్లో, కొన్ని లేదా ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండవు.[3] తృతీయ సిఫిలిస్లో, చిగుళ్ళు (మృదువైన, క్యాన్సర్ కాని పెరుగుదలలు) నరాల సమస్యలు లేదా గుండె లక్షణాలు ఉంటాయి. సిఫిలిస్ను "గొప్ప అనుకరణకర్త" అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఇది అనేక ఇతర వ్యాధుల మాదిరిగానే లక్షణాలను కలిగిస్తుంది.[2][3]
సిఫిలిస్ సాధారణంగా లైంగిక కార్యకలాపాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది..[3] ఇది గర్భధారణ సమయంలో లేదా పుట్టినప్పుడు తల్లి నుండి శిశువుకు కూడా వ్యాపించవచ్చు, ఫలితంగా పుట్టుకతో వచ్చే సిఫిలిస్ వస్తుంది..[3] ట్రెపోనెమా బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే ఇతర వ్యాధులలో యావ్స్ (ఉపజాతులు పెర్టెన్యూ పింటా (ఉపజాతుల కారేటియం), నాన్వెనెరియల్ ఎండెమిక్ సిఫిలిస్ (ఉపజాతులకు ఎండెమిక్) ఉన్నాయి. ఈ మూడు వ్యాధులు సాధారణంగా లైంగికంగా వ్యాపించవు..[9] రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా రక్త పరీక్షలను ఉపయోగించడం ద్వారా చేయబడుతుంది-డార్క్ ఫీల్డ్ మైక్రోస్కోపీ ఉపయోగించి కూడా బ్యాక్టీరియాను గుర్తించవచ్చు.[3] సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (U. S.) గర్భిణీ స్త్రీలందరినీ పరీక్షించాలని సిఫార్సు చేస్తుంది.[3]
లాటెక్స్ లేదా పాలియురేతేన్ కండోమ్ ఉపయోగించడం ద్వారా సిఫిలిస్ లైంగిక సంక్రమణ ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు..[3] సిఫిలిస్ను యాంటీబయాటిక్స్ సమర్థవంతంగా చికిత్స చేయవచ్చు.[5] చాలా సందర్భాలలో బెంజాతిన్ బెంజైల్పెనిసిలిన్ అనేది కండరాలలోకి ఇంజెక్ట్ చేయబడిన యాంటీబయాటిక్.[5] తీవ్రమైన పెన్సిలిన్ అలెర్జీ ఉన్నవారిలో, డాక్సీసైక్లిన్ లేదా టెట్రాసైక్లిన్ ఉపయోగించవచ్చు..[5] న్యూరోసిఫిలిస్ ఉన్నవారిలో, ఇంట్రావీనస్ బెంజైల్పెనిసిలిన్ లేదా సెఫ్ట్రియాక్సోన్ సిఫార్సు చేయబడుతుంది.[5] చికిత్స సమయంలో ప్రజలు జ్వరం, తలనొప్పి, కండరాల నొప్పులను అభివృద్ధి చేయవచ్చు, ఈ ప్రతిచర్యను జారిష్-హెర్క్స్హైమర్ అని పిలుస్తారు.[5]
2022లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా వయోజనుల వయస్సు 15-49 లో సుమారు 8 మిలియన్ కొత్త సిఫిలిస్ కేసులు నమోదయ్యాయి.[8] గత 20 సంవత్సరాలలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేసుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. . 2015 లో, సుమారు 45.4 మిలియన్ల మంది సిఫిలిస్ బారిన పడ్డారు, ఆరు మిలియన్ల కొత్త కేసులు. 1990 లో 202,000 నుండి 2015 లో ఇది 107,000 మరణాలకు కారణమైంది. 1940లలో పెన్సిలిన్ లభ్యతతో నాటకీయంగా తగ్గిన తరువాత, అనేక దేశాలలో సహస్రాబ్ది ప్రారంభం నుండి సంక్రమణ రేట్లు పెరిగాయి, తరచుగా మానవ రోగనిరోధక శక్తి లోపం వైరస్ (హెచ్ఐవి) తో కలిపి. పురుషులతో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉన్న పురుషులలో పెరిగిన వివాహేతర సంబంధం, వ్యభిచారం, కండోమ్ల వాడకం తగ్గడం, అసురక్షిత లైంగిక పద్ధతులు దీనికి కారణం అని నమ్ముతారు.
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 Ghanem, Khalil G.; Hook, Edward W. (2020). "303. Syphilis". In Goldman, Lee; Schafer, Andrew I. (eds.). Goldman-Cecil Medicine (in ఇంగ్లీష్). Vol. 2 (26th ed.). Philadelphia: Elsevier. pp. 1983–1989. ISBN 978-0-323-55087-1. Archived from the original on 30 June 2023. Retrieved 8 May 2023.
- 1 2 3 Ferri, Fred F. (2022). "Syphilis". Ferri's Clinical Advisor 2022 (in ఇంగ్లీష్). Philadelphia: Elsevier. pp. 1452=1454. ISBN 978-0-323-75571-9. Archived from the original on 1 July 2023. Retrieved 7 May 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Syphilis – CDC Fact Sheet (Detailed)". CDC. November 2, 2015. Archived from the original on 6 February 2016. Retrieved 3 February 2016.
- ↑ Kent ME, Romanelli F (February 2008). "Reexamining syphilis: an update on epidemiology, clinical manifestations, and management". Annals of Pharmacotherapy. 42 (2): 226–36. doi:10.1345/aph.1K086. PMID 18212261.
- 1 2 3 4 5 6 "Syphilis". CDC. June 4, 2015. Archived from the original on 21 February 2016. Retrieved 3 February 2016.
- ↑ GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282.
{{cite journal}}:|first1=has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link) - ↑ GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
{{cite journal}}:|first1=has generic name (help)CS1 maint: numeric names: authors list (link) - 1 2 "Syphilis". www.who.int (in ఇంగ్లీష్). World Health Organization. 21 May 2024. Archived from the original on 17 August 2024. Retrieved 16 August 2024.
- ↑ "Pinta". NORD. Archived from the original on 16 August 2018. Retrieved 13 April 2018.