సవితా బెహన్
సవితా బెహెన్ (1919-2009) ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు, సామాజిక కార్యకర్త, విద్యావేత్త, రాజ్యసభ మాజీ సభ్యురాలు, ఇది భారత పార్లమెంటు ద్విసభ ఎగువ సభ.[1][2] ఆమె మహిళా సాధికారత, లింగ సమానత్వం యొక్క న్యాయవాదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది,[3] 1990లో కౌన్సిల్ ఫర్ పారిటీ డెమోక్రసీ ద్వారా ప్రపంచంలోని 3300 మంది విశిష్ట జీవన మహిళలలో ఒకరిగా జాబితా చేయబడింది.[4] ఆమెను 1971లో భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.[5]
జీవితచరిత్ర
[మార్చు]సవితా బెహన్ ఒక పంజాబీ హిందూ కుటుంబంలో 1919 జనవరి 23న పూర్వపు బ్రిటిష్ ఇండియా జీలం జిల్లా కాలా గుజ్రాన్ జన్మించింది, ప్రస్తుతం ఇది పాకిస్తాన్ ఉంది.[4][6] ఆమె లాహోర్లోని ప్రభుత్వ కళాశాల, సిమ్లాలోని పి. ఎల్. కళాశాలలో కళాశాల విద్యను అభ్యసించింది.[7] చిన్న వయస్సులోనే భారత స్వాతంత్య్ర పోరాటం చేరి, ఆమె సామాజిక సేవలో చురుకుగా మారింది. ఆమె 1944లో మహిళా సేవికా దళ్ స్థాపించింది, తరువాత, ఢిల్లీలో హరిజన వయోజన విద్యా కేంద్రం, మహిళల కోసం టైలరింగ్, పారిశ్రామిక కేంద్రాలను స్థాపించింది.[7] ఆమె హరిజన, దళిత పిల్లల కోసం మూడు పాఠశాలలను కూడా స్థాపించింది.[6][7]
సవితా బెహెన్ శరణార్థి వితంతు రక్షణ కమిటీ ఛైర్మన్గా ఉన్నారు, శరణార్థి మహిళల కోసం రెండు పారిశ్రామిక, విద్యా కేంద్రాల స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించారు.[8][9] ఆమె అఖిల భారత మహిళా మండలి, ఢిల్లీ మహిళా సంక్షేమ సంఘం, న్యూఢిల్లీలోని సూపర్ బజార్ కోఆపరేటివ్ స్టోర్స్ లిమిటెడ్ లకు అధ్యక్షత వహించారు, ఢిల్లీ మున్సిపల్ కమిటీకి మొదటి మహిళా ఉపాధ్యక్షురాలిగా ఉన్నారు, ఈ పదవిని ఆమె 1956 నుండి 1957 వరకు నిర్వహించారు [8][9] ఆమె 1962 నుండి 1966 వరకు పంజాబ్ శాసనసభకు ముందున్న పంజాబ్ శాసన మండలికి సేవలందించారు.[8][9] ఆమె 1972లో భారత పార్లమెంటు ఎగువ సభ అయిన రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యారు, ఢిల్లీకి ప్రాతినిధ్యం వహించారు, 1978 వరకు ఆ సభకు సేవలందించారు [8][9] కేంద్ర హోమియోపతి మండలి స్థాపన కోసం భారత పార్లమెంట్ ఏర్పాటు చేసిన భారత పార్లమెంటు సంయుక్త కమిటీలో 15 మంది నామినేట్ చేయబడిన సభ్యులలో ఆమె ఒకరు.[10]
సవితా బెహెన్ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వరంగల్ ప్రాంతానికి బ్రహ్మ కుమారీస్ వరల్డ్ స్పిరిచ్యువల్ యూనివర్సిటీ యొక్క రాజయోగ విద్య, పరిశోధన ఫౌండేషన్ యొక్క వ్యాపార, పరిశ్రమ విభాగానికి జోనల్ కోఆర్డినేటర్గా ఉన్నారు.[11][12] ఆమెకు 1971 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పౌర గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1990లో పారిటీ డెమోక్రసీ కౌన్సిల్ ఆమెను 3300 మంది విశిష్ట జీవన మహిళలలో ఒకరిగా జాబితా చేసింది.[4]
మరణం
[మార్చు]ఆమె మార్చి 10, 2009న 90 సంవత్సరాల వయసులో మరణించింది.[13][14]
అవార్డులు
[మార్చు]ఆమెకు 1971 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పౌర గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1990లో పారిటీ డెమోక్రసీ కౌన్సిల్ ఆమెను 3300 మంది విశిష్ట జీవన మహిళలలో ఒకరిగా జాబితా చేసింది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Synopsis of Debate" (PDF). Rajya Sabha - Government of India. 4 June 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Gujarat Elections: Tired of Congress and BJP, Dalits seek to shift narrative to development, rise above caste politics - Firstpost". www.firstpost.com. 8 December 2017. Retrieved 2018-06-01.
- ↑ "Rajya Sabha (Council of States of Indian Parliament) and Women's Empowerment". Commonwealth Parliament Association. 2015. Archived from the original on 30 May 2015. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 "Council for Parity Democracy". Council for Parity Democracy. 26 July 1990. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Padma Shri" (PDF). Padma Shri. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 11 November 2014.
- ↑ 6.0 6.1 "Minutes of the meeting" (PDF). Rajya Sabha. 4 April 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ 7.0 7.1 7.2 "Synopsis of Debate" (PDF). Rajya Sabha - Government of India. 4 June 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ 8.0 8.1 8.2 8.3 "Synopsis of Debate" (PDF). Rajya Sabha - Government of India. 4 June 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 "Minutes of the meeting" (PDF). Rajya Sabha. 4 April 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Central Council of Homoeopathy". Joint Committee of Indian Parliament. 3 April 1972. Archived from the original on 14 August 2015. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Business & Industry wing". Business & Industry wing. 2015. Archived from the original on 30 May 2015. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Rajyoga Education and Research Foundation of the Brahma Kumaris". Rajyoga Education and Research Foundation. 2015. Archived from the original on 1 May 2015. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Synopsis of Debate" (PDF). Rajya Sabha - Government of India. 4 June 2009. Retrieved 30 May 2015.
- ↑ "Minutes of the meeting" (PDF). Rajya Sabha. 4 April 2009. Retrieved 30 May 2015.